T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 249
KARAR NO : 2015 / 274
KARAR TR : 4.5.2015
ÖZET : Tapu tahsis belgesi olan taşınmazın Hazine adına olan tapusunun iptal edilerek davacı adına tescili istemiyle açılan ve 2981 sayılı Kanun gereğince tesis edilen idari nitelikteki uygulama işlemlerinden doğduğu anlaşılan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İDARİ YARGI YERİNİN görevli bulunduğu hk..
K A R A R
Davacı :O.G.
Vekili :Av. G. Y.
Davalı :Maliye Hâzinesi adına İstanbul MuhakematMüdürlüğü
Vekilleri :Haz.Av. M.Ç., Haz.Av.A. A.E.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde; Eyüpİlçesi, Kemerburgaz, eski: 60 pafta, 1958 parsel, yeni:249 ada 7 parsel de kayıtlı taşınmazın, 24.02.1984 tarih ve 2981 sayılı yasa uyarınca Islah İmarPlanı veya imar planı yapıldıktan sonra tapu verilmeküzere müvekkiline tahsis edildiğini; müvekkilinin 2981 ve3290 sayılı yasaların aradığı şartlarıyerine getirmiş olduğunu; arsanın bedelini İstanbulDefterdarlığı Milli EmlakMüdürlüğünün 07.06.1988 tarih 20972sayılı yazısı gereği; Milli EmlakMüdürlüğünün Türkiye Emlak BankasıÇemberlitaş Şubesinde İstanbul İl İmarMüdürlüğü Fon Hesabına 07.06.1988 tarihinde19.557 TL, 19.09.1988 tarihinde 156.456 TL, 29.11.1988 tarihinde 58.671 TLolarak, toplam 234.684 TL yatırmak suretiyle ödediğini; EyüpTapu Kütüğünde 26.06.1987 tarih ve 2280 yevmiye no ile haksahibine yerinin tahsis edildiği şerh edilen tapu tahsis belgelitaşınmazın bulunduğu bölgede uygulama imar planınınyapılmış olduğunu; söz konusu bölgedegecekondularda bir yapı topluluğu niteliği taşımadığını;Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 2002/5558 E., 2002/7741 K., sayılıkararı uyarınca “...tapu tahsis belgesi verilen bir yerde 3194sayılı yasaya göre imar uygulaması yapılmışise artık 2981/3290 sayılı yasalara göre ıslah imaruygulamasını araştırmaya gerek yoktur. 2981sayılı yasanın aradığı diğerkoşulların gerçekleşmesi halinde tapunun verilmesigerekir...” denildiğini; tahsis edilen taşınmazın,imar planında herhangi bir kamu hizmetine de tahsis edilmediğini; müvekkilinede başka yerde arsa ya da taşınmaz tahsis edilmemişolduğunu; davalı hazinenin, tahsisli taşınmazıntapusunu müvekkillere vermemesi sebebi ile iş bu tescildavasının açıldığını ifade ederek; Eyüpİlçesi, Kemerburgaz Kazası, ESKİ:60 Pafta, 1958 Parsel,YENİ:249 Ada, 7 Parsel’de kayıtlı tahsis edilen, arsamiktarı 58,67 m2 olan taşınmazın % 3.94 düzenlemeortaklık payı kesildikten sonra kalan 56,3584 m2 sinin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile arsa tahsis edilenmüvekkili Orhan Gül adına tesciline karar verilmesiistemiyle, adli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalıvekili, süresi içerisinde verdiği dilekçede, görevitirazında bulunmuştur.
İSTANBUL 18.ASLİYEHUKUK MAHKEMESİ: 20.1.2015 gün ve E:2011/195 sayı ile,davanın niteliği gereği mahkemeleri görevli olduğundanbahisle, itirazın reddine karar vermiştir.
Davalıvekilinin, süresi içinde verdiği dilekçe ile, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıistemiyle başvuruda bulunması üzerine dilekçe, davadosyasının onaylı örneği ile birlikteDanıştay Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI; 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı işlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanunun tespit ve değerlendirme işlemleribaşlıklı 8. maddesinde tespit kapsamına, temelinşaatı tamamlanmış veya sömel betonları dökülmüşolmak kaydı ile hazine, belediye, il özel idarelerine ait veyaVakıflar Genel Müdürlüğünün idare etmekteolduğu arsa veya arazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin(f) fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmışmesken, kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelcekonut olarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğunun hükmebağlandığı; aynı Yasanın 10. maddesinde, bu Kanunhükümlerine göre, hazine, belediye, il özel idaresine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapıların, 12. madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yerin hak sahibine tahsis edileceği ve bu tahsisinyapıldığının tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verileceği;tapu tahsis belgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkiledeceği, hak sahibi olmadığı halde tapu verilenkişilerin tapularının resen iptal edileceği; aynıYasanın 13. Maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde; hazine,belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanunuyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerindeıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleriiçinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önlemebölgesinden başka bir arsa veya hisse verileceği; aynımaddenin 2. fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayangecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, birgecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakınbölgelerde yapılmış ıslah imar planıiçinde meydana gelen boş imar parsellerinin müstakil, hisseliveya kat mülkiyeti esasına göre verileceği hükmebağlanmış; 14. maddesinde ise bu kanun hükümlerindenyararlanamayacak olan yapıların ayrıntılı olarakdüzenlenmiş bulunduğu; anılan yasa hükümlerinegöre, idarenin, hak sahibi olduğu saptanan kişilere tapu vermek,şartları taşımayanların tapularını reseniptal etmek konusundaki yetkisinin, idari nitelik taşıyan uygulamaişlemlerinin doğrudan bir sonucu olarak kullanıldığıve bu yolla kurulan mülkiyetin de Medeni Kanun hükümleridışında idari bir işlemin icrası niteliğinitaşıdığı; dosyanın incelenmesinden; davacının,üzerinde gecekondusunun bulunduğu taşınmaz için 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı YapılaraUygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmarKanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun ile 2981sayılı Kanunun bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve BuKanuna Bazı Maddeler Eklenmesi Hakkında 3290 sayılı Kanunuyarınca tapu tahsis belgesi verilmesine karşın, adınatescil edilmemesi nedeniyle taşınmazın Hazine adına olantapusunun iptal edilerek davacı adına tescili istemiyle bakılandavanın açıldığınınanlaşıldığı; bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiasının,taşınmazın Medeni Kanun hükümleri uyarıncaadına tescilini sağlamak olmadığı, 2981sayılı Yasa'da öngörülen hak sahipliğihükümleri uyarınca tapu tahsis belgesine dayalı olarak gecekondununbulunduğu taşınmazın tesciliningerçekleştirilmesi, bu mümkün olmazsa zararınıntazmini olduğundan, davacının talebinin 2981 sayılıYasada öngörülen hak sahipliği esaslarına uygun olupolmadığının belirlenmesinden kaynaklananuyuşmazlığın çözümünde İdariYargı yerlerinin görevli bulunduğu gerekçesiyle; 2247sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 4.5.2015 günlütoplantısında;
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalıvekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görev itirazlarınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunulması üzerine DanıştayBaşsavcısı’nca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, İstanbul İli, Eyüp İlçesi, Kemerburgaz Mahallesi,249 ada, 7 parsel sayılı taşınmazın 2981sayılı Yasa uyarınca davacıya tapu tahsis belgesi iletahsis edilen 58,67 m2 kısmından % 3.94 oranında düzenlemeortaklık payı kesildikten sonra kalan 56,35 m2’sinin Hazineadına olan tapusunun iptal edilerek davacı adına tesciliistemiyle açılmıştır.
Konuyailişkin olarak davalı İdarece verilen cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın 3194 sayılı İmarKanunun 18. maddesine istinaden 31/01/1997 tarih ve 418 yevmiye no ile MaliyeHâzinesi adına tescil edildiği; 07/10/2010 tarihindeyapılan tespitte söz konusu parselin davacı tarafından,80,00 m2’sinin konut olarak 1980 yılından beri işgaledildiği, davacıya İdarece kadastral 60 pafta, 1958 parselsayılı taşınmazdan 58,67 m2 için 26/06/1987 tarih ve 2280 yevmiye no.lu Tapu Tahsis belgesi verilmiş olduğunungörüldüğü; Eyüp BelediyeBaşkanlığından alınan şuyulandırmacetvellerine göre; 249 ada 7 parsel sayılıtaşınmazın, hazine kayıtlı 60 pafta 1958 parsel sayılıtaşınmazın 56,36 m2 sinin, 64 pafta 2842 parselsayılı, taşınmazın 10,37 m2’sinin ve 64pafta 2843 parsel sayılı taşınmazın 58,33m2’sinin uygulamasından oluştuğununanlaşıldığı; Eyüp BelediyeBaşkanlığından edinilen imar paftalarında,taşınmazın ticaret alanında kaldığınınbelirlendiği, ayrıca Milli Emlak genelMüdürlüğünün 266 sayılı GenelTebliği uyarınca, imar planında konut alanına ayrılantaşınmazların ilgili belediyelere devredileceğininbelirtildiği; bu kapsamda 60 pafta 1958 parsel sayılıtaşınmazın 2981 sayılı yasa kapsamındadeğerlendirilmesine yasal olanak bulunmadığı; tapu tahsisbelgesinin, mülkiyet hakkı sağlamayan imar hakkındanfaydalanmak için hak sahipliği belirten belge niteliğindeolduğu, Yargıtay’ın uygulamasına göre, taputahsis belgesinin bir mülkiyet belgesi olmadığı, yalnızca fiili kullanmayı belirleyen zilyetlik belgesi olduğu, İlgilisineancak kişisel hak sağlayabileceği ve salt tahsisi belgesininvarlığının tahsisi edilen yerin tahsis edilen adınatescilini sağlayamayacağı; davanın imar planındaticaret alanında kalan ve mülkiyet hakkı vermeyen bir belgeyedayanılarak açılmış olması nedeniylereddedilmesi gerektiği savunulmuş; dosyada bulunan Eyüp BelediyeBaşkanlığı Emlak Ve İstimlakMüdürlüğünün 21.4.2014 gün ve 75340015 -3948-2563 sayılı yazısında; Eyüpİlçesi, Kemerburgaz Mahallesi, 249 ada 7 parsel/sayılıtaşınmazı da kapsayan alanda, idari işlemin devamettiği, parselasyon çalışmaları tamamlandıktansonra askı ilanına çıkacağı; Plan ve ProjeMüdürlüğü yazısında “Eyüp ilçesi,Kemerburgaz Mah. 249 ada, 7 parsel sayılı yer; 04.10.2007t.t’li 1/5000 ölçekli Kemerburgaz I. Etap Merkez RevizyonNazım İmar Planı’nda Ticaret+Konut alanında;09.05.2010 t.t.’li 1/1000 ölçekli I.Etap Kemerburgaz MerkezRevizyon Uygulama İmar Planı’nda büyük birkısım Bitişik Nizam H:3 kat yapılanmalı Ticaret+Konutalanında, küçük bir kısmı da yoldakalmaktadır.” denildiği anlaşılmıştır.
2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanunun, tespit ve değerlendirme işlemleri başlıklı 8.maddesinde; tespit kapsamına, temel inşaatıtamamlanmış veya sömel betonları dökülmüşolmak kaydı ile hazine, belediye, il özel idarelerine ait veyaVakıflar Genel Müdürlüğünün idare etmekteolduğu arsa veya arazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin(f) fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmışmesken, kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelcekonut olarak kullanılıp sonra işyerine çevrilengecekondular ile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırıtüm yapıların dahil olduğu hükmebağlanmış; aynı Kanunun 10. maddesinde, bu Kanunhükümlerine göre, hazine, belediye, il özel idaresine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapıların, 12. madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yerin hak sahibine tahsis edileceği ve bu tahsisin yapıldığınıntapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine "TapuTahsis Belgesi" verileceği; tapu tahsis belgesinin, ıslah imarplanı veya kadastro planları yapıldıktan sonra haksahiplerine verilecek tapuya esas teşkil edeceği, hak sahibiolmadığı halde tapu verilen kişilerin tapularınınresen iptal edileceği; aynı Kanunun 13. Maddesinin 1.fıkrası (b) bendinde; Hazine, belediye, il özel idarelerine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresindeolan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veyaaraziler üzerinde, ıslah imar planları ile meydana getirilenimar parselleri içinde hak sahiplerine, yapılarınınişgal ettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imarplanında getirilen ölçülere uygun şekilde arsa veyahisse tahsis edileceği, gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerineaynı bölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önlemebölgesinde başka bir arsa veya hisse verileceği, tahsis edilenarsa veya hissenin bedelinin 2942 sayılı KamulaştırmaKanununa göre tespit edileceği, 14 üncü maddenin a, b, c,d, e, g, h ve i bentleri kapsamında kalmaları nedeniyle,bulundukları yerde korunamayan gecekondu sahiplerinden hak sahibisıfatı taşıyanlarına, bir gecekondu önleme veyaıslah bölgesinde veya yakın bölgelerdeyapılmış ıslah imar planları içinde meydanagelen boş imar parsellerinin müstakil, hisseli veya katmülkiyeti esasına göre verileceği, bu gibi hallerdegecekondu sahibine ayrıca enkaz bedelinin bu Kanunla kurulan fondanbelediye veya valilikçe ödeneceği hükmebağlanmış; 14. maddesinde ise bu kanun hükümlerindenyararlanamayacak olan yapılar ayrıntılı olarakdüzenlenmiştir.
Anılanyasa hükümlerine göre, idarenin, hak sahibi olduğu saptanankişilere tapu vermek, şartları taşımayanlarıntapularını resen iptal etmek konusundaki yetkisi idari niteliktaşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarak kullanılmaktave bu yolla kurulan mülkiyet de Medeni Kanun hükümleridışında idari bir işlemin icrası niteliğinitaşımaktadır.
Olumlugörev uyuşmazlığına konu edilen davada, davacının;üzerinde gecekondusunun bulunduğu taşınmaz için 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunile 2981 sayılı Kanunun bazı MaddelerininDeğiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddeler EklenmesiHakkında 3290 sayılı Kanun uyarınca tapu tahsis belgesiverilmesine karşın, adına tescil edilmemesi nedeniyletaşınmazın Hazine adına olan tapusunun iptal edilerekkendisi adına tescili istemiyle dava açtığı;davacının asıl amacının,taşınmazın Medeni Kanun hükümleri uyarıncaadına tescilini sağlamak olmadığı, 2981sayılı Yasa'da öngörülen hak sahipliğihükümleri uyarınca tapu tahsis belgesine dayalı olaraktaşınmazın tescilinin gerçekleştirilmesi olduğuanlaşılmaktadır.
Buaçıdan; davaya konu işlemin, 2981 sayılıYasaya dayanılarak yapılan tahsis işleminden kaynaklanmasınedeniyle, uyuşmazlığın çözümü 2981sayılı Yasaya dayanılarak gerçekleştirilenişlemlerin hukukilik denetiminin yapılmasınabağlıdır. Anılan işlemlerin ise, idarenin imaruygulaması kapsamında re'sen ve tek yanlı tesis ettiğiidari işlem niteliği taşıdığında kuşkubulunmamaktadır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-bmaddesinde, "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları" idari dava türleri arasındasayılmıştır.
Budurumda, 2981 sayılı Kanun gereğince tesis edilen idarinitelikteki uygulama işlemlerinden doğduğu anlaşılanuyuşmazlığın görüm veçözümünde idari yargı yeri görevlibulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile, davalı vekilinin görevitirazının, İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesince reddineilişkin kararın kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı vekilinin GÖREV İTİRAZININREDDİNE İLİŞKİN İstanbul 18. Asliye HukukMahkemesinin 20.1.2015 gün ve E:2011/195 sayılı KARARININKALDIRILMASINA, 4.5.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy