T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 918
KARAR NO : 2016 / 5
KARAR TR : 25.01.2016
ÖZET: 1479 sayılı Kanun’a tabi olarak çalışmakta iken vefat eden sigortalının mirasçılarına bağlanan ölüm aylığına, murisin 14.05.2007- 29.03.2009 tarihleri arasında Niğde Belediye Başkanı olarak görev yapması nedeniyle makam tazminatının eklenmesi isteminin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : N.Z. Vekili : Av.M.A. Davalı : Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı Vekili :Av. M.M.G. (AdliYargıda) OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacının eşi M.Z.’in 13.07.2012tarihinde vefat ettiğini, davacıya ölümaylığı bağlandığını, M.Z.’in14.05.2007-29.03.2009 tarihleri arasında Niğde BelediyeBaşkanlığı yaptığını, ölümaylığına makam tazminatının da eklenmesigerektiği yolundaki başvurusunun Sosyal Güvenlik KurumuNiğde İl Müdürlüğünün 13.03.2013günlü yazısıyla murisin 2 yıl süreyle BelediyeBaşkanlığı yapmadığı ve vefatıtarihinde belediye başkanlık görevinde olmadığınedeniyle reddedildiğini, davacının murisinin Niğde Esnafve Sanatkarlar Kredi ve Kooperatif Başkanlığınısürdürmekte iken vefat ettiğini, 5434 sayılıYasanın Ek 68. maddesi uyarınca dul ve yetim aylığında2 yıl görev şartının aranmadığınıbelirterek davacıya ölüm aylığını hakettiği tarihten itibaren aylığa makam tazminatınıneklenip hak ediş tarihinden itibaren biriken makamtazminatlarının da davalıdan tahsili istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır. AKSARAYİDARE MAHKEMESİ:17.05.2013 gün ve E:2013/529 K:2013/430sayılı kararında; “…2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun dilekçeler üzerineyapılacak ilk inceleme esaslarını düzenleyen 14üncü maddesinin (3/a) bendinde, dava dilekçelerinin görevve yetki yönünden inceleneceği, 15 inci maddesinin (1/a)bendinde ise, (3/a) bendine göre adli ve askeri yargınıngörevli olduğu konularda açılan davaların reddinekarar verileceği hükme bağlanmıştır. 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanununun 5434 sayılı Kanuna ilişkin geçişhükümlerini düzenleyen geçici 4 üncü maddesininonbirinci fıkrasında, bu Kanunun yürürlük tarihindenönce, seçimler neticesinde belediye başkanı olarakgörev yapmış olup, bu Kanunun yürürlük tarihindenönce 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan ek 68 inci maddesine göre makam tazminatı vebuna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı ödenenlerhariç olmak üzere, sosyal güvenlik kanunlarına göreemeklilik veya yaşlılık aylığı almaktaolanlardan; 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan 39 uncu maddesine göre aylıkbağlanması şartlarını haiz olanlara, bu Kanununyürürlük tarihinden itibaren, bu kişilerden bu Kanununyürürlük tarihi itibarıyla 5434 sayılı Kanunun buKanunla yürürlükten kaldırılan 39 uncu maddesinegöre aylık bağlanması şartlarını haizolmayanlara ise bu şartları haiz oldukları tarihten itibaren5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan ek 68 inci maddesinde belirtilen şartlar da dikkatealınarak, emsali belediye başkanının almakta olduğumakam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görevtazminatı tutarının, almakta oldukları emeklilik veyayaşlılık aylıklarına ilâve edilmek suretiyleödeneceği, bu Kanunun yürürlük tarihinden önceseçimler neticesinde belediye başkanı olarak görevyapmış olup, bu Kanuna göre sigortalı ikenyaşlılık aylığı bağlananlardan; 5434sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan 39 uncu maddesine göre aylıkbağlanması şartlarını haiz olanlara bu Kanunungeçici 2 nci ve geçici 4 üncü maddelerihükümleri de dikkate alınarak bu fıkrada belirtilen şartlardahilinde söz konusu tazminatların aylıklarına ilâveedilmek suretiyle ödeneceği, bu Kanunun yürürlüktarihinden önce seçimler neticesinde belediye başkanıolarak görev yapmış olanlardan ölenlerin bu Kanunun 32 ncimaddesinde belirtilen şartlara sahip olmaları halinde, 5434sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan ek 68 inci maddesinde belirtilen şartlar da dikkatealınarak, hak sahiplerine bu Kanunun 34 üncü, geçici 1inci, geçici 2 nci ve geçici 4 üncü maddelerihükümlerine göre söz konusu tazminatların bu Kanununyürürlük tarihinden önce ölenler için buKanunun yürürlük tarihinden itibaren, bu Kanununyürürlük tarihinden sonra ölenler için iseölüm tarihinden itibaren ölüm aylıklarınaeklenmek suretiyle ödeneceği, bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce seçimlerneticesinde belediye başkanı olarak görev yapmışolanlardan; malûllük aylığı almakta olanlar ilemalûllük aylığına hak kazanacakların 5434sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan 39 uncu maddesinde belirtilen aylık bağlamayailişkin şartlar dikkate alınmaksızın yukarıdabelirtilen tazminat haklarından yararlandırılacağı, bufıkraya göre tazminat tutarları ödendikçeHâzineden tahsil edileceği belirtilmiş, aynı Kanunun"Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri"başlıklı 101 inci maddesinde ise, bu Kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıylailgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların işmahkemelerinde görüleceği kural altınaalınmıştır. Davadilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; davacının eşinin14/05/2007 - 29/03/2009 tarihleri arasında Niğde BelediyeBaşkanlığı görevini yaptığı, 13/07/2012tarihinde vefat etmesi üzerine davacıya ölümaylığı bağlandığı, davacının,eşinin belediye başkanı olarak görev yapmasındanötürü ölüm aylığına makamtazminatı eklenmesi istemiyle idareye başvurduğu, bahse konubaşvurunun Niğde Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü'nün 13/03/2013 tarih ve 935101sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine bakılmakta olandavanın açıldığı görülmekle,uyuşmazlığın davacının vefat eden eşinedeniyle kendisine bağlanan ölüm aylığına makamtazminatı eklenip eklenmeyeceğinin tespitine yönelik olduğu,bu hususun çözümünün ise yukarıdadeğinilen mevzuat uyarınca İş Mahkemelerinin görevalanı içinde bulunduğu sonuç ve kanaatinevarılmıştır…” şeklindeki gerekçeile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15inci maddesinin (1/a) bendi uyarınca davanın görev yönündenreddine karar vermiş ve verilen karar kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez, aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır. NİĞDE1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ MAHKEMESİ SIFATIYLA) : 23.12.2014gün ve E:2013/794 K:2014/808 sayılı kararı iledavanın kabulüne karar vermiş ve verilen karar davalıvekilince temyiz edilmiştir. YARGITAY 21.HUKUK DAİRESİ:08.06.2015 gün ve E:2015/9777 K:2015/13137sayılı kararında; “…5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe girmiş olup Yasa'nın 101.maddesinegöre bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür. 5510sayılı Yasa'nın "5434 sayılı Kanunaİlişkin Geçiş Hükümleri"başlıklı Geçici 4.maddesinin 4.fıkrasınagöre "Bu Kanunda aksine bir hükümbulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanununyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendikapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğegirdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanunhükümlerine tabi olarak çalışmış olup buKanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c)bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ilebunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlemyapılır." 5510sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “...bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptali istemiyleyapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E:2010/65, K: 2011/169 sayılı kararıyla iptal isteminin reddinekarar vermiştir. Anayasa'nın 153/son maddesine göre AnayasaMahkemesi kararları Resmi Gazetede yayımlanır ve yasama, yürütmeve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçekve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesi kararları ileilgili doktrindeki ağırlıklı görüş; AnayasaMahkemesi kararlarının gerekçesinin debağlayıcı olduğu yönündedir. 17.4.2008günlü 5754 sayılı “Sosyal Sigortalar Ve GenelSağlık Sigortası Kanunu İle Bazı Kanun Ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik YapılmasınaDair Kanun” ile Anayasa Mahkemesi’nin 15.12.2006 günlü,E.2006/111, K.2006/112 sayılı iptal kararı doğrultusunda5510 sayılı Kanunda düzenlemeler yapılmış veanılan Kanun’a eklenen Geçici 1 inci ve Geçici 4üncü maddelerle 5754 sayılı Kanun’unyürürlüğe girdiği tarih itibariyle bu Kanun’un 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendikapsamına alınanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında,bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleride dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlemyapılacağı hüküm altınaalınmıştır. 5754sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce memur ve diğer kamu görevlisi olarakçalışmakta olanlar, evvelce olduğu gibi 5434sayılı Kanun hükümlerine tâbi olacaklar vebunların emeklilikleri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden sonra memur vediğer kamu görevlisi olarak çalışmayabaşlayanlar ise 5510 sayılı Kanun’un 4/c maddesiuyarınca, bu Kanun hükümlerine tâbi sigortalısayılacak ve haklarında 5434 sayılı Kanun değil 5510sayılı Kanun’un öngördüğü kural veesaslar uygulanacak; ihtilaf halinde de adli yargı görevlibulunacaktır. 5754sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçi sıfatıyla çalışmaktaolan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emeklisıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göre emekli, dulve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar vediğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesis edeceğiişlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğinikorumaya devam edeceğinden bunlara ilişkin ihtilaflarda idariyargının görevli olmaya devam edecektir. Öteyandan Uyuşmazlık Mahkemesinin 4.9.2012 tarihli 2012/64-83 Esas veKarar sayılı kararında 5510 sayılı Yasanınyürürlüğe girmesinden önce iştirakçisıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğerkamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılıKanuna göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar veayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ilerideemekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal GüvenlikKurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin“idari işlem” ve “idari eylem” niteliğinikorumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilenidari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları kapsamında bulunan, emekli kamupersoneli olan davacı tarafından açılan davanın,görüm ve çözümünün idari yargıyerinde görüleceği, 5510 sayılı bu Kanununyürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise 5510sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacağı vehaklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılıKanunun öngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adlivargı verinde çözümleneceği sonucunavarılmıştır. Somut olaydauyuşmazlığın, davacının 13/07/2012 tarihindevefat eden müteveffa eşinden dolayı ölümaylığı bağlandığı, yaşlılıkaylığının bağlanması tarihinden itibaren 5434sayılı Kanun kapsamında davacıya bağlananyaşlılık aylığına 5434 sayılı EmekliSandığı Kanunu'nun Ek 68.maddelerine göre makamtazminatının da eklenerek yeniden tespiti, ikramiye veyaşlılık aylığı farkının yasal faiziylebirlikte tahsili istemine ilişkin olduğu, davacının14/05/2007 ila 29/03/2009 tarihleri arasında 5434 sayılı EmekliSandığı Kanunu kapsamında iştirakçi olduğuve yaşlılık aylığının 5434 sayılıYasa'ya göre bağlandığı anlaşılmaklauyuşmazlığın çözümünün idariyargının görev alanına girdiği gözetilerek 6100sayılı HMK'nın 114/1-b maddesine göre dava şartıolan "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle davanınusulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerekyazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıolup bozma nedenidir. O halde,davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyizitirazları kabul edilmeli ve hükümbozulmalıdır…” şeklindeki gerekçe ilehükmün bozulmasına karar vermiştir. NİĞDE1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:16.09.2015 gün ve E:2015/614K:2015/785 sayılı kararı ile, bozma ilamına uyarak davaşartı olan yargı yolunun caiz olması nedeniyle davanıngörevsizlik nedeni ile usulden reddine karar vermiş ve verilen karartemyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacıvekili idari ve adli yargı yerlerince verilmiş olan görevsizlikkararları nedeniyle oluştuğunu ileri sürdüğüolumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesiistemiyle başvuruda bulunmuştur. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan25.01.2016 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmediği;ancak söz konusu dosyanın Mahkememizin istemi üzerine UYAPsistemi üzerinden açılmasınınsağlandığı ve ilgili bilgi ve belgelerin bu şekildetamamlandığı anlaşılmakla usule ilişkinişlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıgörüldüğünden görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Abdullah ER’in davada adli yargı, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Niğde Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve KooperatifBaşkanlığını sürdürmekte iken 13.07.2012tarihinde vefat eden M.Z.’in mirasçılarına bağlananölüm aylığına murisin 14.05.2007- 29.03.2009 tarihleriarasında Niğde Belediye Başkanı olarak görev yapmasınedeniyle makam tazminatının eklenmesi isteminin reddine ilişkinişlemin iptali istemiyle açılmıştır. Dosyalar kapsamında yapılan incelemede; 1965doğumlu olan M.Z.’in 1987 tarihinden itibaren Bağkursigortalısı olarak primlerini yatırdığı, Niğde Belediye Meclis Üyesi olarak görev yapmakta iken,14.05.2007 tarihinde yapılan Belediye Meclis toplantısısonucunda boşalan Niğde Belediye Başkanlığı’naatandığı ve bu görevini 29.03.2009 tarihine kadarsündürdüğü; ancak belediye başkanıolduğu dönem içerisinde müracaatıbulunmadığı için başkanlık görevinedeniyle Emekli Sandığı ile ilişiğinin kurulmadığı,13.07.2012 tarihinde vefat ettiğinde Niğde Esnaf ve SanatkarlarKooperatif Başkanı olduğu, vefatının ardındanmirasçılarına evvelce mevcut Bağ-Kursigortalılığı esas alınarak ölümaylığı bağlandığı, Mahkememizce NiğdeBelediye Başkanlığına yazılan yazıya verilencevaptanda evvelce müteveffanın 5434 sayılı Kanuna tabi birhizmetinin bulunmadığı davacının 15.01.2013 tarihlidilekçe ile SGK Niğde Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğüne yaptığı başvuruda;bağlanan aylığa makam tazminatının ilave edilmesini talepettiği; Sosyal Güvenlik Kurumun 13.03.2013 gün ve 935101 sayıile verdiği cevabında “…Kurumumuzca BelediyeBaşkanlarına makam tazminatı ödenebilmesi için, 5510sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önceseçimler neticesinde belediye başkanı olarak bu görevi enaz iki yıl sürdürmeleri gerekmektedir…”denilmeksuretiyle davacının talebinin reddine karar verilmesi üzerinesöz konusu işlemin iptali için davaaçıldığı anlaşılmıştır. 5434 sayılı T.C. EmekliSandığı Kanunu’nun (5510 sayılı Kanunun 106.maddesi ile mülga edilen) Ek 68.maddesinde; “(Değişik madde: 24/11/1994 - 4049/7 md.) (Değişikfıkra: 23/02/1995 - KHK - 547/13 md.) Makam tazminatı ile YüksekHakimlik ve temsil veya görev tazminatı ödenmesini gerektirengörevlerde bulunanlardan, 10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılıKanunun 36 ncı maddesine göre istihdam edilenlere,Başbakanlıkta da makam tazminatı ödenmesini gerektirengörevlerde en az 6 ay çalışmış olmalarıkaydıyla bu tazminatlardan yüksek olanı esas alınaraködeme yapılır. (Ek cümle: 04/07/2001 - 631 S.KHK/1. md.)Makam veya yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektirengörevlerde toplam en az iki yıl bulunmadan veya bu görevlerdehiç bulunmadan emekliye ayrılanlara ise, en az altı ay süreylebulundukları en üst görevleri için belirlenen görevtazminatı veya hizmet yılları itibarıyla belirlenengörev tazminatından yüksek olanı ödenir. Bu halde deiki yıllık süreyi doldurma şartı aranır. (Ekcümle: 12/02/2000 - 4505/3 md.) Ancak bu tazminatların ölenlerindul ve yetimlerine ödenmesinde iki yıl görev şartıaranmaz. (…) (Ekfıkra:07/12/2004 - 5272 S.K./86.mad) Sandıkça emekliaylığı bağlanan büyükşehir belediyebaşkanlarına 7000, il belediye başkanlarına 6000,ilçe belediye başkanlarına 3000, diğer belediyebaşkanlarına 1500 gösterge rakamı üzerinden, buMaddede belirtilen usul ve esaslar dahilinde makam tazminatı, bunabağlı olarak temsil veya görev tazminatı ödenir. Butazminatlar ilgililere ödendikçe iki ay içinde faturasıkarşılığında Hazineden tahsil olunur. Birincifıkrada öngörülen iki yıllık süreninhesabında iştirâkçi olup olmadıklarınabakılmaksızın belediye başkanı olarak geçensürelerin tamamı dikkate alınır. (Ekfıkra: (12/02/2000 - 4505/3 md.) Temsil ve görev tazminatları;yönetim ve denetim kurulu üyelikleri dahil olmak üzere kamukesiminde her ne suretle olursa olsun aylık veya ücret alıpalmadıklarına bakılmaksızın görev alanlara budurumları devam ettiği sürece ödenmez. Tazminattanyararlanırken, yararlanma şartlarını kaybedenler engeç bir ay içinde durumu Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı Genel Müdürlüğüne bildirirler.Bu durumun ortaya çıktığı tarihi takip edenaybaşından itibaren tazminat ödenmesine son verilir.Zamanında bildirimde bulunmayanlara ödenen tazminat kanuni faizi ilebirlikte geri alınır.(...) Bu tazminatlar, ölenlerin 5434 sayılıKanunun 67 nci maddesinde belirtilen aylığa müstehak dul veyetimlerine 68 inci maddesindeki oranlar üzerinden ödenir. Buödemeler, T.C. Emekli Sandığınca ödenmesinimüteakip iki ay içinde Genel Bütçeye giren kurumlardanayrılanlar için Hazineden, diğerleri için sonkurumlarından faturası karşılığında tahsiledilir.(...) denilmiş; 1.1.2007 tarihinde; maddenin “Bu tazminatlar,ölenlerin 5434 sayılı Kanunun 67 nci maddesinde belirtilenaylığa müstehak dul ve yetimlerine 68 inci maddesindeki oranlarüzerinden hesaplanır.” şeklindeki beşinci fıkrametni ile “Bu ödemeler, T.C. Emekli Sandığıncaödenmesini müteakip iki ay içinde Genel Bütçeyegiren kurumlardan ayrılanlar için Hazineden, diğerleriiçin son kurumlarından faturasıkarşılığında tahsil edilir.” şeklindeki sonfıkra metni yürürlüktenkaldırılmıştır. Diğertaraftan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun “5434 sayılı Kanuna ilişkingeçiş hükümleri” başlıklı Geçici4. maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 8/6/1949tarihli ve 5434 sayılı Kanuna göre; aylık, tazminat, harpmalûllüğü zammı, diğer ödemeler veyardımlar ile 8/2/2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun 1 incimaddesine göre ek ödeme verilmekte olanlara, bu Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil5434 sayılı Kanunda kendileri için belirtilmiş olanşartları haiz oldukları müddetçe bunlarınödenmesine devam olunur. Ancak, 5 ilâ 10 yıl arasındafiili hizmet süresi olan iştirakçilerden dolayı dul veyetim aylığı almakta olanların, aylık ve diğerödemeleri, bu Kanunun 32 nci, 34 üncü ve 37 nci maddelerindekişartları haiz oldukları müddetçe devamedilir.” hükmüne, aynı maddenin beşincifıkrasında ise; “ Bu madde kapsamına girenlerinaylıklarının bağlanması, artırılması,azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptanödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğerödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlemyapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga 2829sayılı Kanun hükümleri ayrıca dikkatealınır. (Ek cümle: 16/06/2010-5797S.K/10. md.) Ancak, PolisAkademisinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin yetimaylıkları bu öğrenimleri süresince kesilmeksizinödenmeye devam edilir.” hükmüne yer verilmiştir. 31.5.2006 tarihve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlarkapsamındaki hizmet akdine göre ücretleçalışanlar (Sosyal Sigortalılar), kendi hesabınaçalışanlar (Bağ-Kur’lular), tarımda kendiadına ve hesabına çalışanlar (TarımBağ-Kur’luları), tarım işlerinde ücretleçalışanlar, (Tarım sigortalıları), devletmemurları ve diğer kamu görevlilerini (EmekliSandığı İştirakçileri), geçici maddelerlekorunan haklar dışında, sosyal güvenlik ve sağlıkhizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabi tutmuş, beşfarklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hak vehükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada AnayasaMahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K: 2006/112 sayılıkararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, buKanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarakgörev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerinidiğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta4/c maddesi) hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonrakabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510sayılı Kanunda düzenlemeler yapılmış veanılan Kanuna eklenen Geçici 1 nci ve Geçici 4 ncümaddelerle, 5754 sayılı Kanunun yürürlüğegirdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 4ncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaolanlar (memurlar ile diğer kamu görevlileri) ile bunların dulve yetimleri hakkında, bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanunhükümlerine göre işlem yapılacağı hükümaltına alınmıştır. 5754 sayılı Kanunun kimihükümlerinin iptali istemiyle açılan dava AnayasaMahkemesi’nin 30.3.2011 tarih ve E: 2008/56, K:2011/58 sayılıkararı ile reddedilmiştir. 5510sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “…bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptali istemiyleyapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E:2010/65, K: 2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayı:28184) davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusukararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığaışık tutacak şekilde şu gerekçeyedayandırmıştır: “…5754 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğugibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar vebunların emeklileri bakımından da aynı Kanun hükümleriuygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılı Kanun’unyürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamugörevlileri olarak çalışmaya başlayanlar ise 5510sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacak ve haklarında 5434sayılı Kanun değil, 5510 sayılı Kanun’unöngördüğü kural ve esaslar uygulanacak; ihtilafhalinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte,artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyetgösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem vemuameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlikkurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçisi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göreemekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıcamemurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hakkazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesisedeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlemniteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda daevvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devamedecektir… Bu bakımdan 5510 sayılı Kanununyürürlüğünden sonra, prim esasına dayalıyani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki iş veişlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda,itiraz konusu kuralla, yargılamanınbütünlüğü ve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanunhükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkanuyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa’yaaykırılık görülmemiştir. Ancak, yukarıdaaçıklandığı üzere 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden önce statüdebulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyalgüvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idariişlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idariyargının görevinin devam edeceğiaçıktır…” Yukarıda sözü edilenmevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesi kararınınbirlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, daha önceolduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabiolacakları gibi bunların emeklilikleri bakımından daaynı Kanun hükümlerinin uygulanmaya devam edileceği; ancak,bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğerkamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanlarınise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacağı vehaklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılıKanunun öngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adliyargı yerinde çözümleneceğiaçıktır. Uyuşmazlık, davacının murisinin5510 sayılı Yasa yürürlüğe girmeden önce, 1479sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer BağımsızÇalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanun’a göreçalışmakta iken belediye başkanı olarak görevyapması nedeniyle ölüm aylığına makam vegörev tazminatı eklenmesi talebinin 5434 sayılıKanun’un Mülga Ek 68. Maddesinde belirtilen şartlarıtaşımadığından bahisle reddine ilişkin 13.03.2013gün ve 935101 sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir. Yukarıdayer verilen mevzuat hükümleri ve Anayasa Mahkemesi kararlarıbirlikte değerlendirildiğinde, 1479 sayılı Esnaf veSanatkarlar ve Diğer Bağımsız ÇalışanlarSosyal Sigortalar Kurumu Kanun’a tabiolarak çalışmakta iken ölüm nedeniylemirasçılarına ölüm aylığıbağlandıktan sonra, evvelce Belediye Başkanı olarakgörev yapması nedeniyle mirasçılara bağlananölüm aylığına makam ve görev tazminatıeklenmesi yolundaki davacının talebinin, 5510 sayılıKanunun yürürlüğünden sonra yapılması ve davacınınmurisinin 5754 sayılı Kanunun yürürlüğegirmesinden önce 5434 sayılı Kanuna tabiiştirakçiliği ya da emekliliğinin söz konusuolmaması karşısında; 5510 sayılı Kanunun 101 incimaddesinin açık hükmü gözetilerek,uyuşmazlığın adli yargı yerindeçözümleneceği açıktır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümündeadli yargı yeri görevli oluğundan, bu nedenle Niğde 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 16.09.2015gün ve E:2015/614 K:2015/785 sayılı görevsizlikkararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş MahkemesiSıfatıyla) 16.09.2015 gün ve E:2015/614 K:2015/785 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.01.2016gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy