T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 745 KARAR NO : 2015 / 743 KARAR TR : 26.10.2015 ÖZET : Davacının kullanımında bulunan biçerdöver nitelikli tarım iş makinesinin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespiti istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :S.D. Vekili :Av. R.Y. Davalı :HASIMSIZ O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde; “Müvekkile ait 8040 Clayson, 1985 model, 2723model nolu, 4523048 şase nolu, E 9995 / 052 FJ seri (motor) nolubiçerdöver bulunmaktadır. Müvekkil bubiçerdöveri yıllardır tarım iş makinesi olarakçalıştırmış hatta bu faaliyet kapsamında23894246682 Vergi numarasında vergi mükellefi olarak işlem görmüşve hala da kaydı sürmektedir. Nitelikleri yazılıbiçerdöver şu anda müvekkilin zilyetliğinde olup,Kırşehir Kılıçözü sanayi sitesindebulunmakta, 2013 yılı hasat dönemi için biçerdöverinhasata hazırlık kapsamında son bakımlarıyapılmaktadır. Eski modelbiçerdöverler ekseriyetle menkul kapsamında işleme tabitutulmakta, oda kaydı yada plaka kaydı olmadan faaliyettebulunabilmekte iken son dönemlerde eski biçerdöverlerinkayıtları Ziraat Odaları tarafından yapılmakta,biçerdöverler kayıt altına alınmakta vebiçerdöverleri plaka verilmektedir. Keza, biçerdöverlerinplakası olmadığı taktirde ise trafiğeçıkması mümkün olmamakta, biçerdöverlergideceği yere gidememekte, nakli yapılamamakta, tarımsal faaliyetteiş makinesi olarak kullanılamamaktadır. İşbu nedenlerdendolayı, 8040 Clayson, 1985 model, 2723 model nolu, 4523048 şase nolu,E 9995 / 052 FJ seri (motor) nolu biçerdöver nitelikli tarımiş makinesinin mülkiyetinin müvekkile ait olduğununtespitini talep etme zaruretimiz hasıl olmuştur. Tensiple birlikte,biçerdöverin bulunduğu mahalde keşif icrası ilebilirkişi incelemesi yaptırılmasına, 8040 Clayson, 1985 model, 2723model nolu, 4523048 şase nolu, E 9995 / 052 FJ seri (motor) nolubiçerdöver nitelikli tarım iş makinesininmülkiyetinin müvekkil Sücattin DAG’a (Tc.Kimlik no:23894246682, Halil İbrahim oğlu , 1958 doğumlu) aitolduğunun tespitine,” karar verilmesi istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır. Kırşehir Sulh HukukMahkemesi:14.08.2013 gün ve E:2013/438, K:2013/818 sayılı kararı ileözetle; “davacı vekili duruşmadaki beyanındabiçerdöverin tamir amaçlı olarak geçici olarakKırşehir sanayisinde bulunduğunu beyan etmiştir. Bu noktanazara alındığında mahkememizin bu davaya bakmakla yetkiliolmadığı anlaşıldığından, mahkememizinyetkisizliğine, dosyanın karar kesinleştiğinde yetkiliMucur Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine” şeklinde kararvermiştir. İş bu kararakarşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay4. Hukuk Dairesi 18.09.2013 gün, E:2013/13485, K:2013/14483sayılı ilamı ile özetle; “...Somut olaydadavacı, idari kurumlara sunulduğunda idareyi belli doğrultudazorlayıcı ve bağlayıcı işlem yapmayayöneltecek bir karar verilmesini istediğine göre, isteminniteliği gereği uyuşmazlığın görüm veçözüm yerinin idari yargı yeri olduğu sonucunavarılmaktadır. Mahkemece, yargı yolu bakımındanmahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesininreddedilmesi gerekirken yetkisizlik kararı verilmiş olması usulve yasaya uygun bulunmadığından kararın bozulmasıgerekmiştir.” şeklindeki gerekçesiyle hükmünbozulmasına karar vermiştir. Kırşehir Sulh HukukMahkemesi:Yargıtay’ın bozma ilamına uyduktan sonra 13.12.2013gün ve E:2013/1124, K:2013/1299 sayılı kararı ileözetle; davanın idari yargı yerinde görülmesigerektiğinden bahisle davanın görev yönünden reddinekarar vermiş, işbu karara karşı yapılan temyizbaşvurusu üzerine Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 14.01.2015gün ve E:2014/443, K:2015/133 sayılı ilamı ilehükmün onanmasına karar vermiş ve kararkesinleşmiştir. Davacı vekili aynıistemle bu kez idari yargı yerinde dava açmıştır. Yozgat İdare Mahkemesi: 14.07.2015 gün veE:2015/245 sayı ile özetle; “uyuşmazlıkta,davacı tarafından idari dava türleri arasında sayılan“iptal” yada “tam yargı” davasıaçılmadığı gibi idari dava türleriarasında sayılmayan “mülkiyetin tespitinin”işbu dava dilekçesi ile istenildiği, bu durumda davacıisteminin görüm ve çözümünün adliyargı mercilerinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.”demek suretiyle, davanın adli yargı yerinde görülmesigerektiğini belirterek, 2247 sayılı Kanunun 19.maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan26.10.2015 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu,idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 8040 Clayson marka, 1985model, 2723 model nolu, 4523048 şase nolu, E 9995 / 052 FJ seri (motor)nolu biçerdöver nitelikli tarım iş makinesininmülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespiti istemiyle Hasımsızolarak açılmıştır. Türkiye Odalar ve BorsalarBirliği Yönetim Kurulunun 17/10/2008 tarihli ve 113 sayılıkararı ile yürürlüğe konulmuş olan, İş MakinelerininTescili İle İlgili Esasların “Amaç” başlıklı1. maddesinde; '' MADDE 1- (1) Bu Esaslarınamacı; gerçek veya tüzel kişilere ait işmakinelerinin, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göretescilinin yapılması; seferberlik ve savaş halihazırlıkları çalışmalarında ülke içindemevcut iş makinelerinin potansiyelinin belirlenmesi ve devamlı olarakizlenmesi usul ve esaslarını belirlemektir. '' hükmü, ''Kapsam '' başlıklı 2.maddesinde; ''MADDE 2- (1) Bu Esaslar; 2918 sayılı Karayolları TrafikKanununda tanımlanan iş makinelerinden; gerçek veya tüzelkişilere ait olan ve tarım kesiminde kullanılanlarındışında kalan ve sanayi, bayındırlık vediğer kesimlerde kullanılan iş makinelerini kapsar. ''hükmü, ''Dayanak '' başlıklı 3.maddesinde; ''MADDE 3- (1) Bu Esaslar; a) 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu, b) 18.07.1997tarih ve 23053 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlananKarayolları Trafik Yönetmeliği, c) 8/11/1983 tarihve 18215 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 04/11/1983 tarih ve2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu ve bu Kanunuyarınca çıkarılan 16/7/1990 tarih ve 20576sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 24/5/1990 tarih ve 90/500sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Tüzüğü, d) TürkiyeOdalar ve Borsalar Birliği ile Maliye Bakanlığıarasında imzalanan 06.08.1985 tarihli protokol, dayanılarakhazırlanmıştır. '' hükmü, ''Tescil belgesi düzenleme yetkisi '' başlıklı 5.maddesinde; ''MADDE 5- (1) Kamu kuruluşlarına ait olan iş makinesitüründen araçların tescilleri ilgilikuruluşlarınca yapılır. Gerçek veya tüzelkişilere ait olan iş makinelerinden; tarım kesimindekullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesimindekullanılanların dışında kalan ve sanayi,bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanlarıntescilleri, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayiodalarınca, tarım kesiminde kullanılanlar hariç olmaküzere il trafik komisyonlarından karar alınmak şartıile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleribelediyelerce yapılır. '' hükmü, ''İş makinesinin tescil edilmesi için istenen belgeler ''başlıklı 9.maddesinde; ''MADDE 9- (1) İş makinesinin tescil edilmesi için; a) Odaya hitabenyazılmış ve iş makinesinin tescilini talep edendilekçe. b) İşmakinesi sahiplik belgesi; 1) Sıfıraraçlar için fatura (İş makinesi ithal edilmiş isefaturaya ek olarak gümrük giriş beyannamesi ve gümrükvergisinin ödendiğine dair makbuz). 2) İkinci elaraçlar için noter satış senedi. 3) Verasetilamı. 4) Yukarıdaanılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacaksahiplik belgesi... '' hükmü yer almaktadır. Dosyakapsamından ve dava dilekçesindenanlaşıldığı üzere; davacı, zilyetliğindekiiş makinesinin tescilini ziraat odasına yaptırabilmekiçin, yukarıda belirtilen 9.maddenin 4.fıkrasıhükmü uyarınca mahkemeye başvurarak iş makinesininkendisine ait olduğunun tespiti istemiyle, başka bir deyişletaşınır bir malın mülkiyet hakkının tespitiistemiyle uyuşmazlığa konu davayıaçmıştır. 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde,idari dava türleri; '' idari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarhariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesiiçin yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar '' olarak tanımlanmış olup,açılan davanın kanunda belirtilen dava türlerindenherhangi birine uymadığı tartışmasızdır. Öteyandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 106.maddesi adliyargı yerinde görülebilecek olan dava türlerinden '' TespitDavası'nı '' düzenlemiş olup, '' MADDE 106- (1) Tespitdavası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkininvarlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahteolup olmadığının belirlenmesi talep edilir. ''hükmü yer almaktadır. Olayda,davaya konu iş makinesinin mülkiyetinin davacıya aitolduğunun tespiti, yani 106.maddede belirtildiği şekilde birhakkın (mülkiyet hakkı) tespitinin istenilmiş olmasıkarşısında uyuşmazlığınçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle,davanın görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli olduğundan, Yozgat İdare Mahkemesi'nin başvurusununkabulü ile, Kırşehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nce verilengörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yozgat İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,Kırşehir Sulh Hukuk Mahkemesince verilen 13.12.2013 gün veE:2013/1124, K:2013/1299 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 26.10.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy