T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 555
KARAR NO : 2015 / 561
KARAR TR : 06.07.2015
ÖZET: Emekli Sandığı (devredilen) emeklisi olan davacının, bakmakla yükümlü olduğu oğlunun serbest diş hekimine yaptırdığı diş tedavisi için ödediği tedavi giderinin ödenmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile tarafına ödenmeyen diş tedavi giderlerinin faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı :A.D. Vekili :Av. A.A.İ. Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı - Ankara Vekili :Av. A.G. (AdliYargıda) Av. M.T. (İdariYargıda) O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; müvekkilinin emekli öğretmenolduğunu, 11.09.1991 doğumlu ve öğrenci olan oğlu S.D.’unağız ve diş yapısındaki problemlerin tedavisiamacıyla ilk olarak 12.12.2003 tarihinde S.D. 12 yaşında ikenresmi sağlık kurumuna başvurduğunu, ortodontik tedaviyekarar verildiğini ancak hasta yoğunluğu nedeniyle hastanın17 yaşına ulaşacağı zamana randevu verildiğini,müvekkilinin oğlu 17 yaşında iken ortodontik tedavi içintekrar resmi sağlık kurumuna gittiğini ancak yine hastayoğunluğu söz konusu olduğundan tedaviye 45 güniçinde başlanılamadığı için 01.07.2008tarihinde serbest diş hekimine sevkininyapıldığını, 12 yaşındabaşvurulmasına karşın 17 yaşındayapılmış olan bu sevk sonucunda, serbest diş hekimitarafından tedaviye başlandığını ve tedavinin31.10.2011 tarihinde sona erdiğini, diş hekimi tarafından3.359.08 TL değerinde serbest meslek makbuzu düzenlendiğini,müvekkili A.D.’un davalı kuruma gerekli evrakları teslimederek tam ödeme yapılması talebi ile başvurduğunu,ancak davalı kurumun, Sağlık Uygulama Tebliğininyürürlük tarihi ile sevk tarihinin aynı olduğunu vetedavinin 18 yaşından sonra tamamlanmış olduğunugerekçe göstererek ödeme yapılmadığınıbelirterek, ödenmeyen 3.359,08 TL tedavi ücretinin ödemetalebinin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıkurumdan tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. İZMİR1. İŞ MAHKEMESİ: 19.09.2013 gün ve E:2013/398,K:2013/539 sayılı kararında; “…Emekli Sandığıiştirakçileri açısından görevli mahkemeninbelirlenmesinde, tedavinin başladığı tarih esasalınarak; pasif sigortalılar için tedavisi 15.10.2008tarihinden önce başlayan sigortalılar ile bunların haksahipleri yönünden idari yargının, tedavisi anılantarihten sonra başlayanlar yönünden adli yargının (ipmahkemelerinin) görevli olduğu; aktif olarakçalışmasına devam edenler yönünden ise,sağlık sigortası açısından Sosyal GüvenlikKurumu’na devir tarihlerine göre, Türk SilahlıKuvvetlerinde görev yapan asker ve sivil personel ile bunlarınbakmakla yükümlü oldukları kişilerden tedavisi15.10.2010 tarihinden, diğer kamu görevlileri ile bunlarınbakmakla yükümlü oldukları kişiler yönündentedavisi 15.01.2010 tarihinden önce başlayan sigortalılar ilebunların bakmakla yükümlü oldukları kişileryönünden idari yargının, tedavisi anılan devirtarihlerinden sonra başlayanlar yönünden adli yargının(iş mahkemelerinin) görevli olduğu sonucunavarılmaktadır..." düşüncesi ile konuyailişkin mevzuat dikkate alındığında; 12.08.2008tarihinde başlayan tedaviye ilişkin tutarın tahsilineyönelik davanın Mahkememiz görev kapsamıdışında kaldığı sonucuna varılarak, davadilekçesinin görev yönünden reddine karar vermekgerekmiştir.” demeksureti ile davanın görev yönünden reddine karar vermişve karar kesinleşmiştir Davacıaynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır. İZMİR2.İDARE MAHKEMESİ: 23.10.2014 gün ve E:2013/1538, K:2014/1218sayı ile verdiği kararında; “Bakılan davada;davacının oğlunun 18 yaşını doldurmuşolması ve ortodontik diş tedavisinin, 5510 sayılı Kanun'ungenel sağlık sigortasına ilişkin hükümlerininyürürlük tarihi olan 01.07.2008 tarihi öncesindebaşlamaması nedeniyle tedavi bedeli ödenmemiş ise de; davacınınoğlunun ortodontik diş tedavisinin başladığıtarihte 18 yaşının doldurmamış olduğu, ortodontikdiş tedavilerinin tıbben uzun süren tedavilerden olmasınedeniyle tedavinin davacının oğlunun 18 yaşınıdoldurmasından sonra tamamlandığı, tedavininbaşladığı tarihte 18 yaşındanküçük olup da tedavinin tamamlandığı tarihitibariyle 18 yaşını doldurmuş kişilerin ortodontikdiş tedavi giderlerinin karşılanmayacağı hususunda da5510 sayılı Kanun'da açık bir hükümbulunmadığı anlaşıldığından, tedavigiderinin ödenmemesi yasanın amacına, sosyal hukuk devletiilkesine, ve hukuka uygun bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle;davanın kabulüne” şeklindeki gerekçesiyledavanın kabulüne karar vermiş, bu karara davalı idarevekilince itiraz edilmiştir. İZMİRBÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. KURULU: 03.02.2015 gün ve E: 2015/250,K:2015/230 sayılı kararında; “… kamupersonelinin sağlık hizmetlerinin 15.1.2010 tarihi itibariyle SosyalGüvenlik Kurumuna devredilmesi sonucunda 5510 sayılı Kanun, kamupersoneli ve bunların emeklileri yönünden 15.1.2010 tarihiitibariyle bütünüyle uygulanabilir hale gelmiştir.Dolayısıyla kamu personeli ve emeklilerinin 15.1.2010 tarihine kadar(bu tarih dahil) almış olduğu sağlık hizmetlerininbedelinin ödenmemesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların, kamupersoneli ve emeklileri yönünden ayrımyapılmaksızın idari yargıda; bu tarihten sonra yani kamupersonelinin ve emeklileri hakkında 5510 sayılı Kanununbütünüyle uygulanmaya başlamasından sonrakisüreçte ortaya çıkan uyuşmazlıkların,düzenleyici işlemler hariç aynı Kanunun 101.maddesiuyarınca adli yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.”şeklindeki gerekçesiyle itirazın kabulüne, itiraza konuİzmir 2.İdare Mahkemesinin 23.10.2014 gün ve E:2013/1538,K:2014/1218 sayılı kararının bozulmasına ve yenidenkarar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İZMİR2.İDARE MAHKEMESİ: 08.05.2015 gün ve E:2015/570 sayı ile,bozma kararına uyarak, davanın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu gerekçesiyle 2247 sayılı Kanunun 19.maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, dosyaincelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 06.07.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, İdare Mahkemesi’nce anılan Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen usul ve yönteme uygun biçimdebaşvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Usuleilişkin herhangi bir noksanlık görülmediğinden esasınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacınınbakmakla yükümlü olduğu oğlunun serbest dişhekimine yaptırdığı diş tedavisi içinödediği 3.359,08 TL tedavi giderinin ödenmesi içinyaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaliile tarafına ödenmeyen diş tedavi giderlerinin faiziyle birlikteödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Dosyanınincelenmesinden; emekli öğretmen olan davacının, bakmaklayükümlü olduğu oğlu S.D.’un dişlerindekirahatsızlık nedeniyle serbest diş hekimliğine sevkininyapıldığını, bu tedavi sonucunda Serbest MeslekMakbuzu karşılığı 3.359,08 TL ödendiğini, bugiderin 01.11.2011 tarihinde kurumca ödenmesini talep ettiğini,kurumun 21.12.2011 tarih ve 22192072 sayılı yazısı iletalebinin kabul edilmediğini belirterek; kurumun 21.12.2011 tarih ve 22192072sayılı işleminin iptali ile ödenmeyen 3.359,08 TL’ninyasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. 31.5.2006 tarihve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlarkapsamındaki hizmet akdine göre ücretleçalışanlar (Sosyal Sigortalılar), kendi hesabınaçalışanlar (Bağ-Kur’lular), tarımda kendiadına ve hesabına çalışanlar (TarımBağ-Kur’luları), tarım işlerinde ücretleçalışanlar, (Tarım sigortalıları), devletmemurları ve diğer kamu görevlilerini (EmekliSandığı İştirakçileri), geçicimaddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik vesağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabitutmuş, beş farklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hakve hükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada AnayasaMahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K: 2006/112 sayılıkararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, buKanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarakgörev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerinidiğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta4/c maddesi) hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonrakabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510sayılı Kanunda düzenlemeler yapılmış veanılan Kanuna eklenen Geçici 1 nci ve Geçici 4 ncümaddelerle, 5754 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği1 Ekim 2008 tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 4 ncümaddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanlar(memurlar ile diğer kamu görevlileri) ile bunların dul veyetimleri hakkında, bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanunhükümlerine göre işlem yapılacağıhüküm altına alınmıştır. 5754sayılı Kanunun kimi hükümlerinin iptali istemiyleaçılan dava Anayasa Mahkemesi’nin 30.3.2011 tarih ve E:2008/56, K:2011/58 sayılı kararı ile reddedilmiştir. 5510sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “…bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptali istemiyleyapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E:2010/65, K: 2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayı:28184) davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusukararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığaışık tutacak şekilde şu gerekçeyedayandırmıştır: “…5754 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğugibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar vebunların emeklileri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden sonra memur vediğer kamu görevlileri olarak çalışmayabaşlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca,bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak vehaklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılıKanun’un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak;ihtilaf halinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte,artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyetgösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem vemuameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlikkurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçisi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göreemekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıcamemurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hakkazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesisedeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlemniteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda daevvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devam edecektir.Bu bakımdan 5510 sayılı Kanununyürürlüğünden sonra, prim esasına dayalıyani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki iş veişlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda,itiraz konusu kuralla, yargılamanınbütünlüğü ve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanunhükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkanuyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa’yaaykırılık görülmemiştir. Ancak, yukarıdaaçıklandığı üzere 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden önce statüdebulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyalgüvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idariişlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idariyargının görevinin devam edeceğiaçıktır…” Yukarıdasözü edilen mevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesikararının birlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılıKanunun yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğerkamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, daha önceolduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabiolacakları gibi bunların emeklilikleri bakımından daaynı Kanun hükümlerinin uygulanmaya devam edileceği; ancak,bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğerkamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanlarınise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacağı vehaklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılıKanunun öngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adliyargı yerinde çözümleneceğiaçıktır. Kaldıki; T.C. Anayasası’nın 158.maddesindeki“…diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındakigörev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’ninkararı esas alınır ” hükmü uyarınca AnayasaMahkemesi kararının bu uyuşmazlığınçözümünde esas alınacağıtartışmasızdır. Bu durumda, 5510sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önceiştirakçi sıfatıyla çalışmakta olanmemurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetimaylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğerkamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem veyapacağı muamelelerin “idari işlem” ve “idarieylem” niteliğini korumaya devam edeceği,dolayısıyla, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları kapsamında bulunan, 5754 sayılı Kanun'unyürürlüğe girdiği tarihten önce emeklisandığı iştirakçisi olan davacı tarafındanaçılan davanın, görüm veçözümünün idari yargı yerindegörüleceği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, İzmir 2.İdare Mahkemesince yapılan başvurununreddine karar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle , İzmir 2.İdare Mahkemesince yapılanBAŞVURUNUN REDDİNE, 06.07.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT .
Full & Egal Universal Law Academy