T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 803 KARAR NO : 2015 / 818 KARAR TR : 30.11.2015 ÖZET: Davacının ekili tarlasına davalı Belediyece döşenen büzlerin mahsulüne verdiği zararın tazmini istemiyle açtığı davada vaki haksız fiil iddiasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar : 1- H.E. 2- D.E. Vekili :Av. C.A. Davalı :UşakBelediyesi Vekilleri :Av. O.T. (Adli Yargıda) Av. S.Ç. (İdariYargıda) O L A Y : Davacılar vekili davadilekçesinde; “Uşak-Merkez-Karağaç Köyü-Ayvalıca mevkiinde ve 1240parsel Nolu taşınmazın maliki Davacı -Müvekkile D.E. dir.(255/256hisse olarak) diğer Müvekkil, Dursun’un oğlu olup, bu araziyikendi adına ekip biçmektedir. Zilyed Hamit’tedir. H.E. 2012 yılındasöz konusu tarlaya arpa ekmiştir. Tarlanın ve ektiğimahsulün zarar gördüğünü öğrenmiş,çevredeki şahıslar olayın, geçen yılınAralık ayı ortalarında olduğunu söylemişler,ancak eylemi yapan şahısları ilk anda tespitedememiştir. Söz konusu tarlada veüzerindeki ikili mahsul deki hasar ve zararınbelirlenmesi amacıyla, Uşak 2.Asliye hukuk mahkemesince tespit yaptırılmıştır. (2012/186 D.İş), Uşak Belediyesi mücavirimar alanı içerisinde kaldığı tespit edilen arazinin ekili olduğu, arpa mahsulü olduğu, kuzey-güney istikametindebüz döşenerek hasargörmüş olduğu belirlenmiştir. Biz, tespit dilekçemizde,sözü edilen taşınmazınzarar görmüş olmasından bahsetmiş isek de, tespit esnasında, yapılan eylemin, Uşak Belediyesiyetkilileri tarafından yapıldığı, çevredekiatık suların tahliyesi projesi kapsamında, tarlanınkuzey-güney istikameti yönünde, düzenli bir şekilde,atık su boruları (büzler) döşendiği görülmüş,bu arada tarla üzerindeki mahsule de zarar verildiğigörülmüştür. Yani yapılan eylemin, biranlık zarar verici bir davranış olmayıp, Uşak Belediyesiyetkililerince yapılan, nihai amacı olarak belediye hizmetleri kapsamındayaptığı bir eylemdir. Belediyeninyaptığı eylemin hukuki anlamı‘'Kamulaştırmasız el atmadır” Ancak, belediye söz konusueylemi yaparken, tarlaya ve üzeridekiekili alana zararvermiştir. Buzararı ödemekle yükümlüdür. Tespitesnasında büz döşenen kısım 443 Metrekare olarakbelirlenmiştir.,Ancak, tarlanın 49,26 metrelik uzunluktaki birkısmına büz döşenirken,geriyekalan 33,30 metrelik kısmına döşemeyapılmamıştır. Muhtemelen, Davalı-Belediye bukısma da ileride büz döşeyecektir. Döşememişolsa dahi tarlanın geriye kalan kısmından bu şarlardaürün almak mümkün olmayacaktır. Zira, yukarıdan,yani kuzeyden, büz içindengelen atık su tarların, bu kısmınınkullanılmasına engel olacaktır. Bu şartlarda,İşgal edilen alan 500 metrekareden aşağıolmayacaktır. Sözü edilen alan belirlenirken söz konusutesisin korunması için gereken koruyucu alanın da nazaraalınması gerekir. Sözü edilentarlanın bulunduğu bölge, belediye imar sahası içindeolduğundan, oldukça yüksek değer kazınmış,piyasada arsa fiyatına alınıp satılmakta olup, metrekaresiasgari 50,00 TL’dir. MüvekkilDursun’a ait arazideUşak-İzmir karayoluna yakın olup son derece değerli biryerdir. Böylece davalı tarafından işgal edilen yerindeğeri en az 25.000TL'dir. Uşak Belediyesitarafından işgal edilen bu alanın kullanımınıhatta mülkiyetini belediyeye devretmeye hazırız. Ekili alanın zarargörmüş olmasından dolayı diğer davalıHamit’in ise an az 240 TL’dir. Tarlaya ve mahsule verilen zararmiktarları asgari olup, Davanın ileriki aşamalarında zararmiktarı fazla olabileceği ispatlanabileceğinden, fazlayailişkin haklarımızı saklı tutuyoruz. SONUÇVE TALEP: Belirtilennedenlerden dolayı 1- 25.000TL tazminatınDavacı -Dursun adına, 2- 240 TL tazminatın iseDiğer Davacı: Hamit adına, Davalıdan tahsiline, 3- Olay tarihinden (2012yılı aralık ayından itibaren) yasal faizehükmedilmesine, 4- Yargılama giderlerinin veücreti vekaletin de davalı üzerindebırakılmasına, karar verilmesini bilvekale arz vetalep ederim.” demek suretiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Uşak2. Asliye Hukuk Mahkemesi: 11.03.2014 gün ve E:2013/114, K:2014/94sayılı kararı ile özetle; davanın görüm veçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğundan bahisle davanın görev yönünden reddinekarar vermiş, taraflarca temyiz edilmemesi üzerine kararkesinleşmiştir. Davacı vekili aynıistemle bu kez idari yargı yerinde dava açmıştır. Manisa 1. İdare Mahkemesi: 10.04.2015 gün veE:2014/663, K:2015/414 sayılı kararı ile özetle; idarenindava konusu taşınmaza kamulaştırmasız elatmasından doğan zararın tazminine yönelik bulunandavanın, haksız fiillere ilişkin özel hukukhükümlerine göre görüm veçözümü, adli yargı yerinin görev alanınagirdiğinden bahisle davanın görev yönünden reddinekarar vermiş ve karar kesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan30.11.2015 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında anılan Kanun'un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, davacının istemi üzerine songörevsizlik kararını veren mahkemece, adli yargıdosyası da temin edilmek suretiyle mahkememize gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, idari ve adli yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim İsmail SARI’nın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacıların vekullanımında bulunan taşınmaza davalı UşakBelediyesi tarafından kamulaştırmasız el atılmasıneticesinde taşınmazda bulunan ürünlerin zarara uğradığındanbahisle 25.240,00 TL zararın 2012 yılı Aralık ayındanitibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesiistemiyle açılmıştır. Uyuşmazlığakonu dava dosyası incelendiğinde, davacınınkamulaştırmasız el atmaya konu arazi için davacınıntalep üzerine Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesince tespityapılmıştır. Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin2012/ 186 D.İş nolu tespit dava dosyası merciinden talepedilmiştir. Uşak 2. Asliye HukukMahkemesinin 2012/ 186 D.iş nolu tespit dosyasında bulunanbilirkişi raporlarında; Fen Bilirkişisinin14.01.2013 tarihli raporunda “dava konusu taşınmazüzerinde arpa ekili alanda bozulmuş olan kısım ile büzdöşenmiş olan kısımlarda gerekliölçümlerimi yaptım. Buna göre büzgömülü alan 30 m² dir. Büz iletaşınmazın doğu sınırı arasında kalankısım 155 m² dir. Büzün batısı ile büzdöşenmesine rağmen bozulmuş olan alan 248 m² dir.Toplamda büz döşenen kısım ile büzdöşenirken bozulmuş olan kısım 433 m² dir.”şeklinde rapor düzenlenmiştir. Aynı dosyadaki ZiraatBilirkişisinin 23.01.2013 tarihli raporun sonuç kısmındaözetle; “ 1- H.E. tarafından ekildiği belirtilentaşınmazın 0.4333 dekarlık kısmında arpamahsulünün %100 oranında zarar görmüştür. 2- Arpa ekili alanın0.4333 dekarlık kısmının zarar görmesi sebebiyle H.E.’inzararı 240 TL’dir. 3- Zarar gören ekilialanın tespiti tarihi itibariyle zemin değeri 4.819,00 TL’dir. 4-Taşınmazınbüz döşenmesi nedeniyle zarar gören 0.4333 dekarlıkkısmının eski hale getirme masrafları tutarıtoplamı 1.040,00 TL’dir” olduğu belirtilmiştir. Davadosyasına beyanlarını sunmuş olan davalı vekili özetle;“ Davacılar tarafından“Uşak-Merkez-Karağaç Köyü-Ayvalıca mevkiindebulunan 21 pafta 1240 parsel sayılı taşınmaza müvekkilBelediye tarafından kuzey-güney istikametinde büzdöşenerek hasar gördüğü ve bu nedenlekamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebinde bulunmaktaise de taşınmaza Uşak Belediyesi tarafından elatıldığı iddiasını kabul etmiyoruz.” denilmeksuretiyle kamulaştırmasız el atma iddialarını kabuletmemektedir. Belediyelerin3194 sayılı imar Kanunu 8. maddesi ve 18. maddesinin verdiğiyetki ile arazi ve arsalar üzerinde imar planlarınınhazırlanması ve yürürlüğe konulması, arazive arsa düzenlemesi gibi faaliyetleri kapsamında yaptıklarıimar planlarından kaynaklanan işlemlerin tek yanlı ve kamugücüne dayanan irade açıklamaları ile tesis edilengenel ve düzenleyici işlemler olduğu bu yönü ile deidari eylem ve işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarınidari yargı yerlerinde çözümlenmesi gerektiğitartışmasızdır. Buna karşılık, Belediyece,Kamulaştırma Kanunu’nda öngörülen usul veyöntemlere uygun idari nitelikte uygulama işlemleriyapılmaksızın, dava konusu taşınmazın birkısmına fiilen el atması karşısında, idarenin bueyleminin kamulaştırmasız el atma niteliğinitaşıdığı açıktır. Öte yandan,İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamuhizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göremeydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesigibi tesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm veçözümünün, idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak tam yargı davaları kapsamında yargısaldenetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi birayni hakka müdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır. Nitekim,yukarıda belirtilen genel kabul doğrultusundaki Yargıtayİçtihadı Birleştirme Kurulunun 11.2.1959 günlü,E:1958/17, K:1959/15 sayılı kararının III.bölümünde, “İstimlaksiz el atma halinde ammeteşekkülü İstimlak Kanununa uygun hareket etmeden ferdinmalını elinden almış olması sebebiyle kanunsuz birharekette bulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanunhükümlerine giren mülkiyete tecavüzün önlenmesiveya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazminidavasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesiiçindedir.” görüşüne yer verilmiştir. Bu durumda, idarenindava konusu taşınmaza kamulaştırmasız elatmasından doğan zararın tazminine yönelik bulunandavanın, taşınmaz altından atık su boruları(büzler) döşenmesi ve buradan sızan suların ekilimahsule zarar verdiği iddiasına dayalı olması ve bu eyleminyukarıda belirtilen mevzuata uygun bir idari karara dayalıbulunmaması karşısında, haksız fiillere ilişkinözel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünün adli yargı yerinin görevinegirdiği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle,Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI YERİNİN görevliolduğuna, bu nedenle Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 11.03.2014 gün, E:2013/114,K:2014/94 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 30.11.2015gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN .
Full & Egal Universal Law Academy