T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 39
KARAR NO : 2016 / 75
KARAR TR : 15.2.2016
ÖZET : 2918 sayılı Kanun’un 36. maddesinin üçüncü fıkrası (b) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlen-mesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :F.B.
Vekili :Av. İ.Ç.
Davalı :Samsun Valiliği, Samsun İl EmniyetMüdürlüğü
O L A Y : Samsun Valiliği TrafikDenetleme Şube Müdürlüğünce yapılan denetimsırasında, sürücü belgesi alındığıhalde sürücü belgesi olmadan araçkullandığı, ikinci kez alkollü olarak araçkullandığı ve görüşü engelleyecekşekilde cam filmleri olan araç kullandığının tespitedildiğinden bahisle, sürücü davacı adına 2.4.2015gün ve HM-412865 seri-sıra sayılı ve araç sahibi S.B.adına 2.4.2015 gün ve HM-412866 seri-sıra sayılı trafiksuç tutanakları düzenlenerek, davacıya 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36/3-b, 48/5 ve 30/1-b maddeleri uyarınca sırasıyla 1.609, 1003 ve 189 TL olmaküzere toplam olarak 2.801 TL idari para cezası verilmiş,aynı birim tarafından alkollü olarak araçkullandığı nedeniyle sürücü belgesi geri almatutanağı düzenlenmiş, S.B.’ye 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun 36/3-b maddesi uyarınca 1.609 TL idaripara cezası verilmiştir.
DavacıF.B. ile S.B. vekili, 2.4.2015gün ve HM-412865 seri-sıra ve HM-412866 seri-sırasayılı trafik suç tutanakları ile verilen idari paracezalarının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur.
SAMSUN 2. SULHCEZA HAKİMLİĞİ; 11.5.2015 gün ve D.İş:2015/1656sayı ile; yapılan başvuru üzerine MahkemeninD.İş:2015/1549 sayılı dosyasına kaydedilen davada, davacıF.B. hakkında sürücü belgesi geri alma tutanağıda düzenlenmiş olduğundan, 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesine göre idari para cezasıyanında idari yargının görev alanına girenkararın da verilmiş olması nedeniyle, öncelikle davacıvekilinin 2.4.2015 gün ve HM-412865 seri-sıra sayılı trafiksuç tutanağı ile verilen idari para cezasının iptaliistemiyle açtığı davanın bu dava dosyasındantefrik edilerek Mahkemenin D.İş:2015/1656 sayılıdosyasına kaydedilmesine ve davanınçözümünün idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle başvurunun usulden reddine karar vermiş, verilenkarar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı vekili, bu kez, 2.4.2015gün ve HM-412865 seri-sıra sayılı trafik suçtutanağı ile 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 36/3-b maddesi uyarınca verilen idari paracezasının iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
SAMSUN 2. İDAREMAHKEMESİ: 9.11.2015 gün ve E:2015/889, K:2015/1701 sayı ile; davanınhem adli yargı yerinde hem idari yargı yerinde sadece idari paracezasının iptali istemiyle açıldığıbelirtilerek, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3, 27/1 ve 2918sayılı Kanun uyarınca ve Uyuşmazlık Mahkemesinin konuile ilgili kararları emsal alınarak davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve FikretERES’in katılımlarıyla yapılan 15.2.2016günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre;
Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulunun 11.7.1988günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılı İlke Kararında,“2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun bütünüyleincelenip değerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanmasıyönünden 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,‘ceza uyuşmazlıkları’ ibaresinden,savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği…”açıkça belirtilmiştir. Bu durum gözönüne alındığında, olay bölümündeyazılı başvuru konusu görevuyuşmazlığının Hukuk Bölümündeincelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
Adlive idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak,davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, “2.4.2015gün ve HM-412865 seri-sıra sayılı trafik suçtutanağı ile 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 36/3-b maddesi uyarınca verilen idari paracezasının iptali istemiyle açılan davayönünden” oluşan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918 sayılı Kanun’un 36.maddesinin üçüncü fıkrası (b) bendiuyarınca verilen idari para cezasının kaldırılmasıistemiyle açılmıştır.
2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun “Sürücü belgesi almazorunluluğu” başlığı altındadüzenlenen 36. maddesinde, “ (Değişik : 24/5/2013 - 6487/18md.)
Motorluaraçların, sürücü belgesi sahibi olmayankişiler tarafından karayollarında sürülmesi vesürülmesine izin verilmesi yasaktır.
Araçlar,Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücübelgelerine sahip sürücüler ile çok taraflıanlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veyageçerli uluslararası sürücü belgesi olankişilerce sürülebilir.
Bunagöre;
a)Sürücü belgesi olmayanların,
b)Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanundabelirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak yada tedbiren geri alınanların,
c)Sürücü belgesi iptal edilenlerin,
araçkullanarak trafiğe çıktıklarının tespitihâlinde, bu kişilere 1.407 Türk Lirası idari paracezası verilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilercesürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakasıüzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir ”denilmiştir.
UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkçabelli eden bir hükme yer verilmemesi; bu Yasada gösterilen adlicezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeyede herhangi bir atıfta bulunulmamış olmasıkarşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göreidari yargının görev alanında görmüştür.
Öteyandan, 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyledeğiştirilen 3. maddesinde," (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır"; Kanunun “Başvuru yolu”başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında ise"idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesineilişkin idari yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geçonbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.Bu süre içinde başvurunun yapılmamışolması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir"düzenlemeleri yer almıştır.
Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanın açıldığı andaki kurallara göregörevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmişise, (davanın açıldığı anda görevli olanve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görevkuralının, değişikliğin yürürlüğegirmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dairintikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemecegörevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
Olayda, olumsuzgörev uyuşmazlığının konusu olan idari paracezasının 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 36. maddesinin üçüncü fıkrası(b) bendi uyarınca verildiği, görevuyuşmazlığının konusu olmayan ancak adli yargıkararına gerekçe yapılan sürücü belgesinin ise,aynı Kanun’un 48/5. maddesi uyarınca alkollü araçkullanıldığı nedeniyle geri alındığıanlaşıldığından, söz konusu sürücübelgesi ve adli yargı kararı gerekçesinindayanağı olan, KabahatlerKanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununaçözüm getirilmesi amaçlanarak, aynı Kanun’un 27. maddesine, 5560sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrasında yeralan; idariyaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiylebirlikte idari yargı merciinde görüleceğineilişkin düzenleme, olumsuz görevuyuşmazlığının kapsamındabulunmadığından inceleme konusuyapılmamıştır. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının, 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlardaaksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağınedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanunhükümleri dikkate alınacağından, idari paracezasına karşı açılan davanın görümve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Samsun 2. Sulh Ceza Hakimliğince verilen görevsizlikkararının 2.4.2015 gün ve HM-412865 seri-sırasayılı trafik suç tutanağı ile 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun 36/3-b maddesi uyarınca verilenidari para cezasının iptali istemiyle açılan davayönünden verilen kısmının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Samsun 2. Sulh Ceza Hakimliğinin11.5.2015 gün ve D.İş:2015/1656 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ 2.4.2015 gün ve HM-412865 seri-sıra sayılı trafiksuç tutanağı ile 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 36/3-b maddesi uyarınca verilen idari paracezasının iptali istemiyle açılan dava yönündenverilen kısmının KALDIRILMASINA, 15.2.2016 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Fikret ERES
Full & Egal Universal Law Academy