T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 956 KARAR NO : 2016 / 8 KARAR TR : 25.1.2016 ÖZET : Davacının taşınmazının bir bölümünde davalı Belediyece kaldırım yapılmak suretiyle vaki fiili el atılması nedeniyle açılan davanın adli yargı yerince kabul edilmesi ve temyiz isteminin de reddedilmesi suretiyle kesinleşmesi ve bu yöndeki hukuki ihtilafın sona ermesi karşısında; taşınmazın diğer bölümleri üzerindeki hukuki el atma nedeniyle uğranıldığı öne sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, imar planından kaynaklanan tazminat davaları kapsamında İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar :1-A.S. 2-İ.S.M. a-M.S. b-F.A.S. c-A.E. d-F.Ç. e-Ş.S. f-İ.S. g-S.M. h-S.D. 3-İ.S.M. a-H.S. b-A.G. c-Z.Ü. d-A.Ü. e-T.B. f-K.S. g-E.Ç. h-F.V. ı-S.D. i-A.G. İ.S. F.B. A.G. Vekili : Av. Y.G. Davalı : KayseriBüyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. B.Ç. - BüyükşehirBelediye Başkanlığı Dava Tarihi: 16/08/2000 BirlesenKayseri 2. AHM 2003/1 Esas 2003/12 Karar Sayılı Dosyada Davacılar :1-A.S. 2-İ.S.Mirasçıları: a-M.S. b-F.A. c-A.E. d-F.Ç. e-Ş.S. f-İ.S. g-S.M. h-S.D. 3-İ.S.M. a-H.S. b-A.G. c-Z.Ü. d-A.Ü. e-T.B. f-K.S. g-E.Ç. h-F.V. ı-S.D. i-A.G. j)İ.S. k)F.B. l)A.G. Vekili : Av.Y.G. Davalı : KayseriBüyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. B.Ç. Birlesen Kayseri 2. AHM 2011/219Esas 2012/162 Karar Sayılı Dosyada Davacılar :1 –S.A.Ü. 2-A.U. 3-S.D. 4-H.S. 5-M.Z.Ü. 6-R.Ü. 7-E.B. 8-T.B. Vekili : Av.A.M. Davalılar : 1- Melikgazi Belediye Başkanlığı Vekili : Av. Z.D. 2-KayseriBüyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. B.Ç. Kayseri 2. AHM 2011/219 EsasSayılı Dosyası İle Birleşen Kayseri 5. AHM. 2011/821Esas 2011/200 Karar Sayılı Dosyada Davacı :F.Y. Vekili :Av.A.M. Davalılar :1- Melikgazi BelediyeBaşkanlığı Vekili :Av. Z.D. 2- KayseriBüyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. B.Ç. Birlesen Kayseri 3. AHM 2011/586Esas 2012/70 Karar Sayılı Dosyada Davacılar : 1-K.S. 2-İ.S. 3-E.Ç. 4-S.K. Vekili : Av. M.E. Davalılar : 1- Kayseri BüyükşehirBelediye Başkanlığı Vekili : Av.B.Ç. 2- Melikgazi BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. Z.D. Birlesen Kayseri 5. AHM 2012/56Esas 2012/129 Karar Sayılı Dosyada Davacılar : 1-İ.S. 2-Ş.S. 3-S.D. 4-S.M. Vekili : Av. S.E.K. Davalılar : 1 - Melikgazi BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. Z.D. 2- KayseriBüyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. B.Ç. Dava : Tazminat(Kamulaştırmasız El Koymadan Kaynaklanan) Birlesen Kayseri 5. AHM 2011/517Esas 2012/85 Karar Sayılı Dosyada Davacılar :1-M.B. 2-H.B. Vekili : Av. A.M. Davalı : 1- Melikgazi BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. Z.D. Davalı : 2- KayseriBüyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. B.Ç. İDARİ YARGIDA Davacılar :1-E.B. 2-A.U. 3-S.D. 4-R.Ü. 5-H.S. 6-S.A.Ü. 7-T.B. 8-M.Z.Ü. 9-F.Y. 10-M.B. 11-H.B. Vekili : Av. A.M. Davalı : 1- Melikgazi BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. Z.D. Davalı : 2- KayseriBüyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. B.Ç. O L A Y : Davacı F.Y. vekili 28.11.2011 havaletarihli dilekçesinde özetle; Kayseri İli, Melikgaziİlçesi Germir Mah., 11270 ada, 1 parsel sayılıtaşınmazda müvekkilinin hisseli malik olduğunu,taşınmaza davalı kurumlarca hiçbir kamulaştırmaişlemi yapılmaksızın asfalt yol ve kaldırımyapılmak suretiyle el atıldığını, aynıtaşınmaz ile ilgili olarak, başka hissedarlartarafından aynı sebeplerle Kayseri 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin2011/219 esas sayılı derdest dosyası ilekamulaştırmasız el atma davasıaçıldığını, bu dosya ile aralarında fiilive hukuki irtibat bulunduğunu belirterek, öncelikle dosyalarınbirleştirilmesini, akabinde davanın kabulü ile fazlayailişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 16000TL tazminatın faizi ile birlikte davalılardan tahsiline kararverilmesini talep ederek adli yargı yerinde davaaçmıştır. Kayseri 5.Asliye Hukuk Mahkemesi:1.12.2011 gün ve E:2011/821, K:2011/200 sayılı kararı ile,dosyasının Kayseri 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/219 Esassayılı derdest dosyası ile birleştirilmesine kararvermiştir. Davacılar S.A.Ü., S.D.,H.S., M.Z.Ü., R.Ü., E.B., T.B., A.U. vekili, davalılar MelikgaziBelediye Başkanlığı ve Kayseri BüyükşehirBelediye Başkanlığı aleyhine vermiş olduğu4.4.2011 havale tarihli dava dilekçesinde özetle, müvekkillerininhissedar oldukları Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, GermirMah., 11270 ada, 1 parsel sayılı taşınmazakamulaştırma yapılmaksızın davalı idarelerceasfalt yol ve kaldırım yapılmak suretiyle elatıldığını belirterek, fazlaya dair haklarısaklı kalmak kaydı ile 1.069.435,97 TL tazminatın faizi ilebirlikte davalılardan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Kayseri 2.Asliye Hukuk Mahkemesi:20.3.2012 gün ve E:2011/219, K:2012/162 sayılı kararı ileözetle dosyanın, Kayseri 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2010/1338esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar vermiştir. Davacılar M.B., H.B. vekili,davalılar Melikgazi Belediye Başkanlığı ve KayseriBüyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhinevermiş olduğu 3.10.2011 havale tarihli dava dilekçesi ile,Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, Germir Mah., 11270 ada, parsel1 de kayıtlı bulunan taşınmazın hissedarlarıolduklarını, davalı kurumlarca kamulaştırmayapılmaksızın, dava konusu taşınmaza asfalt yol vekaldırım yapılmak suretiyle fiilen elatıldığını, ayrıca imar planında kamuhizmetine ayrılan bölümlere de hukuken el atıldığınıbelirtmek suretiyle toplam 16.000,00 TL.nin tazmini istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır. Kayseri 5.Asliye Hukuk Mahkemesi:15.2.2012 gün ve E:2011/517, K:2012/85 sayılı kararı ileözetle, dosyanın Kayseri 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/1338 Esassayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermiştir. Davacılar K.S., İ.S., E.Ç.,S.K. vekili, davalılar Melikgazi Belediye Başkanlığıve Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığıaleyhine 23.12.2011 havale tarihli dava dilekçesinde özetle,davacıların Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, GermirMah., 11270 ada, parsel 1 de kayıtlı bulunantaşınmazın hissedarları olduklarını, dava konusutaşınmazın dava tarihinden geriye doğru 5 yıldan dahauzun süre önce onaylanmış ve kesinleşmiş 1/1000ölçekli uygulama imar planında ana arter niteliğindekiyol, tali nitelikteki yol ve 30.000 m2den küçük tali niteliktepark alanında kaldığını, dava konusutaşınmaza yol yapılmak suretiyle fiilen ve kısmen elatıldığını, bu fiili el atma olgusu ile imar projesibaşlamış olduğundan taşınmazın fiilen elatılmayan ancak imar planında kamu hizmetine ayrılan geri kalanbölümüne de hukuken el atıldığınıbelirterek, taşınmaza kamulaştırmasız elatılmasından dolayı fazlaya ilişkin talep ve davahakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 15.000 TLtazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi isteminde adliyargı yerinde dava açmıştır. Kayseri 3.Asliye Hukuk Mahkemesi:21.3.2012 gün ve E:2011/586, K:2012/70 sayı ile özetle dosyanın,Kayseri 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/1338 Esas sayılıdosyası ile birleştirilmesine karar vermiştir. Davacılar İ.S., Ş.S.,S.D., S.D. vekili davalılar Melikgazi BelediyeBaşkanlığı ve Kayseri Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı aleyhine 25.1.2012 havale tarihli davadilekçesinde özetle, müvekkillerinin Kayseri İli,Melikgazi İlçesi Konaklar Mah., 1 pafta, 50 parseldekayıtlı taşınmazın hissedarlarıolduklarını, taşınmazın imar planına görekamu hizmetine tahsis edilecek alan içinde kaldığınıve taşınmaza davalı idareler tarafından fiilen ve hukukenel atıldığını, taşınmaz için herhangibir kamulaştırma işlemi yapılmadığı gibitaşınmazın bedelinin de ödenmediğini belirterek,taşınmaza hukuken ve fiilen el atılması nedeni ile fazlayailişkin hakları saklı kalmak üzere 15.000,00 TLtazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesi istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır. Kayseri 5.Asliye Hukuk Mahkemesi:5.3.2012 gün ve E:2012/56, K:2012/129 sayı ile özetledosyanın, Kayseri 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/1338 Esassayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermiştir. Davacılar A.S., İ.S.Mirasçıları:M.S., F.A., A.E., F.Ç., Ş.S., İ.S., S.M., S.D., İ.S.Mirasçıları:H.S., A.G., Z.Ü., A.Ü., T.B., K.S., E.Ç., F.V., S.D., A.Ş.,İ.S., F.B., A.G. vekili, davalı Kayseri BüyükşehirBelediye Başkanlığı aleyhine 27.12.2002 havale tarihlidilekçesinde özetle, Kayseri İli, Melikgaziİlçesi, Konaklar Köyü, Derevasil Mevkii 1 pafta, 50 parseldekayıtlı taşınmazın hissedarıolduklarını, taşınmazın bir kısmınadavalı belediyece kamulaştırma yapılmaksızın 1996yılında Sivas caddesinin genişletilmesi nedeniyle yolakalbedilmek suretiyle el atıldığını belirterek, fazlayailişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla 9.383.273.246 TL tazminatındavalı belediyeden tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Kayseri 2.Asliye Hukuk Mahkemesi:22.1.2003 gün ve E:2003/1, K:2003/12 sayı ile özetledosyanın, Kayseri 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2000/691 sayılıdosyası ile birleştirilmesine karar vermiştir. Davacılar A.S., İ.S.mirasçıları: M.S., F.A., A.E., F.Ç., Ş.S., İ.S.,S.M., S.D., İ.S. Mirasçıları: H.S., A.G., Z.Ü., A.Ü.,T.B., K.S., E.Ç., F.V., S.D., A.G., İ.S., F.B., A.G. vekili,davalı Kayseri Büyükşehir BelediyesiBaşkanlığını aleyhine 16.8.2000 havale tarihli davadilekçesinde özetle; Kayseri İli, Melikgaziİlçesi, Konaklar Köyü, Derevasil mevkiinde kain vetapunun pafta 1 parsel 50 de kayıtlı taşınmazamüvekkillerinin malik olduklarını, dava konusutaşınmazın kuzeyinden yani yola bakan cephesinden davalıKayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından hiçbirkamulaştırma işlemi yapılmaksızın SivasCaddesinin genişletilmesi ile yola kalp edilmek suretiyle el konulduğunu,davalı belediyenin, 50 parsel sayılı taşınmazdaki yolakalp işlemini 1996 yılı içerisindeyaptığını belirterek, fazlaya ait talep ve davahakları mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 15.000.000.000 TLtazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline kararverilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Kayseri 1.Asliye Hukuk Mahkemesi:3.11.2003 gün ve E:2000/691, K:2003/870 sayı ile,davacıların davasının ve dosyası ilebirleştirilen Kayseri 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/1 esas, 2003/12karar sayılı davasının kısmen kabulüne kararvermiş, bu karar temyiz edilmiş olup, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi27.4.2004 gün, E:2004/1888, K:2004/5137 sayılı kararı ilehükmün esastan bozulmasına karar vermiştir. Kayseri 1.Asliye Hukuk Mahkemesi:31.5.2005 gün, E:2004/865, K:2005/418 sayı ile bozmailamına uyarak yapılan yargılama neticesinde, davacılarındavasının ve dava dosyası ile birleştirilen Kayseri2.Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2003/1, K:2003/12 sayılı davasınınkabulüne karar vermiş, bu karar temyiz edilmiş olup, Yargıtay5.Hukuk Dairesi 15.7.2010 gün ve E:2005/11543, K:2010/14661 sayı ileözetle hükmün esastan bozulmasına karar vermiştir. Kayseri 1.Asliye Hukuk Mahkemesi:24.12.2012 gün ve E:2010/1338, K:2012/686 sayı ile özetle,‘’ Birleşen 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2012/56, K:2012/129sayılı dosyası bakımından davacılar tapu malikiolmadığından davanın reddine, asıl davadadavacılar İ.S., Ş.S., S.M., S.D., İ.S. malikolmadıklarından bu kişiler yönünden davanınreddine, asıl davada diğer davacılar yönündendavanın kısmen kabul, kısmen reddine, asıl dava ilebirleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2003/3, K:2003/12 sayılıdosyasında davacılar İ.S., Ş.S., S.M., S.D., İ.S.malik olmadıklarından bu kişiler yönünden davanınreddine, asıl dava ile birleşen 2. Asliye Hukuk MahkemesininE:2003/3, K:2003/12 sayılı dosyasında diğer davacılarbakımından davanın reddine, birleşen 5. Asliye HukukMahkemesinin E:2011/517, K:2012/85 sayılı dosyasındakidavanın kabulüne, Melikgazi Belediyesi bakımındandavanın husumetten reddine, birleşen 3. Asliye Hukuk MahkemesininE:2011/586, K:2012/70 sayılı dosyasında davacı İ.S.hakkındakidavanın malik olmaması nedeniyle reddine, birleşen 3. AsliyeHukuk Mahkemesinin E:2011/586, K:2012/70 sayılı dosyasındadiğer davacılar hakkında açılan davanınkabulüne, Melikgazi Belediyesi bakımından davanınhusumetten reddine,birleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2011/219,K:2012/162 sayılı dosyasındaki davanın kısmen kabulkısmen reddine, Melikgazi Belediyesi bakımından davanınhusumetten reddine, birleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2011/219, K:2012/162sayılı dosyası ile birleşen 5. Asliye Hukuk MahkemesininE:2011/821, K:2011/200 sayılı dosyasındaki davanınkabulüne, Melikgazi Belediyesi bakımından davanınhusumetten reddine ‘’ karar vermiştir. İş bu kararakarşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay18. Hukuk Dairesi 17.9.2013 gün, E:2013/8484, K:2013/11632 sayı ile;‘’ Dava konusu taşınmazın 152,73 m2 lik kısmına fiilen el atıldığı, 7735,35 m2 lik kısmına ise el atılmadığı, fiilen el atılmayantaşınmaz bölümünün 3194 sayılıİmar Kanunu’nun 7 ve 8.maddeleri kapsamında düzenlenen1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol ve park alanıolarak kamuya özgülenmesi sebebiyle mülkiyet hakkınagetirilen kısıtlamadan dolayı hukuken elatıldığı gerekçesiyle taşınmazınbedeline hükmedildiği anlaşılmıştır. Dosyadaki yazılara,kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplereve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasınagöre fiili el atmayla ilgili hüküm kısmınayönelik temyiz itirazları yerinde değildir. … fiilen el atılmayantaşınmaz bölümü yönünden davacıtarafın mülkiyet hakkına getirilenkısıtlamanın,dava konusu taşınmazın, genel vedüzenleyici bir işlem olan imar planıyla kamu hizmetineözgülenmesi ve bu planda öngörülenkamulaştırma işlemlerinin zamanındayapılamamasından kaynaklandığının kabulü ileidari işlem ve eylemden doğan zarara ilişkin davanın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunuhükümleri uyarınca idari yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği ve 6100 sayılı HukukMuhakemeleri Kanununun 114/1-b ve 115/2.maddeleri uyarınca davanınusulden reddine karar verilerek, sadece fiilen el atılan kısımyönünden davanın kabulüne ilişkin hükümkurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinindoğru görülmediği gerekçesiyle, hükmünHUMK.’nun 428.maddesi gereğince bozulmasına kararvermiştir. ‘’ demek suretiyle hükmün bozulmasınakarar vermiş olup, bu karara karşı yapılan karardüzeltme talebi üzerine Yargıtay 18. Hukuk Dairesi 17.3.2014gün, E:2013/19394, K:2014/4868 sayı ile talebin reddine kararvermiştir. Kayseri 1.Asliye HukukMahkemesi: 17.6.2014 gün ve E:2014/151, K:2014/265 sayı ile bozmailamına uyarak yapılan yargılama neticesinde özetle, ‘’Birleşen5.Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2012/56, K:2012/129 sayılı dosyasıbakımından davacılar tapu maliki olmadığındandavanın reddine, Asıl davada davacılarİ.S., Ş.S., S.M., S.D., İ.S. malik olmadıklarından bukişiler yönünden davanın reddine, asıl davadadiğer davacılar yönünden davanın kısmen kabul,kısmen reddine, Asıl dava ile birleşen2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2003/3, K:2003/12 sayılıdosyasında davacılar İ.S., Ş.S., S.M., S.D., İ.S.malikolmadıklarından bu kişiler yönünden davanınreddine, asıl dava ile birleşen 2. Asliye Hukuk MahkemesininE:2003/3, K:2003/12 sayılı dosyasında diğer davacılarbakımından davanın reddine, Birleşen 5. Asliye HukukMahkemesinin E:2011/517, K:2012/85 sayılı dosyasında fiili elatma sebebiyle davacıların asıl davada murisleri F.B. adınakarar verildiğinden fiili el atma sebebiyle hükümkurulmasına yer olmadığına, davacılaryönünden hukuki el atılan kısımlarla ilgili davadaidare mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla, bukısımlar yönünden davanın usulden reddine Birleşen 3. Asliye HukukMahkemesinin E:2011/586, K:2012/70 sayılı dosyasında davacıİzzet Sağ hakkındaki davanın malik olmaması nedeniylereddine, davacılar K.S. ve E.Ç. hakkında asıl davadafiilen el atılan kısımlar bakımından kararverildiğinden, bu dosyada yeniden karar verilmesine yerolmadığına, davacı S.K. asıl davada tarafolmadığından, talebin kısmen kabulüne, MelikgaziBelediyesi bakımından davanın husumetten reddine, İ.S.dışındaki davacılar yönünden hukuki elatılan kısımlarla ilgili davada idare mahkemeleriningörevli olduğu anlaşılmakla, bu kısımlaryönünden davanın usulden reddine, Birleşen 2. Asliye HukukMahkemesinin E:2011/219, K:2012/162 sayılı dosyasında fiili elatma sebebiyle davacıların asıl davada murisleri A.G. hakkındakarar verildiğinden fiili el atma sebebiyle hükümkurulmasına yer olmadığına, davacılaryönünden hukuki el atılan kısımlarla ilgili davada idaremahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla, bukısımlar yönünden davanın usulden reddine, MelikgaziBelediyesi bakımından davanın husumetten reddine, Birleşen 2. Asliye HukukMahkemesinin E:2011/219, K:2012/162 sayılı dosyası ilebirleşen 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2011/821, K:2011/200sayılı dosyasında fiili el atma sebebiyle davacı asıldavada murisi A.G. hakkında karar verildiğinden fiili el atmasebebiyle hüküm kurulmasına yer olmadığınadavacı yönünden hukuki el atılan kısımlarlailgili davada idare mahkemelerinin görevli olduğuanlaşılmakla, bu kısımlar yönünden davanınusulden reddine, Melikgazi Belediyesi bakımından davanınhusumetten reddine … ‘’ karar vermiştir. Bu karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 18. Hukuk Dairesi23.6.2015 gün, E:2015/339, K:2015/10941 sayılı karar ilehükmün onanmasına karar vermiş ve kararkesinleşmiştir. Davacılar E.B., A.U., S.D.,R.Ü., H.S., S.A.Ü., T.B., M.Z.Ü., F.Y., M.B., H.B. vekilidavalılar Kayseri Büyükşehir BelediyesiBaşkanlığı ve Melikgazi BelediyeBaşkanlığı aleyhine Kayseri İli, Melikgaziİlçesi, Germir Mahallesi 11270 ada, 1 parsel sayılıtaşınmazın bir kısmına kamulaştırmaişlemi olmaksızın kaldırım yapılmak suretiylefilen, geri kalan kısmına ise imar planında yol ve parkalanı ilan edilmek suretiyle hukuken el atıldığındanbahisle, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 1.433.790,82 TLnin davalılardan faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesiistemiyle bu kez, idari yargı yerinde davaaçmıştır. Kayseri 2.İdare Mahkemesi: 1.10.2015 gün ve E:2015/866sayı ile özetle, idarenin dava konusu taşınmaza fiilen elatmasından doğan zararın tazminine yönelik bulunandavanın, haksız fiillere ilişkin özel hukukhükümlerine göre adli yargının görevinegirdiği gerekçesiyle, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun19.maddesi uyarınca görevli merciin belirtilmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan25.1.2016 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Abdullah ER ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacılarınadlarına hisseli olarak kayıtlı olan Kayseri İli, Melikgaziİlçesi, Germir Mah., 11270 ada, 1 parsel sayılıtaşınmaza davalı idarelerce, 1/1000 ölçekli imarplanında yol ve park alanı olarak ilan edilmek suretiyle hukuken,ayrıca taşınmazın bir kısmına yol vekaldırım yapılmak suretiyle de fiilen elatıldığı iddiasıyla, taşınmaza vaki kamulaştırmasızel atmadan doğan zararın tazmini istemiyleaçılmıştır. Dosya kapsamındayapılan incelemede; Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2010/1338sayılı dosyasında yer alan, dava konusu taşınmazdayapılan keşif sonrasında bilirkişi heyeti tarafındantanzim edilmiş olan 17.7.2012 tarihli bilirkişi heyeti raporunda,davaya konu edilmiş olan Konaklar 1 pafta, 50 parsel sayılıtaşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu 22/a maddesigereği 11270 ada, 1 parsel olduğu, taşınmazın toplam 152,73 m2 lik kısmına kaldırım yapılmak suretiyle elatıldığı, 7735,35 m2 lik kısmına ise fiilen el atılmadığının belirtildiğianlaşılmış olup, el atılan kısımyönünden Kayseri 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 24.12.2012gün ve E:2010/1338, K:2012/686 sayılı kararı ile bir kısım davacılar lehinetazminata hükmedildiği, bu karara karşı yapılan temyizbaşvurusu üzerine Yargıtay 18. Hukuk Dairesi17.9.2013 gün, E:2013/8484, K:2013/11632 sayılı kararı ile,fiili müdahalede bulunulanve bu sebeple tazminata hükmedilen kısım bakımındantemyiz itirazları reddine karar verildiği ve bu kısımbakımından kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. Adliyargı yerince, taşınmazın fiilen el atılankısmı bakımından esasa ilişkin olarak verilenkararın kesinleşmesiyle birlikte, artık bu yöndeki birihtilafın hüküm uyuşmazlığı hariç,Uyuşmazlık Mahkemesi önüne getirilebilmesine imkanolmadığından; bir şekilde hukuki çözümekavuşturulmuş olan bu sorunun artık “hukuki el atma”hali bakımından belirleyici olmasıdüşünülemez. Diğer bir deyişle, “kesinhükmün bağlayıcılığı” ilkesigereğince artık taşınmazın bütünübakımından bir değerlendirme değil, hukukiçözüme kavuşmuş kısım dikkatealınarak kalan kısım yönünden bir hukuki tespit vedeğerlendirme yapılmalıdır. Davanın somutunda da,bilirkişi raporlarıyla saptanan fiili el atılan kısımbakımından adli yargı yerince davacı lehine tazminatahükmedildiği ve bu hükmün kesinleştiğigörüldüğünden ve taşınmazın kalankısmı yönünden, imar planında “park alanıve yol” olarak belirtilen hukuki el atma söz konusu olduğundan;mevcut bu tespite göre sonuca gidilmelidir. UyuşmazlıkMahkemesinin 26.10.2015 tarih ve E.2015/702, K.2015/707; 26.10.2015 tarih veE.2015/708, K.2015/711; 28.09.2015 tarih ve E.2015/650, K.2015/654sayılı, E.2015/790, K.2015/805 sayılı kararları da budoğrultudadır. 3194 sayılı İmarKanunu’nun “Planların hazırlanması veyürürlüğe konulması” başlıklı 8.maddesinde; “Planların hazırlanmasında veyürürlüğe konulmasında aşağıdabelirtilen esaslara uyulur. a)Bölge planları; sosyo - ekonomik gelişme eğilimlerini,yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri,faaliyetlerin ve alt yapıların dağılımınıbelirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını,gerekli gördüğü hallerde Devlet PlanlamaTeşkilatı yapar veya yaptırır. b)İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmarPlanından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevredüzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediyesınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulamaimar planları ilgili belediyelerce yapılır veyayaptırılır. Belediye meclisince onaylanarakyürürlüğe girer. (Değişik dördüncücümle: 8/8/2011- KHK-648/21 md.) Bu planlar onay tarihinden itibarenbelediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde veilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eşzamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içindeplanlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediyemeclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisionbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Belediyeve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacakplanlar valilik veya ilgilisince yapılır veyayaptırılır. Valilikçe uygun görüldüğütakdirde onaylanarak yürürlüğe girer. (Değişiküçüncü cümle: 8/8/2011- KHK-648/21 md.) Onaytarihinden itibaren valilikçe tespit edilen ilan yerinde ve ilgili idarelerininternet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilanedilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itirazedilebilir. İtirazlar valiliğe yapılır, valilikitirazları ve planları onbeş gün içerisindeinceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmışplanlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usulleretabidir. Kesinleşenimar planlarının bir kopyası, Bakanlığagönderilir. İmarplanları alenidir. Bu aleniyeti sağlamak ilgili idareleringörevidir. Belediye Başkanlığı ve mülkiamirlikler, imar planının tamamını veya birkısmını kopyalar veya kitapçıklar haline getiripçoğaltarak tespit edilecek ücretkarşılığında isteyenlere verir. c)(Ek: 3/7/2005 - 5403/25 md.) Tarım arazileri, Toprak Koruma ve AraziKullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsalamaç dışında kullanılmak üzere plânlanamaz.”hükmüne yer verilmiştir. Davayakonu olayda; davacıların hissedar oldukları 11270 ada 1 parseldekayıtlı bulunan taşınmazın, davalı idarelerce1/1000 ölçekli imar planında yol ve park alanı olarakilan edilmek suretiyle hukuken, ayrıca taşınmazın birkısmına yol ve kaldırım yapılmak suretiyle de fiilenel atıldığı iddiasıyla, taşınmaza vakikamulaştırmasız el atmadan doğan zararın tazminiistemiyle açılmış bulunan davanın,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-bmaddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları" kapsamında idariyargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir. Öte yandan,taşınmazın imar planında “dere mutlak korumaalanı”nda kalması nedeniyle taşınmaz üzerindekitasarruf yetkisinin kısıtlanması nedenine dayalı olarakdavacının Asliye Hukuk Mahkemesi nezdindeaçtığı tazminat davasında, bu Mahkemece 4.11.1983günlü, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nunGeçici 6 ncı maddesinin kimi fıkralarının iptali istemiyleAnayasa Mahkemesine yapılan itiraz başvurusunda; Anayasa Mahkemesi25.9.2013 tarih ve E: 2013/93, K: 2013/101 sayılı kararında”… Davacının mülkü üzerinde tasarruf etmehakkının kısıtlanması, idarenin bir eylemindendeğil, idari bir işlem niteliğinde olduğutartışmasız olan imar planından kaynaklanmaktadır.Olayda, idarenin fiili el koyma niteliği taşıyan bir eylemihenüz bulunmamakta, aksine kanunen yapması gerekenkamulaştırma işlemlerini yapmamak biçiminde tezahüreden bir eylemsizliği söz konusudur. Öte yandankamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi içintaşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi vetaşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olmasıgerekmektedir. Oysa, mahkemede görülen davaya konu olayda olduğugibi imar kısıtlamaları’nda taşınmazzilyetliği malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikinilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruzkalması söz konusu olmaktadır. Sonuç olarak,davacının taşınmazının imar planlarında“ dere mutlak koruma alanı”nda bırakılması nedeniyle,tasarruf hakkının kısıtlanmasınınkamulaştırmasız el atma sonucu olduğu ve tasarrufhakkının kısıtlanması sebebiyle doğanzararın ancak idari yargıda açılacak bir tam yargıdavasına konu edilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır.Dolayısıyla bakılmakta olan dava, itiraz başvurusundabulunan mahkemenin görev alanına girmemektedir. Nitekim,Anayasanın 158. maddesi ile, adli, idari ve askeri yargı mercileriarasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarınıkesin olarak çözümlemeye yetkili kılınanUyuşmazlık Mahkemesinin istikrar bulmuş içtihatlarıda bu yöndedir…” gerekçesiyle, Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvurusu, başvuran mahkemeninyetkisizliği nedeniyle oybirliğiyle reddedilmiştir. Yinetaşınmazı imar planında “spor alanı”olarak ayrılan davacının Asliye Hukuk Mahkemesindeaçtığı tazminat davasında, davalı idareleringörev itirazları nedeniyle DanıştayBaşsavcılığınca çıkartılan olumlu görevuyuşmazlığında, Uyuşmazlık Mahkemesi’nceolumlu görev uyuşmazlığı talebinin kabulü ileilgili Asliye Hukuk Mahkemesinin görevlilik kararınınkaldırılması yolunda verilen karar nedeniyle, anayasalhaklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesineyapılan bireysel başvuru üzerine, Anayasa Mahkemesi İkinciBölümünce 18.9.2013 tarihinde verilen kararda (Başvuru No:2013/1586) “…Mahkemenin gerekçesi ve başvurucununiddiaları incelendiğinde, iddiaların özününUyuşmazlık Mahkemesi tarafından delillerindeğerlendirilmesinde ve hukuk kurallarının yorumlanmasındaisabet olmadığına ve esas itibariyle yargılamanınsonucuna ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Yargılama, Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından usulşartlarına ve hukuka uygun olarak gerçekleştirilmişolup, başvurucu derece mahkemelerinde kendi delillerini veiddialarını sunma fırsatını bulmuş ve bunlarUyuşmazlık Mahkemesi’nce gereği gibideğerlendirilmiştir… Açıklanan nedenlerle, adilyargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarınınkanun yolu şikayeti niteliğinde olduğu, UyuşmazlıkMahkemesi kararının bariz bir şekilde keyfilik deiçermediği anlaşıldığından, başvurunun,diğer kabul edilebilirlik koşulları yönündenincelenmeksizin ‘açıkça dayanaktan yoksunolması’ nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekir…” gerekçesiyle, davacının başvurusuoybirliğiyle reddedilmiştir. (Resmi Gazete, 30.10.2013, Sayı:28806)Son olarak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.10.2013 tarih ve E.2013/603,K.2013/1503 sayılı kararıyla, imar planındakikısıtlamalardan kaynaklanan ‘hukuki el atmalardan’kaynaklanan tazminat istemli davaların idari yargınıngörevinde olduğu hüküm altınaalınmıştır. Açıklanan nedenlerle,Kayseri 2. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun reddine kararverilmesi gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde İDARİ YARGI YERİNİNgörevli olduğuna, bu nedenle Kayseri 2. İdare Mahkemesince yapılanBAŞVURUNUN REDDİNE, 25.1.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy