T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 758
KARAR NO : 2015 / 775
KARAR TR : 30.11.2015
ÖZET : Davacının 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle davalı belediye adına kayıtlı taşınmazın tapusunun iptal edilerek davacı adına tescili istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Ş. K.
Vekili : Av. C. Ü.
Davalı :Gebze BelediyeBaşkanlığı
Vekilleri :Av. M. T., Av. T. D., Av. K.T.
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde; müvekkilinin, mülkiyeti davalıBelediye’ye ait bulunan Gebze, Mustafa Paşa Mah. 81 pafta, 321 ada70 parsel sayılı çalılık niteliğindekitaşınmaz üzerinde tek katlı yığma konut inşaederek ikamet etmekte iken, 24.02.1984 tarihinde yürürlüğegiren 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun gereğince tapu veya tapu tahsis belgesi almakiçin gerekli başvurularda bulunduğunu, kendisine Tapu TahsisBelgesi verildiğini, müracaat masrafı ve taşınmazınvergilerini de ödediğini; bu taşınmazın, daha sonraimar uygulamasına tabi tutularak Gebze, Mustafa Paşa Mahallesi 3132ada, 2 parsel sayılı taşınmaz olaraksınırlandırıldığını; müvekkilinin,2981 sayılı kanunla kurulan yeminli özel teknik büroyabaşvurarak dosya tanzim ettirdiğini ve dosyanın davalıBelediyeye sunulduğunu; Tahsis Belgesi’nde belirtildiğiüzere tasarrufundaki taşınmaz kısmının,04.08.1984 tarih ve 457 sayılı yazı ile müvekkilininadına tahsis edildiğini; bu yapının, 2981 sayılıyasanın 4/a maddesi gereğince “muhafaza edilecek”yapılardan olduğunu; Tespit Formunda da belirtildiği üzere1981 yılından önce yapıldığını; 2981sayılı yasanın 10/a maddesinden bahisle; taşınmazınbulunduğu Gebze, Mustafa Paşa mahallesinde kadastroçalışmalarının 1960'lı yıllarda yapılıptamamlandığını, 2981 sayılı yasanın yürürlüktarihinden itibaren Belediyece sayısız imar uygulamasıyapıldığını, buna rağmen müvekkiline tapuverilmesi gerekirken, bugüne kadar tapu verilmemiş olmasının,yasa hükmüne aykırılık oluşturduğunu; 2981sayılı yasanın 7. maddesinin 9. paragrafında, “(Ekfıkra: 3366 - 18.5.1987) 2981 sayılı Kanun'a göre kurulanyeminli özel teknik bürolar, kendilerine intikal edenmüracaatlara ilişkin tespit ve değerlendirme işlemlerineait dosyaları en geç 7 Eylül 1987 tarihine kadar tamamlayaraksonuçlandırması için belediye, hazine, özel idareveya vakıflar idaresine teslim etmekle ve bu idareler de, kendilerineintikal eden dosyaları, intikal tarihinden itibaren en geç 3 ayiçinde sonuçlandırmakla görevli ve sorumludurlar” hükmüne yer verilmiş olmasına rağmen, aradangeçen 29 yıllık süre boyunca bu işlemintamamlanmamış olması ve müvekkilinin yasa ile tanınanmülkiyet hakkını elde edememesinin, davalı kurumungörev ihmalini gösterdiğini; 23.07.1986 tarihindeyürürlüğe giren 3290 sayılı Kanun İleBazı Maddeleri Değiştirilen ve Bazı Maddeler Eklenen 2981sayılı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 25.maddesinde, “Islah imar planı hazırlanıponaylandıktan ve Kanunun 10. madde (c) bendi gereğince, kesin parselasyondurumu belirlenip tapuya tescil edildikten sonra, durum, belediye veyavalilikçe gecekondu sahiplerine duyurulur. Gecekondu sahibi tapu tahsisbelgesi ile birlikte, arsa tahsis eden kuruluşa müracaat edereksatın alma işlemini sonuçlandırır ve tapuidaresinden tapusunu alır” hükmüne yer verilmiş isede, müvekkiline dava tarihine kadar ıslah imar planıyapıldığı şeklinde bir bildirimde bulunulmadığını,bu nedenle tapu alınması için başvuruyapılamadığını; davalı kurum nezdindeyapılan başvurularda ise, davalı kurumun ısrarla tapuvermeye yanaşmadığını, rayiç bedel adıaltında keyfi olarak belirlenen yüksek maliyetlerle müvekkilinitaşınmazı satın almaya zorladığınıifade ederek; Gebze, Mustafa Paşa Mah. 3132 ada, 2 parsel sayılıtaşınmazın davalı Belediye adına olan tapusunun iptaliile müvekkili adına tesciline karar verilmesi istemiyle, 5.8.2013 tarihindeadli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı vekili süresiiçerisinde sunduğu cevap dilekçesinde; davanın idariyargı yerinde çözülmesi gerektiğinden bahisle görevitirazında bulunmuştur.
Gebze 5.Asliye Hukuk Mahkemesi:21.2.2014 gün ve E:2013/264, K:2014/120 sayı ile, açılandavada davacının elindeki tapu tahsis belgesine dayanarak davalıBelediye Başkanlığı aleyhine tapu iptali ve tesciltalebinde bulunduğu, bu halde davacının 2981 sayılıYasa'da belirlenen şekilde hak sahipliği esasınadayandığı konusunda ihtilaf bulunmadığı; 2981sayılı Yasa'dan kaynaklanan uyuşmazlıkların idariyargının görev alanına girdiği gerekçesiyle;dava dilekçesinin görev- yargı yolu yönünden reddinekarar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 14.Hukuk Dairesi:21.1.2015 gün ve E:2014/9050, K:2015/653 sayı ile, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “idaridava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı”başlıklı 2. maddesinde idari dava türleri ve idariyargı yetkisinin düzenlendiği; somut olayabakıldığında; davacının, tapu tahsis belgesinedayanarak tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuş olduğu; davada,idari bir işlem ve kararın iptali istenmediğindenuyuşmazlığın adli yargıdaçözümlenmesi gerektiğinden bahisle; temyiz itirazlarınınkabulü ile kararın bozulmasına karar vermiştir.
GEBZE 5.ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 27.5.2015 gün ve E:2015/193 sayı ile,“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 21/01/2015 tarih 2014/9050 Esas,2015/653 Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına kararverildi. Tefhimle açık yargılamaya devam olundu.” demeksuretiyle, görevli olduğunu kabul etmiştir.
Davalıvekilinin idari yargı yararına olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içinde verdiği dilekçe üzerine; dilekçe,dava dosyasının onaylı bir örneği ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı'na gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI:“ Gebze İlçesi, Mustafa Paşa Mahallesi, 3132 ada, 2parsel (eski, Gaziler Mahallesi 81 pafta, 321 ada, 70 parsel) sayılıtaşınmaz üzerindeki tapu tahsis belgesi bulunan gecekondunedeniyle taşınmazın davalı belediye adına olan tapukaydının iptal edilerek davacı adına tescili istemiyle adliyargıda açılan davada, davalı idare tarafındandavanın görüm ve çözümünün idariyargının görevine girdiği ileri sürülerekgörev itirazında bulunulmuş, itirazın kabulü iledavanın görev yönünden reddine ilişkin kararıntemyizen bozulmasından sonra adli yargı yerince, 2247sayılı Yasanın 10. maddesinin 3. fıkrası uyarıncaaçıkça görevli olduğu yolunda kararverilmemişse de, Yargıtay'ın bozma ilamına uyulduğubelirtilerek yargılamaya devam olunduğu, bunun üzerinedavalı idarece olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasının istenilmiş olduğuanlaşılmakla, 2247 sayılı Yasanın 10. maddesineaykırılık bulunmadığı sonucuna varılarakgereği düşünüldü.
2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun tespit vedeğerlendirme işlemleri başlıklı 8. maddesinde tespitkapsamına, temel inşaatı tamamlanmış veya sömelbetonları dökülmüş olmak kaydı ile hazine,belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu hükme bağlanmıştır.Aynı Yasanın 10. maddesinde, bu Kanun hükümlerinegöre, hazine, belediye, il özel idaresine ait veya VakıflarGenel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veyaaraziler üzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmışyapıların, 12. madde hükümlerine göre tespitettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yerin hak sahibinetahsis edileceği ve bu tahsisin yapıldığının tapusicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine "Tapu TahsisBelgesi" verileceği; tapu tahsis belgesinin, ıslah imarplanı veya kadastro planları yapıldıktan sonra haksahiplerine verilecek tapuya esas teşkil edeceği, hak sahibiolmadığı halde tapu verilen kişilerin tapularınınresen iptal edileceği; aynı Yasanın 13. maddesinin 1.fıkrası (b) bendinde; hazine, belediye, il özel idarelerine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresindeolan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veyaaraziler üzerinde ıslah imar planları ile meydana getirilen imarparselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesindenbaşka bir arsa veya hisse verileceği; aynı maddenin 2.fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayan gecekondusahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, bir gecekonduönleme veya ıslah bölgesinde veya yakın bölgelerdeyapılmış ıslah imar planı içinde meydana gelenboş imar parsellerinin müstakil, hisseli veya kat mülkiyetiesasına göre verileceği hükme bağlanmış; 14.maddesinde ise bu kanun hükümlerinden yararlanamayacak olan yapılarayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, GebzeBelediye Başkanlığına ait taşınmaz üzerindedavacıya ait gecekondu nedeniyle 2981 sayılı Yasadan yararlanmakamacıyla yapılan başvurunun kabul edilerek davacıya taputahsis belgesi verildiği, davacı tarafından davalıbelediyeye yapılan başvuruların zımnen reddedilerek tapuverilmemesi üzerine taşınmazın belediye adına olantapu kaydının iptali ile adına tescili istemiyle bakılandavanın açıldığı anlaşılmıştır.
2981 sayılı Yasahükümlerine göre, idarenin, hak sahibi olduğu saptanankişilere tapu vermek, şartları taşımayanlarıntapularını resen iptal etmek konusundaki yetkisinin idari niteliktaşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarakkullanılması ve bu yolla kurulan mülkiyetin de Medeni Kanunhükümleri dışında idari bir işlemin icrasıniteliğini taşıması karşısında,uyuşmazlığın bu uygulama işlemlerinindayanağı olan 2981 sayılı Yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, davacı adliyargı yerinde tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmışve idari bir işlemin iptalini istememişse de, davacınındava açmaktaki asıl amacı, taşınmazın MedeniKanun hükümleri uyarınca adına tescilini sağlamakdeğil, 2981 sayılı Yasa uyarınca verilen tapu tahsisbelgesine dayalı olarak idari tescil yoluyla tapu almak içinyaptığı başvuruların davalı idarece yanıtverilmeyerek reddi üzerine tescilin gerçekleştirilmesi olup,uyuşmazlığa konu zımni ret işleminindayanağı olan 2981 sayılı Yasada öngörülenhak sahipliği esaslarının uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlığın çözümünde idariyargı yerleri görevli bulunmaktadır.
SONUÇ :Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Yasa'nın 10'uncumaddesi uyarınca, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine…”karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan30.11.2015 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre, davalı vekilinceanılan Yasanın 10. maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak görev itirazında bulunulduğu, bunun üzerineadli yargı yerince, dava dilekçesinin görev- yargı yoluyönünden reddine karar verildiği, ancak bu kararın temyizenbozulmasından sonra, 2247 sayılı Yasanın 10. maddesinin 3.fıkrası uyarınca, Mahkemece açıkçagörevli olduğu yolunda karar verilmemişse de,Yargıtay'ın bozma ilamına uyulduğu belirtilerekyargılamaya devam olunduğu, bunun ise, görevitirazının reddi/görevlilik kararı niteliğinitaşıdığı; bu aşamadan sonra, davalıvekilince 12. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine, DanıştayBaşsavcısınca 10.maddede öngörülenbiçimde, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, üzerindegecekondu bulunan Gebze İlçesi, Mustafa Paşa Mahallesi, 81pafta, 321 ada 70 parsel(3132 ada, 2 parsel) sayılıtaşınmazın, tapu tahsis belgesine dayanılarak Belediyeadına olan tapusunun iptal edilerek davacı adına tesciliistemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlığa konuişlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülenusul ve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilereverilmesine olanak sağlamıştır.
Nitekim, anılanYasa’nın “Tapu Verme” başlıklı 3290sayılı Yasa ile değişik 10. maddesinin (a) bendinde,“Bu Kanun hükümlerine göre hazine, belediye, il özelidaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra,kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve butahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine “Tapu Tahsis Belgesi” verilir. Taputahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkil eder. (Ek:18/5/1987-3366/4 md.) Ancak ıslah imar planı veya kadastroplanları ile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine haksahiplerine doğrudan tapuları verilebilir” hükmüneyer verilmiştir.
Buna göre, Yasa’daöngörülen usul ve koşullara uygunluğu saptananlara haksahipliği ölçütüne dayalı olarak arsa veyahisse tahsis edilmekte ve gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonrada, yapılmış olan tahsis esas alınarak idarece hak sahiplerinetapu verilmektedir.
2981 sayılıYasa hükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapuvermek" ya da 10. maddesinin b bendinde belirtildiği gibi hak sahibiolmadıkları anlaşılanlara verilmiş olan"tapuları resen iptal etmek" şeklindeki bu yetkileriniidari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan birsonucu olarak kullanması ve ayrıca bu şekilde kurulanmülkiyet, Medeni Kanun hükümleri dışında veözel bir kanun hükmü gereğince idari tesciledayandığı gibi tapuya yapılan tescilin de, bu idariişlemin icrası niteliğinde olmasıkarşısında, uyuşmazlığın sözü edilenuygulama işlemlerinin dayanağı olan yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır.
Dava dosyasınınincelenmesinden; davacı vekilinin, müvekkilinin üzerinde tekkatlı yığma konut niteliğindeki gecekondusununbulunduğu taşınmaz için 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun ile 2981 sayılıKanunun bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna BazıMaddeler Eklenmesi Hakkında 3290 sayılı Kanunun aradığı tüm koşulların yerinegetirildiğini; anılan Yasa uyarınca tapu tahsis belgesiverilmesine karşın, adına tescil edilmemesi nedeniyletaşınmazın Belediye adına olan tapusunun iptal edilerek müvekkiliadına tescili istemiyle bakılan davayıaçtığı anlaşılmıştır.
Bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetininiktisap yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinedeğil, 2981 sayılı Yasa’daöngörülen hak sahipliği esasınadayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,uyuşmazlığa konu işlemin tesis edildiği vedavanın açıldığı tarih itibariyleyürürlükte bulunan 2981sayılı Yasa’ya dayanılarakaçılan tapu iptali ve tescil davasının görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirmektedir.
Açıklanan nedenlerle,Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurunun kabulü ile davalı vekilinin görevitirazının Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesince –görevsizlikkararının Yargıtay tarafından bozulması üzerine,bozma kararına uyulmak suretiyle- reddine ilişkin kararınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı vekilinin GÖREV İTİRAZININREDDİNE İLİŞKİN Gebze 5.Asliye HukukMahkemesinin -görevsizlik kararının Yargıtaytarafından bozulması üzerine, bozma kararına uyulmaksuretiyle- 27.5.2015 gün ve E:2015/193 sayılı KARARININKALDIRILMASINA, 30.11.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy