T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 767
KARAR NO : 2015 / 784
KARAR TR : 30.11.2015
ÖZET : Astsubay olarak göreve başlayan ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanun’un 106. maddesi uyarınca subay olarak görevine devam eden davacının, Topçu Binbaşı olarak görev yapmakta iken 5434 sayılı Kanun gereği 52 yaşını doldurduğu gerekçesiyle 2011 yılında emekliye sevk edilmesinin ardından 2013 yılında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’na 6496 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle eklenen Ek Geçici 91. maddesi gereğince, görevine yeniden atanması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ve parasal hakların iadesi istemiyle açtığı davanın, ASKERİ İDARİ YARGI yerinde görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Ş.Y.İ.
Davalı : Milli SavunmaBakanlığı
Vekili : Av. M.A.K. (Genel İdariYargıda)
O L A Y :Davacı, dava dilekçesinde; “1- 30 Ağustos 1980 tarihindeTopçu Astsubay olarak mezun olmuş ve 9 yıl Astsubaylıkyaptıktan sonra Personel Kanunu’nun 109’uncu maddesine tabiolarak Subaylık sınavını kazandım ve 1990yılında Subay olarak göreve başladım.
2-2003yılında personel Kanununa eklenen ‘Ek Geçici Madde 80gereğince yüzbaşı olarak 56 yaşına kadarçalışma hakkı elde etmiş ikenKomutanlıkça aleyhte yorum yaparak 5434 sayılıKanun’un 40. Maddesi uyarınca Binbaşı için YAŞhaddi 52 olduğu yorum yapılması gerekçesiyleBinbaşı rütbesinde iken 52 yaşında isteğimdışında zorunlu olarak emekli edildim. Dört yılçalışma hakkım elimden alındı.
3-Yasa metnindenanlaşıldığı üzere Yüzbaşı olarak56 yaşına kadar çalışmak mümkün iken,dolayısıyla daha sonraki bir rütbe olanBinbaşılıkta YAŞ haddi 52 dir. Bu durum yasanın iptalinedeni olmakla birlikte, yasa iptali için 27.09 2011 tarihinde AskeriYüksek İdare Mahkemesi’ne (Ek -4) dava açtım vedavayı kaybettim, (Ek-5)
4-İktisatFakültesinden 2009 yılında bitirince Üst Subaylıkiçin müracaat ettiğimde iki sene Binbaşılıkyaptıktan sonra 52 yaşımda emekli ediliyorum, bu durumundüzeltilmesi için defalarca müracaat ettim,(Ek-6 Ek-7 Ek-8)şahsi dosyam veya mahkemenizdeki dosyalarım incelenirsegörülecektir. Tüm cevaplar bana kanunlarınhatırlatılması oldu, yasadaki eksiklik birçözüm getirilmedi. KKK. lığı personel dairesinegittim yaptığım görüşmelerde yasanın buşekilde çıktığını, birçarpıklık olduğunu kabul ettiler, 2003 yılındanbu güne kadar bu şekilde uygulandı, bunun değişmesiiçin Emekli edilince mahkemeye dava açıp kazanıncamümkün olacağı söylendi. Emekli edilmeden AskeriYüksek İdare Mahkemesi‘ne dava açtım, (Ek-9)davayı kaybettim, (Ek-10) gerekçe henüz emekliedilmemiştim. Emekli edilince dava açtım (Ek-4) ve davayıkaybettim. ( Ek-5 )
5-Emekliyesevk edilmemek için Komutanlığa 26.08.2011 (Ek-11) tarihlidilekçe verdim, kabul görmedi, sonuçta 01.09.2011 tarihindeisteğim dışında emekliye sevk edilerek dört seneçalışma, maaş, lojman gibi hak kayıplarınauğradım.
6-Anılanişlemle emekliye sevk edilmem, hem maddi hem de manevi açıdantelafisi mümkün olmayan zararlara neden olmaktadır.Yarbaylık Rütbesi hak etmişken, Yarbaylığayükseltilseydim ve göreve devam edebilseydim kazanacağımücret şu andaki ücretin iki katı olacaktı.Binbaşı iken emekli edilmem nedeniyle alacağım emekliaylığı ile Yarbayın emekli maaş arasında 700 lirafak vardır, bu fark emekli için çok önemlidir. Budurum, hayatının geri kalan kısmını idameedeceğim emekli aylığım miktarı açısındanda son derece önemli bir HAK kaybıdır, bu durum belirleyici olupaleyhimedir, ayrıca dört yıl erken emekli edilerekmaaşımda azalma olmuş ve beni son derece zor durumda kalmamaneden olmuş bir HAK kaybıdır.
7-Daha 52yaşında iken emekliye sevk edilmem, tüm hayatım boyuncaAskerlik görevi icra etmiş olmam nedeniyle neyapacağımı da şaşırmış durumdayım,Ailem ve sosyal çevreme bu durumu izah edemiyorum, özellikleakrabalarım ve sosyal çevremde bir usulsüzlük yaptıda (atıldı) anlamında emekliye sevk edildi gibi olumsuz biralgı oluşmuştur.
8-TC. ResmiGazetenin 13 Temmuz 2013tarihli Madde:23-926 sayılı TSK. PersonelKanun’unun Ek Geçici 91’inci maddesi 02 Eylül 1993tarihinden önce Astsubaylıktan Subaylığa geçen ve buKanunun Ek geçici 80 inci maddesi uyarınca Binbaşılığayükselenlerin ve HALEN GÖREVDE OLANLARIN YAŞ HADLERİ, buKanunun 32nci maddesinde yer alan rütbelerinde en çokkalabilecekleri süreye bakılmaksızın,Binbaşılıkta 55, Yarbaylıkta 56’ dır. Buyasanın çıkması benim 2009 yılından bu günekadar yaptığım mücadelemin haklı olduğumunbelgesidir. Benim dört senelik mücadelem başkaların, görevdeolanların işine yaramıştır. Ben bu konuda defalarcadilekçe verdim, iki defa dava açtım, Milli SavunmaBakanına, Gn. Kur. Başkanlığına ve bir çok yeredefalarca mektuplar yazdım. Bu konuda on bin lira masraf yaptım.
9-Anayasanın10. Maddesi: Kanun önünde Eşitlik, Herkes, dil,ırk,renk,siyasi düşünce, felsefi, din, mezhep ve benzerisebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bueşitliğin yaşama geçmesini sağlamaklayükümlüdür. Hiç bir kişiye, aileye,zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devletorganları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanunönünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmekzorundadır. Madde 23-926 sayılı TSK Personel Kanun EkGeçici 91 inci maddesi Anayasamızın eşitlik ilkesineaykırıdır, ben zorla emekli edildim, benimarkadaşlarım göreve devam ediyor, benim onlardan ne farkımvar. Ben şuanda 54 yaşındayım, Ek Geçici Madde 91ile benim İKİ sene çalışma hakkım var.
10-Anayasanın2. Maddesi: Cumhuriyetin Nitelikleri, Türkiye Cumhuriyeti, toplumunhuzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışıiçinde, insan haklarına saygılı, AtatürkMilliyetçiliğine bağlı, başlangıçtabelirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukukdevletidir, benim erken emekli edilmem, sosyal hukuk devletine, insanhaklarına saygılı ilkesine aykırıdır. Ben okudum,üniversite bitirdim, diye, dört yıl çalışmaHAKKIM ELİMDEN ALINMIŞTIR.
11-Anayasanın49. Maddesi: A. Çalışma Hakkı ve ödevi:Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet,çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,çalışma hayatını geliştirmek içinçalışanları ve işsizleri korumak,çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeyeelverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışmabarışını sağlamak için gerekli tedbirlerialır. Benim bu durum Çalışma HAKKIM ZORLA elimdenalınarak işsiz kalmama neden olmuş, ve çalışmabarışını sağlamamıştır. Anayasanın49. Maddesine aykırıdır.
12-Madde 23-926sayılı TSK. Personel Kanunu Ek Geçici 91 inci maddesigeçmişe dönük kanun çıkarılamaz ilkesi ileemeklileri kapsamadı gibi algılana bilir. BizimKanunlarımızda belirli bir tarih baz alınarak HAKkayıplarını önleyici kanunlarçıkartılmaktadır. Örneğin: 6191sayılı Kanun,GEÇİCİ MADDE 32-12 Mart 1971 tarihinde,Yüksek Askeri Şura kararları ile TSK’ danilişkiliği kesilenlerin hakları verilmiştir. Ayrıca1980 yılından sonra ismi değişen yerlerin isim iadesi gibi,Yasalarımızda belirli tarih baz alınarak hakkayıpların telafisi mümkündür. Benimmağduriyetim, TSK. 926 sayılı Personel kanunun Ek Geçici80. Maddede ki düzenlemenin 2003 Yılında eksik, hatalı veyaçarpık çıkması ile meydana geldiğiiçin bu tarih baz alınarak düzenleme yapıla bilirdi, HAKkayıbım önlene bilirdi. Benim haklı olduğum TC ResmiGazetenin 13 Temmuz 2013 günü Madde 23-926 sayılı TSK.Kanunun Ek Geçici 91 inci maddenin çıkması ilebelgelenmiştir. Ek Geçici 80inci Maddesindeki eksiklikçalışanların hak kayıpları önleyecekşekilde giderilmiştir.
13-Okudun diyeemekli edilmek, dünyanın hiç bir yerinde ve hiçbirhukukunda görülmemiş, duyulmamış bir hata idi. SankiTSK’dan (ATILMIŞ) Suç işlemişim gibi, benimsuçum Okumak, Başarılı Olmak mı. Bunun içinHAKLARIMI kayıp ettim.
SONUÇve İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;Haklarımın verilmesi,
1-Öncelikledava konusu 13 Temmuz 2013 tarihli TC. Resmi Gazete yayınlanan Madde 23-926sayılı TSK Personel Kanunu Ek Geçici 91 inci MaddesininİPTAL EDİLEREK EMEKLİLERİDE KAPSAYAÇAK ŞEKİLDEYENİDEN DÜZENMESİ, 56 YAŞINA KADAR"ÇALIŞMA HAKKININ VERİLMESİ ve GÖREVEİADEMİN SAĞLANMASI.
2- Madde 23-926sayılı TSK. Personel" Kanunu Ek Geçici 91 inci Maddeeksik— olan isteği dışında emekli edilenlerikapsayacak şekilde Ek Geçici bir madde ekleyerek 56 yaşımakadar çalışma HAKKIMIN verilmesi.
3-Yoksunkalınan mali hakların iadesine, Hakkım olan ancak zorunlu emekliedildiğim için ödenmeyen aylık ücretleriminödenmesi.
4-Gerekgörülmesi halinde, TC. Resmi Gazetenin 13 Temmuz 2013 tarihliMadde23—926 sayılı TSK. Personel Kanunu Ek Geçici 91inci Maddenin İPTALİ İÇİN ANAYASA MAHKEMESİNEZDINDE DAVA AÇILMASINA,
5-Yargılama giderive vekalet ücretinin davalı idareye tahmiline Karar verilmesini arzve talep ederim.”demek suretiyle Askeri Yüksek İdareMahkemesi’ne dava açmıştır.
ASKERİYÜKSEK İDARE MAHKEMESİ ÜÇÜNCÜ DAİRESİ:14.11.2013gün ve E:2013/1414 K:2013/1358 sayılı kararında;“…1602 Sayılı kanunun 20 nci maddesinde; askeri olmayanmakamlarca tesis edilmiş olsa bile asker kişileri ilgilendiren veaskeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklarınAskeri Yüksek İdare Mahkemesinde yargı denetimininyapılacağı, bu kanunun uygulanmasında asker kişidenmaksadın Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veyahizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurlar olduğu belirtilmiştir. AskeriYüksek İdare Mahkemesinde bir davanın görülebilmesiiçin dava konusu idari işlemin asker kişiyi ilgilendirmesi veaskeri hizmete ilişkin bulunması şartlarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
DavacıTürk Silahlı Kuvvetlerinde subay olarak görevli iken yaşhaddinden dolayı emekliye sevk edilerek 01.09.2011 tarihinde askerkişiliği sona ermiş, Eylül 2013 tarihinde yenidengöreve dönmek istemiş, talep red edilmiştir. Davaya konuedilen işlemin tesis edildiği tarihte davacının askerkişiliği bulunmamaktadır. Uyuşmazlık Mahkemesinin02.10.1995 tarih 1995/46-48 E.K. sayılı kararında AskerHastanesinde çalışarak görevden istifaen ayrılandavacının yeniden işe alınması içinyaptığı başvurunun reddine dair işlemin askerkişiyi ilgilendirmediği ve askeri hizmete ilişkinolmadığı belirtilmiştir. Uyuşmazlık Mahkemesinin01.02.2010 tarih 2009/146 E. 2010/2010 K. sayılı kararındadavalı idarede sivil memur olarak çalışırkenisteğiyle görevden ayrılan davacının yenidengöreve alınma istemiyle yapılan başvurunun reddine dairişlemde asker kişiyi ilgilendirme ve askeri hizmete ilişkinbulunma koşulları birlikte gerçekleşmediğindendavanın çözümünde genel idari yargınıngörevli olduğuna içtihat edilmiştir. Davaya konu edilenuyuşmazlın çözümünde genel idari yargıyeri görevli olduğundan davanın Askeri Yüksek İdareMahkemesinde görülmesi mümkün değildir…”şeklindeki gerekçe ile davanın görev yönündenreddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA15. İDARE MAHKEMESİ : 09.01.2014 gün E:2013/1775 K:2014/1sayılı kararında; “…2577 sayılı birYargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde; "İdari davatürleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konuve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı açılan iptal davaları; idari işlem veeylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları; kamuhizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan hertürlü idari sözleşmelerden dolayı açılandavalar olarak sayılmış; idari yargının idari eylem veişlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevliolduğu kurala bağlanmıştır.
Anayasa’nın157. maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin, askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileriilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerdendoğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk veson derece mahkemesi olduğu; ancak, askerlik yükümlülüğündendoğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartının aranmayacağı hüküm altınaalınmıştır.
1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun25.12.1981 tarih ve 2568 sayılı Yasa ile değişik 20.maddesinin birinci fıkrasında, "Askeri Yüksek İdareMahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi olarak yargıdenetimini ve diğer kanunlarda gösterilen, görevleri yapar.Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz’’ hükmüne yer verilmiştir.
Bunagöre. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bir davayabakabilmesi için dava konusu idari işlem veya eylemin “askerkişiyi ilgilendirmesi” ve “askeri hizmete ilişkinbulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
1602sayılı Yasa'nın değişik 20. maddesinde, TürkSilahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmettenayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurlar asker kişi sayılmaktadır.
Davacının1602 sayılı Yasa’nın 20. maddesinde sayılan askerkişilerden olduğu ve bu nedenle dava konusu işlemin askerkişiyi ilgilendirdiği açık olmakla birlikte, davacı hakkındatesis edilen işlemin görevli yargı yerinin tespitiyönünden “askeri hizmete ilişkin” olupolmadığının saptanabilmesi için işleminkonusuna bakılması gerekmektedir.
Eğeridari işlem askeri gereklere, askeri usul ve yönteme ve askerihizmete göre tesis edilmiş ise, bu işlemin askeri hizmeteilişkin olduğu kabul edilmelidir. Daha açık bir ifadeyle,askeri hizmete ilişkin idari işlemler; idarenin bir askerkişinin askeri yeterlik ve yeteneklerinin, tutum vedavranışlarının, askeri geçmişinin askerikişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevlerinin; askerlik hizmetininamacı, askeri görev yerlerinin özellikleri, askeri kural vegerekler gözönünde tutularak değerlendirilmesi sonucundatesis edilen işlemlerdir. İşlem, askeri olmayan bir makamtarafından tesis edilmiş olsa bile durum değişmemeklemenfaati ihlal edilen asker kişinin açtığıdavanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nde görülmesigerekmektedir.
Davadosyasının incelenmesinden; Topçu Binbaşı olarakgörev yapmakta iken emekli olan davacı tarafından; hukukaaykırı bir şekilde emekli edildiğinden bahisle 926sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na 6496sayılı Kanunu'nun 23. maddesiyle eklenen Ek Geçici 91. maddesigereğince yeniden atanması talebinin reddine ilişkinişlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda;bakılan uyuşmazlığın, asker kişiyi ilgilendirenve askeri hizmete ilişkin nitelikte olduğuanlaşıldığından davanın görümü veçözümünün Askeri Yüksek İdare Mahkemesiningörevine girdiği sonucuna varılmıştır…”şeklindeki gerekçe ile 2577 Sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 15/1-a maddesi uyarıncadavanın görev yönünden reddine karar vermiş ve verilenkarar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
DANIŞTAYONİKİNCİ DAİRE: 25.02.2015 gün ve E:2014/3033 K:2015/660sayılı kararı ile temyiz isteminin reddi ile onanmasınakarar vermiş ve karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili idari ve adli yargı yerlerince verilmiş olan görevsizlikkararları nedeniyle oluştuğunu ileri sürdüğüolumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesiistemiyle başvuruda bulunmuştur.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Yüksel DOĞAN ve AbdurrahmanBEŞİROĞLU’nun katılımlarıyla yapılan 30.11.2015günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde askeri idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen DanıştaySavcısı Yakup BAL ile Askeri Yüksek İdare MahkemesiSavcısı Halit ÜNKAZAN’ın davada askeri idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlü veyazılı açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, astsubay olarak göreve başlayan ve 926sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanun’un106. maddesi uyarınca subay olarak görevine devam edendavacının, Topçu Binbaşı olarak görevyapmakta iken 5434 sayılı Kanun gereği 52 yaşınıdoldurduğu gerekçesiyle 2011 yılında emekliye sevkedilmesinin ardından 2013 yılında 926 sayılı TürkSilahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’na 6496 sayılıKanun’un 23. maddesiyle eklenen Ek Geçici 91. maddesigereğince, görevine yeniden atanması istemiyleyaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptalive parasal hakların iadesi istemiyleaçılmıştır.
Anayasa’nın157.maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin, askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileriilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerdendoğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk veson derece mahkemesi olduğu; ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartının aranmayacağı belirtilmiş; 1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun25.12.1981 tarih ve 2568 sayılı Yasa ile değişik 20.maddesinin birinci fıkrasında, “Askeri Yüksek İdareMahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayan makamlarca tesis edilmişolsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idariişlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve sonderece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlardagösterilen, görevleri yapar. Ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz” denilmiştir.
Bunagöre, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bir davayabakabilmesi için dava konusu idari işlem veya eylemin “askerkişiyi ilgilendirmesi” ve “askeri hizmete ilişkinbulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
1602sayılı Yasa’nın değişik 20. maddesinde,Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmettenayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurlar asker kişi sayılmaktadır.
DavacınınTürk Silahlı Kuvvetlerinde geçmiş kabul edilen hizmetibakımından, 1602 sayılı Yasa’nın 20. maddesindesayılan asker kişilerden olduğu ve bu nedenle dava konusuişlemin asker kişiyi ilgilendirdiği açıktır.
Davakonusu işlemin askeri hizmete ilişkin olup olmadığınagelince :
İdariişlemin, görevli yargı yerinin tespiti yönünden“askeri hizmete ilişkin” olup olmadığınınsaptanabilmesi için işlemin konusuna bakılmasıgerekmektedir. Eğer idari işlem askeri gereklere, askeri usul veyönteme ve askeri hizmete göre tesis edilmiş ise, buişlemin askeri hizmete ilişkin olduğu kabul edilmelidir. Dahaaçık bir ifadeyle, askeri hizmete ilişkin idari işlemler;idarenin bir asker kişinin askeri yeterlik ve yeteneklerinin, tutum ve davranışlarının,askeri geçmişinin, asker kişi olmaktan kaynaklanan hak veödevlerinin; askerlik hizmetinin amacı, askeri görev yerlerininözellikleri, askeri kural ve gerekler göz önünde tutularakdeğerlendirilmesi sonucunda tesis edilen işlemlerdir. İşlem,askeri olmayan bir makam tarafından tesis edilmiş olsa bile durumdeğişmemekte menfaati ihlal edilen asker kişininaçtığı davanın Askeri Yüksek İdareMahkemesi’nde görülmesi gerekmektedir.
926sayılı Yasa’nın “Astsubaydan subay olma”başlıklı 109. maddesinde; “ (Değişik:3/7/2003 - 4917/3 md.)
TürkSilâhlı Kuvvetlerinin ihtiyacı göz önünealınarak her sene tespit edilecek kontenjan nispetinde emsaliarasında temayüz etmiş en az dört yıl sürelifakülte veya yüksek okulları bitiren astsubaylar;bağlı olduğu kuvvet komutanlığının, JandarmaGenel Komutanlığının veya Sahil GüvenlikKomutanlığının teklifi üzerine kendisınıflarında veya askerî hâkim sınıfıhariç olmak üzere öğrenimlerinin ilgilendirdiğiihtiyaç duyulan sınıflarda aşağıdakişartlarla teğmen nasbedilirler :
a)(Değişik: 5/2/2009-5837/21 md.) Subaylık içinsınava müracaat tarihinde en az kıdemli çavuşrütbesinde ve astsubay olarak dördüncü hizmetyılını tamamlamış, yedinci hizmetyılını bitirmemiş olmak.
b)(Değişik: 24/4/2008-5758/5 md.) Subaylık içinsınava müracaat tarihinde sicil notu ortalaması, sicil tamnotunun yüzde doksan ve daha yukarısı olmak.
c) Askerîdisiplin, tutum ve davranışları, görevindekibaşarısı, meslekî bilgi ve yetenekleri ile genelkültürü bakımından subaylığalâyık bulunduğu sıralı sicil üstleritarafından onanmış olmak.
d)(Değişik:1/3/2007-5589/1 md.) Yapılacak seçme sınavlarındave subaylık nosyonu kazandırma eğitimindebaşarılı olmak.
Yapılacakseçme sınavlarında başarı gösterenlerinsıralaması, personelin sınav notu ile almışolduğu madalya, ödül, takdir, taltif ve cezalar da dikkatealınmak suretiyle yönetmelikle belirtilen esaslara göreyapılır.
(Değişiküçüncü fıkra: 1/3/2007-5589/1 md.) Bunlardan; kuvvetkomutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığınca belirlenen esaslar dahilindeyapılacak subaylık nosyonu kazandırma eğitiminibaşarı ile bitirenler, bitirdikleri tarihten geçerli olarakteğmen nasbedilirler. Bu personelin subaylık nasıplarıhangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeyeyükselmelerine esas olacak nasıplarında kararname takvimyılının 30 Ağustos tarihi esas alınır. Ancak, 30Ağustos tarihinden sonra subay nasbedilenlere bu işlemden dolayıgeriye doğru maaş, maaş farkı ve diğer özlükhakları verilmez.
Bu personel,astsubay iken bulundukları rütbe karşılığıderece ve kademelerine bir kademe ilâve edilerek subay nasbedilir.Nasbedildikleri teğmen rütbesinin aylığından fazladerece ve kademe aylığı alanlar, daha önce emsaloldukları astsubayların derece, kademe ve yükselecekleri yeniderece ve kademe aylıklarına göre aylık almaya devam ederler.Ancak, yükselecekleri subaylık rütbe ve rütbekıdemliliğindeki aylık derece ve kademeleri, emsaliastsubayların aylık derece ve kademelerine eşit hâlegelince, emsali subaylar hakkındaki aylık derece ve kademelerinetâbi tutulurlar. Astsubaylıktan subay olan personele rütbe,rütbe normal bekleme süreleri, yaş hadleri de dahil diğerhususlar için muvazzaf subaylar hakkındaki hükümleruygulanır.
Astsubaylıktansubaylığa geçmek için gerekli başvuruşartlarını haiz olup, GenelkurmayBaşkanlığınca geçerli mazeret olarakdeğerlendirilen harekât görevleri nedeniyle başvuruda bulunamayanveya seçme sınavına katılamayan astsubaylarınhakları, sınava giremedikleri süre kadar uzatılır.
Astsubaylıktansubay olmaya engel haller aşağıda belirtilmiş olup, bufıkrada belirtilenler; cezaları ertelenmiş, para cezasınaçevrilmiş, genel veya özel af kanunları kapsamınagirmiş, hükümlülüklerine ilişkinkayıtları adlî sicilden çıkarılmışolsalar da subay olamazlar :
a) Devletinşahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit venitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet,hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik,inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalanyere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek,sarkıntılık, kız kadın veya erkekkaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayrî tabiî mukarenet,dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref vehaysiyet kırıcı suçlar ilekaçakçılık, resmî ihale ve alım vesatımlara fesat karıştırma suçlarındanbirisinden mahkûm olmak.
b) Firar, amirveya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üstehakaret, mukavemet, fesat suçları ile 1632 sayılıAskerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde belirtilen suçlardanbirisinden mahkûm olmak.
c) (Değişik:31/1/2013-6413/45 md.) Taksirli suçlar hariç olmaküzere, (a) ve (b) bentlerinde sayılan suçlarındışındaki suçlardan ve disiplinsizliklerden toplam olarakyirmi bir gün ve daha fazla hapis, oda hapsi veya hizmet yerini terketmeme cezası ile mahkûm olmak veya cezalandırılmak.
Açığaalınmayı gerektiren veya yukarıdaki fıkranın (a) ve(b) bentlerinde sayılan suçlardan gözetim altınaalınanlar ya da tutuklananlar yahut haklarında kamu davası açılanlar,bu durumlarının devamı süresince sınavaalınmazlar. Bunlar hakkında soruşturma emri verilmemesi veyahazırlık soruşturması sonunda kovuşturmaya yerolmadığı kararı verilmesi veya yargılama neticesinegöre beraat etmeleri halinde, diğer şartları da haiz olmakkaydıyla sınava kabul edilirler.”
EkGeçici 80. maddesinde ;” (3/7/2003 - 4917/6 md.)
Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce 926sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun 109uncu maddesine göre astsubaylıktan subaylığageçirilenlerin yükselebilecekleri rütbe, rütbe beklemesüreleri ve yaş hadleri aşağıda belirtilmiştir.
Rütbeler
Normal Bekleme Süreleri
Yaş Haddi
Teğmen
3 yıl
41
Üsteğmen
6 yıl
46
Yüzbaşı 6 yıl 55 Bunlarastsubay iken bulundukları rütbe karşılığıderece ve kademelerine bir kademe ilave edilerek subay nasbedilirler.Müteakip yıllarda ulaşabilecekleri rütbelere ait ilk dereceve kademeleri ile aylık gösterge tablosu EK-VII sayılıcetvelde düzenlenmiştir. Rütbe, rütbe normal beklemesüreleri, yaş hadleri dışında kalan hususlariçin bunlara subaylar hakkındaki hükümler uygulanır.Bunlardan nasbedildikleri teğmen rütbesinin aylığındanfazla derece ve kademe aylığı alanlar daha önce emsal olduklarıastsubayların derece, kademe ve yükselecekleri yeni derece ve kademeaylıklarına göre aylık almaya devam ederler. Ancak,yükselecekleri subaylık rütbe ve rütbekıdemliliğindeki aylık derece ve kademeleri, emsaliastsubayların aylık derece ve kademelerine eşit hale gelince,emsali subaylar hakkındaki aylık derece ve kademelerine tâbitutulurlar. Bunlardansubay nasbedildikten sonra fakülte veya yüksekokul bitirenlerinintibakı; personelin fakülte, yüksek okul veya meslekyüksek okulunu bitirdiğine dair resmî belgeyi ibraz edipmüracaatını yaptığı tarihteki derece vekademelerine, iki yıl süreli yüksek öğrenimiçin bir kademe, üç yıl süreli yüksek öğrenimiçin iki kademe, dört yıl süreli yükseköğrenim için bir derece ilave edilerek yapılır.İki ve üç yıl süreli yükseköğrenimini tamamlayarak intibakları yapılmışolanların daha sonra lisans öğrenimlerini tamamlamalarıhalinde intibak işlemleri bir defaya mahsus olmak üzere tekraryapılır. Yüksek öğrenimden dolayı bir defadanfazla yapılan intibak işlemleri toplamı bir dereceden fazlaolamaz. Beş yıl ve üzerindeki öğrenimlerin dörtyıldan fazlası için kademe verilmez. Bunlardan enaz dört yıl süreli fakülte veya yüksek okulbitirenler, ihtiyaca göre kendi sınıflarında veyaöğrenimleriyle ilgili sınıflarda istihdam edilebilirler.Bunlara; rütbe, rütbe normal bekleme süreleri, yaş hadleride dahil olmak üzere diğer hususlar için, muvazzaf subaylarhakkındaki hükümler uygulanır. Bu Kanunun yayımıtarihinde en az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokul bitirenlerden yüzbaşı rütbesinde bulunup, normalrütbe bekleme süresini tamamlamış olanlar, 38 inci maddedebelirtilen rütbe terfi şartları ve esasları dahilindebinbaşı rütbesine terfi ettirilirler. Bunların terfi vekademe ilerlemesine esas olacak nasıpları, yüzbaşırütbesinde normal rütbe bekleme süresinitamamladıkları takvim yılının 30 Ağustosudur.Ancak, nasıp düzeltmesinden dolayı, maaş, maaşfarkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez. EkGeçici 81. maddesinde; “ (3/7/2003 - 4917/6 md.) Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce 926sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun 109uncu maddesine göre astsubaylıktan subaylığageçirilenlerden, bu Kanunun yürürlüğe girdiğitarihten sonra; yüzbaşı rütbesinde rütbe beklemesüresini tamamlamayı müteakip, en az dört yılsüreli yüksek öğrenimi tamamlayanlar, 38 inci maddedebelirtilen terfi şartları ve esasları dahilinde, mezunoldukları tarihin takvim yılının 30 Ağustosundangeçerli olarak binbaşı rütbesine terfi ettirilirler.”hükümleri ile astsubaylıktan subaylığa nasılgeçirileceği ve özlük haklarının nasılolacağı düzenlenmiştir. Muvazzafsubayların rütbelerine göre hangi yaşta emekliolacakları ise, 5434 sayılıTürkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun “Yaş Hadleri” başlıklı 40. maddesinde “…ç)(Değişik: 6/2/1959 - 7198/1 md.) Aşağıdayazılı olanların yaş hadleri, hizalarındagösterilen yaşları doldurduklarıtarihlerdir: I – Subay ve askeri memur vegedikliler: 1 – Asteğmen, teğmen veüstteğmenler 41 2 – Yüzbaşı, kıdemli yüzbaşı veönyüzbaşılar 46 3 –Binbaşılar 52 4 –Yarbaylar 55 5–Albaylar (Değişik: 12/12/1980 - 2358/1 md.) 60…”denilerek açıklanmıştır. 926sayılı Yasa’ya 13.7.2013 tarih ve 6496 sayılıKanun’un 23. maddesiyle ile eklenen Ek Geçici 91. maddesindeise; “2 Eylül 1993 tarihinden önce astsubaylıktansubaylığa geçen ve bu Kanunun ek geçici 80 inci maddesiuyarınca binbaşılığa yükselenlerin ve hâlengörevde olanların yaş hadleri, bu Kanunun 32 nci maddesinde yeralan rütbelerinde en çok kalabilecekleri süreyebakılmaksızın, binbaşılıkta 55, yarbaylıkta56’dır.” denilerek 2 Eylül 1993 tarihinden onceastsubaylıktan subaylığa geçen ve halen görevdeolanların yaş hadleri ile ilgili olarak yeni bir düzenlemegetirilmiştir. Dosyalarınincelenmesinden; 17.02.1959 doğumlu olan davacının, 30.08.1980tarihinde astsubay olarak nasbedildiği, 926 sayılıKanun’un 109. maddesi uyarınca 17.09.1990 yılında subaystatüsüne geçirildiği, 30.08.2009 tarihindebinbaşı rütbesine yükseldiği, 01.09.2011 tarihindebinbaşı rütbesinde yaş haddini doldurduğugerekçesiyle emekliye sevkedildiği, bu işlemin iptaliiçin dava açtığı; davacı ile aynıdurumda olan ve AYİM Gensek No: 2011/3980 nolu dosyada davacınınemekliye sevkinde uygulanan 926 sayılı Kanun’un EkGeçici 80. Maddesinde yer alan “ yaş hadleri de dahil olmaküzere” ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesi’nebaşvurulduğu, Anayasa Mahkemesi’nin 18.10.2012 gün veE:2012/39 K:2012/156 sayılı kararı ile itiraz konusukuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına kararverildiği ve davacının açtığıdavanın da AYİM 3. Dairesi’nin 29.03.2013 gün veE:2011/2151 K:2013/455 sayılı karar ile yürürlüktebulunan mevzuat hükümleri uyarınca davacının yaşhaddinden emekliye sevki işleminin hukuka uygun olduğu gerekçesiylereddedildiği; 13.7.2013 tarih ve 6496 sayılı Kanunla 926 sayılıTürk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa Ek Geçici 91 incimaddenin eklenmesinden sonra davacının 18.9.2013 tarihlidilekçesiyle Kara Kuvvetleri Komutanlığına (KKK)başvurarak; isteği dışında haksız yere emekliedildiğini ifade ile mağduriyetinin giderilmesi içingöreve başlatılmasını ve atamasınınyapılarak tüm mağduriyetinin giderilmesini talep ettiği,KKK.lığının 26.9.2013 tarihli işlemiyle anılanyasal düzenlemeyle “halen görevde bulunmak”şartiyle, 2.9.1993 tarihinden önce astsubaylıktansubaylığa geçirilmiş olanlardan “binbaşı”rütbesinde bulunan personel için yaş haddinin “55yaş”, “yarbay” rütbesinde bulunanpersonel için “56 yaş” olarak belirlendiği,davacının 1.9.2011 tarihinde yaş haddinden emekliye sevkedilmesinedeniyle, 926 sayılı Kanunun Ek Geçici 91 inci maddesikapsamında olmadığı ve bu nedenle hakkındayapılacak bir işlem bulunmadığının bildirildiği,davacının bu işlemin iptali istemiyle Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde dava açtığıanlaşılmaktadır. Davacınıntalebinin özü, emekli subay (binbaşı) statüsündeolmasına rağmen, 926 sayılı Kanunun Ek Geçici 91inci maddesindeki yeni yaş hadlerinin kendisine uygulanması gerektiği,yeniden muvazzaf subay statüsüne alınması halindeEylül 2013 olan müracaat tarihi ve 17.2.1959 olan doğum tarihiitibariyle, yeni düzenlemede binbaşı rütbesi içinöngörülen “55 yaş” haddinidoldurmadığından; hizmete devam ettirilmesi ve bunun doğalsonucu olarak 30.8.2009 olan binbaşılığa terfi tarihi itibariyle30.8.2014 tarihinde yarbay rütbesine terfi edilebileceği ve burütbenin yeni yaş haddi olan “56 yaş” ıdolduracağı 1.9.2015 tarihine kadar yarbay rütbesiyle TürkSilahlı Kuvvetlerinde görev yapabileceği ve bu rütbeyleemekliye ayrılabileceği iddiasına dayalıbulunmaktadır. Davacı hakkındaki “yaş haddi (52yaş) nedeniyle emeklilik” işlemi 5434 sayılıT.C.Emekli Sandığı Kanununun 40/Ç maddesi uyarıncatesis edilmiş olup; 13.7.2013 tarih ve 6496 sayılı Kanunla 926sayılı Kanuna eklenen Ek Geçici 91 inci madde ileöngörülen yeni yaş hadlerinin (binbaşılariçin 55, yarbaylar için 56 yaş) emekli subaystatüsündeki davacıya uygulanamayacağına dairdavalı idare işleminin “askeri hizmete ilişkin”olup olmadığı hususu davada çözümü gerekenön sorunu teşkin etmektedir. Subaystatüsüne girme (nasıp) ve bu statüden ayrılmaişlemlerinin (emeklilik, ayırma, istifa vb.) birer şart-tasarrufteşkil ettiği ve belli şartlara tabikılındığı açıktır. Buşartların 926 sayılı Kanunda belirtilmesi ve askeriişlem birimlerinin onayına bağlı tutulduğu dikkatealındığında, bunların askeri hizmete ilişkinolduklarında kuşku yoktur. 926 sayılı Kanunun EkGeçici 91 inci maddesi metni incelendiğinde de“astsubaylıktan subaylığa geçirilme”,“binbaşı ve yarbay rütbelerinde bulunma” gibitamamen askeri nitelikli işlemlere atıfta bulunulduğugörülmektedir. Anılan yasal düzenlemenin halen statüdebulunan bu durumdaki sabuylar bakımından mıuygulanacağı, yoksa davacının iddia ettiği gibi“emekli” statüsündeki binbaşı ve yarbaylarauygulanmasının mı doğru olduğu hususunda davalıidarece yapılacak değerlendirmenin de, doğal olarak askerihizmete ilişkin olduğu açıktır.Çünkü davacı yeniden “subay”statüsüne alınmayı ve yeni yasal düzenlemeninkendisine tatbiki ile gelecekte yarbay rütbesine terfi ettirilerek,akabinde bu rütbeyle emekli edilmesi gerektiğini önesürmektedir. “Subay statüsüne yeniden alınma”işleminin bir şart-tasarrufa bağlı olması itibariyle,askeri açıdan değerlendirilecek yönü bulunduğuaçık olduğundan, askeri hizmete ilişkinlik unsuru,işlemin bünyesinde saklı bulunmaktadır. Diğer birdeyişle, davacının isteminin reddine dair idari işlemin,salt asker kişileri ilgilendiren ve 926 sayılı Türk SilahlıKuvvetleri Personel Kanunu çerçevesindeçözümlenmesi gereken bir idari tasarruf olarak nitelendirilmesilüzumlu olduğundan; gerek işlem tesis edilirken gerek buişlemin yargısal denetimi sırasında askeri kural vegerekler yönünden bir değerlendirme yapılmasıgerekeceğinden, dava konuşu işlemin askeri hizmete ilişkinbulunduğu sonucuna varılmıştır. EsasenUyuşmazlık Mahkemesinin 2.3.2015 tarih ve E.2015/122, K.2015/139; 6.4.2015tarih ve E.2015/256, K.2015/267 sayılı kararları da budoğrultudadır. Belirtilenduruma göre ve olayda Anayasa’nın 157. ve 1602 sayılıYasa’nın 20. maddelerinde öngörülen “askerkişiyi ilgilendirme” ve “askeri hizmete ilişkinbulunma” koşulları birlikte gerçekleştiğinden,davanın görüm ve çözümünde askeri idariyargı yeri görevli bulunmaktadır. Açıklanannedenlerle, Askeri Yüksek İdare MahkemesiÜçüncü Dairesinin 14.11.2013 E:2013/1414 K:2013/1358sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ASKERİ İDARİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Askeri Yüksek İdare MahkemesiÜçüncü Dairesinin 14.11.2013 E:2013/1414 K:2013/1358sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 30.11.2015gününde, Üye Abdurrahman BEŞİROĞLU’nunKARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Yüksel DOĞAN Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Abdurrahman BEŞİROĞLU KARŞI OYGEREKÇESİ Davacının30.08.1980 tarihinde astsubay nasbedildiği, akabinde subaystatüsüne geçirildiği, 01.09.2011 tarihindebinbaşı rütbesinde yaş haddini (52) doldurduğugerekçesiyle emekliye sevk edildiği, bu işlemin iptaliiçin açılan davanın Askeri Yüksek İdareMahkemesi (AYİM) 3’üncü Dairesinin 29.03.2013 tarih2011/2151 Esas, 2013/455 sayılı kararı ile reddedildiği,müteakiben 31 Temmuz 2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve 6496sayılı kanunla 926 sayılı kanuna eklenen Ek Geçici91'inci maddede astsubaylıktan subaylığa geçirilen ve EkGeçici 80’inci madde uyarınca binbaşılığayükselen ve halen görevde bulunanların yaş hadlerinin binbaşılıkta55, yarbaylıkta 56 olarak uygulanacağınınbelirtildiği, davacının da söz konusu mevzuatınkendisine uygulanması ve bu kapsamda yeniden TSK’yaalınması (yoksun kaldığı özlükhaklarının da ödenmesi) için 18.09.2013 tarihlidilekçesi ile idareye müracaat ettiği, anılanmüracaatın reddedilmesi üzerine iptali istemiyle işbudavanın açıldığıanlaşılmıştır. 1602Sayılı kanunun 20 nci maddesinde; askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeyargı denetiminin yapılacağı, bu kanununuygulanmasında asker kişiden maksadın Türk Silahlı Kuvvetlerindegörevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olan subay, askerimemur, astsubay, askeri öğrenci, uzman çavuş, uzmanjandarma çavuş, erbaş ve erler ile sivil memurlar olduğubelirtilmiştir. Bu kapsamda, AYİM’de bir davanıngörülebilmesi için dava konusu idari işlemin askerkişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin bulunması şartlarınınbirlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Davacı,Türk Silahlı Kuvvetlerinde subay olarak görevli iken yaşhaddinden dolayı emekliye sevk edilerek 01.09.2011 tarihinde askerkişiliği sona ermiş, bu hususta açılan dava isereddedilmiştir. Akabinde Temmuz 2013’te mevzuatta yapılan birdeğişiklikten yararlanarak Eylül 2013 tarihinde yenidengöreve dönmek istemiş ise de, anılan mevzuatın halengörevde olanlara uygulandığı ve emeklilereuygulanmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.Eylül 2011’de emekli olan davacının, davaya konu edilenişlemin tesis edildiği tarihte (Eylül 2013) askerkişiliği bulunmadığı hususunda bir tereddütolmadığı, öte yandan dava konusu işlemin davacınınasker kişi statüsünde bulunduğu dönemle ilgisi debulunmadığı, bu durumda söz konusu davanınAYİM’de görülmesi için gerekli olan askerkişiyi ilgilendirme koşulunun bu dava içingerçekleşmemiş olduğuanlaşılmıştır. Zira,Uyuşmazlık Mahkemesi’nce de, benzer davalarda,AYİM’in görevli olması için, davacınınişlem tarihinde de asker kişi olma şartıaranmıştır. Örneğin, UyuşmazlıkMahkemesi’nin 02.10.1995 tarih 1995/46-48 E.K. sayılıkararında; askeri hastanede sivil memur olarak görevli iken, bugörevden istifa ederek ayrılan kişini (davacının)yeniden işe alınması için yaptığıbaşvurunun reddine dair işlemin “ ... asker kişistatüsünde bulunduğu dönemle ilgili olmayıp yenidenstatüye girmek olduğundan, asker kişiyi ilgilendirme ve askerihizmete ilişkin bulunma şartlarıgerçekleşmediği ...” gerekçesiyle söz konusudavada genel idari yargı yerinin görevli olduğubelirtilmiştir. Yine, Uyuşmazlık Mahkemesinin 01.02.2010 tarih2009/146 E. 2010/2010 K. sayılı kararının da benzeryönde olduğu görülmüş ve söz konusudavaların çözümünde genel idari yargınıngörevli olduğuna içtihat edilmiştir. Mevzuat veUyuşmazlık Mahkemesi’nin zikredilen içtihatlarıdikkate alındığında; değişen mevzuattanyararlanarak TSK’ya yeniden dönme talebinde bulunan ve bu talebireddedilen emekli subayın, söz konusu işlemin reddineilişkin işbu davada, açıklanan gerekçelerdoğrultusunda, asker kişiyi ilgilendirme koşulunungerçekleşmediği anlaşılmakla, davaya konuuyuşmazlığın çözümünde genel idariyargı yeri görevli iken, aksi değerlendirme ile görevliyargı yerinin Askeri Yüksek İdare Mahkemesi olarak tespitedilmesi, yönündeki Sayın Çoğunluk kararınakatılamadım. 30.11.2015 ÜYE Abdurrahman BEŞİROĞLU
Full & Egal Universal Law Academy