T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 569
KARAR NO : 2015 / 584
KARAR TR : 28.09.2015
ÖZET : Davacının haricen satın aldığı kişi adına 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle hazine adına kayıtlı taşınmazın davacı adına tescili, olmadığı takdirde taşınmazın bedelinin ödenmesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : A.C. Vekili : Av. Y.G. Davalılar :1-Maliye Bakanlığı (Maliye Hazinesine karşı) Vekili :Av. M.K. 2-Mamak Belediye Başkanlığı Vekili :Av. E.B. O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; 50983 ada, 4 parsel nolu (eskisi 3385 ada, 2 parselnolu) Mamak Fahri Korutürk Mah. 913. sok., No:43 sayılıadresinde bulunan gayrimenkulü Satılmış Cimri’den17.02.1988 tarihinde davacının satınaldığını, satın alma tarihinden öncegayrimenkulün önceki sahibince gayrimenkulle ilgili tapu tahsisbelgesi alındığını, davacının davaya konuyeri aldıktan sonra yerle ilgili tüm vergileri MamakBelediyesi’ne ödeyerek ve gayrimenkulün kendisincealdığını satışa ilişkin belgeyi ilgiliidareye sunarak kaydettirdiğini, davacının çeşitlidefalarca gayrimenkulün kendi adına tapuda tescil olmasıiçin başvurduğunu, ancak davalı idarenin gereğiniyerine getirmediğini, davacı davaya konu yeri tapu tahsis belgesinegüvenerek (ilerde Devlet tarafından tapusunun verileceğiinancıyla) zar zor biriktirdiği yılların birikimleriylesatın aldığını, ama idare tarafından verilen taputahsis belgesi yokmuş gibi farz edilerek davacıya hiçbir hakverilmeden davaya konu yerin satışaçıktığını belirterek; davaya konu yerin Maliye Hazinesinekayıtlı tapu kaydının iptaliyle davacı adınatesciline, tescil talebi kabul olmadığı takdirde dava tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taraflarınmüşterek ve müteselsilen sorumlu tutularak davaya konu yerinrayiç bedelinin (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıylaşimdilik 40.000 TL’nin) davacıya verilmesi istemiyle adliyargıda dava açılmıştır. Davalı Mamak BelediyeBaşkanlığı vekili süresi içerisinde görevitirazında bulunmuştur. ANKARA 13. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 24.02.2015 gün ve E:2014/289 sayı ile, davalıMamak Belediye Başkanlığı vekilinin görevitirazının reddine karar vermiştir. Davalı Mamak BelediyeBaşkanlığı vekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolunda süresinde verdiğidilekçesi üzerine, dava dosyasının onaylı birörneği Danıştay Başsavcılığınagönderilmiştir. DANIŞTAY BAŞSAVCISI: “…2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanunun tespit ve değerlendirme işlemleri başlıklı 8.maddesinde tespit kapsamına, temel inşaatı tamamlanmışveya sömel betonları dökülmüş olmak kaydıile hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f) fıkrasındakitarihlerden önce başlanmış mesken, kısmen işyerive konut olarak kullanılan veya evvelce konut olarak kullanılıpsonra işyerine çevrilen gecekondular ile imar mevzuatına,ruhsat ve eklerine aykırı tüm yapıların dahilolduğu hükme bağlanmıştır. Aynı Yasanın10. maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre, hazine, belediye, ilözel idaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmışyapıların, 12. madde hükümlerine göre tespitettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yerin haksahibine tahsis edileceği ve bu tahsisinyapıldığının tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verileceği;tapu tahsis belgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkiledeceği, hak sahibi olmadığı halde tapu verilenkişilerin tapularının resen iptal edileceği; aynıYasanın 13. maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde; hazine,belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanunuyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerindeıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleri içindehak sahiplerine, yapılarının işgal ettiği arazi dedikkate alınarak ıslah imar planında getirilenölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesindenbaşka bir arsa veya hisse verileceği; aynı maddenin 2. fıkrasındada, bulundukları yerde korunamayan gecekondu sahiplerinden hak sahibisıfatı taşıyanlara, bir gecekondu önleme veyaıslah bölgesinde veya yakın bölgelerdeyapılmış ıslah imar planı içinde meydana gelenboş imar parsellerinin müstakil, hisseli veya kat mülkiyetiesasına göre verileceği hükme bağlanmış; 14.maddesinde ise bu kanun hükümlerinden yararlanamayacak olanyapılar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Anılan yasahükümlerine göre, idarenin, hak sahibi olduğu saptanankişilere tapu vermek, şartları taşımayanlarıntapularını resen iptal etmek konusundaki yetkisi idari niteliktaşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarakkullanılmakta ve bu yolla kurulan mülkiyet de Medeni Kanunhükümleri dışında idari bir işlemin icrasıniteliğini taşımaktadır. Olayda, hâzineye aittaşınmaz üzerinde Satılmış Cimri tarafındanyapılan gecekondu için 2981 sayılı Yasadan yararlanmakamacıyla yapılan başvurunun kabul edilerek adı geçenkişiye tapu tahsis belgesi verildiği, 1998 yılındagecekondunun davacı tarafından satınalındığı, gecekondu nedeniyle davalı Mamak BelediyeBaşkanlığınca tapu verilmemesi üzerinetaşınmazın hazine adına olan tapu kaydının iptaliile adına tescili, bu mümkün olmazsa bedelinin tazmini istemiylebakılan davanın açıldığıanlaşılmıştır. Bu durumda, davacınındava açmaktaki asıl amacı, taşınmazın MedeniKanun hükümleri uyarınca adına tescilini sağlamakdeğil, 2981 sayılı Yasa'da öngörülen haksahipliği hükümleri uyarınca tapu tahsis belgesinedayalı olarak taşınmazın tescilinin gerçekleştirilmesi,bu mümkün olmazsa zararının tazmini olduğundan,davacının talebinin 2981 sayılı Yasadaöngörülen hak sahipliği esaslarına uygun olupolmadığının belirlenmesinden kaynaklananuyuşmazlığın çözümünde idariyargı yeri görevli bulunmaktadır…” gerekçesiyle 2247 sayılı Yasanın10'uncu maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve YükselDOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan 28.09.2015günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre, davalı Mamak Belediye Başkanlığıvekilinin, anılan Yasanın 10. maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine, DanıştayBaşsavcısı’nca 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşıldığındanve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 50983 ada, 4parsel üzerinde bulunan taşınmazın, tapu tahsis belgesinedayanılarak, Maliye Hazinesi adına kayıtlıgayrimenkulün rayiç bedeli karşılığında tapukaydının iptali ile davacı adına tescili, tescilimümkün olmadığı takdirde davaya konu yerinrayiç bedelin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla şimdilik 40.000 TL’nin davacıya ödenmesiistemiyle açılmıştır. Uyuşmazlığa konuişlemin tesis edildiği ve davanın açıldığıtarih itibariyle yürürlükte bulunan 2981 sayılıİmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı YapılaraUygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmarKanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun, imar vegecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş veinşa halindeki bütün yapılar hakkında uygulanacakişlemleri düzenlemek ve bu işlemlere dair müracaat, tespit,değerlendirme, uygulama ve duyuru esaslarını ve ilgilidiğer hususları belirlemek amacını taşımaktaolup, valilik veya belediyelerce yetki ve sorumluluk alanlarındaıslah imar düzenlemeleri yapılmak suretiyle, yeniden gecekonduyapılmasının önlenmesi için temin edilecekarsaların ve muhafazası mümkün görülen gecekondularınYasa’da öngörülen usul ve esaslara göre haksahipliği belirlenen kişilere verilmesine olanaksağlamıştır. Nitekim, anılanYasa’nın “Tapu Verme” başlıklı 3290sayılı Yasa ile değişik 10. maddesinin (a) bendi, “BuKanun hükümlerine göre hazine, belediye, il özel idaresine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapılar, 12 nci madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisin yapıldığıtapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine “TapuTahsis Belgesi” verilir. Tapu tahsis belgesi, ıslah imar planıveya kadastro planları yapıldıktan sonra hak sahiplerineverilecek tapuya esas teşkil eder. (Ek:18/5/1987-3366/4 md.) Ancak ıslah imar planı veya kadastroplanları ile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine haksahiplerine doğrudan tapuları verilebilir” denilmektedir. Buna göre, Yasa’daöngörülen usul ve koşullara uygunluğu saptananlara haksahipliği ölçütüne dayalı olarak arsa veyahisse tahsis edilmekte ve gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonrada, yapılmış olan tahsis esas alınarak idarece haksahiplerine tapu verilmektedir. 2981 sayılıYasa hükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapuvermek" ya da 10. maddesinin b bendinde belirtildiği gibi hak sahibiolmadıkları anlaşılanlara verilmiş olan"tapuları resen iptal etmek" şeklindeki bu yetkileriniidari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan birsonucu olarak kullanması ve ayrıca bu şekilde kurulan mülkiyet,Medeni Kanun hükümleri dışında ve özel bir kanunhükmü gereğince idari tescile dayandığı gibitapuya yapılan tescilin de, bu idari işlemin icrasıniteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın sözü edilen uygulamaişlemlerinin dayanağı olan yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır. Davacı vekilidava dilekçesinde, 2981 sayılı yasanınaradığı tüm koşulların oluştuğunu, bunakarşın tapu verilmesi gerektiği halde verilmediğinibelirterek, davacının satın aldığı kişiyetahsis edilen yerin tapusunun verilmesi için söz konusu yerin Hazineadına olan tapu kaydının iptali ve davacı adınatescili istemektedir. Bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetininiktisap yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinedeğil, 2981 sayılı Yasa’da öngörülen haksahipliği esasına dayandığı, hak sahipliğinintespiti ve geri alınmasının idari usul ve esaslarçerçevesinde belirlendiği göz önünealındığında, uyuşmazlığa konu işlemintesis edildiği ve davanın açıldığı tarihitibariyle yürürlükte bulunan 2981 sayılıYasa’ya dayanılarak açılan tapu iptali ve tescildavasının görüm ve çözümü idariyargı yerinin görevine girmektedir. Açıklanan nedenlerle,Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurusunun kabulü ile, davalı Mamak Belediye Başkanlığıvekilinin görev itirazının Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin24.02.2015 gün ve E:2014/289 sayılı reddine ilişkin kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, davalıMamak Belediye Başkanlığı vekilinin görevitirazının Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 24.02.2015gün ve E:2014/289 sayılı REDDİNEİLİŞKİN KARARININ KALDIRILMASINA, 28.09.2015gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy