T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 699
KARAR NO : 2015 / 705
KARAR TR : 26.10.2015
ÖZET : 2918 sayılı Yasa’nın Ek 2/3. maddesi uyarınca verilen para cezasına ilişkin kararın iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3.maddesi ve aynı Kanun’un 27. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :B.K. Vekili :Av. H.İ.K. Davalı :İstanbul Valiliği, A Bölgesi Trafik Ekipler Amirliği O L A Y :İstanbul Valiliği, A Bölgesi Trafik Ekipler Amirliğince yapılanincelemede, 34 AG 5755 plaka sayılı aracın yasadışı taşımacılık yaptığınıntespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun Ek 2/3. madde ve fıkrası uyarınca, sürücübelgesi sahibi davacı adına 28.4.2014 gün ve HH-143894 seri-sıranumaralı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağıdüzenlenerek, davacıya 2.181,00 TL idari para cezası verilmiş,ayrıca araç trafikten men tutanağı ile araç 60gün süre ile trafikten men edilerek muhafaza altınaalınmıştır. Davacı vekili, idari paracezasının iptal edilmesi istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur. BAKIRKÖY 5.SULH CEZA HAKİMLİĞİ: 13.2.2015 gün veD.İş:2014/183 sayı ile; 5326 sayılı KabahatlerKanunu’nun 27/8. maddesine göre idari para cezası yanındaidari yargının görev alanına giren kararın daverilmiş olması nedeniyle yapılan başvuru konusunda kararverme görevinin idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle itirazın görev yönünden reddine kararvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir. Davacı vekili, bu kez, idaripara cezası ile araç trafikten men tutanağının iptaledilmesi istemiyle idari yargı yerinde ayrı ayrı davaaçmıştır. İstanbul 4.İdare Mahkemesi, davacının idari para cezasınakarşı açtığı davanın yargılamasısırasında, araç trafikten men tutanağınıniptali istemiyle de İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 2014/865esasına kayıtlı davanın açıldığınınanlaşıldığı, aynı maddi fiilden kaynaklananişlemlere karşı açılan bu dava ile İstanbul 1.İdare Mahkemesinin esasına kayıtlı dava arasındabağlantı bulunduğu gerekçesiyle dosyanınİstanbul Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine kararvermiş, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Birinci Kurul’unun6.4.2015 gün ve E:2015/7727, K:2015/5475 sayılı kararı ile,bağlantı isteminin kabulüne, bağlantılıdosyaların birlikte incelenerek görüm ve çözümeesas olmak üzere İstanbul 1. İdare Mahkemesinin yetkilikılınmasına, İstanbul 4. İdare Mahkemesidosyasının esas kaydı kapatılmak ve yetki verilenİstanbul 1. İdare Mahkemesine gönderilmek üzere davadosyalarının ilgili mahkemelerine iadesine karar vermesiüzerine, İstanbul 4. İdare Mahkemesi dava dosyasınıİstanbul 1. İdare Mahkemesine gönderilmiştir. İSTANBUL 1.İDARE MAHKEMESİ: 12.5.2015 gün ve E:2015/960, K:2015/998sayı ile; idari para cezasının iptal edilmesi istemiyleaçılan davanın 2918 sayılı Kanun ve 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesinde yer alandüzenleme nedeniyle çözümünün adli yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmedenkesinleşmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan26.10.2015 günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Uyuşmazlık MahkemesiGenel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, buKanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...”açıkça belirtilmiştir. Bu durumgözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur. Adlive idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa’nın 14. maddesinde öngörülen biçimde“idari para cezası” yönünden olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının; davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilenhükmün aksine, önceki görevsizlik kararınailişkin dava dosyası temin edilmeden gönderildiğigörülmekte ise de; Başkanlık yazısıyla, adliyargı kararının kesinleşme durumunu gösteren onaylıbir örneğinin Mahkemesinden istenildiği ve sonuçta usuleilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 2918 sayılıKanun’un Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrasıuyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun “Araçlarıntescil edildikleri amacın dışındakullanılması” başlığı altındadüzenlenen Ek 2. maddesi, üçüncüfıkrasında, “(Ek fıkra: 31/5/2012-6321/3 md.)İlgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediyesınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcutaşıyan kişiye, araç sahibine, bağlı bulunduğudurak, işyeri ve işletmelerin sorumlularına birinci fıkradagösterilen idari para cezası üç kat olarak, fiilinişlendiği tarihten itibaren bir yıl içindetekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanır. Ayrıca,araç her defasında altmış gün süre iletrafikten men edilir” hükmü yer almış iken, AnayasaMahkemesi 9.4.2015 tarih ve 29321 sayılı Resmi Gazete’deyayımlanan, 11.9.2014 gün ve E:2014/52, K:2014/139 sayılıkararı ile, fıkrada yer alan “araç sahibine”ibaresi ile “Ayrıca, araç her defasında altmışgün süre ile trafikten men edilir” cümlesinin araçsahibi yönünden iptaline karar vermiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi,2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesi kapsamındaaraç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yeriniaçıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi; bu Yasadagösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeyeişaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıftabulunulmamış olması karşısında ve göreveilişkin genel ilkelere göre idari yargının görevalanında görmüştür. 30.3.2005 gün ve 25772sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1.6.2005 tarihindeyürürlüğe giren 30.3.2005 gün ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılıYasa’nın 31. maddesiyle değişik 3. maddesindeise,” (1) Bu Kanunun; a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır” denilmiştir. Aynı Kanunun 27. maddesine, 5560sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrada ise; idariyaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idariyargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış,bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığıbağlantı sorununa çözüm getirilmesininamaçlandığı ifade edilmiştir. 19.12.2006 tarihindeyürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesidurumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idariyargı merciinde görüleceği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nce de, idari para cezasıyönünden oluşan olumsuz görevuyuşmazlıklarının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ileilgili olarak idari yargının görev alanına girenkararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bukararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğininanlaşılması halinde; idari paracezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargı yerindegörüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerinceverilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir. Görev kuralları kamudüzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflariçin bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yenibir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişede etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığıhalinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceğiaçıktır. Diğer taraftan, davagörevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artıkgörevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli halegeldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir. İncelenen uyuşmazlıkta,öngörülen trafik para cezasının 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nda da bu para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ileilgili olarak aracın trafikten men edilmesi kararı da verildiğive idari yargı yerinde dava konusu edildiğianlaşıldığından; idari paracezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargı yerindegörüleceği kuşkusuzdur. Bu durumda, KabahatlerKanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3.maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun’laeklenen sekizinci fıkra hükmü bir arada değerlendirildiğinde,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2. maddesininüçüncü fıkrası uyarınca verilen paracezasına karşı açılacak davanın çözümünde idari yargıyerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle,İstanbul 1. İdare Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 12.5.2015gün ve E:2015/960, K:2015/998 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA,26.10.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy