T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 6
KARAR NO : 2016 / 36
KARAR TR : 25.01.2016
ÖZET: İl Özel İdaresi emrinde iş makinesi operatörü unvanıyla 4857 sayılı Kanun'a tabi olarak istihdam edilmekte iken 6360 sayılı Kanun kapsamında adı Devlet Personel Başkanlığı'na bildirilen davacının, Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatına ataması yapılırken unvanı dikkate alınmadan düz işçi olarak atanmasına dair işlemin iptali ve yoksun kalınan hakların iadesi istemiyle açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : S.S. Vekili :Av.R.T. & Av. N.B. (Adli Yargıda) Davalılar : 1-Devlet PersonelBaşkanlığı Vekili : Av. Ş. B. 2-Şanlıurfa Valiliği Vekili :Av. F.K. OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacının Şanlıurfaİl Özel İdaresi emrinde İş MakinesiOperatörü olarak görev yapmakta iken 6360 sayılı Yasagereği kurumun çalışanları ile birlikte 16.04.2014tarihinde Şanlıurfa Eyyübiye Belediyesine şoförkadrosu ile atandığını, ŞanlıurfaValiliğinin onayı ile kurulan komisyon kararı doğrultusundaİçişleri Bakanlığı Personel dosyasındakimevcut olan pozisyonunun hatalı olarak düz işçisınıfı olarak tanımlandığını,davacının 12.07.2014 tarihinde 6360 sayılı Yasagereğince Orman Genel Müdürlüğü emrineataması yapılmışsa da, Devlet Personel Başkanlığına6360 sayılı Yasa gereği istihdam fazlası olarak bildirilenpersonelin kadro pozisyonlarına göre atamayapılmadığı ve iş unvanı bilgileri eksikliğinedeniyle tekrar son olarak 19.08.2014 tarihinde Milli EğitimBakanlığı taşra teşkilatına (Şanlıurfa)düz işçi olarak atandığını,davacının kadrosu İş Makinesi Operatörüolmasına rağmen Milli Eğitim Bakanlığındadüz işçi olarak atamasının yapılması yasaldüzenlemelere aykırı olduğu gibi maddi kaybauğramasına da neden olduğunu, davacının sicilleri iyive çok işi olup herhangi bir disiplin cezasıolmadığı gibi görevinde de başarılıolduğunu, davacının bu görev değişikliklerinegerekçe olabilecek şahsa bir kusuru veya ihmalibulunmadığı halde bu şekilde mağdur edilmesini hukukaaçıkça aykırı olduğu gibi hakkaniyete uygunbulunmadığını, 6360 sayılı Yasa gereğiistihdam fazlası personelin nakli sürecinde; Devlet PersonelBaşkanlığınca yayınlanan istihdam fazlası venakle tabi personel rehberinde belirtilen bildirim tarihleri ile istihdamfazlası personelin hizmetinin değerlendirilmesi yapılırkenusul ve esaslara uyulmayarak haksız ve yanlı işlemgerçekleştirilerek davacının kadro ve pozisyona uygunolmayan ataması yapıldığını, atama süresinceyayınlanan Temmuz 2014 atamaları taraflı ve başkakişilerin çıkarları doğrultusunda gerekçegösterilmeksizin iptal edilerek farklı bir kuruma yine bir ay gibikısa bir sürede davacının pozisyonuna uygun olmayan ve ilanile yapılan atamanın iptalinin gerektiğini belirterek; davacınındüz işçi görevine atanmasına ilişkin 19.08.2014tarihli atamanın iptali istemiyle idari yargıda davaaçmıştır. Şanlıurfa1. İdare Mahkemesinin 16.09.2014 gün ve E:2014/2052 sayılıara kararı ile davanın doğru hasım olan Devlet PersonelBaşkanlığı yanında Şanlıurfa Valiliğihusumetiyle incelenmesi gerektiğinden dava dilekçesine2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 15.maddesinin (c) fıkrası gereğince gerçek hasım olaraktespit edilen Şanlıurfa Valiliğininin eklenmesine kararvermiştir. ŞANLIURFA1. İDARE MAHKEMESİ:12.02.2015 gün ve E:2014/2052 K:2015/211sayılı kararında; “…2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasında,dilekçelerin, a) Görev ve yetki, b) İdari mercitecavüzü, c) Ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin veyürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5. maddelere uygun olupolmadığı yönlerinden sırasıyla inceleneceği;6. fıkrasında, bu hususların ilk incelemeden sonra tespitedilmesi halinde de davanın her safhasında 15. maddehükmünün uygulanacağı kurala bağlanmış;15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde de adli ve askeriyargının görevli olduğu konularda açılandavaların reddine karar verileceği hükmüne yerverilmiştir. 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde,idari dava türleri olarak; idari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptali için menfaatleriihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, idarieylem ve işlemlerinden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavaların sayıldığı ve idari yargının, idarieylem ve işlemlerin hukuki denetimini yapmakla görevli olduğukurala bağlanmıştır. İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davalarının, idari dava türlerindenbiri olduğu, idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. İdare,idare hukuku alanında, kamu gücüne dayalı olarak re'sen vetek yanlı irade açıklaması sonucu tesis etmişolduğu işlemlerle, hukuk alanında yeni durumoluşturmasıyla idari işlem kimliği kazandırmakta vekural olarak bu işlemler özel yasal düzenlemelerdışında idari yargı denetimine tabi bulunmaktadır. Diğertaraftan, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1.maddesinde, İş Kanunu'na göre işçi sayılankimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında işakdinden veya Iş Kanunu'na dayanan her türlü hakiddialarından doğan hukuki uyuşmazlıklarınçözümü ile iş mahkemelerinin görevliolduğu, iş mahkemeleri kurulmamış olan yerlerde budavalara, o yerde görevlendirilecek mahkeme tarafındanbakılacağı hükme bağlanmıştır. Yukarıdaanılan 5521 sayılı Kanun hükmü uyarınca,özel sektör işçilerinin iş hukukundan kaynaklanantüm uyuşmazlıkları ile kamuda çalışanişçilerle iş akdi imzalandıktan sonraki işmevzuatına dair uyuşmazlıkların, iş hukukuna vedolayısıyla adli yargının görev alanınagirmektedir. Davadosyasının incelenmesinden; Şanlıurfa İl Özelİdaresi emrinde iş makinesi şoförü unvanıyla 4857sayılı Kanun'a tabi olarak istihdam edilmekte iken 6360sayılı Kanun kapsamında Devlet PersonelBaşkanlığı'na bildirilen davacının, MilliEğitim Bakanlığı taşra teşkilatınaataması yapılırken unvanı dikkate alınmadan düzişçi olarak atanması üzerine görülmekte olandavanın açıldığıanlaşılmaktadır. Olayda, 6360sayılı On Üç İlde BüyükşehirBelediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İleBazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun uyarınca ihtiyaç fazlasıpersonel olarak belirlenen davacının, Milli EğitimBakanlığı taşra teşkilatına atamasıyapılırken devirden önce istihdam edildiği unvandışındaki bir unvanla atamasının yapılarakçalışma koşullarında esaslıdeğişiklik yapıldığı görülmektedir. Bu nedenle;iş makinesi şoförü unvanıyla istihdam edilendavacının, nakil sonucunda düz işçi olarakatanmasının çalışma koşullarındaesaslı bir değişiklik olduğu, çalışmakoşullarındaki esaslı değişiklikten sonra İşKanunu hükümlerine göre dava açılabileceğinden,davacının iş makinesi şoförü unvanıdışında istihdamından kaynaklanan dava konusuuyuşmazlığın 4857 sayılı İş Kanunuhükümleri uyarınca çözümlenmesi gereken biruyuşmazlık olduğu ve çözümünün adliyargının görev alanına girdiği sonucunavarılmıştır…” şeklindeki gerekçeile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun15/1-a maddesi hükmü uyarınca davanın görevyönünden reddine karar vermiş ve verilen bu karar temyizedilmeksizin kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez, aynı gerekçelerle atama işleminin iptali,davacının uygun kadro ve pozisyona atanması ile, mahrumkaldığı maddi kayıplara karşılık fazlayailişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00TL alacak istemle adli yargı yerinde dava açmıştır. ŞANLIURFA3. İŞ MAHKEMESİ:21.12.2015 gün ve E:2015/247sayılı gönderme kararında;“…davacının atamasına ilişkin işlem kamugücüne dayalı resen ve tek yanlı olarak tesis edilen idariişlem niteliği taşıdığından bu işleminiptali istemi ile açılan 2577 sayılı İYUK 2/1-amaddesi sayılan iptal davaları kapsamındanyargılamasının idari yargılamada yapılmasıgerektiğine varıldığından…”şeklindeki gerekçe ile 2247 sayılı Kanunun 19.maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan25.01.2016 günlü toplantısında: İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, idari yargı dosyasının 15. maddede belirtilenyönteme uygun olarak davacının istemi üzerine songörevsizlik kararını veren mahkemece UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmediği; ancak söz konusu dosyanınMahkememizin istemi üzerine UYAP sistemi üzerindenaçılmasının sağlandığı ve ilgilibilgi ve belgelerin bu şekilde tamamlandığıanlaşılmakla usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıgörüldüğünden görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Abdullah ER ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Şanlıurfaİl Özel İdaresi emrinde iş makinesi operatörüunvanıyla 4857 sayılı Kanun'a tabi olarak istihdam edilmekteiken 6360 sayılı Kanun kapsamında Devlet PersonelBaşkanlığı'na bildirilen davacının, MilliEğitim Bakanlığı taşra teşkilatınaataması yapılırken unvanı dikkate alınmadan düzişçi olarak atanmasına dair işlemin iptali ve yoksunkalınan hakların iadesi istemiyleaçılmıştır. 12.11.2012tarih ve 6360 sayılı On Üç İldeBüyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçeKurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesinin (1)inci fıkrası ile içlerinde Şanlıurfa’nında dahil olduğu 13 ilde Büyükşehir Belediyesikurulmuş; aynı maddenin (5) inci fıkrasıyla da bu illerdekiil özel idarelerinin tüzel kişiliğikaldırılmış; Kanun Geçici 1 inci maddesinin (4)üncü fıkrasıyla tüzel kişiliklerikaldırılan il özel idarelerinin, personelini, hertürlü taşınır ve taşınmazmallarını, hak, alacak ve borçlarını, bu kanununyayımı tarihinden (RG. 6.12.2012, Sayı:28489) itibaren bir ayiçinde Valiliğe bildireceği hüküm altınaalınmış; Geçici 1 inci maddesinin (6) no’lufıkrasıyla da “Bu Kanuna göre tüzel kişiliklerikaldırılan İl Özel İdarelerinin personeli, komisyonkararıyla ilgisine göre yatırım izleme ve koordinasyonbaşkanlığı, büyükşehir belediyesi, bağlıkuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir.” düzenlemesigetirilmiş; yine dava konusu bakımından önemtaşıyan aynı maddenin (9) nolu fıkrasıyla belediye vebağlı kuruluşlara devredilen personelden norm kadro veihtiyaç fazlası olanların, ilgili belediye ve bağlıkuruluş tarafından en geç üç ay içindeValiliğe bildirileceği, Komisyonun tespit edeceği ihtiyaçfazlası listelerin Valinin onayına sunulacağı, Valitarafından onaylanan listelerin İçişleriBakanlığı’na, bu makamca da atama teklifleri yapılmaküzere Devlet Personel Başkanlığına bildirileceği,bu personelden 4857 sayılı İş Kanuna tabi sürekliişçi statüsünde istihdam edilen personelin, DevletPersonel Başkanlığınca diğer kamu kurum vekuruluşlarında unvanları belirlenecek kadrolaraatanacağı belirtilmiştir. Yine anılan fırkanın(e) bendiyle “Bu fıkra kapsamında ortayaçıkabilecek tüm tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi vebelgeleri istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya, uygulamayıyönlendirmeye Devlet Personel Başkanlığıyetkilidir.” denilmiştir. 657sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdamŞekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde, kamuhizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personelve işçiler eliyle gördürüleceğibelirtilmiş ve bu suretle kamuda tahsis edilen sürekliişçi kadrolarında belirsiz süreli işsözleşmeleriyle sürekli işçi çalıştırmaesası öngörülmüştür. Davacının dabu kapsamda evvelce Şanlıurfa İl Özel İdaresi emrinde4857 sayılı İş Kanuna tabi sürekli işçikadrosunda istihdam edildiği anlaşılmaktadır. Bilindiğigibi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun“ İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” kenar başlıklı 2. maddesinde, idaridava türleri: a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır. Kamukurumlarınca alınan idari kararların yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile kanuna aykırı olduğuileri sürülerek açılan ve 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde tanımlananiptal davalarının amacı, idari işlemlerin idari yargıorganlarınca denetlenerek, idarenin hukuka uygunluğunun sağlanmasıdır. Kamukuruluşlarında çalışan geçici ve daimikadrolu işçilerin, diğer kamu kuruluşlarına naklikadro ve unvan değişiklikleri ile ilgili tasarrufların idareninişleyişinden kaynaklanan kamu gücü kullanılarak ve tektaraflı olarak tesis edilmeleri itibariyle idari nitelikte işlemlerolduğu, bu işlemlere ilişkin denetimlerin de idare hukukukurallarına göre idari yargı yerinde yapılmasıgerektiği açıktır. Somut olaydayukarıda açıklanan mevzuat değişikliğindenkaynaklanan uyuşmazlığa konu davacının atanmasınailişkin işlem, kamu gücüne dayalı re’sen ve tekyanlı olarak tesis edilen idari işlem niteliğinitaşıdığından, bu işlemin iptali istemiyleaçılan davada, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-a maddesinde sayılan iptal davalarıkapsamında görüm ve çözümünde idariyargı yerlerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümündeidari yargı görevli olduğundan Şanlıurfa3.İş Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile,Şanlıurfa 1.İdare Mahkemesinin 12.02.2015 gün veE:2014/2052 K:2015/211 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Şanlıurfa 3. İş MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Şanlıurfa 1. İdareMahkemesinin 12.02.2015 gün ve E:2014/2052 K:2015/211 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.01.2016gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy