T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 798
KARAR NO : 2015 / 813
KARAR TR : 30.11.2015
ÖZET: Asliye Hukuk Mahkemesince verilen karar idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararı mahiyetinde olmadığından; 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesinde öngörülen koşulu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk. K A R A R
Davacı :Aksa Çanakkale Doğalgaz Dağıtım A.Ş.
Vekili :Av S.G.
Davalı :Kepez Belediye Başkanlığı
Vekilleri :Av. K.E. & Av. H.E.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı AksaÇanakkale Doğalgaz Dağıtım A.Ş. İleÇanakkale İli Kepez Belediye Başkanlığıarasında 07.05.2013 tarihinde Kepez Liman Hattı ve Kazıİzni Protokolü imzalandığını; Protokolün 4.maddesinin ‘Yüzey Yapım Ve Kaplama’başlıklı bölümünün 5. Paragrafında"İmalatı tamamlanmış yerlerin gazlamabağlantısı yapıldığı günden itibarenyüzey kaplaması 30 gün içinde Çanakkale gaztarafından yaptırılıp belediye yetkililerinin kabulünesunulacaktır./Yüzey kaplamalarının onarılmasıveya yenilenmesi işleri, belirtilen (yani 30 gün) sürezarfında tamamlanmaması halinde üst yapı imalatıbelediye tarafından yaptırılacak olup, yapılanimalatın bedeli faturası ibraz edilerek Aksa ÇanakkaleDoğalgaz Dağıtım A.Ş. 'den tahsil edilecektir.Ayrıca gecikme sürecinde günlük beş yüz TL cezaiişlem uygulanacaktır." ibaresinin bulunduğunu; davalıBelediye Başkanlığı’nın bu maddeyi gerekçegöstererek davacıya 26.500,00.TL. gecikme cezası uyguladığını;yapılan bu işlemin hatalı olduğunu, söz konusu cezaişartın yüzey kaplamaya ilişkin olduğunu ve boruhattı döşenen yerlerin 30 gün içinde teslimedilmemesi nedeni ile uygulanabilecek bir hüküm olduğunu,söz konusu maddeye ilişkin hiç gecikmeolmadığını; davalı kurumun, sözleşmeyeaykırı davranıldığını düşünmesihalinde, söz konusu durumu özel hukuk mahkemelerinde tespit ettirilebileceğini,yapılan özel hukuk sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklardaidare hukuku içinde bir yaptırıma gidilmesinin mümkünolmadığını, adli yargı organlarına başvurulmasıgerekirken emlak servisinin böyle bir karar almasının hukuki birdayanaktan yoksun olduğunu; sözleşmede düzenlendiğiüzere, gecikme cezasının hattın geçdöşenmesinden dolayı değil; hattı döşenen,imalatı yapılan yerlerin 30 gün içinde kaplanıpteslime hazır edilmediği takdirde uygulanabileceğini; ancak buhalde 30 gün sonra belediye tarafından, işin yapılıp vekileden şirket tarafından ödenmesinin ve bu 30 gün sonrabaşlayacak gecikme her gün için 500.00.TL Cezai bedel ödenmesininistenebileceğini, söz konusu açıklamalarışığında davalı kurumca maddenin yanlışdeğerlendirilerek hukuka aykırı işlem tesis edildiğinibelirterek; 23.08.2013 gün ve 91938318-349/3218 sayılıişlemin iptaline karar verilmesi istemi ile idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Çanakkaleİdare Mahkemesi: 24.12.2013 gün ve 2013/747 Esas, 2013/944 Karar sayılıkararında; “Dosyanın incelenmesinden; Kepez BelediyeBaşkanlığı ile davacı Şirket arasında, KepezBelediye Başkanhğı'na ait sorumluluk alanıiçerisinde davacı Şirket'in Şehrin doğalgazarzını sağlayacak ana dağıtım hattıiçin sokak ve caddelerde yer altı ve yer üstündeyapılacak her türlü kazı çalışmalarıile ilgili kazı izinleri ve ruhsatı olarak 01.05.2013-30.06.2013tarihleri arası geçerli olan kazı izin protokolününimzalandığı, kazı işlemlerinin söz konusuprotokol hükümlerinde belirtilen sürelerdebitirilmediğinden bahisle, protokol hükümleri uyarıncabelirlenen gecikme cezasının ödenmesi gerektiğini bildirendava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine de görülmekteolan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda, davakonusu işlemin dayanağı protokolün sürekli bir kamuhizmetinin görülmesi amacını taşamaması sebebiyleidari bir sözleşme olmadığı, işlemin de kazıprotokolünün imzalanması aşamasından öncekiaşama ile ilgisinin olmadığıanlaşılmaktadır. Dava konusu işlem, kamu idaresince, kazıişlemlerinin söz konusu protokol hükümlerinde belirtilensürelerde bitirilmemesinden, yani sözleşmeyeaykırılık sebebiyle tesis edilmiş, protokolhükümlerince belirlenen gecikme cezasının ödenmesigerektiğini bildiren ayrıca bir kamu yaptırımıiçermeyen, bir işlem olup, protokolün imzalanmasındansonra sözleşme hükümlerinin uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlığa ilişkin davanın görüm veçözümü adli yargının görevine girmektedir.”şeklindeki gerekçesi ile davanın görev yönündenreddine karar vermiş, verilen karara karşı davacı vekilitarafından itiraz yoluna başvurulmuştur.
EdirneBölge İdare Mahkemesi; 12.02.2014 gün ve 2014/341 Esas,2014/228 Karar sayılı kararı ile; davacı vekilinin itiraz başvurusunureddederek, usul ve yasaya uygun bulunan kararın onanmasınahükmetmiş, davacı vekilinin karar düzeltme talebini de 21.05.2014gün ve 2014/2166 Esas 2014/1504 Karar sayılı kararı ilereddetmiş ve verilen karar bu şekilde 21.05.2014 tarihindekesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı istemlerle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ÇanakkaleSulh Ceza Hakimliği; 14.08.2014 gün ve 2014/39 D.İşsayılı kararı ile; “Dosyanın incelenmesinde;“Çanakkale idare Mahkemesi'nin 24/12/2013 tarih ve 2013/747-944Esas Karar sayılı kararı ile Edime Bölge İdareMahkemesi'nin 21/05/2014 tarih 2014/2166-1504 Esas Karar sayılı kararlarındada belirtildiği üzere dava konusu izlemin dayanağı kamuidaresince kazı işlemlerinin söz konusu protokolhükümlerinde belirtilen sürelerde bitirilmemesinden, yanisözleşmeye aykırılık sebebiyle tesis edildiği,protokol hükümlerince belirlenen gecikme cezasınınödenmesi gerektiğini bildiren ayrıca bir kamuyaptırımı içermeyen bir işlem olduğu, idareninözel hukuk hükümleri uyarınca idari paracezasının bedelinin tespit ve ispat edilmesi gerektiği,Çanakkale ili Kepez Belediye Başkanlığı Fenİşleri'nin 22/08/2013 tarihli "Gecikme cezasına ilişkin"yazıları gereğince Emlak Servisi'nin 23/08/2013 tarihliyazıları ile muteriz şirketten talep edilen 26.500,00 TL'ninidari para cezasına ilişkin olmadığı, taraflararasındaki "Kepez Liman Hattı Kazı izinProtokolü" başlıklı sözleşmenin 4. Maddesinedayalı cezai şart alacağına ilişkin olduğu, buhaliyle taraflar arasındaki ihtilafın özel hukukhükümleri uygulanmak suretiyle ilgili hukuk mahkemesindeaçacakları davada tartışılmasıgerektiğinden itirazın görev yönünden reddine kararverilmiş, aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur.
HÜKÜM:Çanakkale ili Kepez Belediye Başkanlığı Fenİşleri'nin 22/08/2013 tarihli "Gecikme cezasınailişkin" yazıları gereğince Emlak Servisi'nin23/08/2013 tarihli yazıları ile muteriz şirketten talep edilen 26.500,00TL'nin idari para cezasına ilişkin olmadığı, taraflararasındaki "Kepez Liman Hattı Kazı İzinProtokolü" başlıklı sözleşmenin 4. Maddesinedayalı cezai şart alacağına ilişkin olduğu, buhaliyle taraflar arasındaki ihtilafın özel hukukhükümleri uygulanmak suretiyle ilgili hukuk mahkemesindeaçacakları davada tartışılması gerektiğindenitirazın GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE” şeklinde kararvermiş, işbu karara karşı davacı vekilitarafından itiraz edilmiştir.
BurhaniyeSulh Ceza Hakimliği; 14.10.2014 gün ve 2014/269 D.İş.sayılı kararı ile; dava konusu uyuşmazlığınözel hukuk hükümleri çerçevesindedeğerlendirilmesi gerektiğini belirterek yapılan itirazınreddine karar vermiş ve Çanakkale Sulh Ceza Mahkemesi’nin2014/39 D.İş. numaralı kararı bu şekilde 14.10.2014tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekilinin talebi üzerine dosya, olumsuz görev uyuşmazlığınıngiderilmesi istemi ile Mahkememize gönderilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan30.11.2015 günlü toplantısında; Raportör-Hakimİsmail SARI’nın 2247 sayılı Yasa’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın başvurunun reddigerektiğine ilişkin sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasa’nın158. Maddesinde, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin adli, idari ve askeriyargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeyeyetkili olduğu belirtilmiş; 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 1. Maddesinde, “ UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli, idari ve askeri yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir…”, 14. maddesinde, “Olumsuz görev uyuşmazlığınınbulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli, idari veyaaskeri yargı mercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebiaynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yoldaverdikleri kararın kesin veya kesinleşmiş olması gerekir.Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir.” denilmiştir. AynıYasa’nın 27. maddesinde ise, UyuşmazlıkMahkemesi’nin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmektedir.
Olayda,adli ve idari yargı yerlerinde, davacı Aksa ÇanakkaleDoğalgaz Dağıtım A.Ş. İle davalı KepezBelediye Başkanlığı arasında 07.05.2013 tarihindeKepez Liman Hattı Ve Kazı İzni Protokolü’nün 4.Maddesine aykırı davranılması nedeni ile kesildiğiiddia edilen para cezasının iptaline karar verilmesi istemi ileaçıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyalarüzerinde yapılan inceleme neticesinde; görevuyuşmazlığına konu Çanakkale İdareMahkemesi’nin 24.12.2013 gün ve 2013/747 Esas, 2013/944 Kararsayılı kararında “davanın 2577 sayıl İdariYargılama Usulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmüuyarınca görev yönünden reddine” karar verildiği;Çanakkale Sulh Ceza Hakimliği’nin 14.08.2014 gün ve2014/39 D.İş sayılı kararında ise; Çanakkaleili Kepez Belediye Başkanlığı Fen İşleri'nin22/08/2013 tarihli "Gecikme cezasına ilişkin"yazıları gereğince Emlak Servisi'nin 23/08/2013 tarihliyazıları ile muteriz şirketten talep edilen 26.500,00 TL'ninidari para cezasına ilişkin olmadığı, taraflararasındaki "Kepez Liman Hattı Kazı İzinProtokolü" başlıklı sözleşmenin 4. Maddesinedayalı cezai şart alacağına ilişkin olduğu, buhaliyle taraflar arasındaki ihtilafın özel hukukhükümleri uygulanmak suretiyle ilgili hukuk mahkemesindeaçacakları davada tartışılmasıgerektiğinden bahisle davanın görev yönünden reddinekarar verilmiştir. Mahkemenin bu kararı da Burhaniye Sulh Ceza Mahkemesi’nin14.10.2014 gün ve 2014/269 D.İş. sayılı kararıile aynı gerekçelerle onaylanmıştır.
Görüldüğüüzere, Çanakkale Sulh Ceza Mahkemesinin kararının,davanın idari yargıda açılması gerektiğine ilişkin,yargı yolunu değiştiren ve idari yargının görevliolduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıniteliğinde olmadığı, davanın özel hukukhükümlerine göre aynı yargı kolu içinde bulunanfarklı bir mahkemenin görevine girdiği gerekçesi ileverilen bir kararı olduğu anlaşılmakla; adli ve idari yargıyerleri arasında, 2247 sayılı yasanınaradığı biçimde görevuyuşmazlığı oluştuğundan söz etmekmümkün değildir.
Açıklanannedenlerle, 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca reddine kararverilmesi gerekmiştir.
SONUÇ:2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesindeöngörülen koşulları taşımayanBAŞVURUNUN, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca REDDİNE,30.11.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy