T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 560 KARAR NO : 2015 / 682 KARAR TR : 26.10.2015 ÖZET : 6360 sayılı Yasa’nın Geçici 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca Mardin Valiliği tarafından oluşturulan Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu tarafından alınan karar gereğince Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na devrine karar verilen itfaiye aracının teslimi istemi ile açılan davanın, özel hukuk hükümlerine göre İDARİ YARGI yerinde görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili :Av. A.S.& Av.F.A. Davalı : Midyat BelediyeBaşkanlığı O L A Y :Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; 6360 sayılı Yasa gereğinceMardin Valiliği’nce oluşturulan Devir, Tasfiye vePaylaştırma Komisyonu tarafından alınan 12.08.2014 tarih ve2014/19 sayılı karar ile 47 LC 215 plakalı 1997 modelFatih 170.25 marka itfaiye aracının BüyükşehirBelediye Başkanlığı’na devrine karar verildiğini,komisyonca devrine karar verilen diğer araçların idareceteslim edilmesine rağmen 47 LC 215 plakalı aracın teslimedilmemesi nedeniyle 18.06.2014 ve 14.07.2014 tarihlerinde davalı idareyeyapılan başvuruların sonuçsuz kaldığınıbelirterek; Mardin Valiliği tarafından kurulan Devir, Tasfiye vePaylaştırma Komisyonu tarafından idareye devrine karar verilen47 LC 215 plakalı itfaiye aracının teslimi istemiyle adliyargıda dava açmıştır. MİDYAT 2. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ:15.01.2015 gün ve E:2015/21 K:2015/12 sayılıkararında özetle; 6360 sayılı Yasa’nınyürürlüğe girmesi ile birlikte 30.03.2014 tarihindeMardin’in Büyükşehir Belediyesi olduğunu, aynıyasa gereğince oluşturulan Mardin Valiliği İl Mahalliİdareler Müdürlüğü Devir Tasfiye vePaylaştırma Komisyonu karar tutanağı ileuyuşmazlığa konu itfaiye aracının MardinBüyükşehir Belediyesi’ne teslim edileceğininbelirtildiği, yasal düzenleme ile oluşturulan idari komisyonca kararalındığı, idarenin her türlü eylem veişleminin tarafları olan tüzel kişiliklerin de kamu kurumuoldukları, bu hali ile uyuşmazlığın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2.maddesine göre uyuşmazlık konusunun idari yargıyıilgilendirdiği, adli yargınıngörevli olmadığı gerekçesi ile davadilekçesinin görev yönünden reddine karar vermiş veverilen karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı vekili aynıistemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır. MARDİN İDAREMAHKEMESİ: 22.05.2015 gün ve E:2015/926 sayılıgönderme kararında özetle; 2576 sayılı Bölgeİdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi MahkemelerininKuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinin (a)bendinde; vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk dereceDanıştay’da çözümlenecek olanlardışındaki iptal davaları ile tam yargıdavalarını çözümlemek İdare Mahkemeleriningörevleri arasında sayılmış, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (1-a) bendinde;idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları ve (1-b) bendinde de, idari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları idaridava türleri arasında gösterilmiş, aynı maddenin2’nci fıkrasında da, idari mahkemelerin idari eylem veişlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracakbiçimde yargı kararları veremeyecekleri; diğer taraftan,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 105. maddesinde edadavasının tanımının yapıldığıgerekçesiyle davanın görüm veçözümünde adli yargı mercilerinin görevliolduğu sonucuna varıldığından, 2247 sayılıKanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine, dosya incelemesinin UyuşmazlıkMahkemesi’nce karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan26.10.2015 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesi’nceanılan Yasa’nın 19. maddesinde öngörülen usul veyönteme uygun biçimde başvuruda bulunulduğuanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkgörülmediğinden esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 6360 sayılı Yasa’nınGeçici 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca MardinValiliği tarafından oluşturulan Devir, Tasfiye vePaylaştırma Komisyonu tarafından alınan karargereğince Mardin Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı’na devrine karar verilen 47 LC 215plakalı itfaiye aracının teslimi istemiyleaçılmıştır. 12.11.2012 tarih ve 6360sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi veYirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik YapılmasınaDair Kanun 06.12.2012 tarihinde yayımlanmıştır. Bu kanungereğince; hangi illerde Büyükşehir Belediyesi veilçe kurulduğu, bu belediyelerle mevcut belediyeler arasındakiilişkiler ayrıntılı olarak elealınmıştır. 6360 sayılıKanun’un “Büyükşehir belediyesi kurulması vesınırlarının belirlenmesi” başlıklı 1.maddesinde; “ (1) Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya,Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon,Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülkisınırları olmak üzere aynı adlabüyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin ilbelediyeleri büyükşehir belediyesinedönüştürülmüştür. … (3) Birinci ve ikincifıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülkisınırları içerisinde yer alan köy ve beldebelediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış,köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarakbağlı bulundukları ilçenin belediyesinekatılmıştır. … (5) Birinci, ikinci vedördüncü fıkrada sayılan illerdeki il özelidarelerinin tüzel kişiliğikaldırılmıştır. (6) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illerin bucakları ve bucakteşkilatları kaldırılmıştır.” “İlçekurulması ve sınırlarının belirlenmesi”başlıklı 2. maddesinde “…(20) Mardin ilinde,Kızıltepe ilçesine bağlı GökçeBelediyesi Merkez ilçeye bağlanmıştır. (21) Mardin ilinde, Mardin Belediyesinin mahalleleri merkezolmak üzere Mardin Merkez ilçe sınırlarıiçerisindeki köyler ile belediyelerden oluşan Artukluilçesi ve aynı adla belediye kurulmuş..” Geçici 1. maddesinde ; “ (1) Bu Kanundakidevir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmeküzere vali tarafından, bir vali yardımcısınınbaşkanlığında, valinin uygun göreceği kurum vekuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarınınkatılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonukurulur. Bu komisyona yardımcı olmak üzere valiningörevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabilir. (2) 1 inci maddeye göretüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köyler,mevcut personelini, taşınır vetaşınmazlarını, iş makineleri ve diğertaşıtları ile kamu kurum ve kuruluşlarına olan alacakve borçlarını katılacakları ilçe belediyesinebu Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren bir ayiçinde bildirir. Bu belediye ve köylerintaşınmazlarının tahsisi ve kiralanması, iş vetoplu iş sözleşmesinin yapılması, yeni nazım veuygulama imar planının yapılması, imar planıdeğişikliği ve revizyonu ile her türlü imaruygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri vediğer taşıtların satışı ile borçlanmalarıkatılacakları ilçe belediyesinin onayınabağlıdır. Henüz ilçe belediyesioluşmamış yerlerde bildirimler il belediyesine yapılırve onaylar il belediyesince verilir. Bu fıkranınyürürlüğe girdiği tarihten önce ilanıyapılmış memur alımları hariç olmakkaydıyla, yine bu Kanun ile tüzel kişiliklerikaldırılan belediye ve köyler tarafından nakil yoluylaatanacaklar da dâhil olmak üzere hiçbir şekilde yenipersonel alımı yapılamaz ve bu belediye ve köylertarafından aynı tarihten itibaren tüzel kişiliğin sonaereceği tarihi geçecek şekilde veya mevcut hizmetalımlarının kapsamını ve personelsayısını genişletecek şekilde hizmet alımısözleşmesi düzenlenemez. (3) 1 inci maddeye göretüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerinpersoneli, her türlü taşınır ve taşınmazmalları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıylailgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi,bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir. Devirişlemi ilk mahalli idareler genel seçimi itibarıyla uygulamayakonulur. (4)Bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özelidareleri; personelini, her türlü taşınır vetaşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarınıbu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içindevaliliğe bildirir. Bu idarelerin taşınmazlarınınsatışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu işsözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması(inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğertaşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleriBakanlığının onayına bağlıdır. BuKanunun yayımlandığı tarihten önce ilanıyapılmış memur alımları hariç olmakkaydıyla, bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan ilözel idareleri tarafından nakil yoluyla atanacaklar da dâhilolmak üzere hiçbir şekilde yeni personel alımıyapılamaz ve bu il özel idareleri tarafından aynı tarihtenitibaren tüzel kişiliğin sona ereceği tarihi geçecekşekilde veya mevcut hizmet alımlarının kapsamınıve personel sayısını genişletecek şekilde hizmetalımı sözleşmesi düzenlenemez. 5)Bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özelidarelerinin her türlü taşınır ve taşınmazmalları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıylailgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlıveya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına,valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyonbaşkanlığına, büyükşehir belediyesine vebağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesinekarar verilir. Devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genelseçimi tarihinde uygulamaya konulur. Maliye Hazinesine devredilentaşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarihitibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmişsayılır. Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletinhüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan MaliyeBakanlığınca, bu Kanunun 1 inci maddesiyle tüzelkişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere veköy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar;kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal niteliktekigörevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla;ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlıveya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyonbaşkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine,büyükşehir belediyelerinin bağlıkuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmişsayılır. (6) Bu Kanuna göre tüzelkişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin personeli,komisyon kararıyla ilgisine göre yatırım izleme vekoordinasyon başkanlığı, büyükşehirbelediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesinedevredilir. (7) Bu Kanunlabüyükşehir belediyesine dönüşen il belediyesininsahip olduğu her türlü taşınır,taşınmaz malları ve personeli, komisyon kararıyla ilgisinegöre büyükşehir belediyesi ve ilçe belediyeleri ilebağlı kuruluşlar arasındapaylaştırılır. (8) Bu Kanunlabüyükşehir ilçe belediyesi olan belediyelerceyürütülen su, kanalizasyon, katı atık depolama vebertaraf, ulaşım, her çeşit yolcu ve yükterminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiyehizmetlerine ilişkin olmak üzere personel, her türlütaşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerinyerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak veborçları, komisyonca ilgisine göre büyükşehirbelediyesi ile ilgili bağlı kuruluş arasındapaylaştırılır.” hükümleridüzenlenmiştir. Diğer taraftan,2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırıbaşlıklı 2. maddesinde; “ (Değişik: 10/6/1994 -4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır: a) (İptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih ve E:1995/27, K:1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 - 4577/5md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâledilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları, c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar…” şeklindekidüzenleme ile idari dava türleri düzenlenmiştir. Dosyalar kapsamındayapılan incelemede; 6360 sayılı Yasa ile Mardinİli’nde sınırları il mülki sınırlarıolan Büyükşehir Belediyesi’nin kurulduğu; Mardin BüyükşehirBelediyesi’nin kurulmasından sonra Mardin Valiliği İlMahalli İdareler Müdürlüğü tarafındanoluşturulan Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu’ncaalınan 18.03.2014 tarih ve 2014/5 sayılı karar gereğince“ 47 LC 215 plakalı itfaiye aracının”Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nadevrine karar verildiği; bu karar nedeniyle davacı belediyeninaracın devri için 18.06.2014 ve 14.07.2014 tarihlerinde davalıbelediyeye başvurduğu halde aracın teslim edilmediği; MidyatKaymakamlığı’nın Mardin BüyükşehirBelediyesi’ne verdiği 08.07.2014 tarih 2014/260 sayılıcevabi yazılarında”… 1-Ülkelerindeki içsavaştan kaçarak yurdumuza sığınan Suriyelimülteciler için ilçemizde kurulan Konaklama Tesisiİtfaiye - Vidanjör ve Çöp Toplama Hizmet alımıişinin 24.06.2013 tarihli protokol ile Midyat Belediyesi’neverildiği, 2- Protokol hükümleri gereği hizmetalımı işinin süresinin devam ettiği,..”bildirilmekle dava konusu aracın Midyat Belediyesi’ninyaptığı protokol gereğince kiralandığı;18.03.2014 tarih ve 2014/5 sayılı kararın MardinBüyükşehir Belediyesi’nin Mardin İdareMahkemesi’ne açmış olduğu E:2014/1686sayılı dava dosyasında Mardin BüyükşehirBaşkanının da komisyona dahil edilmemesi nedeniyle alınanyürütmeyi durdurma kararı sonrasında usulüne uygunolarak 26.09.2013 tarih ve 8688 sayılı Valilik Oluru ile yeniden oluşturulanDevir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu’nun 12.08.2014 tarih ve2014/19 sayılı kararında, dava konusu 47 LC 215 plakalıİtfaiye aracının ilk kararda olduğu gibi MardinBüyükşehir Belediyesi’ne devrine karar verildiği vearacın teslim edilmemesi nedeniyle 23.09.2014 tarihinde davaaçıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıdaaçıklanan yasal düzenlemeler ve somut uyuşmazlıkbirlikte ele alındığında;6360 sayılı Yasa ileoluşturulan komisyonca ve yine Yasa’da öngörülenhükümler dikkate alınarak karar alındığı,komisyon kararına rağmen davacı belediyeye devrine karar verilenitfaiye aracının teslim edilmediği, davanın konusunun yasagereğince kurulan komisyon kararının uygulanmasınailişkin bulunduğu anlaşılmış olup, belirtilenduruma göre, 6360 sayılı Yasa ve buna dayalı komisyonkararının yerine getirilmesine yönelik bulunan davada,anılan yasal düzenlemelere uygunluğunun denetlenmesigerektiğinden, davanın görüm veçözümünde 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2. maddesi gereğince idari yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Mardin İdareMahkemesi’nin 22.05.2015 tarih ve E:2015/926 sayılıbaşvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Mardin İdareMahkemesi’nin 22.05.2015 tarih ve E:2015/926 sayılıBAŞVURUSUNUN REDDİNE,26.10.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy