T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 961
KARAR NO : 2016 / 53
KARAR TR : 15.2.2016
ÖZET : Yargı kararı ile tazminle yükümlü tutulan ve belirtilen miktarın tamamını ödemiş bulunan İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından, idarelerince ödenen miktarın, olayda sorumlu olduğu ileri sürülen Ümraniye Belediye Başkanlığından rücuen tahsili istemiyle açılan davanın, Borçlar Kanunu hükümlerine göre ADLİ YARGI yerince çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : İSKİGenel Müdürlüğü Vekili : Av. M. R.A. Davalı : Ümraniye Belediye Başkanlığı Vekili : Av. G.G.B. OLAY : Davacıvekili dilekçesinde; Eureko Sigorta A.Ş. vekili tarafındanİdarelerine karşı açılan dava sonucunda;İstanbul 20.Sulh Hukuk Mahkemesinin, E:2009/980, K:2012/22 sayılıkararıyla “davanın kabulü ile Davalı İSKİGenel Müdürlüğünün kapatılan Fatih3.İcra Müdürlüğünün E:2009/9997 noludosyasına vaki itirazının 801,00 TL asıl alacaküzerinden iptali ile icra takibinin devamına” kesin olarakkarar verdiğini; yargılama aşamasında, davaya konuhasarın vuku bulduğu adreste Ümraniye BelediyeBaşkanlığı’nın çalışmayaptığının kendilerine bildirilmesi üzerine,davanın Ümraniye Belediye Başkanlığınaihbarının sağlandığını; kesin mahkemekararı gereği, hesap tablosunda belirtilen mahkeme masrafı,vekalet ücreti ve faizi toplam miktarı olan 814,04 TL.nin ve asılalacak ve faizleri toplamı 1.011,15 TL. olmak üzere toplam 1.825,19TL.nin müvekkilince İstanbul 33.İcraMüdürlüğü’nün E:2009/9997 kayıtlı dosyasına ödendiğini; İstanbul 20.SulhHukuk Mahkemesindeki E:2009/980 sayılı davada yapılanyargılama sırasında tanzim edilen Bilirkişi raporunda, davakonusu hasarın meydana geldiği yolun, Ümraniye BelediyeBaşkanlığı’nın sorumluluk alanındaolduğunun, belirtilen tarihlerde mezkur yerde Ümraniye BelediyeBaşkanlığı müteahhit şirketi olan G. …Şti.tarafından çalışma yapıldığınınve bu sebeple Ümraniye Belediye Başkanlığınındava konusu hasardan sorumlu bulunduğunun, davalı İSKİGenel Müdürlüğünün sorumluluğununbulunmadığının tespit edildiğini; mezkur mahkemekararında İdare aleyhine karar verildiğini, ancak verilen kararkesin olarak verildiğinden temyiz incelemesi yapılamadığını;mahkeme kararı gereği İstanbul 33.İcraMüdürlüğü’nün 2009/9997 esasınakayıtlı dosyasına yapılan toplam 1.825,19 TL’nın,ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesiiçin Davalı Ümraniye Belediye Başkanlığına03.07.2010 tarihinde başvurduklarını ancak, 60 güniçinde cevap verilmediğini; açıklanan nedenlerledavalının sorumluluğu dahilinde meydana gelen ve kesin mahkemekararı gereği müvekkilince ödenmek zorunda kalınan miktarınkendilerine ödenmesini temin için davaaçtıklarını ifade ederek; fazlaya dair haklarısaklı kalmak kaydıyla; İstanbul 33.İcraMüdürlüğü’nün E:2009/9997 sayısınakayıtlı dosyasına yapılan toplam 1.825,19 TL’nınödeme tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdantahsiline karar verilmesi istemiyle 27.9.2012 tarihinde idari yargıyerinde dava açmıştır. İSTANBUL 10.İDAREMAHKEMESİ: 29.11.2013 gün ve E:2012/1711, K:2013/2290 sayı ile,“(…) 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendine, idari davatürleri arasında, idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davalarının yeraldığı, 2576 sayılı Yasa'nın 5. maddesinin 1.ncifıkrasında da idare Mahkemelerinin, Vergi Mahkemeleriningörevine giren davalar ile Danıştay daçözümlenecek olanlar dışındaki iptaldavaları ile tam yargı davalarını, tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinin birinin yürütülmesi için yapılanidari sözleşmelerden dolayı taraflar arasındaçıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar ve kanunlarlaverilen diğer işleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır. Aynı Kanunun 14.maddesinin(3/a) bendinde ise, dava dilekçelerinin görev ve yetkiyönünden inceleneceği, (b) fıkrasında dayukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halindede davanın her safhasında 15.madde hükmününuygulanacağı, 15.maddesinin (l/a) bendinde ise, adli ve askeriyargının görevli olduğu konularda açılandavaların reddine karar verileceği kuralabağlanmıştır. Bu hükümlere göreidari yargı nezdinden tam yargı davasınıngörülebilmesi için zararın idari eylem veişlemlerden dolayı meydana gelmiş olması gerekmektedir. Dava dosyasınınincelenmesinden, davacı kurum tarafından, İstanbul 20. SulhHukuk Mahkemesi'nin 03.02.2012 tarih ve E:2009/980, K:2012/22 sayılıkararı uyarınca ödenen 1.825,00 TL'nin ödeme tarihindenitibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyledavanın açıldığı anlaşılmaktır. Uyuşmazlık konusuolayın, davacı kurum tarafından yargı kararıyla tespitedilen ve hizmet kusuru sonucu sigortalısı zarar gören sigortaşirketine rücuen ödenen bedelin, söz konusu yargılamaile doğrudan herhangi bir ilgisi bulunmayan davalı idareden tahsilineilişkin olduğu, başka bir ifade ile taraflaraçısından hukuki ihtilafa konu olan ve davacı idareaçısından ödenen zararın bir nev'i alacakniteliğine dönüştürülerek ödenmesi istenenbu bedelin- tahsilinin, idari yargıda yukarıda anılan mevzuathükümleri uyarınca bu şekilde bir alacak davasıtürü bulunmaması nedeniyle adli yargı merciilerinde davakonusu edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, tazmini istenilenzararın doğrudan davalı idarenin herhangi bir eylem veişleminden dolayı meydana gelmediğigörüldüğünden, iş bu davanın idari davatürleri arasında yer almadığı dolayısıylaidare mahkemelerinin görev alanında bulunmadığıanlaşıldığından uyuşmazlığıngörüm ve çözümünün adli yargımercilerinin görevine girdiği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle,davanın 2577 sayılı idari Yargılama UsulüYasası'nın 15/1-a maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine…” karar vermiş, bu karar itirazedilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kezaynı istemle 27.12.2013 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır. İSTANBUL ANADOLU27.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 11.11.2014 gün ve E:2013/657, K:2014/366sayı ile, davacı ve davalı vekillerinin dava ve cevapdilekçeleri ile aşamalardaki beyanlarına özetle yerverdikten sonra; “Dava, haksız eylemden kaynaklanan rücuentazminat istemine ilişkindir. Davacı İSKİtarafından dava dışı Euroka Sigorta A.Ş'ye ödenen1.825,19 TL tazminatın davalı Ümraniye BelediyeBaşkanlığından tahsili talep edilmektedir. İstanbul Anadolu 33.İcra Müdürlüğüne ait 2009/9997 E.sayılıdosya celp edilerek dosyamız arasına alınmışincelenmesinde: Eureko Sigorta A.Ş vekili tarafından İstanbulAnadolu 20. SHM'nin 2009/980 E 2012/22 K. Sayılı 17/01/2012 tarihliilamı ile davacı İSKİ aleyhine 1.825,24 TL üzerindenicra takibi başlatıldığı ve İSKİ Genel Müdürlüğündendavaya konu tazminatın tahsil edildiğianlaşılmıştır. Rücuen tazminatdavalarında, davacı haksız fiilden zarar gören yerinegeçer. Olayımızda haksız fiilden zarar gören G. B.'dır.Gülfem Balcı 34 … 2416 plakalı aracı ileÜmraniye-Namık Kemal Mahallesi-Yunus Emre Caddesi ile İclalsokak kavşağında seyir halindeyken, logar kapağına vekapağın yanındaki çukura çarpmış vearacı hasar görmüştür. Sigortalı bu bedeli sigortaşirketinden tahsil etmiş, sigorta şirketi de Fatih 3. Sulh HukukMahkemesinin 2009/980 E. Sayılı dosyasında yapılanyargılama sonucunda İSKİ'den bu bedeli tahsil etmiştir. Bumahkemedeki yargılamada düzenlenen 11.04.2011 tarihli bilirkişiraporunda İSKİ'nin dava konusu hasarın oluşmasındaherhangi bir kusurunun bulunmadığı, Ümraniye BelediyeBaşkanlığının bu hasardan sorumlu olduğukanaatine varıldığını bildirmiştir. Bu duruma göre görevleilgili çözülmesi gereken uyuşmazlık zarar görenGülfem Balcı veya onun halefi sıfatıyla Euroka SigortaA.Ş. Zararın tazmini için Ümraniye BelediyeBaşkanlığı'na dava açtıkları taktirdegörevli Mahkemenin neresi olduğudur. Olayımızda, tazminiistenilen zararın Ümraniye BelediyeBaşkanlığının idari eylem ve işlemindendoğduğu açıktır. İddiaya göre zarar idareninhizmet kusuru niteliğinde olup, İdare'nin işlem ya da eyleminedeni ile doğan zararlardan dolayı, İdari YargılamaUsulü Yasa'sının 2/1-b maddesi gereğince İdare'yekarşı, idari yargı yerinde tam yargı davasıaçılması gerektiğianlaşılmıştır. Her ne kadar İstanbul 10.İdare Mahkemesi 29.11.2012 tarih ve 2012/1711 E., 2013/2290 K.Sayılı ilamında zararın doğrudan davalı idarenineyleminden doğmadığı yönünde hükümkurmuş ise de, bizce bu gerekçe yanlıştır. Tüm bu nedenlerledavanın idare yargı yerinde görülmesi gerektiğindendavanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine kararvermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesiyukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davanın idari yargıyerinde görülmesi gerektiğianlaşıldığından HMK nın 114/1-b ve 115/2.Maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğunedeniyle usulden REDDİNE, (…) İlişkin, davadeğeri 1890,00 TL'nin altında olduğundan temyiz yoluaçısından KESİN, Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvuru yolu açık olmak üzere…” kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve FikretERES’in katılımlarıyla yapılan 15.2.2016günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının; davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilenhükmün aksine, önceki görevsizlik kararınailişkin dava dosyası temin edilmeden gönderildiğigörülmekte ise de; Başkanlıkça idari yargıdosyasının da ilgili Mahkemesinden getirtildiği vesonuçta usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, yargı kararı iletazminle yükümlü tutulan ve belirtilen miktarıntamamını ödemiş bulunan İSKİ GenelMüdürlüğü tarafından, idarelerince ödenen miktarın,olayda sorumlu olduğu ileri sürülen Ümraniye BelediyeBaşkanlığından rücuen tahsili istemiyleaçılmıştır. Olayda, Eureko Sigorta A.Ş.tarafından müvekkili sigorta şirketine sigortalı olanaracın seyir halindeyken rögar kapağına ve kapakkenarında açılan çukura çarparak hasarauğradığı, sigortalısına 801,00 TLödediği, müvekkilinin alacağının tahsiliiçin alacağını Fatih 3.İcraMüdürlüğü'nün 2009/9997 esas sayılıdosyası ile takibe koyduğu, ancak davalının itirazınedeniyle takibin durdurulduğu ifade edilerek, davalınınitirazının iptali ile takibin devamına, davalının %40’dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesiistemiyle İSKİ Genel Müdürlüğünekarşı açılan, İstanbul BüyükşehirBelediye Başkanlığı ile Ümraniye BelediyeBaşkanlığına da ihbar edilen davada; İstanbul 20.SulhHukuk Mahkemesince, 17.1.2012 gün ve E:2009/980, K:2012/22 sayı ile,davanın kabulüne, Davalı İSKİ GenelMüdürlüğü'nün kapatılan Fatih 3.İcraMüdürlüğünün 2009/9997 esas nolu icra takipdosyasına vaki itirazının 801,00 TL asıl alacaküzerinden iptali ile, icra takibinin devamına kesin olmak üzere kararverilmiş; bu dosya kapsamındaki yargılama sırasındabilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan raporda,hasarın oluşmasında, yolda çalışma yapan vegerekli önlemleri almayan dava dışı G.İnşaatNakliyat Ticaret Ltd.Şti. ile Ümraniye Belediyesi'ninmüştereken ve müteselsilen sorumlu, talep edilebilir hasarbedelinin 801,00 TL olduğunun; davalı İSKİ’nin davakonusu hasarın oluşmasında herhangi bir kusurununbulunmadığının belirtildiği görülmüş;Mahkeme kararından sonra, davacı İSKİ GenelMüdürlüğü tarafından; davalı ÜmraniyeBelediye Başkanlığının sorumluluğu dahilindemeydana gelen ve kesin mahkeme kararı gereği müvekkilinceödenmek zorunda kalınan miktarın rücuen tahsiliistemiyle iş bu davanın açıldığıanlaşılmıştır. Bu durumda, ortada, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-bmaddesinde belirtilen "İdari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları" kapsamında, zarargören tarafından açılmış bir davabulunmadığı gibi, Devlete, il özel idarelerine vebelediyelere ait akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptandoğanlar dışındaki alacakların tahsilusulünü düzenleyen 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamınagiren bir kamu alacağı da yoktur. Açıklanan nedenlerle,tam yargı davası niteliği taşımayan ve konusu bir kamualacağı olmayan rücu davasının, Borçlar Kanunuhükümlerine göre adli yargı yerince çözümlenmesi;bu nedenle, İstanbul Anadolu 27.Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.11.2014gün ve E:2013/657, K:2014/366 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul Anadolu 27.Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.11.2014gün ve E:2013/657, K:2014/366 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 15.2.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Fikret ERES
Full & Egal Universal Law Academy