T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 830
KARAR NO : 2015 / 838
KARAR TR : 30.11.2015
ÖZET: 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :G. Sigorta A.Ş. Vekili :Av. B.E. & Av. A.T.B Davalı :Karayolları Genel Müdürlüğü Vekili :Av. C.S. (AdliYargıda) Av. D.Ç.I. (İdariYargıda) O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacışirket tarafından sigortalı bulunan A.İ. sevk veidaresindeki 06 DH 6121 plakalı araç ile 19.06.2013 tarihinde Ağrıİli, Diyadin İlçesi istikametinden Taşlıçayistikametine seyir halinde iken yolun yağıştan dolayıçamurlu olması nedeniyle aracın direksiyon hakimiyetinikaybetmesi sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydanageldiğini, kazanın oluşumunda tespit tutanağınagöre yolun bakım ve onarımından sorumlu olan davalıidarenin asli ve tek kusurlu olduğunun belirtildiğini, kazasonrası sigortalı araçta 3.265,32 TL maddi hasarınoluştuğunu ve bu zararın 12.08.2013 tarihinde sigortalıyaödendiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydı ile 3.265,32 TL maddi zararın ödeme tarihi olan 12.08.2013tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı idaredentahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Ankara 4.Asliye Hukuk Mahkemesi: 04.11.2014 gün ve E:2014/204, K:2014/430sayı ile özetle; davada idari yargı yerinin görevliolduğundan bahisle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, tarafların kararı temyiz etmemesi üzerine kararkesinleşmiştir. Davacıvekili aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır. Ankara5.İdare Mahkemesi: 13.01.2015 gün ve E:2014/2236, K:2015/13sayılı kararı ile özetle; “2577 sayılıKanun’un 36. maddesinin (b) bendi gereği davanıngörüm ve çözümünde hizmetingörüldüğü veya eylemin yapıldığıyer olan Ağrı ilinin idari yargı yetkisi yönündenbağlı olduğu mahkeme olan Erzurum İdare Mahkemesi yetkilibulunmaktadır. Açıklanannedenlerle 2577 sayılı Kanunun 14 ve 15/1-a maddesi uyarıncadavanın yetki yönünden reddine, anılan maddenin4.fıkrası uyarınca bu karara karşı temyiz/itiraz yolukapalı olduğundan dava dosyasının bekletilmeksizin yetkiliErzurum İdare Mahkemesine gönderilmesine” şeklinde kararvermiştir. Buaşamadan sonra söz konusu dava dosyası Erzurum 1.İdareMahkemesinin 2015/127 Esas sırasına kaydedilmiştir. Erzurum 1.İdareMahkemesi: 20.02.2015 gün ve E:2015/127, K:2015/186 sayılıkararı ile özetle; davada adli yargının görevliolduğundan bahisle davanın görev yönünden reddinekarar vermiştir. İşbukarara karşı yapılan itiraz başvurusu üzerine ErzurumBölge İdare Mahkemesi 28.05.2015 gün ve E:2015/429, K:2015/454sayılı ilamı ile; “Dava dosyasınınincelenmesinden, davacı sigorta şirketi tarafından,Karayolları Genel Müdürlüğü'nün hizmetkusuru sonucu oluştuğunu ileri sürdükleri trafikkazasında meydana gelen zararlara karşılık olaraksigortalısına ödediği 3.265,32-TL rücuen tazminiistemiyle ilkönce 14.04.2014 tarihinde Ankara 4. Asliye HukukMahkemesi'nin E:2014/204 sayılı dosyasında davaaçıldığı, anılan Mahkemenin 18.11.2014 günve K:2014/430 sayılı kararı ile davanın görevsizliknedeniyle reddedilmesi üzerine de Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nin2015/127 Esas sayılı dosyasında bakılan davanınaçıldığı ve anılan Mahkemenin 20.02.2015gün ve K:2015/186 sayılı kararı ile davanın adliyargının görevinde olduğu gerekçesiyle görevyönünden reddine karar verdiği anlaşılmaktadır. Yukarıdaaçıklanan, 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesiuyarınca, adli yargı merciinin verdiği görevsizlikkararı üzerine idare mahkemesinde açılan davada,mahkemece uyuşmazlığı çözmekle adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna ulaşılmışbulunduğundan, görevli mahkemenin belirlenmesi için davadosyasının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesigerekmektedir. Bu durumda,İdare Mahkemesi’nce, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunagöre görevsizlik kararı ile birlikte dava dosyasınınUyuşmazlık Mahkemesine olumsuz görevuyuşmazlığının çözümüiçin başvurulması gerekirken anılan şekildehüküm kurulmasında hukuka uyarlıkbulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle itirazın kabulüne, Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nceverilen 20/02/2015 gün ve E:2015/127, K:2015/186 sayılıkararının bozulmasına, yukarıda belirtilen hususlardoğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere dosyanınmahkemesine geri gönderilmesine, bozma kararı üzerine mahkemesinceyeni verilecek kararda hüküm altına alınacağıcihetle yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasınayer olmadığına, tebliğ tarihini izleyen gündenitibaren 15 (onbeş) gün içinde Erzurum Bölge İdareMahkemesi'ne karar düzeltme yolu açık olmak üzere,28/05/2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.” demek suretiylehükmün bozulmasına karar vermiştir. Erzurum 1.İdare Mahkemesi: Erzurum Bölge İdare Mahkemesinin bozmailamına uyduktan sonra 03.11.2015 gün ve E:2015/1011 sayı ileözetle; davada adli yargı yerinin görevli olduğunubelirterek, 2247 sayılı Kanun’un 19.maddesigereğince görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine vedosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince kararverilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan30.11.2015 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan sorumluluk davasında adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Kanunun 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının mahkemece, adli yargı dosyası da temin edilmeksuretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıUğurtan ALTUN’un davada adli yargının, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davanın, trafik kazasınedeniyle araçta meydana gelen maddi zararın rücuen tazminiistemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesiniyapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birindeaçılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihselgelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayrımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanan sorumlulukların,özel hukuk alanına girdiği konusunda bir tartışmabulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücündenkaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusuolmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyirçizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risk üretenaraçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığınadair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmiş bir karardırve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden, Erzurum 1. İdareMahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Ankara 4. Asliye HukukMahkemesince verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SONUÇ:Davanın çözümünde ADLİ YARGI YERİNİNgörevli olduğuna, bu nedenle Erzurum 1. İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nceverilen 04.11.2014 gün ve E:2014/204, K:2014/430 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 30.11.2015gününde Üye Süleyman Hilmi AYDIN’ın KARŞIOYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN KARŞI OY UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve E:2015/580, K:2015/592sayılı kararında belirtmiş olduğumdüşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılmıyorum. ÜYE SüleymanHilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy