T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 739
KARAR NO : 2015 / 766
KARAR TR : 30.11.2015
ÖZET : İdari yargı yerinde açılan davanın öncesinde adli yargı yerince verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmadığı anlaşıldığından, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesinde belirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayan BAŞVURUNUN REDDİ gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : M.A.
Davalı : Orman ve Su İşleri Bakanlığı(13. Bölge Erzurum Şube Müdürlüğü)
O L A Y : Orman ve Su İşleri 13.Bölge Müdürlüğü Erzurum ŞubeMüdürlüğü’nün 3.3.2014 gün ve 386sayılı kararı ile, 9.2.2014 günü, Orman ve Suİşleri 13. Bölge Müdürlüğü ErzurumŞube Müdürlüğü Av Koruma Ekipleri tarafındanyapılan Av Koruma Kontrol Faaliyeti sırasında, davacıhakkında düzenlenen 9.2.2014 gün ve 250044 seri numaralı AvKabahat/ Suç Tutanağı ile, davacının, Erzurum iliAziziye İlçesi Demirgeçit Mevkiinde bulunan alanda, otomatikyivsiz av tüfeğini sınırlandırmadan avlanmayaptığının tespit edildiğinden bahisle,davacının 4915 sayılı Kara AvcılığıKanunu’nun 6 ve 12. maddeleri uyarınca toplam olarak 527,00 TLİdari para cezası ile cezalandırılmasına kararverilmiş, Aziziye Kaymakamlığının 29.4.2014 günve 5 sayılı kararı ile, aynı Kanun’un 20 ve 28.maddeleri uyarınca davacıya ait Franchi marka SA39972 serinumaralı yarı otomatik av tüfeğinin sınırlandırmayapmadan avda kullanması nedeniyle mülkiyetinin kamuyageçirilmesine karar verilmiştir.
Davacı, olayınnasıl olduğunu ve davasının neden kabul edilmesigerektiğini anlattığı başvuru dilekçesinde,
“ Sonuç itibariyle;
a. Hakkımda hukukaaykırı yapılmış olan işlemin iptal edilmeksuretiyle tüfeğimin tarafıma İADESİNİ,
b. Mesleğim gereğidetaylı bilgilendirme yapmama rağmen ilgili memurların hukukaaykırı işlemi bilerek ve isteyerek yapmaları sebebiylehaklarında görevi kötüye kullanma suçundan dolayıtahkikat BAŞLATILMASINI,
c. Hakkımda takozsuztüfek kullanmak ve meskun mahalde av yapmaktan dolayı tanzim edilenidari para cezalarının İPTAL EDİLMESİNİ
d. Konu ile ilgili, olaygünü olan 9 Şubat 2014 tarihinde yanımda bulunan HasanDemircan’ın tanık olarak DİNLENMESİNİ,
e. Hukuka aykırı olarakel konulan tüfeğimin müsadere işlemleriningerçekleştirilerek yok edilmesini engellemek amacıylayargılama sonuna kadar müsadere işlemlerini engelleyici TEDBİRALINMASINI
Saygıyla arz ve talepederim.” demek suretiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur.
ERZURUM 1. SULH CEZA MAHKEMESİ:23.5.2014 gün ve D.iş No:2014/241 sayı ile; “İtirazeden hakkında 4915 sayılı Kanun’un 6, 12. maddelerigereğince toplam 527,00 TL idari para cezası tahakkukettirilmiştir.
İtiraz eden itirazdilekçesinde kısaca; deneme atışıyaptığını, aracına dönerken tüfeğinde 5adet fişeğin olmasının sebebinin ise aracına kadarbaşıboş hayvanların karşısınaçıkması ihtimaline binaen tedbir amacı ilebulundurduğunu, söz konusu ihlali yapmadığını,tarafına kesilen idari para cezasının usul ve yasayaaykırı olduğunu, bu nedenle tarafına kesilen cezanıniptal edilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Orman ve Su İşleriBakanlığının 17.4.2014 tarihli yazıları ileitiraz eden hakkında uygulanan ceza tutanağı işlemdosyası gönderilmiş,
Dosyanın tetkikinde, itirazedenin itiraz dilekçesinde a,b,c,d ve e maddeleri ilesıralandırmış olduğu hususlara ilişkin olaraka.,b. ve e. maddelerine ilişkin taleplerin mahkememiz görev yetkisidışında olduğundan bu konuda karar verilmesine yerolmadığına,
İtiraz edenin idari paracezasına ilişkin itirazını ise, herhangi bir somut ve yasalgerekçeye dayandırmadığı, görevli personeltarafından mevzuata uygun olarak düzenlenen suç tutanağıüzerine itiraz eden hakkında idari para cezası tahakkukettirildiği anlaşıldığından itirazın reddinekarar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Açıklanan nedenlerle
1-İtirazların ayrı ayrı reddine,
2-Kararın taraflara tebliğine,…”demek suretiyle karar vermiş, yapılan itiraz Erzurum 1. Asliye CezaMahkemesince kesin olarak reddedilmiştir.
Davacı, bu kez, “Ormanve Su İşleri 13. Bölge MüdürlüğüErzurum Şube Müdürlüğünün 3.3.2014-386sayılı yazısına istinaden 250044 seri numaralı AvKabahat/ Suç Tutanağı gereği yapılan el koymaişleminin iptal edilerek tüfeğin tarafıma iadeedilmesini…. talep ederim.” demek suretiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
ERZURUM 2. İDARE MAHKEMESİ:15.4.2015 gün ve E: 2014/645 sayı ile; davacının 4915sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nun 6. ve 12.maddesi hükümlerine aykırı avlandığınıntespit edilmesi üzerine aynı Yasa’nın 20. maddesihükmü uyarınca davacıya ait tüfeğe elkonulduğu, el koyma işleminin mülkiyetin kamuyageçirilmesi kararı kesinleşinceye kadar uygulanan idari tedbirniteliğinde idari bir yaptırım olduğu, bu işlemekarşı da, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. ve 27.maddesi hükmü uyarınca sulh ceza mahkemesinebaşvurulabileceğinden davanın çözümününadli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirtilmesi için UyuşmazlıkMahkemesi’ne başvurulmasına ve işin incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesi’nin karar vermesine değinertelen-mesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan30.11.2015 günlü toplantısında; Raportör-HakimGülten Fatma BÜYÜKEREN’in, 2247 sayılıYasa’da öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada başvurunun reddigerektiğine ilişkin sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre;
Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulunun 11.7.1988günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılı İlke Kararında,“2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun bütünüyleincelenip değerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanmasıyönünden 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,‘ceza uyuşmazlıkları’ ibaresinden,savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği…” açıkçabelirtilmiştir. Bu durum göz önünealındığında, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiğikuşkusuzdur.
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin görev ve yetkileri, 2709sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 158.maddesi ile 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’ninKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 1.maddesinde açıkça gösterilmiş, Mahkeme adli, idarive askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilikılınmıştır.
2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde, “Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdiklerikararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir.
Buuyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir”, 19.maddesinde, “Adli, idari, askeriyargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler. (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargımerciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir”denilmiştir. Aynı Yasanın 27. maddesinde ise,Uyuşmazlık Mahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmayaveya görev uyuşmazlıklarına ilişkin istemleriönce şekil ve süre açısından inceleyeceği;yöntemine uymayan veya süresi içinde ilerisürülmemiş istemleri reddedeceği kuralına yerverilmiştir. Dosyanın incelenmesinden,davacının el konulan av tüfeğinin kendisine iadesi ileidari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerineyaptığı itiraz sonucunda, Mahkemece, karariçeriğinde el konulan av tüfeğinin iadesi istemiyleyapılan itiraz hakkında, “bu konuda karar verilmesine yerolmadığına” hüküm fıkrasında ise“itirazın reddine” demek suretiyle karar verildiği, davacınınel koyma işleminin iptal edilerek tüfeğin kendisine iadeedilmesi istemiyle idari yargı yerine açtığı davada,bu kez Erzurum 2. İdare Mahkemesi’nce davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına ve işinincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi’nin karar vermesinedeğin ertelenmesine karar verildiğianlaşılmıştır. Somut olayda,davacının, el konulan av tüfeğinin kendisine iadesiile idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine açtığıdavada, davanın el konulan av tüfeğinin iadesi ile ilgilikısmı hakkında, Erzurum 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 23.5.2014gün ve D.iş No:2014/241 sayılı kararı ile, birbaşka yargı yeri işaret edilmeden, karar içeriğinde,“itiraz edenin itiraz dilekçesinde a,b,c,d ve e maddeleri ilesıralandırmış olduğu hususlara ilişkin olaraka.,b. ve e. maddelerine ilişkin taleplerin mahkememiz görev yetkisidışında olduğundan bu konuda karar verilmesine yerolmadığına”; hüküm fıkrasında “itirazın reddine” dair verilen kararın, yargıyolunu değiştiren ve idari yargının görevliolduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıniteliğinde olmadığı kabul edilerek, adli ve idariyargı yerleri arasında, 2247 sayılı Yasa’nınaradığı biçimde görev uyuşmazlığıoluştuğundan söz etmenin mümkünolmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, elkoyma işleminin iptal edilerek tüfeğin iadesi istemiyle idariyargı yerinde açılan davada, Erzurum 2. İdareMahkemesi’nce davanın çözümünün adliyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulmasına karar verildiği görülmüş isede, Erzurum 2. İdare Mahke-mesi’nce 2247 sayılıKanun’un 19. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulabilmesi için, Erzurum 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nceverilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunması, bunun üzerine kendisine açılan davada Erzurum1. Sulh Ceza Mahkemesi’nin görevli olduğu kanısınavarması ve görevli merciin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurması gerektiğiaçıktır. Oysa olayda, içeriği ve hükümfıkrası dahi birbirinden farklı olan Erzurum 1. Sulh CezaMahkemesi’nce verilen kararın, yargı yolunudeğiştiren ve idari yargının görevli olduğugerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıolmadığı, bilakis, verilen idari para cezasınakarşı yapılan itirazın esasının incelenerekreddine dair bir karar mesabesinde olduğu, bu nedenle olayda adli yargıyerince verilmiş görev uyuşmazlığıoluşturacak şekilde bir görevsizlik kararıbulunmadığı anlaşılmıştır. Budurumda, ortada 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen biçimde, idari yargı yerinde açılandavanın öncesinde, adli yargı yerince verilmiş kesin veyakesinleşmiş bir görevsizlik kararının bulunmadığı kuşkusuzdur. Açıklanannedenlerle, Erzurum 2. İdare Mahkemesi’nce davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinyaptığı başvurunun, idari yargı yerindeaçılan davanın öncesinde adli yargı yerinceverilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunmadığı anlaşıldığından, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde belirtilen koşullarınoluşmaması nedeniyle, aynı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yöntemine uygun bulunmayan başvu-runun reddine kararverilmesi gerekmiştir. S O N U Ç : 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde belirtilen koşullarınoluşmaması nedeniyle, aynı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yöntemine uygun bulunmayan BAŞVURUNUN REDDİNE,30.11.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy