T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 677
KARAR NO : 2015 / 758
KARAR TR : 30.11.2015
ÖZET : 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun’un 7. maddesi hükümlerine aykırılık nedeniyle, aynı Kanun’un 15. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çö-zümlenmesinin gerektiği hk. K A R A R Davacı : B.Y. Davalı : İzmir Valiliği İlSağlık Müdürlüğü O L A Y : İzmir Valiliği İlSağlık Müdürlüğünün 6.8.2010 tarih ve …../2768 sayılı Vali Oluru ile verilenkararı ile, “Gözlükevi Lens ve Optik” isimlikuruluşun sahibi davacı adına, söz konusu işyerinde21.6.2010 ve 25.6.2010 tarihlerinde yapılan denetimlerde “OptisyenlikMüessesesi Ruhsatnamesi” almadan faaliyet gösterdiğinintespit edildiği, bu nedenle 5193 sayılı OptisyenlikHakkında Kanun’un 7. maddesine muhalefet ettiğinden bahisle,aynı Kanun’un 15. maddesi uyarınca 6.867,00 TL idari para cezası verilmiştir. Davacı, idari paracezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur. İZMİR 5. SULH CEZAMAHKEMESİ: 13.1.2011 gün ve D.İş No: 2010/747 sayıile, 5193 sayılı Optisyenlik HakkındaKanun’un 15. maddesinde idari para cezası ile ayrıca üçay süreyle meslekten men edilme cezasının dadüzenlendiği ve davacı hakkında verilmesi gerektiği,bu durumda 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 27/8. maddesiuyarınca idari yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idariyargının görev alanına giren kararın da verilmesigerektiğinden, davanın çözümünün idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karar itirazedilmeden kesinleşmiştir. Davacı bu kez, davadilekçesine hakkında verilmiş bir meslekten mencezasının bulunmadığını, ancak adli yargıkararı gereği bu davayı açmak zorundakaldığını belirterek, “6.8.2010 tarih ve…../2768 sayılı idari para cezasına veüç ay süreyle meslekten men edilme cezasına itiraz”demek suretiyle idari yargı yerinde dava açmıştır. İzmir 3.İdare Mahkemesi, davanın, üç ay süreyle meslektenmen edilme cezası ile ilgili kısmı hakkında, ortada buyönde tesis edilmiş bir idari işlemin bulunmaması nedeniyleincelenmeksizin reddine, idari para cezasının iptaline ilişkinkısmı yönünden ise, 5193sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun’da kanun yolunailişkin bir düzenleme bulunmadığındançözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle görev yönünden reddine kararvermiş, kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine,Danıştay 15. Dairesi'nin 30.10.2014 gün ve E:2014/3605,K:2014/7572 sayılı kararı ile, kararın meslekten mencezasına ilişkin kısmının onanmasına, idari paracezasına ilişkin kısmının ise, görevli mahkemeninbelirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulması gerekirken, davanın görev yönündenreddine karar verilmesinin 2247 sayılı Kanun’a aykırıbulunduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. İZMİR 3.İDARE MAHKEMESİ: 26.6.2015 gün ve E:2015/604 sayı ile, dahaönceki kararında yer alan nedenler ile, davanıngörülmesi ve çözümlenmesi görevinin adliyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirtilmesi için UyuşmazlıkMahkemesi'ne başvurulmasına ve işin incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesi’nin karar vermesine değinertelenmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan30.11.2015 günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulunun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun bütünüyle incelenipdeğerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanması yönünden 2nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, ‘cezauyuşmazlıkları’ ibaresinden, savcının ya daşahsi davacının talebi ile başlayan yargılamasısonunda sanığın mahkumiyetine ya da beraatinehükmedilebilecek davalarda, askeri ve adli ceza mahkemeleri arasındaçıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukuk uyuşmazlığı’sayılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.Uygulanması idari organlara bırakılan cezalar, adli nitelikteolmadığından, bunlar hakkında yapılan itirazlar ya daaçılan davalar ‘ceza davası’ olaraknitelendirilemezler. İdari niteliklerinden dolayı bu davalarailişkin görev ve hüküm uyuşmazlıklarınınUyuşmazlık Mahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği…”açıkça belirtilmiştir. Bu durum gözönüne alındığında, olay bölümündeyazılı başvuru konusu görevuyuşmazlığının Hukuk Bölümündeincelenmesi gerektiği kuşkusuzdur. İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 5193sayılı Kanun’un 7. maddesi hükümlerineaykırılık nedeniyle, aynı Kanun’un 15. maddesiuyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır. 22.6.2004 tarih ve5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun’un“Amaç” başlıklı 1.maddesinde, “BuKanunun amacı; fertlerin ve toplumun sağlığınıkorumak üzere, optisyen unvanının kullanılması,optisyenlik mesleğinin icra edilmesi ve optisyenlik müessesesininaçılması ve işletilmesiyle ilgili usul ve esaslarıdüzenlemektir” denilmiş; “Optisyenlikmüessesesi” başlıklı 7. maddesinde,“Optisyenlik müessesesi gerçek kişiler ile özelhukuk tüzel kişileri tarafından açılıpişletilebilir. Optisyenlikmüessesesi açıp işletmek isteyenler,müessesenin açılacağı ilin en yükseksağlık idaresinden optisyenlik müessesesi ruhsatı almakzorundadırlar.”; 15. maddesinde ise; “ (Değişikmadde: 23/01/2008-5728S.K./552.mad) 11 incimaddede belirtilen yasaklara uymayanlara yirmibin Türk Lirasıidarî para cezası verilir. 6 ncı maddede zikredilen yasaklar hilafına hareket edenoptisyenlere altıbin Türk Lirası idarî para cezasıverilir ve üç ay süre ile optisyenlik mesleğini icraetmekten men edilirler. Bu Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası ile 9 uncumaddesinin birinci fıkrasında yazılı şarta üstüste iki denetimde de uymadığı belirlenen optisyenler ile 9uncu maddenin ikinci fıkrası ile 8, 10, 12 ve 13 üncü maddehükümlerine uymayanlara altıbin Türk Lirasıidarî para cezası verilir. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 ve 13 üncü maddelerdekiyasakların tekrarı hâlinde idarî para cezası iki katolarak uygulanır. BuKanunda yazılı olan idarî yaptırım kararları mahallîmülkî amir tarafından verilir.” kuralı yeralmış; bu maddenineski halinde bu cezalara karşı,yetkili idare mahkemesinde dava açılabileceğiöngörülmüş iken; bu madde, 23.1.2008 gün ve5728 sayılı Kanun’un 552. maddesiyledeğiştirilmiş; 5728 sayılı Kanunhükümleri 8.2.2008 tarihinde yürürlüğegirmiştir. Olayda, davacıhakkında meslekten men cezası verilmediği, davanın sadeceverilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açıldığı;5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle idari para cezasınakarşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yerverilmediği anla-şılmıştır. Öteyandan; 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyledeğiştirilen 3. maddesinde, “ (1) Bu Kanunun; a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde, b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır”;Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin1. fıkrasında ise, “İdari para cezası vemülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir” düzenlemeleriyer almıştır. Budüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır. Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı;bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının,geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukukilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığıhalinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceğiaçıktır. Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun uyarıncaverildiği ve 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 5193sayılı Kanun’da da idari para cezasına itiraz konusundagörevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacak olması nedeniyle, görevlimahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleridikkate alınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerleİzmir 3. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulüile, İzmir 5. Sulh Ceza Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İzmir 3. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, İzmir 5. Sulh Ceza Mahkemesinin13.1.2011 gün ve D.İş No: 2010/747 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA,30.11.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy