T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 525 KARAR NO : 2015 / 537 KARAR TR : 6.7.2015 ÖZET: Vakıf Üniversitesinde öğretmen olan davacının iş akdinin feshine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar :(J.D.Mirasçıları) 1- E.E. D. 2- A.J.D. 3- T.K. D. Vekilleri :Av. B.S.& Av. Y. S.E. Davalı :Koç Üniversitesi Vekili : Av. Z.Y.& Av. N.Y. O L A Y : Davacılar vekili davadilekçesinde; “Müvekkilimiz davalı KoçÜniversitesinin İtalyan Merkezinde 01/10/1996 tarihinden 30/08/2005tarihine kadar Tarih Öğretmeni olarakçalışmış ve bu tarihte davalı tarafça hiçbir haklı gerekçe gösterilmeksizin iştençıkartılmıştır. Ancak müvekkilimin yasalhaklarının ödenmesi için davalı şirketeyaptığı müracaatlar sonuçsuzkalmıştır. Davacı müvekkilimizyaklaşık 9 yıl boyunca özveriyle çoğu zamanizin dahi kullanmaksızın ve genellikle fazla mesai yaparakçalışmış, buna rağmen keyfiyen hiç birgerekçe gösterilmeksizin iştençıkartılmıştır. İştençıkartıldığında aylık brütücreti 3.628 USD dir. Taraflar arasındaki10-05-1995 tarihli sözleşme gereğinceanlaşmazlıkların çözümündeSultanahmet/İstanbul mahkemeleri yetkilikılınmıştır. Yukarıda arz ve İzahedilen nedenlerle; Haksız ve yasal olmayaniş akdinin feshi nedeniyle; İş Yasasından kaynaklananhakların bilirkişi marifetiyle tespiti ile fazlaya ilişkin vebaşkaca haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik100.YTL kıdem tazminatı, 100.YTL. ihbar tazminatı ve 100.YTL.izin ücretinin iş akdinin fesih tarihi olan 30/08/2005 tarihindenitibaren banka mevduat faizine uygulanan en yüksek faizi i!e birliktetahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıyayüklenmesine karar verilmesini talep ederiz.” demek suretiyle adliyargı yerinde dava açmıştır. İstanbul 7.İşMahkemesi:24.05.2007 gün ve E:2007/141, K:2007/260 sayı ile özetle; davacınınçalıştığı ve işyerinin bağlıbulunduğu yer itibariyle davaya bakmaya yetkili mahkeme Beyoğluİş Mahkemesi olduğundan dava dilekçesinin yetkiyönünden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halindedosyanın yetkili Beyoğlu İş Mahkemesine gönderilmesinekarar vermiştir. Davacı vekilinin talebiüzerine dosya yetkili Beyoğlu İş Mahkemesinegönderilmiş ve Beyoğlu 2.İş Mahkemesinin 2007/532 Esassırasına kaydedilmiştir. Beyoğlu 2.İşMahkemesi: 24.03.2010gün ve E:2007/532, K:2010/133 sayılı kararında özetle davanınkabulüne karar vermiştir. İş bu kararakarşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay9. Hukuk Dairesi 4.10.2012 gün, E:2010/36456, K:2012/33168sayılı ilamı ile özetle hükmün esastan bozulmasınakarar vermiştir. Temyiz aşamasındadavacının vefatı üzerine davacınınmirasçıları tarafından davaya devam edilmiş olup, buaşamadan sonra İstanbul 11.İş Mahkemesi:Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyduktan sonra 02.04.2013gün ve E:2012/593, K:2013/226 sayılı kararı ile özetledavanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermiştir. İşbu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerineYargıtay 22.Hukuk Dairesi 03.06.2013 gün ve E:2013/12345,K:2013/13443 sayılı ilamı ile özetle; “(...) somutolay ve mevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde; davalıÜniversitenin, sürekli ve düzenli nitelikteki kamu hizmetindeçalıştırdığı davacının;statüsü, göreve alınması, hak ve yetkilerigözetildiğinde, İdare Hukuku kapsamında bir kamu personeliolduğu açıktır. Bu açıdandavacının, iş sözleşmesinin feshine ilişkinişleminin de 2577 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinin 1 incifıkrasının (a) bendinde tanımı yapılan iptaldavasına konu edilebilecek nitelikte bir idari işlem niteliğitaşıdığı; bu işlemin hukuka uygunluğunundenetiminin de Anayasayla bu denetim için oluşturulan idariyargının görev alanında bulunduğu sonucunavarılmıştır.“ demek suretiyle hükmünbozulmasına karar vermiştir. İstanbul11.İş Mahkemesi: Yargıtay’ın bozma ilamınauyduktan sonra 29.11.2013 gün ve E:2013/437, K:2013/816 sayı ileözetle; davada idari yargı yerinin görevli olduğundanbahisle davanın görev yönünden reddine karar vermiş vekarar kesinleşmiştir. Davacı vekili aynıistemle bu kez idari yargı yerinde dava açmıştır. İstanbul 4.İdareMahkemesi: 03.02.2014gün ve E:2014/62, K:2014/202 sayılı kararı ile özetle;“…2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 14.maddesinin 3/a bendinde dava dilekçelerinin“görev” yönünden inceleneceği ve aynıKanunun 15.maddesinin 1/a bendinde ise, adli ve askeri yargınıngörevli olduğu konularda açılan davaların reddinekarar verileceği hükme bağlanmıştır. Diğer yandan, 5521sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1 nci maddesinde,İş Kanunu’na göre işçi sayılan kimselerleişveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veyaİş Kanunu’na dayanan her türlü hak iddialarındandoğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak iş mahkemelerininkurulacağı belirtilmiştir. Huzurdaki davaya konu kıdemve ihbar tazminatı alacağının, İş Kanununadayanan hak kapsamında bulunduğu kuşkusuzdur. Bununla birlikte,yukarıda belirtilen mevzuata göre, İş Kanununa dayanan hakiddialarından doğan uyuşmazlıkların iş mahkemeleritarafından çözümlenmesi gerekmektedir.” demeksuretiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiştir. İş bu kararakarşı yapılan itiraz üzerine İstanbul Bölgeİdare Mahkemesi Dördüncü Kurulu 11.09.2014 gün veE:2014/8244, K:2014/14778 sayılı ilamı ile özetle; itirazkonusu İdare Mahkemesi kararında Kanunda sayılan bozmanedenlerinin bulunmadığı anlaşıldığındanhükmün onanmasına karar vermiş, karar düzeltme istemiüzerine aynı yer 30.01.2015 gün ve E:2015/791, 2015/1376sayı ile karar düzeltme isteminin reddine karar vermiş ve kararkesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.7.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2247 sayılıYasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde, adliyargı ile idari yargı arasında olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, davacı vekilinin istemiüzerine, idari yargı dosyasının son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı UğurtanALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davadaidari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, KoçÜniversitesinin İtalya Merkezinde Tarih öğretmeni olarakgörev yapan davacının iş akdinin feshedilmesineilişkin işlemin iptali ve kıdem, ihbar tazminatı ile izinücreti alacaklarının faizi ile birlikte tazmini istemiyleaçılmıştır. Anayasanın“Yükseköğretim Kurumları”başlıklı 130. maddesinin birinci fıkrasında,“Çağdaş eğitim-öğretim esaslarınadayanan bir düzen içinde milletin ve ülkeninihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmekamacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitlidüzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma,yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye veinsanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerdenoluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğesahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.”; 2. fıkrasında, “Kanunda gösterilen usul ve esaslaragöre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ilevakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabiyükseköğretim kurumları kurulabilir.”; 10.fıkrasında “Vakıflar tarafından kurulanyükseköğretim kurumları, mali ve idari konularıdışındaki akademik çalışmaları,öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlikyönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretimkurumları için Anayasada belirtilen hükümleretabidir.” hükmüne yer verilmiş; 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu’na 5772 sayılı Kanun ileeklenen ve vakıflarca kurulacak yükseköğretimkurumları ile ilgili düzenlemeler getiren Ek Madde 2'de,“Vakıflar; kazanç amacına yönelik olmamakşartıyla ve mali ve idari hususlar dışında, akademikçalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanmasıve güvenlik yönlerinden bu Kanunda gösterilen esas ve usullereuymak kaydıyla, Yükseköğretim kurumları veya bunlarabağlı birimlerden birini veya birden fazlasını ya da birüniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünebağlı olmaksızın, ekonominin ihtiyaç duyduğualanlarda yüksek nitelikli işgücü yetiştirmekamacıyla, bu Kanun hükümleri çerçevesinde kalmakşartıyla meslek yüksekokulu kurabilir. Bu meslekyüksekokulu, kamu tüzel kişiliğini haiz olup,Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarakBakanlar Kurulu kararı ile kurulur. Kurulacak meslekyüksekokullarına, meslek ve teknik eğitim bölgesindegereksinim duyulması esastır.” denilmiş; EkMadde 5'de, “(Ek madde: 17/08/1983 - 2880/32 md.) (Değişikfıkra: 28/12/1999-4498/1 md.) Vakıflarca kurulacakyükseköğretim kurumlarının, vakıf yönetimorganı dışında en az yedi kişiden oluşan birmütevelli heyeti bulunur. Mütevelli heyet üyeleri, vakıfyönetim organı tarafından dört yıl içinseçilir, süresi biten üyeler yeniden seçilebilir.Mütevelli heyet üyelerinin yaş sınırlamasıhariç Devlet memuru olma niteliklerine sahip bulunmaları ve en azüçte ikisinin lisans düzeyinde yükseköğrenimgörmüş olması gerekir. Mütevelli heyet üyelerikendi aralarından bir başkan seçer. Mütevelli heyet vakıfyükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsileder. Vakıf yükseköğretim kurumlarınınyöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlugörüşü alınarak mütevelli heyet tarafındanatanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretimkurumu yöneticilerine uygun gördüğüölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretimkurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretimelemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar,atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar,yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar veuygulamaları izler, ayrıca vakıfça hazırlananyönetmelik hükümlerine göre diğer görevleriyürütür. Mütevelliheyetin toplantı nisabı ve karar alınması ile ilgilihususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükmüuygulanır.”kuralına; aynı Yasadaki Ek Madde 8'de ise,“(Ek madde: 17/08/1983-2880/32 md.) Vakıfça kurulacak yükseköğretimkurumlarındaki akademik organlar, Devlet yükseköğretim kurumlarındakiakademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerinegetirir. Öğretim elemanlarının nitelikleri Devletyükseköğretim kurumlarındaki öğretimelemanlarının niteliklerinin aynıdır. DevletYükseköğretim kurumlarındaçalışmaları yasaklanmış veya disiplin yoluylabu kurumlardan çıkarılmış kişiler, vakıfyükseköğretim kurumlarında görev alamazlar.”kuralına yer verilmiştir. VakıfYüksek Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin“Öğretim elemanları” başlıklı 23.maddesinde ise, “Öğretim elemanlarının seçimi,değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademikunvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleriyürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerineuyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademikorganlarınca yapılır. Öğretim elemanlarınınatamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındakiatamalarda aranan şartlara ilaveten vakıfyükseköğretim kurumunun akademik yönden gerekligördüğü şartlar da aranabilir. Vakıf meslekyüksekokullarında özellikle uygulamalı derslerdegörevlendirilecek öğretim elemanlarınınatanmasında çalışma deneyimine sahip olmasıgözetilir. Vakıfyükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademikve idari personelin çalışma esasları 2547sayılı Kanunda devlet üniversiteleri içinöngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylıkve diğer özlük hakları bakımından ise 4857sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır.”kuralı yer almıştır. DavalıKoç Üniversitesi de anılan mevzuat hükümleriçerçevesinde 2809 sayılı “YükseköğretimKurumları Teşkilatı Kanunu”na 4142 sayılıYasa ile eklenen Ek 4. madde ile vakıf yükseköğretimkurumlarına ilişkin hükümlere tabi olmak üzere kamutüzel kişiliğine sahip olarak kurulmuştur. İdarirejime dayalı olarak düzenlenmiş bulunan Türkiye'nin idariyapısında, kamu tüzel kişiliği idariyargının görev alanının belirlenmesindekullanılan ölçütlerden birisidir. Kamu tüzelkişilerinin kuruluş amacı kamu yararı, faaliyetkonuları ise kamu hizmetidir. Bu bağlamda, Kamu TüzelKişileri, özel hukuk tüzel kişilerine nazaranüstün ve ayrıcalıklı kamu gücüne sahiptirlerve tek taraflı işlemlerle yeni hukuki durum yaratabilirler. Bunedenle de personeli kamu hukukuna tabidir. Kanunlakurulma ve kamu tüzel kişiliğine sahip olmanın yanısıra, Devlet Üniversitelerinde olduğu gibi VakıfÜniversitelerinin de Anayasal güvence altınaalınmış olan "Bilimsel Özerkliğe sahipolmaları” bir diğer ayrıcalığıdır.Üniversitelerde bilimsel özerklik ilkesi benimsenirken güdülenamaç, yükseköğretimin çeşitli siyasalçevre ve baskı grupları ile düşüncekümelerinin etkisinin dışında tutarak, bilimselamaç, hedefler ve gereksinimlerine bağlı olmalarınısağlamaktır. Bu nedenle de, bilimsel faaliyetin asli unsurlarıolan yükseköğretim elemanlarının, görevleri,unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri gibi özlükhaklarının kanunla düzenleneceği konusu, anayasal teminataltına alınmıştır. Somutolay ve mevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde; davalıÜniversitenin, sürekli ve düzenli nitelikteki kamu hizmetindeçalıştırdığı davacılarınmurisinin statüsü, göreve alınması, hak ve yetkilerigözetildiğinde, İdare Hukuku kapsamında bir kamu personeliolduğu açıktır. Bu açıdandavacının, iş akdinin feshine ilişkin işleminin de2577 sayılı Kanunun 2'inci maddesinin 1'incifıkrasının (a) bendinde tanımı yapılan iptaldavasına konu edilebilecek nitelikte bir idari işlem niteliğitaşıdığı; bu işlemin hukukauygunluğunun denetiminin de, Anayasayla bu denetim içinoluşturulan İdari Yargı'nın görev alanındabulunduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,İstanbul 4.İdare Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle İstanbul 4. İdare Mahkemesince verilen03.02.2014 gün ve E:2014/62, K:2014/202 sayılıGÖREVSİZLİK KARARIN KALDIRILMASINA, 6.7.2015 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy