T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 563
KARAR NO : 2015 / 578
KARAR TR : 28.09.2015
ÖZET: Davacılar tarafından yakınlarının askerlik görevini ifa ederken, içinde bulunduğu aracın kaza yapması sonucu vefat etmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi zararların tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı lar :1- K.Y.C.’a velayeten kendi adına asaleten H.C. 2- K.C 3- N.C. 4- H.C. 5- F.C.(C.) Vekili : Av. H.Ö. Davalılar :1 - İçişleri Bakanlığı (Jandarma GenelKomutanlığı) Vekili :Av. B. E. A. 2- A.A. T. Sig. Şti. Vekili : Av. Çiğdem KarayelGünbattı OL A Y : Davacılar vekilidava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisiJ.Uzm.Çvş. A.C.’ın Şırnak İli,Çakırsöğüt Jandarma Tugay Komutanlığı2. Komando Taburu 4. Komando Bölüğü emrinde göreviniifa ederken 21/8/2012 tarihinde Şırnak İli, Uludereİlçesi, Gülyazı köyüne gitmekte olan bazıBDP milletvekillerinin güvenliğini sağlamak üzere 9 askerve bir korucu arkadaşıyla birlikte görevlendirildiğini,içinde bulundukları 73 M 0117 plakalı Ford Transit marka M.T.’unsevk ve idaresindeki minibüsün Alancık Mahallesi istikametindenGülyazı istikametine doğru giderken aracınsürücüsünün kontrolünü kaybetmesi sonucuyoldan çıkarak yolun sağ şarampol kısmındakimenfez kısma yuvarlandığını, araçtan kimseninsağ çıkmadığını, müvekkillerininmurisinin de bu araçta yolcu olarak bulunduğunu, ŞırnakC.Başsavcılığının 2012/1750 soruşturmanumarası ile soruşturma başlatıldığınıbelirterek murisin eşi Hatice için 1.000,00 TL maddi, 35.000,00 TLmanevi; çocuğu K.Y. için 1.000,00 TL maddi, 35.000,00 TLmanevi; baba K. için 1.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi; anne N.için 1.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi; kardeşleri H. ile F.için de 7.500,00’er TL manevi tazminat olmak üzere toplam4.000,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketi poliçe limiti ilesınırlı olmak üzere davalılardan müşterekenve müteselsilen tahsiline ve 125.000,00 TL manevi tazminatın isesadece İçişleri Bakanlığından olay tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır. Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesi: 19.11.2013 gün, E:2012/572,K:2013/580 sayı ile mahkemelerinin görevsizliğine,dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmesine karar vermiştir. Ankara 10. Asliye TicaretMahkemesi :5.11.2014 gün, E: 2014/80 sayı ile, davalı Jandarma GenelKomutanlığı aleyhine açılan davanın bu dosyadantefriki ile yeni esasa kaydedilmesine karar vermiştir. ANKARA 10. ASLİYETİCARET MAHKEMESİ: 19.11.2014gün, E:2014/947, K:2014/600 sayı ile, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 106. maddesinin, davalı idare araç malikiolmadığından uygulanmasının söz konusu olmadığı;kazanın, müteveffanın askerlik görevini ifasısırasında meydana geldiğinden maddi ve manevi zarardandavalı idarenin sorumlu olduğu iddiasıyla açılandavanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmesigerektiği nedeniyle davanın görülmesinde adli yargıgörevli olmadığından davanın bu sebeple reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacılarvekili, bu kez aynı istemle İçişleriBakanlığı’na karşı Askeri Yüksek İdareMahkemesinde dava açmıştır. ASKERİYÜKSEK İDARE MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRESİ:4.3.2015 gün ve Gensek No: 2015/423, E:2015/392, K:2015/505 sayı ileözetle, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099sayılı Kanun ile 2918 sayılı Karayolları TrafikKanununun 110’uncu maddesinde yapılan değişiklikgereğince davacılar tarafından Mahkemelerinde açılanbu davanın görev ve çözüm yerinin mahkemeleriolmayıp adli yargı yeri olduğu sonucunavarıldığı gerekçesiyle davanın görev yönündenreddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir Davacılarvekilince adli ve askeri yargı yerlerince verilmiş olangörevsizlik kararları nedeniyle oluştuğuönesürülen olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunulmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan28.09.2015 günlü toplantısında; l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve askeri yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, askeri ve adli yargı dosyalarının 15. maddedebelirtilen yönteme uygun olarak davacının istemi üzerineson görevsizlik kararını veren mahkemece UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerdeherhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile AYİM SavcısıHüsnü ERCAN’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, J.Uzm.Çvş. A.C.’ınŞırnak İli, Çakırsöğüt Jandarma TugayKomutanlığı 2. Komando Taburu 4. KomandoBölüğü emrinde görevini ifa ederken, içindebulundukları aracın kaza yapması sonucu vefatı nedeniyle yakınlarıtarafından uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi zararların tazmini istemiyleaçılmıştır. 2918 sayılı Kanunun19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “ İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu yasadan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacınınmerkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acenteninbulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibikazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.”denilmiş olup, geçici 21.maddesinde ise “ Bu Kanunun 110 uncumaddesinin birinci fıkrasının göreve ilişkinhükmü, yürürlüğe girdiği tarihten önceidari yargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz. ”denilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, J.Uzm.Çvş.A.C.’ın Şırnak İli,Çakırsöğüt Jandarma Tugay Komutanlığı2. Komando Taburu 4. Komando Bölüğü emrinde göreviniifa ederken 21/8/2012 tarihinde Şırnak İli, Uludereİlçesi, Gülyazı köyü istikametinde kaza yapmasısonucu vefatı nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararıntahsili istemiyle bakılan bu davanın açıldığıanlaşılmıştır. Yukarda belirtilen yasaldüzenleme karşısında, 2918 sayılı Kanun’unGeçici 21.maddesi nazara alındığında, davacının,uyuşmazlığa konu olaya ilişkin olarak Askeri Yüksekİdare Mahkemesi’ne dava açtığı tarih 28.2.2011olup, dolayısıyla 2918 sayılı Kanun’un 110.maddesinin1.fıkrasının göreve ilişkin hükmüyürürlüğe girdiği tarihten önce idariyargıda veya Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bir dava bulunmadığından, 2918sayılı Kanun’un 110.maddesinin somut olaya uygulanacağıtartışmasızdır. 2918 sayılı Kanunun 110uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılanitiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi,şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir:“… Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimikararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158 incimaddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, AnayasaMahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığınadair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmiş bir karardırve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararlarıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinceverilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGI YERİNİN görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 19.11.2014 gün, E:2014/947, K:2014/600sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,28.09.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy