T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 724
KARAR NO : 2015 / 727
KARAR TR : 26.10.2015
ÖZET : Davalının sürücülüğünü yaptığı ambulans ile üçüncü bir şahsın sürücülüğünü yapmış olduğu araçların çarpışması sonucu meydana gelen ölümlü ve yaralamalı trafik kazasında, davalının kullanmış olduğu ambulansta hasta refakatçisi olarak bulunan davacının yaralanması nedeni ile uğradığı maddi ve manevi zararın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmini istemi ile açılan davanın; 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. Maddesi gereğince ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı :S.A. Vekili :Av.M.S.A. Davalılar :1.G. Sigorta Şirketi A.Ş. (İdariYargı ve Adli Yargı) 2.D.Sigorta A.Ş. (AdliYargı) 3.SağlıkBakanlığı (İdariYargı ve Adli Yargı) Vekili : Av.B.Ö. & Av.A.Ş.& Av.İ.G. & Av.Ö.U. 4.T.K. (AdliYargı) 5.S.S.3 NoluMünübüsçüler Motorlu TaşıyıcılarKooperatifi (Adli Yargı) O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30.09.2011günü Van Hatuniye Mah. İpekyolu Caddesi üzeri İpekyoluHastanesi Kavşağında Tekin Kardaş’ınsürücülüğünü yaptığı 65 NF617 plakalı ambulans ile Nazmi Yücel’insürücülüğünü yapmış olduğu 65Y 2007 plaka sayılı araçlarınçarpışması sonucu ölümlü veyaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, davacının,Tekin Kardaş’ın kullanmış olduğu ambulanstahasta refakatçisi olarak bulunduğunu, trafik kazası sonucudavacının ağır yaralanarak sakatlıkgeçirdiğini, günlerce yoğun bakımda kaldıktansonra dalağının alındığını, Van 3.SulhCeza Mahkemesi’nce yapılan keşif sonrası alınanbilirkişi raporunda 65 NF 617 plakalı aracın tali kusurluolduğunun, 65 Y 2007 plakalı aracın ise asli kusurluolduğunun tespit edildiğini belirterek; fazlaya ilişkinbütün talep ve dava hakları saklı tutulmak üzere,trafik kazası sonucu yaralanarak sakatlık geçirenmüvekkil Süleyman Arık’ın sürekli işgöremezlik zararı için fazlaya ilişkin bütünhakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL madditazminatın bütün davalılardan kusurları oranındamüştereken ve müteselsilen tahsiline, bu tazminata davalısigorta şirketleri için dava tarihinden, diğer davalılariçin ise olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, trafikkazası sonucu yaralanarak sakatlık geçiren davacıSüleyman Arık’ın sürekli iş göremezlikzararı için fazlaya ilişkin bütün haklarısaklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatınbütün davalılardan kusurları oranındamüştereken ve müteselsilen tahsiline, bu tazminata davalısigorta şirketleri için dava tarihinden, diğer davalılariçin ise olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, trafikkazası sonucu yaralanarak sakatlık geçiren davacıSüleyman Arık’ın tedavi giderleri(tedavi, ameliyat,protez, ilaç ve tıbbi malzeme) için fazlaya ilişkinbütün hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500,00TL maddi tazminatın bütün davalılardan kusurlarıoranında müştereken ve müteselsilen tahsiline, bu tazminatadavalı sigorta şirketleri için dava tarihinden, diğerdavalılar için ise olay tarihinden itibaren yasal faizişletilmesine, trafik kazası sonucu yaralanarak sakatlanan davacıSüleyman Arık için 35.000,00 TL manevi tazminatındavalılardan 65 NF 617 plakalı ambulans şoförü TekinKardaş ile araç işleteni SağlıkBakanlığı ve 65 Y 2007 plakalı araç işleteniS.S.3 Nolu Münübüsçüler MotorluTaşıyıcılar Kooperatifi kusurları oranındamüştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminata olay tarihindenitibaren yasal faiz işletilmesine, davalıların gerek kazayakarışan araçları ve varsa diğer araçlarıile gayrimenkullerine tedbir bırakılmasına karar verilmesiistemi ile 19.03.2013 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır. Van2.Asliye Hukuk Mahkemesi: 01.04.2014 tarih ve 2013/143 Esassayılı kararı ile; davalılardan SağlıkBakanlığı ve Groupama Sigorta A.Ş. yönünden idariyargının görevli olması nedeniyle mahkemelerinin görevsizliğine,görevsizlik kararının tefrik edilerek ayrı bir esas ve kararnumarasına kaydedilmesine, sair hususların görevsizlikkararında belirtilmesine karar vermiştir. Van2.Asliye Hukuk Mahkemesi: 02.04.2014 gün ve 2014/183 Esas, 2014/272Karar sayılı kararı ile aynen: “ …Bilindiğiüzere kamu kurumları, idari hizmetlerin yürütülmesisırasında üçüncü kişilere verdiklerizarardan dolayı sorumludurlar. Bu nedenle anılan nitelikteki bir kamuhizmetinin gerek yapılmasındaki, gerekse yürütülmesindekikusurdan doğan zararlar, idari karar ve eylemlerden doğan zararniteliğinde olduğundan, söz konusu zararların tazmini deancak tam yargı davalarının konusu olabilirler. Tam yargıdavaları ise 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 2.maddesi gereği idari yargının görevalanına girmektedir. Bubağlamda dava konusu kaza, idari eylemin yürütülmesisırasında meydana gelmesi nedeniyle doğan zarar hizmet kusurunailişkin olup, tam yargı davası yoluyla ilerisürülebileceği bu yöndeki tazminat isteklerinin idari yargınıngörevi içerisinde kaldığı” şeklindekigerekçesi ile davacılar vekilinin istemi yönündenyargı yolu uyuşmazlığı nedeniyle görevsizlikkararı verilmiş, verilen karar tarafların yasal süreiçerisinde kararı temyiz etmemesi üzerine karara şerh edildiğiüzere 16.01.2015 tarihinde kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı taleplerledavalılar Sağlık Bakanlığı ve Groupama SigortaA.Ş. aleyhine; 05.01.2015tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır. Van1.İdare Mahkemesi: 28.05.2015 gün ve 2015/2 Esassayılı kararı ile: “Konu ile ilgili benzer bir uyuşmazlıkta11.11.2013 tarih ve E:2013/1562, K:2013/1725 sayılıUyuşmazlık Mahkemesi kararında aynen; "2918sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. Maddesi ile Anayasa Mahkemesininbenzer bir konuda İdare Mahkemesinin davaya bakmakla görevlibulunmadığı yolundaki kararları gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıylameydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanında adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğisonucuna varılmıştır" gerekçesine yer verilerekadli yargı tarafından verilen görevsizlik kararıkaldırılmıştır. Olayda, yukarıda yer verilen2918 sayılı Kanunun 110. Maddesi hükmü ileUyuşmazlık Mahkemesinin kararı birlikte değerlendirildiğinde,Karayolları Trafik Mevzuatından kaynaklandığıaçık olan bu uyuşmazlığınçözümünde adli yargı merciilerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.” şeklindekigerekçesi ile davanın adli yargının görevalanına girdiğini belirterek, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un 19.maddesi hükümleri uyarınca görevliyargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine,Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceye kadar davanınertelenmesine karar vererek dosya Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan26.10.2015 günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan sorumluluk davasında adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Kanunun 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 30.09.2011 günüVan Hatuniye Mah. İpekyolu Caddesi üzeri İpekyolu HastanesiKavşağında Tekin Kardaş’ınsürücülüğünü yaptığı 65 NF617 plakalı ambulans ile Nazmi Yücel’insürücülüğünü yapmış olduğu 65Y 2007 plaka sayılı araçlarınçarpışması sonucu meydana gelen ölümlü veyaralamalı trafik kazasında, Tekin Kardaş’ınkullanmış olduğu ambulansta hasta refakatçisi olarakbulunan davacının yaralanması nedeni ileuğradığı 2.500 TL maddi ve 35.000,00 TL manevitazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminiistemi ile açılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlarailişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdareMahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davanın, 65 NF 617 plakalı ambulans ile NazmiYücel’in sürücülüğünüyapmış olduğu 65 Y 2007 plaka sayılıaraçların çarpışması ile meydana gelenölümlü ve yaralamalı trafik kazasında, 65 NF 617plakalı ambulansta hasta refakatçisi olarak bulunandavacının yaralanması sonucu meydana gelen maddi ve manevi zararın,olayda kusuru bulunan davalılardan müştereken vemüteselsilen tazmini istemi ile Van 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açıldığı,Van 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 01.04.2014 gün ve 2013/143 Esassayılı kararı ile davalılardan SağlıkBakanlığı ve Groupama Sigorta A.Ş. yönünden mahkemeleriningörevsizliği ile görevsizlik kararının tefrik edilerekayrı bir esasa kaydedildiği, Van 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin02.04.2014 gün ve 2014/183 Esas, 2014/272 Karar sayılıkararı ile görevsizlik kararı verdiği, bu kez Van 1.İdareMahkemesi’nde dava açıldığı, Van 1.İdareMahkemesi’nce davada adli yargının görevli olduğubelirtilerek; 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesiKanunu’nun 19.maddesi gereğince görevli yargı yerinin belirlenmesiamacı ile dosyanın Mahkememize gönderildiğianlaşılmıştır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı bu kapsama işleteni veya sahibiDevlet ya da diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği kazaların da dahil edildiği ve Kanunun,trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden Van 1.İdareMahkemesi’nce yapılan başvurunun kabulü ile, Van 2.AsliyeHukuk Mahkemesi’nce verilen 02.04.2014 gün ve 2014/183 Esas,2014/272 Karar sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Van 1. İdare Mahkemesi’nce yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Van 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 02.04.2014gün ve 2014/183 Esas, 2014/272 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 26.10.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy