T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 759
KARAR NO : 2015 / 776
KARAR TR : 30.11.2015
ÖZET :Davacının 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle davalı belediye adına kayıtlı taşınmazın tapusunun iptal edilerek davacı adına tescili istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı : F.D. Vekili : Av. C.Ü. Davalı :Gebze BelediyeBaşkanlığı Vekili :Av. M.T. O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde; müvekkili mülkiyeti davalıBelediye’ye ait bulunan Gebze, Gaziler Mahallesi 81 pafta, 321 ada 64parsel taşınmaz üzerinde tek katlı yığma konutinşa ederek ikamet etmekte iken, 24.02.1984 tarihindeyürürlüğe giren 2981 sayılı İmar veGecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanun gereğince tapu almakiçin gerekli başvurularda bulunmuş ve kendisine Tapu TahsisBelgesi verilmiş, müracaat masrafı ve taşınmazvergilerini de ödemiş olduğunu; davaya konu taşınmaz,daha sonra imar uygulamasına tabi tutularak Gebze, Mustafa PaşaMahallesi 3150 ada, 3 parsel sayılı taşınmaz olaraksınırlandırıldığını; müvekkilinin,2981 sayılı kanunla kurulan yeminli özel teknik büroyabaşvurarak dosya tanzim ettirdiğini, bu dosyanın GebzeBelediye Başkanlığına sunulduğunu, TahsisBelgesi’nde belirtildiği üzere müvekkilinin tasarrufundakitaşınmaz kısmının, 01.10.1984 tarih ve 8870sayılı yazı ile müvekkili adına tahsis edildiğini; müvekkiline ait yapının, 2981 sayılıyasanın 4/a maddesi gereğince “muhafaza edilecek”yapılardan olduğunu, Tespit Formunda da belirtildiği üzere1981 yılından önce yapıldığını; 2981sayılı yasanın 10/a maddesinden bahisle; davaya konutaşınmazın bulunduğu Gebze, Mustafa Paşa mahallesindekadastro çalışmalarının 1960’lıyıllarda yapılıp tamamlandığını, 2981sayılı yasanın yürürlük tarihinden itibarenBelediyece sayısız imar uygulaması yapılmasınarağmen müvekkiline tapu verilmesi gerekirken, bugüne kadar tapuverilmemiş olmasının, anılan yasa hükmüneaykırılık oluşturduğunu; 2981 sayılıyasanın 7. maddesinin 9. paragrafında, “(Ek fıkra: 3366 -18.5.1987) 2981 sayılı Kanun'a göre kurulan yeminli özelteknik bürolar, kendilerine intikal eden müracaatlara ilişkintespit ve değerlendirme işlemlerine ait dosyaları en geç7 Eylül 1987 tarihine kadar tamamlayarak sonuçlandırmasıiçin belediye, hazine, özel idare veya vakıflar idaresineteslim etmekle ve bu idareler de, kendilerine intikal eden dosyaları,intikal tarihinden itibaren en geç 3 ay içindesonuçlandırmakla görevli ve sorumludurlar hükmüneyer verilmiş olmasına rağmen, aradan geçen 30yıllık süre boyunca bu işlemin tamamlanmaması vemüvekkilinin yasa ile tanınan mülkiyet hakkını eldeedememesinin, tamamen davalı kurumun görev ihmalindenkaynaklandığını; 23.07.1986 tarihindeyürürlüğe giren 3290 sayılı Kanun İleBazı Maddeleri Değiştirilen ve Bazı Maddeler Eklenen 2981sayılı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 25.maddesinde, "Islah imar planı hazırlanıp onaylandıktanve Kanunun 10. madde (c) bendi gereğince, kesin parselasyon durumubelirlenip tapuya tescil edildikten sonra, durum, belediye veya valilikçegecekondu sahiplerine duyurulur. Gecekondu sahibi tapu tahsis belgesi ilebirlikte, arsa tahsis eden kuruluşa müracaat ederek satın almaişlemini sonuçlandırır ve tapu idaresinden tapusunualır” hükmüne yer verilmiş ise de, müvekkilinedava tarihine kadar ıslah imar planı yapıldığışeklinde bir bildirimde bulunulmadığını, bu nedenletapu alınması için başvuru yapılamadığını;davalı kurum nezdinde yapılan başvurularda ise, davalıkurumun ısrarla tapu vermeye yanaşmadığı gibi,rayiç bedel adı altında keyfi olarak belirlenen yüksekmaliyetlerle müvekkilini taşınmazı satın almaya zorladığını;her ne kadar 2981 sayılı yasa, 31.05.2012 tarihindeyürürlüğe giren 6306 sayılı yasanın 23.maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ise de,müvekkilinin mülkiyet hakkının bu tarihten çokönce doğduğunu, kazanılmış haklarınkorunması gerektiğini ifade ederek; davaya konutaşınmazın üçüncü kişilere devir vesatışının önlenmesi amacıyla, taşınmazkaydına ihtiyati tedbir konulmasına; Gebze, Mustafa Paşa Mah. 3150ada 3 parsel sayılı taşınmazın davalı Belediyeadına olan tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline kararverilmesi istemiyle 20.11.2014 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır. Davalı vekili süresiiçerisinde sunduğu cevap dilekçesinde; davanın idariyargı yerinde çözülmesi gerektiğinden bahisle görevitirazında bulunmuştur. GEBZE 5. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 8.6.2015 gün ve E:2014/648 sayı ile, davadadavalı idarenin görev itirazının reddine kararvermiştir. Davalıvekilinin idari yargı yararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdiğidilekçe üzerine; dilekçe, dava dosyasınınonaylı bir örneği ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı'na gönderilmiştir. DANIŞTAY BAŞSAVCISI:“(…) 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanunun tespit ve değerlendirme işlemleribaşlıklı 8. maddesinde tespit kapsamına, temel inşaatıtamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş olmak kaydı ile hazine, belediye, ilözel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konut olarakkullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondular ile imarmevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu hükmebağlanmıştır. Aynı Yasanın 10. maddesinde, buKanun hükümlerine göre, hazine, belediye, il özel idaresineait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapıların, 12. madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yerin hak sahibine tahsis edileceği ve bu tahsisinyapıldığının tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verileceği;tapu tahsis belgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkiledeceği, hak sahibi olmadığı halde tapu verilenkişilerin tapularının resen iptal edileceği; aynıYasanın 13. Maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde; hazine,belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanunuyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerindeıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleriiçinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önlemebölgesinden başka bir arsa veya hisse verileceği; aynımaddenin 2. fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayan gecekondusahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, bir gecekonduönleme veya ıslah bölgesinde veya yakın bölgelerdeyapılmış ıslah imar planı içinde meydana gelenboş imar parsellerinin müstakil, hisseli veya kat mülkiyetiesasına göre verileceği hükme bağlanmış; 14.maddesinde ise; bu kanun hükümlerinden yararlanamayacak olanyapılar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Dosyanınincelenmesinden; Gebze BelediyeBaşkanlığına ait taşınmaz üzerindedavacıya ait gecekondu nedeniyle 2981 sayılı Yasadan yararlanmakamacıyla yapılan başvurunun kabul edilerek davacıya taputahsis belgesi verildiği, davacı tarafından davalıbelediyeye yapılan başvuruların zımnen reddedilerek tapuverilmemesi üzerine taşınmazın belediye adına olantapu kaydının iptali ile adına tescili istemiyle bakılandavanın açıldığı anlaşılmıştır. 2981 sayılı Yasahükümlerine göre, idarenin, hak sahibi olduğu saptanankişilere tapu vermek, şartları taşımayanlarıntapularını resen iptal etmek konusundaki yetkisinin idari niteliktaşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarakkullanılması ve bu yolla kurulan mülkiyetin de Medeni Kanunhükümleri dışında idari bir işlemin icrasıniteliğini taşıması karşısında,uyuşmazlığın bu uygulama işlemlerinindayanağı olan 2981 sayılı Yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir. Bu durumda, davacınıntalebinin 2981 sayılı Yasada öngörülen haksahipliği esaslarına uygun olup olmadığınınbelirlenmesinden kaynaklanan uyuşmazlığınçözümünde İdari Yargı yerleri görevlibulunmaktadır. SONUÇ:Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Yasanın 10'uncumaddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine…” karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan30.11.2015 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, davalı vekilinin anılan Yasanın 10. maddesindeöngörülen yönteme uygun olarak yaptığıgörev itirazının reddedilmesi ve 12. maddede belirtilensüre içinde başvuruda bulunması üzerine,Danıştay Başsavcısınca 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Gebze,Gaziler Mahallesi 81 pafta, 321 ada 64 parsel sayılıtaşınmaz üzerinde (3150 ada, 3 parsel sayılı)bulunanyapının, tapu tahsis belgesine dayanılarak Belediye adınaolan tapusunun iptal edilerek davacı adına tescili istemiyleaçılmıştır. Uyuşmazlığa konuişlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılar hakkındauygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemlere dairmüracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülen usulve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilere verilmesineolanak sağlamıştır. Nitekim, anılanYasa’nın “Tapu Verme” başlıklı 3290sayılı Yasa ile değişik 10. maddesinin (a) bendinde,“Bu Kanun hükümlerine göre hazine, belediye, il özelidaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra,kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve butahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine “Tapu Tahsis Belgesi” verilir. Taputahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkileder. (Ek:18/5/1987-3366/4 md.) Ancak ıslah imar planı veya kadastroplanları ile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine haksahiplerine doğrudan tapuları verilebilir” hükmüneyer verilmiştir. Buna göre, Yasa’daöngörülen usul ve koşullara uygunluğu saptananlara haksahipliği ölçütüne dayalı olarak arsa veyahisse tahsis edilmekte ve gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonrada, yapılmış olan tahsis esas alınarak idarece haksahiplerine tapu verilmektedir. 2981 sayılıYasa hükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapuvermek" ya da 10. maddesinin b bendinde belirtildiği gibi hak sahibiolmadıkları anlaşılanlara verilmiş olan"tapuları resen iptal etmek" şeklindeki bu yetkileriniidari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan birsonucu olarak kullanması ve ayrıca bu şekilde kurulanmülkiyet, Medeni Kanun hükümleri dışında veözel bir kanun hükmü gereğince idari tesciledayandığı gibi tapuya yapılan tescilin de, bu idariişlemin icrası niteliğinde olmasıkarşısında, uyuşmazlığın sözüedilen uygulama işlemlerinin dayanağı olan yasaldüzenleme çerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır. Dava dosyasının incelenmesinden;davacı vekilinin, müvekkilinin üzerinde gecekondusununbulunduğu taşınmaz için 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun ile 2981sayılı Kanunun bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve BuKanuna Bazı Maddeler Eklenmesi Hakkında 3290 sayılı Kanununaradığı tüm koşullarınyerine getirildiğini; anılan Yasa uyarınca tapu tahsisbelgesi verilmesine karşın, adına tescil edilmemesi nedeniyletaşınmazın Belediye adına olan tapusunun iptal edilerek müvekkiliadına tescili istemiyle bakılan davayıaçtığı anlaşılmıştır. Bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetininiktisap yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinedeğil, 2981 sayılı Yasa’daöngörülen hak sahipliği esasınadayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,uyuşmazlığa konu işlemin tesis edildiği vedavanın açıldığı tarih itibariyleyürürlükte bulunan 2981sayılı Yasa’ya dayanılarakaçılan tapu iptali ve tescil davasının görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirmektedir. Açıklanan nedenlerle,Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurunun kabulü ile, davalı vekilinin görevitirazının Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesince reddine ilişkin kararınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı vekilinin GÖREV İTİRAZININREDDİNE İLİŞKİN Gebze 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin8.6.2015 gün ve E:2014/648 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,30.11.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy