T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 573
KARAR NO : 2015 / 683
KARAR TR : 26.10.2015
ÖZET : Davacı ile davalı Belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesinde; Belediye kıymet takdir komisyonu raporuna göre yapı bedeli olarak takdir edilen bedelin tamamının ödenmemesi nedeniyle, davacıya ait taşınmazın muhtesat bedelinin taşınmaza el konulduğu tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :H.A.
Vekili :Av. H.S.
Davalılar :1-Ankara B.B.B. ( İdari Yargıda)
2-Mamak B.B. ( Adli Yargıda)
OL A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle, davacının Mamak İlçesi,Şirintepe Mah. Ada:3320, Parsel: 132 de bulunan taşınmazın,2981 sayılı kanuna dayanılarak düzenlemiş Tapu TahsisBelgesi ile sahibi olduğunu; davaya konu taşınmazın, MamakBelediye Başkanlığı ile daire almakkarşılığında kentsel dönüşümplanları kapsamında değerlendirilmesi konusundaanlaşıldığını, davaya konu taşınmazhakkında davalı Belediye Başkanlığıncayapılan çalışma ile, Muhtesat bedeli olarak toplam 23.346TL bedel takdir edildiğini; ancak takdir edilen bu bedelinödenmediğini ve geri kalan kısmından feragat etmesikoşuluyla ancak % 10 luk kısmı ödeyebileceğininbelirtildiğini; bu nedenle davaya konu muhtesat bedeli olarak 23346,00 TL’nintaşınmaza el atılma tarihinden itibaren işleyecek faizi ilebirlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine kararverilmesi istemi ile adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara25. Asliye Hukuk Mahkemesi; 16.12.2014 gün ve 2014/960 Esas, 2014/842Karar sayılı kararında aynen; “Dava dilekçesiiçeriği ve ekli belgelerin tetkikinden; davacının,belirlenen enkaz bedelinin arttırılmasını değil,yapının bedelinin ödenmesini istemesi karşında;uyuşmazlığın, bedel artırımıniteliğinde olmayıp. Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında kalan davacınıntaşınmazının kamulaştırılmasısırasında yapının enkaz bedelinin mi maliyet bedelinin miödenmesi gerektiği noktasından kaynaklandığı; dolayısıyla,2981 sayılı Yasa ve kentsel dönüşüm vegelişim alanlarına ilişkin mevzuat hükümleri uyanıncaçözümlenmesi gerektiğianlaşıldığından, davanın idari yargı yerindegörülmesi gerektiği sonucunaulaşılmıştır.
Herne kadar proje kapsamında davalı idare ile davacı arasındaarsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesiimzalanmış ve sözleşme ile davacıya aityapının enkaz bedelinin ödeneceği yolunda anlaşmasağlanmışsa da sözleşmenin niteliğiincelendiğinde, sözleşmenin, Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında kalan taşınmazüzerinde 2981 sayılı Yasa uyarınca davacının haksahibi olduğu yapısına karşılık konut tahsisiamacıyla tesis edildiği, idarenin üstün hak ve yetkilerininbulunduğu bir sözleşme olduğu, dolayısıylatarafların serbest iradeleri ile anlaşmaları niteliğindeolmayıp, idari sözleşme niteliği taşıdığıanlaşıldığından, uyuşmazlığınsözleşmeye dayalı alacak davası olarak nitelendirilmesinede olanak bulunmamaktadır.
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü'nün 14/07/2014 gün ve 2014/728esas 2014/783 karar sayılı kararı da bu yöndedir.” şeklindekigerekçesi ile davanın idari yargı yerinde görülmesigerektiğini belirterek, davanın yargı yolu nedeni ile reddinekarar vermiş, verilen karar davacı vekiline 11.03.2015, davalıvekiline 16.03.2015 tarihinde tebliğ edilmiş, taraflarca temyizedilmeksizin, karara şerh edildiği üzere 01.04.2015tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıbu kez aynı istemle davalı Ankara BüyükşehirBelediyesi Başkanlığı’na karşı idariyargıda dava açmıştır.
Ankara12. İdare Mahkemesi; 22.05.2015 gün ve 2015/1051 Esas, 2015/692Karar sayılı kararında aynen; “Dosyanınincelenmesinden; Ankara ili, Mamak ilçesi, Şirintepe mahallesi,3320 ada, 131 parselde bulunan gecekondunun sahibi davacı tarafından,Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı iletapu tahsis belgeli tesis karşılığı konutsözleşmesi yapılması üzerine muhtesat bedeli olarakbelirlenen 23.346,00 TL'nin taşınmaza el konulmuş olduğutarihten itibaren yasal faiziyle ödenmesi istemiyle Ankara 25 Asliye HukukMahkemesi'nde açılan davada 16.12.2014 gün ve E:2014/960,K:2014/842 sayılı görevsizlik kararı verilmesi üzerinebakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıktadavacının, Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm ProjesiTapu Tahsis Belgeli Tesis Karşılığı KonutSözleşmesi Hükümlerini okuyarak imzaladığıgörülmekte olup, dava konusu edilen işlemin davalı AnkaraBüyükşehir Belediye Başkanlığı'nın kamugücü kullanmadan, tamamıyla bir özel kişi gibi hareketederek, herhangi bir kamu gücü ayrıcalığınabaşvurmadan yaptığı sözleşme olduğugörüldüğünden, idari yargının görevalanına giren bir işlem bulunmadığından budavanın görüm ve çözümünün adlivargının görev alanında kaldığıgörülmektedir.
Açıklanannedenlerle, Mahkememizin görevsizliğine, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/960 esassayılı dosyasının istenilmesine, 22/05/2015 tarihinde kararverildi.” şeklindeki gerekçesi ile davanın görevyönünden reddine ve dosyanın 2247 sayılıKanun’un 19. Maddesi uyarınca UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderilmesine karar vermiş, kararıntaraflara tebliğine ilişkin evraka dosya içinderastlanmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan26.10.2015 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME:
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; olay kısmındabelirtildiği üzere, tarafları, konusu ve sebebi aynıolan davada; adli yargı yerince idari yargı yerinin görevliolduğu gerekçesiyle verilmiş ve kesinleşmiş birgörevsizlik kararı bulunmakta olup, bunun üzerine kendine gelendavayı inceleyen idari yargı yerinin sahip olduğuseçenekler ile verdiği karar bakımından birdeğerlendirme yapılması gerekmektedir.
1- 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde yer alan, “Olumsuzgörev uyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdiklerikararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir.
Buuyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir” hükmüne göre, idaremahkemesinin kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerineadli yargı yerince de görevsizlik kararı verilmesi ve bukararın kesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığıdoğmuş olacak; hukuk alanında doğmuş bulunan buuyuşmazlığın giderilmesi istemi ise, ancak davanıntaraflarınca ileri sürülebilecektir.
2-2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesindeki “Adli, idari,askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.” hükmüne göre ise, adliyargı yeri, davaya bakma görevinin daha önce görevsizlikkararı veren idari yargı yerine ait olduğunu belirtengerekçeli bir karar ile doğrudan UyuşmazlıkMahkemesi’ne başvurma olanağına sahiptir. Şu kadarki, başvuru kararının, görev konusundaUyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilmesine değin işinincelenmesinin ertelenmesi hususunu da ihtiva etmesi gerekir.
Yasakoyucu,14. maddeye göre hukuk alanında olumsuz görevuyuşmazlığı doğması halinde her iki yargımerciince işten el çekilmiş olduğundan başvurmairadesini davanın taraflarına bırakmış iken, buyönteme nazaran daha kısa zamanda çözümeulaşılmasını amaçladığı 19. maddeile, daha önce görevsizlik kararı veren yargı merciindensonra davayı inceleyen yargı merciine, işten el çekmedendoğrudan Uyuşmazlık Mahkemesi’ne başvurmaolanağını tanımıştır.
Olayda, idariyargı yerince, öncelikle görevsizlik kararı verilmeklebirlikte, bununla yetinilmemiş ve görevli merciin belirtilmesiiçin re’sen Uyuşmazlık Mahkemesi’nebaşvurulmasına da karar verilmiştir.
Bu haliyle, her nekadar 2247 sayılı Yasa’da öngörülen yöntemeuymamakta ise de, Ankara 12. İdare Mahkemesi’nce yapılanbaşvurunun 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesikapsamında olduğunun kabulü ile UyuşmazlıkMahkemesi’nin önüne gelmiş bulunan görevuyuşmazlığının çözümekavuşturulması, gerek dava ekonomisine gerekse UyuşmazlıkMahkemesi’nin kuruluş amacına uygun olacağından vesonuçta usule ilişkin başka bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
Ayrıcaher ne kadar, davacı tarafından adli yargıda açılandavada Mamak Belediye Başkanlığı, idari yargıdaaçılan davada ise Ankara Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı davalı olarak gösterilmiş ve buanlamda 2247 sayılı Kanun’un 21.maddesine atfı ileöngörülen 2247 sayılı Kanun’un 14.maddesişartlarının davada mevcut olmadığıdüşünülebilir ise de; Mamak BelediyeBaşkanlığı’nın 09.10.2015 gün ve5119-5466-4517 sayılı yazı cevabından, söz konusuKentsel Dönüşüm Projesinin Mamak Belediye’sinin07.10.2007 tarih 641 sayılı ve 15.10.2007 tarih 2555 sayılıBüyükşehir Belediye Meclis Kararı ve BelediyeEncümeninin 29.11.2007 tarih 1054/4834 sayılı kararıgereği oluşturulduğu anlaşıldığından,söz konusu süreç dikkate alındığındadavalı tarafta yer alan kamu tüzel kişilerinin olayailişkin faaliyetlerinden kaynaklanan dava nedeni ile 2247 sayılıKanun’un 14.maddesindeki “davanın taraflarınınaynı olması” şartınıngerçekleştiği kanaatine ulaşılmıştır.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacıile davalı Belediye arasında Kentsel DönüşümProjesi çerçevesinde imzalanan arsa ve tesiskarşılığı konut sözleşmesinde; Belediyekıymet takdir komisyonu raporuna göre yapı bedeli olarak takdiredilen bedelin tamamının ödenmemesi nedeniyle, davacıya aittaşınmazın muhtesat bedeli olarak 23.346,00 TL’nin taşınmazael konulduğu tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birliktedavalıdan tahsili istemiyle açılmıştır.
Gerek adli vegerekse idari dava dosyalarında yapılan inceleme neticesinde, davakonusu taşınmaza ilişkin keşifyapıldığı ya da rapor alındığına dairbilgi ve belgeye rastlanmamış, davacının davadilekçesinde de dava konusu bina ve eklentilerin yıkılmaksureti ile fiilen el atıldığına ilişkin bir ifadegörülmemiştir. Bu tespitler ışığında davakonusu taşınmaza fiilen el atılmadığı sonucunaulaşılmıştır.
03.07.2005tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun “Kentseldönüşüm ve gelişim alanı”başlıklı 73. maddesinde; “(Değişik:17/6/2010–5998/1 md.) Belediye, belediye meclisi kararıyla; konutalanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknolojiparkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve hertürlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kentkısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentintarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskinekarşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşümve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın kentseldönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesiiçin yukarıda sayılan hususlardan birinin veya birkaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediyeveya mücavir alan sınırları içerisindebulunması şarttır. Ancak, kamunun mülkiyetinde veyakullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm vegelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesiiçin ilgili belediyenin talebi ve Çevre ve ŞehircilikBakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca buyönde karar alınması şarttır.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilanedilecek alanın; üzerinde yapı olan veya olmayan imarlıveya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik veyoğunluğunun belirlenmesi, alanınbüyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektararasında olması, etaplar halinde yapılabilmesihususlarının takdiri münhasıran belediye meclisininyetkisindedir. Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile projealanı ile ilişkili birden fazla yer tek birdönüşüm alanı olarak belirlenebilir.
Büyükşehirbelediye ve mücavir alan sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeyebüyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehirbelediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerikendi sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.
Büyükşehirbelediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşümve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunanyapıların boşaltılması, yıkımı vekamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunangayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar,mahkemelerde öncelikle görüşülür ve kararabağlanır.
Kentseldönüşüm ve gelişim alanları içinde yeralan eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya ait gayrimenkullerharca esas değer üzerinden belediyelere devredilir. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındayıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgilivergi, resim ve harçların dörtte biri alınır.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındakigayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibiolmuş kimselerle anlaşmaları halinde kentseldönüşüm ve gelişim proje alanında haklarıverilir. 2981 sayılı Kanun kapsamına girmeyen gecekondusahiplerine enkaz ve ağaç bedelleri verilir veya belediye imkanlarıölçüsünde kentsel dönüşüm vegelişim proje alanı dışında arsa veya konutsatışı yapılabilir. Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konutİdaresi Başkanlığı ile işbirliğiyapılmak suretiyle konut satışı da yapılabilir. Enkazve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerinden mahsup edilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerdebelediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşmasağladığı veya kamulaştırdıklarıgayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı belediyelertarafından yapılır veya yaptırılır. Belediye ileanlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasına gerekduyulmayan gayrimenkul sahiplerinden proje alanında kendilerine 3194sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre ayrı ada ve parseldeimar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasız el atmadavası açabilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında yapılacakalt yapı ve rekreasyon harcamaları, proje ortak giderisayılır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleribelediyeler tarafından karşılanır. Kendilerine ayrıada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırmadışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip olduklarıinşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerinekatılmak zorundadır. Proje ortak gideri ödenmeden inşaatruhsatı, yapılan binalara yapı kullanma izni verilemez; su,doğalgaz ve elektrik bağlanamaz.
Dönüşümalanı sınırı kesinleştiği tarihte, busınırlar içindeki gayrimenkullerin tapukütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzeretapu sicil müdürlüğüne, paftasındagösterilmek üzere kadastro müdürlüğünebildirilir. Söz konusu gayrimenkullerin kaydında meydana gelendeğişiklikler belediyeye bildirilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde;ifraz, tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cinsdeğişikliği ve yapı ruhsatı verilmesine ilişkinişlemler belediyenin izni ile yapılır. (İptal ikinci ,üçüncü, dördüncü cümleler: AnayasaMahkemesi’nin 18/10/2012 tarihli ve E.: 2010/82, K.:2012/159sayılı Kararı ile)
Belediye,kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinigerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması yapmaya, imaruygulaması yapılan alanlardaki taşınmazlarındeğerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerinedağıtım yapmaya veya hasılatpaylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkilidir.
Kentseldönüşüm ve gelişim projelerinin uygulanmasısırasında, tapu kayıtlarında mülkiyet hanesi açıkolan veya ayni hakları davalı olan taşınmazlardoğrudan kamulaştırılarak bedelleri mahkemece tayin edilenbankaya belli olacak hak sahipleri adına bloke edilir. Belediye kentseldönüşüm ve gelişim projelerinin uygulama alanındabulunan taşınmazların kamulaştırılmasısırasında veraset ilamı çıkarmaya veya tapudakikayıt malikine göre işlem yapmaya yetkilidir.
(Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehirlerdebüyükşehir belediye meclisinin, il ve ilçelerde belediyemeclislerinin salt çoğunluk ile alacağı karar ilemasrafların tamamı veya bir kısmı belediyebütçesinden karşılanmak kaydıyla kentin uygungörülen alanlarında bina cephelerinde değişiklik veyenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimiçalışmaları yapılabilir. Cephedeğişikliği yapılacak binalarda telif hakkı sahibiproje müelliflerine talep etmeleri hâlinde, değiştirilecekcephe veya cephelerin beher metrekaresi için bir günlük netasgari ücret tutarını geçmemek üzere telifhakkı ödenir. Büyükşehir belediye meclisince uygungörülmesi hâlinde, büyükşehir belediyesiiçindeki ilçe belediyeleri kendi sınırlarıiçinde bu fıkrada belirtilen iş ve işlemleri yapabilir.
(Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Bina cephelerinde değişiklik veyenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimiçalışmaları için yapılması gerekeniş, işlem ve yetkilendirmeler, kat maliklerinin arsa payıçoğunluğu ile verecekleri karara göre yapılır.
(Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehir belediyelerince,kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilenalanlar ile 5366 sayılı Kanuna göre yenileme alanı ilanedilen alanlarda veya bu Kanunun 75 inci maddesine göre kamu kurum vekuruluşları ile protokol yapmaları hâlinde,büyükşehir belediye meclisi kararı ile, yıkılanibadethane ve yurtların yerine veya ihtiyaç duyulan yerlerdeibadethane ve yurt inşa edilebilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamındakiişler, kamu idareleriyle 75 inci madde çerçevesinde ortakhizmet projeleri aracılığıylagerçekleştirilebilir.
Bu Kanununkonusu ile ilgili hususlarda Başbakanlık Toplu Konut İdaresine2985 sayılı Kanun ve diğer kanunlarla verilen yetkilersaklıdır.” hükmü yer almış;
Aynı Kanununişaret ettiği 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun "İskan sahalarının tespiti, kamulaştırma ve kadastro" başlıklı 4. maddesinde; " (Değişik:5/5/2004 – 5162/2 md.)
(Değişikbirinci fıkra: 24/7/2008-5793/7 md.) Başkanlık, gecekondudönüşüm projesi uygulayacağı alanlarda veyamülkiyeti kendisine ait arsa ve arazilerde veya valiliklerce toplu konutiskan sahası olarak belirlenen alanlarda çevre ve imarbütünlüğünü bozmayacak şekilde her türve ölçekteki planlar ile imar planlarını yapmaya,yaptırmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Bu planlar;büyükşehir belediye sınırları içerisindekalan alanlar için büyükşehir belediye meclisitarafından, il ve ilçe belediye sınırları ilemücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgilibelediye meclisleri tarafından, beldelerde ve diğer yerlerde ilgilivalilik tarafından, planların belediyelere veya valiliğe intikalettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynen veyadeğiştirilerek onaylanır. Belediyeler ve valilik tarafındanüç ay içerisinde onaylanmayan planlar Başkanlıktarafından re’sen onaylanır. Belediyeler, valilik veyaBaşkanlık tarafından onaylanan bu planlar; askı, ilan veitiraza dair kararlar da dahil olmak üzere 3194 sayılı İmarKanunu hükümlerine göre belediyeler ve ilgili kamukurumları tarafından yapılacak tüm işlemlerBaşkanlık tarafından re’sen yapılmak suretiyleyürürlüğe konur.
Başkanlıkkanundaki görevleri çerçevesinde gerçek ve tüzelkişilere ait arazi ve arsaları ve bunların içerisindeveya üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapılarıkamulaştırmaya yetkilidir. Başkanlık tarafındanyapılacak kamulaştırmalar, 4.11.1983 tarihli ve 2942sayılı Kamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesininikinci fıkrasındaki iskân projeleriningerçekleştirilmesi amaçlı kamulaştırmasayılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Dosyakapsamında yapılan incelemede; Mamak Belediyesi, Emlak veİstimlak Müdürlüğü’nün yazı veeklerinden; 3320 Ada 132 parselin Ankara İli, Mamak İlçesi,Hatip Çayı Samsun Yolu Koridoru Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında kaldığı,Mamak Belediyesinin 07.10.2007 tarih 641 sayılı ve 15.10.2007 tarih2555 sayılı Büyükşehir Belediye Meclis Karan vedavalı Belediye Encümeninin 29.11.2007 tarih 1054/4834sayılı kararı gereği 2942 sayılı yasanın 8.Maddesinde değişiklik yapan 4650 sayılı yasanın3.Maddesi hükümlerine göre dava konusu taşınmazınkamulaştırılmasına karar verildiği, Dutluk mah.2.cad. 2.sok. No:6 adresinde tapu tahsis belgeli tesisi bulunan HaydarAYGÜN ile davalı Belediye Başkanlığı UzlaşmaKomisyonunda 4650 sayılı yasanın 3.maddesi gereğipazarlık usulü ile görüşüldüğü,Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm Projesinin dayanağıolan Belediye Meclisinin 26.10.2009 gün ve2432-2433-2434-2435-2436-2437-2438-2439-2440-2441-2442-2443-2444sayılı kararlarında; Uygulama esaslanbaşlığı altındaki 2981 sayılı yasaya tabitapu tahsis belgeli hak sahipleri için uygulanacak esaslarınbelirlendiği, davacı ile 06.05.2008 tarihinde konutkarşılığı sözleşme imzaladığıve imzalanan sözleşme gereği 51968 ada 1 parselde üretilennet 80m2'lik konutlardan noter huzurunda yapılan kura çekilişisonrasında davacıya daire çıktığı ancak henüz tesliminin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Davacıvekili tarafından, müvekkilinin taşınmazının, Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi alanındakaldığı, idarece taşınmaza takdir edilen yapıbedelinin davacıya ödenmediği iddia edilerek alacakdavası açıldığıgörülmüştür.
İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiğiyol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerinkurulması, işletilmesi, bakım ve onarımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde,idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtelolanlar tarafından açılacak tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerlerigörevli bulunmaktadır.
Anayasanın125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerindendoğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralabağlanmış; 2577 sayılı idari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenlertarafından açılan tam yargı davaları, idari davatürleri arasında sayılmıştır.
Bu durumda;Mamak Belediyesinin 07.10.2007 tarih 641 sayılı ve 15.10.2007 tarih2555 sayılı Büyükşehir Belediye Meclis Karan vedavalı Belediye Encümeninin 29.11.2007 tarih 1054/4834sayılı kararı gereği 2942 sayılı yasanın 8.Maddesinde değişiklik yapan 4650 sayılı yasanın3.Maddesi hükümlerine görekamulaştırılmasına karar verilen Dutluk mah. 2.cad. 2.sok.No:6 adresinde bulunan taşınmazın, “Yeni Mamak KentselDönüşüm Projesi “ kapsamındakaldığı, tapu tahsis belgeli tesisi bulunan Haydar AYGÜNile 06.05.2008 tarihinde konut karşılığısözleşme imzaladığı ve imzalanan sözleşmegereği 51968 ada 1 parselde üretilen net 80 m²'lik konutlardannoter huzurunda yapılan kura çekilişi sonrasındadavacıya daire çıktığı ancakdavacının tapu tahsis belgesine istinaden mülkiyetinde bulunangecekondu hakkında muhtesat bedeli olarak tahsis edilen toplam 23.346 TLbedelin davacıya ödenmediğini, geri kalan kısmındanferagat etmesi koşuluyla ancak % 10 luk kısmıödeyebileceğinin belirtildiğini; bu nedenle davaya konu muhtesatbedeli olarak 23346,00 TL’nin taşınmaza el atılmatarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiliile davacıya ödenmesine karar verilmesi istemi ile davacıtarafından dava açıldığı, dava konusuuyuşmazlığın, davacının yapısınakarşılık kıymet takdir komisyonu raporu ile saptananbedelin tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiye kalan miktardankaynaklandığı dikkate alındığında;davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylemve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarargörenler tarafından açılan tam yargı davalarıkapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesigerekmektedir.
Belirtilen nedenlerle, Ankara 12. İdare Mahkemesi’ninbaşvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara12.İdare Mahkemesi’nin BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 26.10.2015gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy