T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 663
KARAR NO : 2015 / 686
KARAR TR : 26.10.2015
ÖZET : Davacının 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle davalı belediye adına kayıtlı taşınmazın tapusunun iptal edilerek davacı adına tescili istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Z.Ç.
Vekili : Av. C.Ü.
Davalı :Gebze BelediyeBaşkanlığı
Vekilleri :Av. M.T. & Av. T. D.& Av. K. T.
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde; müvekkilinin babası NazımÇoban’ın, mülkiyeti davalı Belediye’ye aitbulunan Gebze, Mustafa Paşa Mah. Çakaldere mevkii 81 pafta, 321 ada64 parsel taşınmaz üzerinde tek katlı yığma konutinşa ederek ikamet etmekte iken, 24.02.1984 tarihindeyürürlüğe giren 2981 sayılı İmar veGecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanun gereğince tapu almakiçin gerekli başvurularda bulunmuş ve kendisine Tapu TahsisBelgesi verilmiş, müracaat masrafı ve taşınmazvergilerini de ödemiş olduğunu; müvekkili Z. Ç.’ın,Ardahan Sulh Hukuk Mahkemesinin 01.10.2012 tarih, 2012/400-448 E/Ksayılı ilamı ile Nazım Çoban’ın 1 paylamirasçısı olduğunun belirlendiğini, diğertüm mirasçıların da dava konusu taşınmazınmüvekkiline ait olduğu hususunda muvafakatname imzaladıklarını;davaya konu taşınmazın, daha sonra imar uygulamasına tabitutularak Gebze, Mustafa Paşa Mahallesi 3136 ada, 2 parselsayılı taşınmaz olarak sınırlandırıldığını;müvekkilinin, 2981 sayılı kanunla kurulan yeminli özelteknik büroya başvurarak dosya tanzim ettirdiğini, budosyanın Gebze Belediye Başkanlığına sunulduğunu,Tahsis Belgesi’nde belirtildiği üzere müvekkilinintasarrufundaki taşınmaz kısmının, 24.07.1984 tarih ve213 sayılı yazı ile müvekkili adına tahsis edildiğini; müvekkiline ait yapının, 2981 sayılıyasanın 4/a maddesi gereğince “muhafaza edilecek”yapılardan olduğunu, Tespit Formunda da belirtildiği üzere1981 yılından önce yapıldığını; 2981sayılı yasanın 10/a maddesinden bahisle; davaya konutaşınmazın bulunduğu Gebze, Mustafa Paşa mahallesindekadastro çalışmalarının 1960’lıyıllarda yapılıp tamamlandığını, 2981sayılı yasanın yürürlük tarihinden itibarenBelediyece sayısız imar uygulaması yapılmasınarağmen müvekkile tapu verilmesi gerekirken, bugüne kadar tapuverilmemiş olmasının, anılan yasa hükmüneaykırılık oluşturduğunu; 2981 sayılıyasanın 7. maddesinin 9. paragrafında, “(Ek fıkra: 3366 -18.5.1987) 2981 sayılı Kanun'a göre kurulan yeminli özelteknik bürolar, kendilerine intikal eden müracaatlara ilişkintespit ve değerlendirme işlemlerine ait dosyaları en geç7 Eylül 1987 tarihine kadar tamamlayarak sonuçlandırmasıiçin belediye, hazine, özel idare veya vakıflar idaresineteslim etmekle ve bu idareler de, kendilerine intikal eden dosyaları,intikal tarihinden itibaren en geç 3 ay içindesonuçlandırmakla görevli ve sorumludurlar hükmüneyer verilmiş olmasına rağmen, aradan geçen 30yıllık süre boyunca bu işlemin tamamlanmaması vemüvekkilinin yasa ile tanınan mülkiyet hakkını eldeedememesinin, tamamen davalı kurumun görev ihmalindenkaynaklandığını; 23.07.1986 tarihinde yürürlüğegiren 3290 sayılı Kanun İle Bazı MaddeleriDeğiştirilen ve Bazı Maddeler Eklenen 2981 sayılıKanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 25. maddesinde,"Islah imar planı hazırlanıp onaylandıktan ve Kanunun10. madde (c) bendi gereğince, kesin parselasyon durumu belirlenip tapuyatescil edildikten sonra, durum, belediye veya valilikçe gecekondusahiplerine duyurulur. Gecekondu sahibi tapu tahsis belgesi ile birlikte, arsatahsis eden kuruluşa müracaat ederek satın alma işleminisonuçlandırır ve tapu idaresinden tapusunu alır”hükmüne yer verilmiş ise de, müvekkiline dava tarihinekadar ıslah imar planı yapıldığı şeklindebir bildirimde bulunulmadığını, bu nedenle tapualınması için başvuru yapılamadığını;davalı kurum nezdinde yapılan başvurularda ise, davalıkurumun ısrarla tapu vermeye yanaşmadığı gibi,rayiç bedel adı altında keyfi olarak belirlenen yüksekmaliyetlerle müvekkilini taşınmazı satın almaya zorladığını;her ne kadar 2981 sayılı yasa, 31.05.2012 tarihindeyürürlüğe giren 6306 sayılı yasanın 23.maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ise de,müvekkilinin mülkiyet hakkının bu tarihten çokönce doğduğunu, kazanılmış haklarınkorunması gerektiğini ifade ederek; davaya konutaşınmazın üçüncü kişilere devir vesatışının önlenmesi amacıyla, taşınmaz kaydınaihtiyati tedbir konulmasına; Gebze, Mustafa Paşa Mah. 3136 ada 3parsel sayılı taşınmazın davalı Belediyeadına olan tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline kararverilmesi istemiyle 20.11.2014 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalı vekili süresiiçerisinde sunduğu cevap dilekçesinde; davanın idariyargı yerinde çözülmesi gerektiğinden bahisle görevitirazında bulunmuştur.
GEBZE 3. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 17.03.2015 gün ve E:2014/771 sayı ile, davanıntapu iptali ve tescil istemine yönelik olduğundan bahisle, görevitirazının reddine karar vermiştir.
Davalıvekilinin idari yargı yararına olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içinde verdiği dilekçe üzerine; dilekçe,dava dosyasının onaylı bir örneği ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı'na gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI:“(…) 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanunun tespit ve değerlendirme işlemleribaşlıklı 8. maddesinde tespit kapsamına, temelinşaatı tamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş olmak kaydı ile hazine, belediye, ilözel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu hükmebağlanmıştır. Aynı Yasanın 10. maddesinde, buKanun hükümlerine göre, hazine, belediye, il özel idaresineait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapıların, 12. madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yerin hak sahibine tahsis edileceği ve bu tahsisinyapıldığının tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verileceği;tapu tahsis belgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkiledeceği, hak sahibi olmadığı halde tapu verilenkişilerin tapularının resen iptal edileceği; aynıYasanın 13. Maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde; hazine,belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanunuyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerindeıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleriiçinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önlemebölgesinden başka bir arsa veya hisse verileceği; aynımaddenin 2. fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayangecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, birgecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakınbölgelerde yapılmış ıslah imar planıiçinde meydana gelen boş imar parsellerinin müstakil, hisseliveya kat mülkiyeti esasına göre verileceği hükmebağlanmış; 14. maddesinde ise bu kanun hükümlerindenyararlanamayacak olan yapılar ayrıntılı olarakdüzenlenmiştir.
2981 sayılı Yasahükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapuvermek" yada hak sahibi olmadıkları anlaşılanlaraverilmiş olan "tapuları re'sen iptal etmek" şeklindekiyetkilerini kullanması, ayrıca bu şekilde kurulanmülkiyetin, Medeni Kanun hükümleri dışında veözel bir kanun hükmü gereğince idari tesciledayanması, tapuya yapılan bu tescilin de, idari işleminicrası niteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın uygulama işlemlerinin dayanağıolan yasal düzenleme çerçevesindeçözümlenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden;davacının, üzerinde gecekondusunun bulunduğutaşınmaz için 2981 sayılı İmar ve GecekonduMevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanun ile 2981 sayılı Kanununbazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı MaddelerEklenmesi Hakkında 3290 sayılı Kanun uyarınca tapu tahsisbelgesi verilmesine karşın, adına tescil edilmemesi nedeniyle taşınmazınBelediye adına olan tapusunun iptal edilerek davacı adınatescili istemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşılmıştır.
Bu durumda, davacınıntalebinin 2981 sayılı Yasada öngörülen haksahipliği esaslarına uygun olup olmadığınınbelirlenmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümündeİdari Yargı yerleri görevli bulunmaktadır.
SONUÇ:Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Yasanın 10'uncumaddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine…” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan26.10.2015 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre, davalı vekilinin anılan Yasanın 10.maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine, Danıştay Başsavcısınca 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Gebzeİlçesi, Mustafa Paşa Mahallesi, 81 pafta, 321 ada 64 parselsayılı taşınmaz üzerinde (3136 ada, 2 parselsayılı)bulunan yapının, tapu tahsis belgesinedayanılarak Belediye adına olan tapusunun iptal edilerek davacıadına tescili istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlığa konuişlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülenusul ve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilereverilmesine olanak sağlamıştır.
Nitekim, anılanYasa’nın “Tapu Verme” başlıklı 3290sayılı Yasa ile değişik 10. maddesinin (a) bendinde,“Bu Kanun hükümlerine göre hazine, belediye, il özelidaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra,kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve butahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine “Tapu Tahsis Belgesi” verilir. Taputahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkileder. (Ek:18/5/1987-3366/4 md.) Ancak ıslah imar planı veya kadastroplanları ile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine haksahiplerine doğrudan tapuları verilebilir” hükmüneyer verilmiştir.
Buna göre, Yasa’daöngörülen usul ve koşullara uygunluğu saptananlara haksahipliği ölçütüne dayalı olarak arsa veyahisse tahsis edilmekte ve gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonrada, yapılmış olan tahsis esas alınarak idarece haksahiplerine tapu verilmektedir.
2981 sayılıYasa hükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapuvermek" ya da 10. maddesinin b bendinde belirtildiği gibi hak sahibiolmadıkları anlaşılanlara verilmiş olan"tapuları resen iptal etmek" şeklindeki bu yetkileriniidari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan birsonucu olarak kullanması ve ayrıca bu şekilde kurulanmülkiyet, Medeni Kanun hükümleri dışında veözel bir kanun hükmü gereğince idari tesciledayandığı gibi tapuya yapılan tescilin de, bu idariişlemin icrası niteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın sözü edilen uygulamaişlemlerinin dayanağı olan yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır.
Dava dosyasınınincelenmesinden; davacı vekilinin, müvekkilinin üzerindegecekondusunun bulunduğu taşınmaz için 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunile 2981 sayılı Kanunun bazı MaddelerininDeğiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddeler EklenmesiHakkında 3290 sayılı Kanunun aradığıtüm koşulların yerine getirildiğini; anılan Yasauyarınca tapu tahsis belgesi verilmesine karşın, adınatescil edilmemesi nedeniyle taşınmazın Belediye adına olantapusunun iptal edilerek müvekkili adına tescili istemiylebakılan davayı açtığı anlaşılmıştır.
Bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetininiktisap yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinedeğil, 2981 sayılı Yasa’daöngörülen hak sahipliği esasınadayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,uyuşmazlığa konu işlemin tesis edildiği vedavanın açıldığı tarih itibariyleyürürlükte bulunan 2981sayılı Yasa’ya dayanılarakaçılan tapu iptali ve tescil davasının görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirmektedir.
Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurunun kabulü ile, davalı vekilinin görevitirazının Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesince reddine ilişkinkararın kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı vekilinin GÖREV İTİRAZININREDDİNE İLİŞKİN Gebze 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin17.03.2015 gün ve E:2014/771 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,26.10.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy