T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2016 / 47 KARAR NO : 2016 / 82 KARAR TR : 15.02.2016 ÖZET: Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Şanlıurfa Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Müdürlüğünde usta öğretici olarak görev yapan davacının, haksız olarak görevine son verildiğini ileri sürerek talep ettiği kıdem, fazla çalışma, hafta, bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatının tahsili istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : E.P. Vekili : Av. İ.D. Davalı : Milli Eğitim Bakanlığı Vekili : Av. I.Y. O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; davacınınŞanlıurfa Otelcilik Turizm Meslek Lisesi Uygulama Otelinde belirsizsüreli iş akdi ile usta öğretici olarakçalışırken iş akdinin hiçbir gerekçegösterilmeden fesh edildiğini; davacının davalıbakanlığa bağlı iş yerinde 01/04/2010'dan 05/04/2013tarihine kadar aralıksızçalıştığını; davacınınçalıştığı sürede iş yasasındaön görülen süreden daha fazlaçalıştırılmasına rağmen fazla mesaiücretinin ödenmediğini; iş yerinin çalışmaşeklinin bir kısım personel açısından 3 vardiyaolduğunu, 8 saatlik vardiyalar halinde çalışmayapıldığını; fakat iş yoğunluğu özelyemekler vs. nedenlerle vardiyası biten personelin bir sonraki vardiyadabazen 5-6 saat bazen de vardiya bitene kadar çalışmak zorundakaldığını; bu şekilde sürekli fazla mesai yapanmüvekkiline fazla mesaisinin ödenmediğini; acil durumlardışında haftalık izin ve yıllık izinkullandırılmadığını, bayram, genel tatilücretlerinin ödenmediğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı,fazla mesai, hafta tatil ücreti ve yıllık izin ücreti olmaküzere toplam 600,00 TL alacağın faizi ile birlikte tahsilinekarar verilmesi istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır. Şanlıurfa 3. İşMahkemesi: 17.2.2014 gün ve E:2013/69 K:2014/50 Davacının 22/10/2010-30/04/2013 tarihleriarasında davalı iş yerindeçalıştığı; davalı tarafın,davacının okuttuğu ders alanına ihtiyaçkalmadığı gerekçesi ile bildirimsiz olaraksözleşmenin fesh edildiği; bu bakımdan iş akdininhaklı nedenle feshedildiğinin ispat külfeti işverene aitolduğu gözetildiğinde feshin haksız olduğu kanaatinevarıldığı; diğer taraftan davacınınyıllık izin kullandığına dair dosyaya yazılıbir belge sunulmadığı, dosya kapsamına göreyıllık izin alacağının subut bulunduğu, tümdosya kapsamından davacının üç vardiyadüzeninde çalıştığınınanlaşıldığı; bu nedenle yerleşik Yargıtayuygulaması da nazara alınarak fazla mesai talebinin reddigerektiği; hafta tatili, genel tatil ve bayram tatili alacaklarıyönünden ise bu taleplere yönelik kayıtların resmikurum olan davalı kayıtlarında yer almayışıgöz önünde bulundurularak subut bulmadığıkanaatine varıldığı; Mahkemelerince alınanbilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli vedenetlemeye elverişli olduğu, bu bakımdan hükme esasalınabileceği gerekçesiyle davanın kısmenkabulüne, kısmen reddine karar vermiş; verilenkarar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi:09.12.2014 gün ve E:2014/11179 K:2014/37692 sayılıkararı ile, 5521 sayılı İş MahkemeleriKanunu’nun 1. maddesi uyarınca İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözüm yerinin işmahkemeleri olduğu; davacının dışarıdanücretli usta öğretici olarak görevlendirildiği,davacıya ücretlerinin 657 Sayılı Devlet Memurlarıkanununun 89.maddesine uygun olarak Bakanlar Kuruluncaçıkarılan kararlar uyarınca Maliye Bakanlığıncabelirlenen ders ücretleriyle ödendiği; davacınınsosyal güvenlik hukuku yönünden Sosyal Sigortalar Kurumukapsamında gösterilmesinin iş sözleşmesi ileçalıştığını göstermeyeceği;davacının 657 sayılı yasanın 89. maddesinde belirtilenstatü içinde görevlendirildiği; davacı iledavalı arasında iş sözleşmesi bulunmadığı;taraflar arasındaki ilişkinin statü hukukuna tabi olduğununkabulü gerektiği; aradaki hukuki ilişkinin işsözleşmesi, bir başka anlatımlaişçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemeyeceği; buhukuki olguya göre uyuşmazlığın çözümyeri idari yargı olup, Mahkemece “dava dilekçesininyargı yolunun caiz olmaması nedeni ile usulden reddine” kararverilmesi gerekirken uyuşmazlığın esası hakkındakarar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirdiğigerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına kararvermiştir. ŞANLIURFA 3. İŞMAHKEMESİ: 30.3.2015 gün ve E:2015/68, K:2015/125 sayılıkararı ile, Yargıtay bozma ilamına uyularak davadilekçesinin yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle usuldenreddine karar verilmiş, bu karar kesinleşmiştir. Dava dosyası, davacı vekilinintalebi üzerine İdare Mahkemesine gönderilmiştir. Şanlıurfa 2. İdareMahkemesi: 23.6.2015gün ve E:2015/661 sayı ile, 657 sayılı Kanunun 4.maddesinde belirtilen istihdam şekillerinden biri ileçalıştırılmadığı, ayrıcadavacının 657 sayılı Kanunun 89.maddesine dayanılarakçalıştırılmasının davacıyı kamupersoneli yapmayacağı, davacının, mahalli mülki amirintasarrufu ile çalıştığı, imzaladığıiş sözleşmesine (Ek Ders Görevi VerilerekGörevlendirilen Usta Öğretici Ferdi Hizmet Sözleşmesi)istinaden idareyle arasında hizmet ilişkisi kurulduğu, talepedilen kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai, milli ve dinibayram, resmi tatil çalışmasından kaynaklananalacakları ile yıllık izin ücreti alacağınıniş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesi ile, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. Maddesihükümleri uyarınca görevli yargı merciininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceyekadar davanın ertelenmesine karar vererek dosyayı Mahkememizegöndermiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü : 28.9.2015 gün ve E:2015/587, K:2015/599sayı ile, Şanlıurfa 3. İş Mahkemesi’nce verilengörevsizlik kararının, Mahkemece re’senŞanlıurfa 2. İdare Mahkemesi’ne gönderildiği,ancak bu mahkemece usuli yönden bir karar (dilekçe reddi)verilmeyip, davada görevsiz olduğu düşüncesiyleöncelikle görev ret kararı verildiği; 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 3. ve 9. maddeleri uyarıncaidari yargı yerlerinde bizzat dava açmanın,davacıların uymak zorunda olduğu emredici bir hükümolduğu gibi, 492 sayılı Harçlar Kanununun ilgilihükümleri ve tarifeleri gereğince böyle bir davanınharca tabi olduğunun izahtan vareste olduğu; İlgilimevzuatında gerekli değişiklik yapılmadığısürece, bu yasal yükümlülüklerin ihmali ve Avrupaİnsan Hakları Mahkemesi kararlarının Mahkememizcedoğrudan uygulanması suretiyle, benzer bütün davalarınbu şekilde sonuçlandırılmasınınmümkün görülmediği; bu durumda, ortada idaremahkemesine hitaben yazılmış dilekçeyle açılmışbir dava bulunmadığından, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülenkoşulların gerçekleşmediği gerekçesiyle, 2247sayılı Yasada öngörülen koşullarıtaşımayan başvurunun, aynı Yasanın 27. maddesiuyarınca reddine karar vermiş, bu dosya tekrar Şanlıurfa 2.İdare Mahkemesine gönderilmiştir. Şanlıurfa 2. İdareMahkemesi:27.11.2015 gün ve E:2015/661, K:2015/1268 sayı ile, 2577sayılı Yasa’nın 3. maddesi hükmüne uygunbulunmayan dava dilekçesinin, aynı Yasa’nın 15.maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince, bu kararıntebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde 3.maddeye uygun şekilde düzenlenerek noksanı tamamlandıktansonra harç alınmaksızın Şanlıurfa 2. İdareMahkemesinde yeniden dava açmakta serbest olmak üzere reddine,sözü edilen maddenin 3. bendi uyarınca yeniden verilendilekçelerde aynı yanlışlıklaryapıldığı taktirde davanın reddedileceğihususunun bildirilmesine karar vermiştir. Davacı vekili 4.1.2016günü mahkeme kayıtlarına giren dilekçesi ile,Şanlıurfa İli, Merkez Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesinde ustaöğretici olarak görev yapan davacının iş akdinintek taraflı olarak feshedilmesi nedeniyle ödenmeyen kıdemtazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti olantoplam 7.945,00-TL'nin ödenmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ŞANLIURFA 2. İDAREMAHKEMESİ:15.1.2016 gün ve E:2016/3 sayı ile, davacının,Şanlıurfa ili, Merkez Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesinde 657sayılı Kanunun 4. maddesinde belirtilen istihdam şekillerindenbiri ile çalıştırılmadığı,ayrıca davacının 657 sayılı Kanunun 89.maddesinedayanılarak çalıştırılmasınındavacıyı kamu personeli yapmayacağı, davacının,mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, imzaladığı işsözleşmesine (Ek Ders Görevi Verilerek Görevlendirilen UstaÖğretici Ferdi Hizmet Sözleşmesi) istinaden idareylearasında hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem veihbar tazminatı ile fazla mesai, milli ve dini bayram, resmi tatilçalışmasından kaynaklanan alacakları ileyıllık izin ücreti alacağının iş kanunundankaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, 2247 Sayılı UyuşmazlıkMahkemesi’nin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dava dosyası ile Şanlıurfa 3.İş Mahkemesi'nin E:2015/68 sayılı dosyasınınUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, dosyanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nin karar vermesine kadarertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve FikretERES’in katılımlarıyla yapılan 15.02.2016günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, MilliEğitim Bakanlığına bağlı ŞanlıurfaOtelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Müdürlüğünde ustaöğretici olarak görev yapan davacının, haksızolarak görevine son verilmesi nedeniyle talep ettiği kıdem,fazla çalışma, hafta, bayram ve genel tatil ücreti,yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatının tahsilinekarar verilmesi istemiyle açılmıştır. 506 Sayılı Sosyal SigortalarKanunu’nun 2. Maddesinde “Bir hizmet akdine dayanarak bir veyabirkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kollarıbakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adınaprim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir. Öte yandan, 4857 sayılıİş Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın dakonusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türlerive Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir. Diğer taraftan; 5521sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1. maddesinde,“İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle(o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve Efıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlarhariç) işveren veya işveren vekilleri arasında işakdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hakiddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülenyerlerde iş mahkemeleri kurulur. Bu mahkemeler: A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.) B) İşçiSigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan haksahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz vedavalara da bakarlar. İş mahkemesikurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerde görevlendirilecekmahkeme tarafından, temsilci üyeler alınmaksızın, bukanundaki esas ve usullere göre bakılır. Fiili ve hukukiimkânsızlıklar dolayısıyla iş mahkemesinin topluolarak görevini yapamadığı hallerde de yukarıdakifıkra hükmü uygulanır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.)Birden fazla iş mahkemesi bulunan yerlerde, sosyal güvenlikhukukundan kaynaklanan davaların görüleceği işmahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafındanbelirlenebilir.” denilmiştir. Dava dosyalarınınincelenmesinden; davacının 657 sayılı Kanun’un 89.maddesi uyarınca ek ders ücretikarşılığında, davalı idare ile aralarındayapılan ve her yıl yenilenen "Ek Ders Görevi VerilerekGörevlendirilen Usta Öğretici Ferdi HizmetSözleşmesi" ile 01.04.2010-05.04.2013 tarihleri arasındaŞanlıurfa Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi ve Uygulama Birimlerindeusta öğretici olarak çalıştığı ve butarihte işine son verildiği belirtilerek, kıdem ve ihbartazminatı, fazla mesai alacağı, milli ve dini bayram ile resmitatil çalışmalarınınkarşılığının ve yıllık izin ücretialacağının tazminine karar verilmesi istemiyle bakılandavayı açtığı anlaşılmıştır. Davacının, 4857 ve 5510Sayılı Kanunlar uyarınca mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem, fazla çalışma,hafta, bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti veihbar tazminatının iş kanunundan kaynaklanan haklardanolduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Şanlıurfa 2.İdare Mahkemesi’nin başvurusunun kabulüile Şanlıurfa 3. İş Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Şanlıurfa 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Şanlıurfa 3. İş Mahkemesinin 30.3.2015gün ve E:2015/68, K:2015/125 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 15.02.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Fikret ERES
Full & Egal Universal Law Academy