T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 780 KARAR NO : 2015 / 795 KARAR TR : 30.11.2015 ÖZET: Davacının mülkiyetinde bulunan taşınmaz üzerine davalı idarece 6183 sayılı Kanun uyarınca konulan haczin istihkak iddiası ile kaldırılması istemine ilişkin davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : V.K. Vekili : Av. H.D. Davalı : Erdemli VergiDairesi Müdürlüğü Vekilleri : Av. G.E. &Av. H.M.B. (Adli Yargıda) O LA Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; Mersin ili, Erdemli ilçesi,Tömük Kasabası, Güney mevkiinde kain, 46 ada 4 parselsayılı taşınmazda davacının 28/112 hissesi mevcutiken taşınmazdaki hissedarlardan birisinin hissesine Vergi DairesiMüdürlüğünün 05.05.2014 tarih ve 7642sayılı haciz yazısına istinaden 07.05.2014 tarih ve 9006yevmiye ile haciz konulduğunu, Vergi Dairesinin haczinden öncedavacı lehine konulmuş olan 17.10.1989 tarih ve 3015 nolutaşınmaz satış vaadi sözleşmesine istinadenErdemli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/168 E.2012/366 K. sayılıdosyası ile borçlu hissesinin iptali ile davacı adınatesciline karar verildiğini, mahkemece verilen kararın tapuda infazettirildiğini, taşınmaza konulan haciz işleminin davacınınsatış vaadi sözleşmesini tapuya şerh ettirilmesindensonra olduğunu belirterek; Erdemli Vergi DairesiMüdürlüğünün 05.05.2014 tarih ve 7642sayılı haciz yazısına istinaden 07.05.2014 tarih ve 9006yevmiye ile konulan hacizlerin kaldırılması istemiyle adliyargıda dava açmıştır. ERDEMLİİCRA HUKUK MAHKEMESİ:04.12.2014 gün ve E:2014/71 K:2014/188sayılı kararında; “… icramüdürlüklerinde yapılmış bir takipbulunmadığı, iptali istenilen işlemin Erdemli VergiDairesinin işlemi olduğu, bu nedenle dava konusunun idari yargımahkemelerinin görev alanında kaldığı (12 HD.20.11.2012 T. 2012/16795 E. 2012/33823) anlaşılmakla …”şeklinde gerekçe ile, davacının davasının idariyargı görevli olması nedeniyle usulden reddine karar vermişve verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir. YARGITAY12. HUKUK DAİRESİ:20.03.2015 gün ve E:2015/6070 K:2015/6666sayılı kararı ile tarafların karşılıklıiddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunankararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyizitirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkemekararının İİK. 366. ve HUMK 438. maddeleri uyarıncaonanmasına karar vermiş ve görevsizlik kararıkesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez, aynıistemle idari yargı yerinde dava açmıştır. MERSİN 1. VERGİMAHKEMESİ:23.06.2015 gün ve E:2015/688 K:2015/1000 sayılıkararında; “…2576 sayılı yasanın 6. maddesinde"Vergi Mahkemeleri; a) Genel bütçeye, ilözel idareleri, belediye ve köylere ait, vergi, resim veharçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam vecezaları ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a)bendindeki konularda 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsili UsulüHakkındaki Kanunun uygulamasına ilişkin davaları, c) Diğer kanunla verilenişleri, çözümler"hükmü yer almaktadır. Aynı yasanın 5. maddesinin 1.fıkrasında da İdare Mahkemelerinin, Vergi Mahkemeleriningörevine giren davalar ile Danıştay daçözümlenecek olanlar dışındaki iptaldavaları ile tam yargı davalarını, tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinin birinin yürütülmesi için yapılanidari sözleşmelerden dolayı taraflar arasındaçıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar ve kanunlarlaverilen diğer işleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır. Dava dilekçesi ve eklerininincelenmesinden, dava konusu işlemin 6183 sayılı Yasayagöre tesis edilen haciz işleminin unsurlarındaaykırılıklar bulunduğu iddiasıyla değil, maliksıfatına dayanılarak açılmıştır.Uyuşmazlıkta hacze konu borç Ünal Akırdağ'a,alacak ise tahsil dairesi olan Erdemli Vergi DairesiMüdürlüğüne ait olduğundan, davacıüçüncü kişi durumundadır. Taşınmaz mülkiyetininintikal şekli ve zamanı ile, önceki malikin borcu nedeniyle tapukaydına konulmuş olan haciz şerhinin, taşınmazınyeni maliki davacıya olan etkisinin ve bu haczin kaldırılmasıhususunun değerlendirilmesi, taşınmaz mülkiyeti ile ilgiliuyuşmazlıkları çözümlemekle görevli adliyargı mahkemelerinin görev alanına girmektedir. Nitekim Mahkememizin E.2011/773sayılı dava dosyasında verilen 29.09.2011 gün veK.2011/3416 sayılı görev ret kararı neticesinde verilenUyuşmazlık Mahkemesi'nin 05.05.2014 tarih ve E.2014/552, K.2014/585sayılı kararı da bu doğrultudadır…”şeklindeki gerekçe ile davanın 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Yasasının 15/1-a maddesiuyarınca görev yönünden reddine karar vermiş, verilenbu karar kesinleşmiştir. Davacı vekili idari ve adliyargı yerlerince verilmiş olan görevsizlik kararlarınedeniyle oluştuğunu ileri sürdüğü olumsuzgörev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan30.11.2015 günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasın incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıUğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacınınmülkiyetinde olan Mersin İli, Erdemli İlçesi,Tömük Kasabası, Güney mevkiinde kain 46 ada 4 parselsayılı taşınmaz üzerine davalı idarece 6183sayılı Kanun uyarınca konulan haczin istihkak iddiası ilekaldırılması istemine ilişkindir. Dosyalarkapsamında yapılan incelemede; Mersin İli, Erdemliİlçesi, Tömük Kasabası, Güney mevkiinde kain 46ada 4 parsel sayılı taşınmazın 28/112 oranda hissedarolduğu, taşınmazın kalan hisselerinin tapu maliklerinden25.09.1989 tarih ve 16165 yevmiye sayılı satış vaadisözleşmesi ile satın aldığı; satışvaadi sözleşmesinin 17.10.1989 tarih 3015 yevmiye nolu işlemletapuya şerh edildiği; davacının satış vaadi sözleşmesinedayanarak açtığı dava sonunda Erdemli 1. Asliye HukukMahkemesinin 17.07.2012 gün ve E:2010/168 K:2012/366 sayılıkararı ile 46 ada 4 parsel hakkında açılan davanınkabulü ile davalılar adına kayıtlı hisselerin iptaliile davacı adına tesciline karar verildiği; kararınkesinleşmesi sonucu dava konusu taşınmazıntamamının 21.05.2014 tarihinde davacı adına tesciledildiği; ancak önceki tapu maliklerinden ÜnalAkırdağ’ın vergi borcundan dolayı taşınmazüzerine davalı haciz alacaklısı Erdemli Vergi DairesiMüdürlüğünün 06.05.2014 gün ve 7642sayılı yazıları gereği 07.05.2014 gün ve 9006yevmiye sayılı haciz şerhi konulduğu; davacınınhaczi tapu iptal ve tescil kararının infazı aşamasındaöğrendiği ve bu konuda dava açabilmek için akittablosuna “dava hakkı saklı tutarak”taşınmazı hacizli olarak adına tescil ettirdiği;taşınmaz üzerine konulan bu haczin usul ve yasayaaykırı olduğu gerekçesiyle davaaçıldığıanlaşılmaktadır. 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’un1.maddesinde; “Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere aitvergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakememasrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikmezammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerinakitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlardışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatındanmütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takipmasrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbikolunur.” hükmü yer almakta olup, “Haciz”başlıklı 62.maddesinde; “Borçlunun, malbildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tesbit edilen borçluveya üçüncü şahıslar elindeki menkulmalları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından ammealacağına yetecek miktarı tahsil dairesince haczolunur. (Ekfıkra: 16/7/2004-5228/12 md.) Maliye Bakanlığı ammealacaklarının takibinde haczolunacak malların tespitiamacıyla yapılacak mal varlığıaraştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ilearaştırma yapılacak amme alacaklarının türüve tutarını belirlemeye yetkilidir. Bu yetki alacaklı amme idaresiitibarıyla da kullanılabilir. Borçlutarafından başkasının olduğu beyan veyaüçüncü şahıs tarafından ihtiyaten hacizveya istihkak iddia edilmiş bulunan malların haczi en sonrayabırakılır. Ancakhaczolunan gayrimenkul artırmaya çıkarılmadan,borçlu, borcun itfasına yetecek menkul mal veya vadesi gelmişsağlam alacak gösterirse gayrimenkul üzerinde haciz baki kalmaküzere gösterilen menkul veya alacak da haczolunur. Şukadar ki, bu suretle mahcuz kalan gayrimenkulün idare ve işletmesineve hasılat ve menfaatlerine tahsil dairesi müdahale etmez. Tahsildairesi alacaklı amme idaresi ile borçlunun menfaatlerinimümkün olduğu kadar telif etmekle mükelleftir.” “Borçluelinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları”başlıklı 66. maddesinde; “Borçlu, elinde bulunanbir malı üçüncü şahsın mülküveya rehni olarak gösterdiği yahut üçüncü birşahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehinhakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memur bunu hacizzaptına geçirir. Keyfiyet, iddia borçlu tarafındanyapılmışsa üçüncü şahsa,üçüncü şahıs tarafındanyapılmışsa borçluya bildirilir. Tahsildairesi, haciz zaptını aldığı tarihten itibaren 7gün içinde iddiayı reddetmediği takdirde istihkakiddiasını kabul etmiş sayılır.Üçüncü şahıs, tebliğ tarihinden itibaren 7gün içinde itiraz etmediği takdirde istihkak iddiasıdinlenmez. İstihkakiddiası tahsil dairesince kabul edilmez veya borçlu tarafındanistihkak iddiasına itiraz edilirse, 7 gün içinde mahkemeyemüracaat etmesi lüzumu tahsil dairesince üçüncüşahsa bildirilir. Müddetinde davaaçılmadığı takdirde istihkak iddiasındanvazgeçilmiş sayılır. “İstihkakiddiaları ile ilgili diğer hükümler”başlıklı 68. Maddesinde; İstihkak davalarına bakmayahaczi yapan tahsil dairesinin bulunduğu mahal mahkemesi salahiyetlidir.İstihkak davaları diğer işlere takdimengörülür.” “GayrimenkulMalların, Gemilerin Haczi” başlıklı 88.maddesinde;‘’ Her türlü gayrimenkul malların, gemilerin haczisicillerine işlenmek üzere haciz keyfiyetinin tapuya veya gemisicillerinin tutulduğu daireye tebliğ edilmesi suretiyleyapılır. Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri, alacaklıtahsil dairelerince ya da alacaklı amme idaresi vasıtasıyla,posta yerine elektronik ortamda tebliğ edilebilir ve bu tebligatlaraelektronik ortamda cevap verilebilir. Elektronik ortamda yapılacaktebliğe ve cevapların elektronik ortamda verilebilmesine ilişkinusul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. Gayrimenkul haczi, bunlarınhasılat ve menfaatlerine de şamildir. Ancak borçlununbaşkaca bir geliri yoksa kendisinin ve ailesinin geçimleriiçin kafi miktarda mahsulden veya satıldıkça bedelindenmünasip miktarı borçluya bırakılır. Alacaklı tahsil dairesi, haczedilengayrimenkul ve gemilerin idaresi ve işletilmesi, menfaat vehasılatın toplanması için gereken tedbirlerialır.” hükümleri yer almaktadır. Uyuşmazlığa konu olay,davacının taşınmazın haciz konulan hisseyiedinmesinden sonra ve tescil aşamasında, dava konusutaşımazın önceki hissedarlarından ÜnalAkırdağ’ın vergi borcu nedeniyle hissesine konulan haczinkaldırılmasına ilişkindir. 4721 sayılı Türk MedeniKanunu’nun “Şerhler” başlığıaltında yer alan 1010. maddesinde tapu kütüğüneşerh verilebilen tasarruf yetkisini kısıtlayan hallersayılmış olmakla, ilgili maddede; ‘’Aşağıdaki sebeplere dayanan tasarruf yetkisikısıtlamaları, tapu kütüğüne şerhverilebilir: 1. Çekişmeli haklarınkorunmasına ilişkin mahkeme kararları, 2. Haciz, iflas kararı veyakonkordato ile verilen süre, 3. Aile yurdu kurulması,artmirasçı atanması gibi şerh verilmesi kanunenöngörülen işlemler. Tasarruf yetkisikısıtlamaları, şerh verilmekle taşınmazüzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşıileri sürülebilir. ‘’ hükümleri yer almakta,böylelikle davacının taşınmazlar üzerindekitasarruf yetkisinin bu maddede belirtildiği üzeretaşınmazların tapu kaydına konulan haciz şerhi ilekısıtlandığı anlaşılmışbulunmaktadır. 06/01/1982 tarih ve 2576Sayılı Bölge İdare Mahkemeleri,İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun’un 6. maddesinde: “Vergi mahkemeleri: a) Genel bütçeye, ilözel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim veharçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam vecezaları ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a) bendindeki konularda 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları, c) Diğer kanunlarla verilenişleri, Çözümler.” denilmek sureti ile vergimahkemelerinin görevleri düzenlenmiştir. 04.01.1961 tarih 213 sayılıVergi Usul Kanunu’nun 1. maddesinde: “Vergi Davaları (1) Vergi mahkemesinde dava açmayayetkili olanlar: (Değişik : 23/6/1982 - 2686/50md.)Mükellefler ve kendilerine vergi cezası kesilenler, tarh edilenvergilere ve kesilen cezalara karşı vergi mahkemesinde davaaçabilirler. Vergi dairesi tadilat ve takdirkomisyonlarınca tahmin ve takdir olunan matrahlara karşı vergimahkemesinde dava açabilir. Belediyelerde dava açma yetkisinibelediye adına varidat müdürü, olmayan yerlerde hesapişleri müdürü veya o görevi yapan kullanır. (Değişikdördüncü fıkra: 28/3/2007-5615/20 md.) Vergi dairesibaşkanlıkları ile vergi daireleri, MaliyeBakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığıncabelirlenen tutarları aşan davalarda Gelir İdaresiBaşkanlığının (İl özel idareleri ilebelediyeler, valilerin) muvafakatini almadan vergi mahkemesi kararlarıaleyhine temyiz yoluna gidemezler. (Ek : 4/12/1985 - 3239/34 md.; Değişikbeşinci fıkra: 28/3/2007-5615/20 md.) Gelir İdaresiBaşkanlığı, tespit edeceği hadlerlesınırlı olmak şartıyla, muvafakat verme yetkisinivergi dairesi müdürlüklerinin taraf bulunduğu davalariçin vergi dairesi başkanlıklarına ve/veyadefterdarlıklara devredebilir.”hükmü ile, vergidavaları ve vergi mahkemesinde dava açmaya yetkili olanlar, Aynı Kanunun 378. maddesinde: “(Değişik : 23/6/1982 -2686/51 md. )Vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarhedilmesi, cezanın kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonlarıkararlarının tebliğ edilmiş olması; tevkif yoluylaalınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemeninyapılmış ve ödemeyi yapan tarafından vergininkesilmiş olması lazımdır. Mükellefler beyan ettiklerimatrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşıdava açamazlar. Bu Kanunun vergi hatalarına ait hükümlerimahfuzdur.” düzenlemesi ile de vergi mahkemelerindeki dava konusuaçıklanmıştır. Olayda ise, dava konusu edilen husus6183 sayılı Kanun’a göre tesis edilen haciz işlemininunsurlarındaki bir hukuka aykırılık iddiasıolmayıp, davacının, edindiği taşınmazmalının tapu kaydında yer alan sınırlamanınkaldırılması isteği, dolayısıyla mülkiyethakkının muhafazasına yönelik olup, hacze konu borcunborçlusu dava dışı ÜnalAkırdağ’ın, alacaklısı ise vergi dairesiolduğundan, burada davacı üçüncü kişikonumunda olmakta ve davayı da malik sıfatına dayanarakaçmış bulunmaktadır. Belirtilenyasal düzenlemeler ve kabuller ışığında; olaydataşınmaz mülkiyetinin intikalinden sonraki aşamada tespitedilen, önceki malikin borcu nedeniyle tapu kaydına konulmuşolan haciz şerhinin, taşınmazın yeni maliki olandavacıya karşı etkisinin ve bu haczinkaldırılması hususunun değerlendirilmesinintaşınmaz mülkiyeti ile ilgili uyuşmazlıklarıçözmekle görevli adli yargı mahkemelerinin görevalanına girdiği düşünülmektedir. Açıklanan nedenlerle,davanın görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli olmakla, Erdemli İcra Hukuk Mahkemesinin 04.12.2014gün ve E:2014/71 K:2014/188 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Erdemli İcra Hukuk Mahkemesinin 04.12.2014 gün veE:2014/71 K:2014/188 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 30.11.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy