T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 728
KARAR NO : 2015 / 730
KARAR TR : 26.10.2015
ÖZET : Davalı ASAT’a ait içme suyu borusunun patlaması sonucu davacıya ait seralara ve domates bitkilerinde meydana getirdiği iddia olunan zararın tazmini istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :K.D.
Vekilleri :Av. C. Z. & Av. İ. V.
Davalı :Antalya Su ve Atıksu İdaresi (ASAT) GenelMüdürlüğü
Vekili :Av. E. E.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde; “Serik İlçesiBelpınar Mahallesindeki müvekkile ait seraların yanındabulunan ASAT’a ait içme suyu borusu 08.09.2014 tarihinde gece saat01:00 sularında patlamış ve taşarak müvekkile aitseralara ve domates bitkilerine zarar vermiştir.
Su borusundangelen sular müvekkile domates bitkilerini yerinden söküpgitmiş, toprağı taşıyarak müvekkilimin zararauğramasına neden olunmuştur.
Müvekkilserasına giren suların daha fazla zarara sebebiyet vermemesi içinkepçe ile ark açmak ve toprak ile set yapmak suretiyle suyunakış yönünü değiştirerek daha fazlazararın oluşmasını engellemiştir.
Müvekkilinserasında oluşan zararın tespiti için bilirkişilerrefakatinde olayın meydana geldiği mahale gidilerek Serik 3.AsliyeHukuk Mahkemesinin 2014/139 D.İş Esas sayılı dosyasıile zarar tespiti yapılmış ve yapılan incelemelerneticesinde müvekkilin davalıya ait su borularınınpatlaması nedeniyle 5.850,00-TL zarara uğradığı tespitedilmiştir.
Söz konusu içme suyuborusunun vermiş olduğu zararın hesaplanması amacıyla781,20-TL tutarında masraf yapılmıştır.
Ayrıcasöz konusu bilirkişi raporunda eksik inceleme ile sökülen800 adet domates fidesinin alış maliyet fiyatı olan(800*0,74074-TL ) 592,59-TL nin de davalıdan alınaraktarafımıza verilmesini talep ederiz.
Serik 3.AsliyeHukuk Mahkemesinin 2014/139 D.İş Esas sayılı dosyasıile tespit edilen zarar miktarını gösterir bilirkişi raporudavalı kuruma tebliğ edilmiş; davalı kurum söz konusuzararın tazminini kabul etmeyerek itirazda bulunmuş ve mahkemeceitirazın reddine karar verilmiştir.
Sözkonusu olay nedeniyle uğranılan zararın tazmini için ilkbakışta idari yargının görevli olduğu gibigörünse de davada ADLİ YARGI MERCİLERİgörevlidir.
NitekimYargıtay 4.Hukuk Dairesinin 04.02.2013 Tarih 2012/18925 Esas,2013/1598Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere“Davalı kamu kurumu olup kamu hizmeti niteliğindekiçalışmalarını özel hukuk kuralları altındayapmaktadır.
6102sayılı TTK'nun 16. maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğinceözel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticarişekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamutüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül vemüesseselerin dahi tacir sayılacakları belirtilmiştir.
Buaçıklamalar ışığında, davalınınbir kamu kurumu olduğu ve kamu hizmeti yaptığı; ancak,çalışmalarında özel hukuk hükümlerine tabibir anonim şirket olduğu ve tacir sıfatınıtaşıdığı benimsenmelidir. Bu gibikuruluşların kendi aralarında ve üçüncüşahıslarla olan ilişkilerinden, haksız eylemniteliğindeki tutumundan kaynaklanan uyuşmazlıkların adliyargı yerinde çözümlenmesi gerekir.”
Bu nedenlemüvekkilin uğramış olduğu zararın tazminiiçin mahkemenizde iş bu davayı açma zorunluluğuhasıl olmuştur.
İSTEMSONUCU: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DavalıKuruma ait içme suyu borusunun patlaması nedeniyle müvekkileait serada meydana gelen 5.850,00-TL’lik zararın,592,59-TL Fidanücretinin ve zararın tespiti için yapılan 781,20-TLtespit masrafı olmak üzere toplam 7.223,79-TL nin olayın meydanageldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikteTAHSİLİNE
Yargılamagiderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafaYÜKLETİLMESİNE, karar verilmesini vekaleten talep ederim”demek suretiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı Antalya Su veAtıksu İdaresi (ASAT) Genel Müdürlüğü vekilisüresi içerisinde mahkemeye sunduğu cevap dilekçesindeözetle; görev itirazında bulunmuştur.
Serik3.Asliye Hukuk Mahkemesi: 17.03.2015 gün ve E:2014/447 sayı ileözetle; davada adli yargı yerinin görevli olduğundanbahisle davalı Antalya Su ve Atıksu İdaresi (ASAT) GenelMüdürlüğü vekilinin görev itirazınınreddine karar vermiştir.
Davalı Antalya Su veAtıksu İdaresi (ASAT) Genel Müdürlüğüvekilinin, idari yargı yararına olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içinde verdiği dilekçesi üzerine, davadosyasının onaylı bir örneği DanıştayBaşsavcılığı'na gönderilmiştir.
DanıştayBaşsavcısı; “Anayasanın 125. maddesinde, idareninher türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolununaçık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında daidarenin kendi eylem ve işleminden doğan zararı ödemekleyükümlü olduğu hükme bağlanmış, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-bmaddesinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır.
İdarenin,kendisine görev olarak verilen kamu hizmetiniyürüttüğü sırada hizmet kusuru oluşturaneylemleri nedeniyle bireylerin uğradıkları zararlarıtazminle yükümlü olduğu idare hukuku ilkelerindendir.
2560sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanunun 1. maddesinde; İstanbul Büyükşehir Belediyesinin suve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken hertürlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir eldenişletmek üzere kurulmuş olan İstanbul Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğünün İstanbulBüyükşehir Belediyesine bağlı müstakilbütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz birkuruluş olduğu kurala bağlanmış; Ek-5. maddesinde de,bu Kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde deuygulanacağı düzenlenmiştir.
Buaçıklamalardan anlaşılacağı üzere, 2560sayılı Kanun uyarınca kurulmuş olan su ve kanalizasyonidarelerinin kamu tüzel kişisi olduğu ve Kanunda yapmakla yükümlüolduğu belirlenen alt yapı hizmetlerinin de kamu hizmetiniteliği taşıdığı açıktır. Birbaşka anlatımla, su ve kanalizasyon idareleri kamu hizmetiniteliğini taşıyan alt yapı hizmetlerini idare hukuku ilkeve kurallarına göre kamusal yetki kullanarak kurup,sürdürmekle görevli kılınmıştır. Bubakımdan, bu idareler yürütmekle yükümlükılındıkları bu görevler açısındanTürk Ticaret Kanununa göre tacir sayılamayacakları gibiözel hukuka tabi bir takım iş ve işlemlerdebulunmaları da su, kanalizasyon gibi kamu hizmeti niteliğitaşıyan alt yapı hizmetlerinin kuruluşunun, idare hukukuilke ve kurallarına tabi olduğu sonucunu ortadankaldırmamaktadır.
Dava konusuolayda da davacının serasında yetiştirdiğimahsulün içme suyu boru hattının patlaması veoluşan su taşkını nedeniyleuğradığını ileri sürdüğü maddizarara ilişkin tazminat sorumluluğu, özel hukuktan kaynaklananbir sorumluluk olmayıp davalı idarenin alt yapı hizmetinikusurlu yürütmesinden kaynaklandığı iddiasınadayandığından idare hukuku kurallarına göredeğerlendirilmesi gereken bir sorumluluktur.
Bu durumda,uğranıldığı ileri sürülen zarar, 2560sayılı Kanun uyarınca kamu tüzel kişisi olarakkurulmuş olan ASAT Genel Müdürlüğü'nünYasada belirlenmiş olan kamu hizmeti niteliği taşıyan altyapı tesisini kurma ve işletme yetkisi kapsamında sunmuşolduğu hizmetin kötü işlemesi, hiç işlememesiya da eksik işlemesi bir başka anlatımla hizmet kusuruiddiasına dayandığından uyuşmazlığıngörümü ve çözümü görevi idariyargı yerine ait bulunmaktadır.” demek suretiyle 2247sayılı Yasa'nın 10’uncu maddesi uyarınca, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasınave dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan26.10.2015 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Davadosyası üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalı ASATGenel Müdürlüğü vekilinin anılanYasa’nın 10/2. maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve dahi 12/1. maddede belirtilen süre içindebaşvuruda bulunması üzerine Danıştay Başsavcılığı’nca,davalı ASAT Genel Müdürlüğü bakımından10. maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Serikİlçesi Belpınar Mahallesindeki davacıya aitseraların yanında bulunan ASAT’a ait içme suyu borusununpatlaması sonucu taşan suyun seralarda bulunan domates bitkilerinezarar vermesi sonucu uğranıldığı iddia olunanzararın ve zararın tespiti için yapılan masrafınolayın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziile birlikte davalıdan tazminine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
20.11.1981 gün ve 2560sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanun’un 1.maddesinde, İstanbul Büyük ŞehirBelediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçlagereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak vebir elden işletmek üzere İstanbul Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğü kurulduğu,İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin, İstanbulBüyük Şehir Belediyesine bağlı müstakilbütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz birkuruluş olduğu, İSKİ personelinin 657 sayılıDevlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi bulunduğubelirtilmiş; 2. maddesinin (b) bendinde “b) Kullanılmışsular ile yağış sularının toplanması,yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsızbir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veyabu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerdenbaşlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacaklarınoktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veyayaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya dakurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunlarınbakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekliyenilemelere girişmek”, (d) bendinde “Su ve kanalizasyonhizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilengörevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak”,İSKİ'nin görev ve yetkileri arasındasayılmış; 4. maddesinde, İstanbul BüyükŞehir Belediye Meclisinin, İSKİ Genel Kurulu olarak görevlive yetkili olduğu açıklanmış, ek 5. maddesinde (5/6/1986- 3305/3 md. ile gelen Ek 4 üncü madde hükmü olup maddenumarası teselsül ettirilmiştir.), bu Kanunun diğerbüyükşehir belediyelerinde de uygulanacağıbelirtilmiştir.
2560Sayılı Kanunun Ek 5 nci maddesinin açık hükmükarşısında davalı Antalya Su ve Atıksu İdaresiGenel Müdürlüğünün (ASAT) bir kamu tüzelkişisi olduğu ve bir kamu hizmetin ifası ilegörevlendirildiği kuşkusuzdur.
İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projenin hukukaaykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılacak davalar ile idarenin aynıplan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj,suyolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilere verdiğizararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacakdavaların görüm ve çözümünün, iptalve tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapanidari yargı yerine ait olduğu, idarece herhangi bir ayni hakkamüdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır.
Olayda,davacı tarafından, davalı ASAT’a ait içme suyuborusunun patlaması sonucu seralarda bulunan domates bitkilerinin zararauğradığı iddia edilerek, zararın faizi ile birliktedavalı idareden tahsiline karar verilmesiistemiyle görülmekte olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Anayasanın125 inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerindendoğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralabağlanmış olup, bununla birlikte idarenin yürütmeklegörevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda,düzenlenişinde veya işleyişinde nesnel nitelikli bozukluk,aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusurununhizmetin kötü işlemesi veya hiç işlememesihallerinde gerçekleştiği ve bunun idarenin tazminyükümlülüğünün doğmasına yolaçtığında kuşku bulunmamaktadır.
Öteyandan, kamu hizmetinin, yöntemine ve hukuka uygun olarakyürütülüp yürütülmediğinin, kamuyararına uygun şekilde işletilip işletilmediğinin,hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğu bulunupbulunmadığının yargısal denetiminin, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2.maddesinde “idari dava türleri” arasında sayılan“idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlartarafından açılacak tam yargı davası”kapsamında, idari yargı yerlerince yapılacağıaçıktır.
Belirtilendurum karşısında, davanın görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirdiğinden, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı ASAT GenelMüdürlüğü vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısının BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,davalı ASAT Genel Müdürlüğü vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN Serik 3. AsliyeHukuk Mahkemesince verilen 17.03.2015 gün ve E:2014/447 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 26.10.2015gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy