T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 574
KARAR NO : 2015 / 588
KARAR TR : 28.09.2015
ÖZET: Davacı ile davalı Belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesi sonrasında, davacıya ait olup dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ve kıymet takdiri yapılıp arsa bedelinden mahsup edilen binanın kaçak olduğunun anlaşılması üzerine, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davalı idarenin iptaline dair kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile iptal edilmesi istemi ile açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :H.Ç.
Vekili :Av.M.D.
Davalı :MamakB.B.
Vekili :Av. L.D.& Av.Ç.E.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalıBelediye Başkanlığı arasında, davacının malikibulunduğu Mamak ilçesi, Gülseren Mahallesi 37614 Ada 3parselinde bulunan 71,63 m2 yüzölçümlüarsasını daire karşılığı Mamak Belediyesinedevretmesi karşılığında, ARSA VE TESİSKARŞILIĞI KONUT SÖZLEŞMESİimzalandığını ve arsa mülkiyetinin davalıyadevredildiğini; 71,63 m2 arsa üzerinde bulunan davacıya ait evve müştemilatından oluşan tesislerin ise yine aynıkapsamda davalıya boş olarak teslim edildiğini; Mamak BelediyeBaşkanlığı Emlak İstimlak DaireBaşkanlığı Kıymet Takdir Komisyonunun 222 Analiz no'lu(EK-2) raporuyla davacının yıkılan yapısıiçin 19.477,16 TL değer takdir edilmesine rağmen akdedilenmezkur sözleşmede bu bedelin sadece 2.507,71 TL'si göz önünealındığını ve bu bedel üzerinden mahsupişleminin gerçekleştirildiğini; davacının eksiködenen bu bedelin tahsili için Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi2013/544 E. Sayılı dosyasında davaaçtığını ve bu davanınkazanıldığını; ancak davalı BelediyeBaşkanlığı tarafından davacının sözkonusu davayı açmasından sonra bir takım hukukaaykırı işlemler yapıldığını;davacının haklı şekilde açmış olduğudavanın engellenmek istendiğini, bu amaçla ilk olarakdavacıya imzalanan sözleşme kapsamında ödenmesi gerekenkira yardımının yapılmadığını, venihayetinde davacı ile imzalanana sözleşmenin tek taraflı olarak30.04.2014 tarihli yazı ile feshedildiğini; davalıBelediye Başkanlığı’nın kararında fesihgerekçesi olarak " müvekkil tarafından Ankara 3. AsliyeHukuk Mahkemesi 2013/544 E. sayılı dosyası ileaçılan dava " nedeniyle hak talebinde bulunulmasınınsözleşmeye aykırı olduğu bu nedenlesözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini; fakat buşekildeki kullanılan fesih hakkı nedeni ile davacınınsözleşmeden kaynaklanan haklarını talep edemez halegeldiğini ve bu şekilde mağdur olduğunu,davacının sözleşmenin feshine sebebiyet verecek herhangibir kusurunun olmadığını, bu nedenle fesihişleminin iptali ile taraflar arasındaki muarazanın buşekilde giderilmesine karar verilmesi istemi ile adli yargı yerindedava açmıştır.
Davalı Mamak BelediyeBaşkanlığı vekili süresi içerisinde sunduğucevap dilekçesinde özetle; görev itirazındabulunmuştur.
Ankara 20. Asliye Hukuk Mahkemesi: 20.11.2014 gün ve 2014/212Esas sayılı kararı ile özetle; davalı vekilininyargı yolu itirazının reddine karar vermiştir.
Davalı Mamak BelediyeBaşkanlığı vekilinin, idari yargı yararına olumlugörev uyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içinde verdiği dilekçesi üzerine, dava dosyasınınonaylı bir örneği Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmiştir.
DanıştayBaşsavcısı:01.06.2015 gün ve 2015/46 Esas sayılı yazısında: 5393sayılı Kanun’un 73. Maddesi ile 2985 sayılıKanun’un aynı konuya ilişkin ilgili maddelerine atıfyaptıktansonra; “2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 2/1. maddesinde, İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptaldavaları. İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları ve kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar idari dava türleriarasında sayılmıştır.
Uygulama ve öğreti'de,kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümüsırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı iradeaçıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler,"idari işlem"; herhangi bir işlem ya da kararadayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle,görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de. "idari eylem" olaraktanımlanmaktadır.
İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydanagetirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibitesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde,idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtelolanlar tarafından açılacak tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan İdari Yargı yerlerigörevli bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden;davacıya ait taşınmazın Ankara İli, Mamakİlçesi, Anayurt ve Gülseren Mahallelerinde Uygulanan KentselYenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi kapsamındakalması nedeniyle davalı idare ile konut sözleşmesiimzaladığı, davacının sözleşmehükümlerine aykırı hareket ettiği ve gecekondusuiçin imar affı başvurusunda bulunmadığınıntespit edildiği gerekçesiyle davalı idarenin 30.04.2014 tarihve 2031402990 sayılı işlemi ile tek taraflı olaraksözleşmenin feshedildiği, davanın konutsözleşmesinin davalı idare tarafından tek taraflıolarak feshi nedeniyle muarazanın önlenmesi, fesihhükümlerinin iptali, akdi ilişkinin devamına ve sözleşmedenkaynaklanan tüm hakların sağlanmasına karar verilmesiistemiyle açıldığıanlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı idarenin30.4.2014 tarihli işleminde; yapı bedeli artırımdavası açılmış olması ve sözleşmehükümlerine uyulmaması nedeniyle sözleşmenin tektaraflı olarak feshedildiği belirtilmiş ise de; yine davalıidarenin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması talebine ilişkin 1.12.2014 tarihlidilekçesinde; davacının davaya konu yapısınınkaçak yapı niteliğinde olduğu, söz konusuyapının kaçak yapı olduğuna dair 20.11.2014 tarih ve1798/1804 sayılı Belediye Encümeni kararıalındığı, mevzuata göre kaçak yapıniteliği taşıyan bir yapınınkamulaştırılmasının veya herhangi bir bedelödenmesinin mümkün olmadığı, bu nedenleimzalanmış olan sözleşmenin feshedildiği beyanedilmiştir.
Bu durumda, ilgili mevzuatuyarınca kamulaştırma yapılması ya da herhangi birbedel ödenmesi mümkün olmayan bir yapıya ilişkinolarak davacı ile davalı idare arasında sözleşme imzalanmasınailişkin işlemin geri alınmasına dair işlemin iptaliistemiyle açılan davanın görüm veçözümü idari yargı yerine ait bulunmaktadır.”şeklindekigerekçesiyle 2247 Sayılı Yasanın 10'uncu maddesiuyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
İNCELEME VEGEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan28.09.2015 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME:
Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı Mamak Belediye Başkanlığıvekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve dahi 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine DanıştayBaşsavcısı'nca 10.maddede öngörülenbiçimde, davalı Mamak Belediye Başkanlığıyönünden olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı ile davalıBelediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesiçerçevesinde imzalanan arsa ve tesiskarşılığı konut sözleşmesi sonrasında,davacıya ait olup dava konusu taşınmaz üzerinden bulunan vekıymet takdiri yapılıp arsa bedelinden mahsup edilenbinanın kaçak olduğunun anlaşılmasıüzerine, taraflar arasında imzalanan sözleşmenindavalı idarenin 20.05.2014 gün ve 2091403387 sayılıişlemi ile iptaline dair kararının hukuka aykırıolduğu gerekçesi ile iptal edilmesi talebine ilişkindir.
03.07.2005 tarih ve 5393sayılı Belediye Kanunu'nun “Kentsel dönüşümve gelişim alanı” başlıklı 73. maddesinde;“(Değişik: 17/6/2010–5998/1 md.) Belediye, belediyemeclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaretalanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyonalanları ve her türlü sosyal donatı alanlarıoluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşave restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya depremriskine karşı tedbirler almak amacıyla kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Biralanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanıolarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardanbirinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanınbelediye veya mücavir alan sınırları içerisindebulunması şarttır. Ancak, kamunun mülkiyetinde veyakullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm vegelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesiiçin ilgili belediyenin talebi ve Çevre ve ŞehircilikBakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca buyönde karar alınması şarttır.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilanedilecek alanın; üzerinde yapı olan veya olmayan imarlıveya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik veyoğunluğunun belirlenmesi, alanınbüyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektararasında olması, etaplar halinde yapılabilmesihususlarının takdiri münhasıran belediye meclisininyetkisindedir. Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile projealanı ile ilişkili birden fazla yer tek bir dönüşümalanı olarak belirlenebilir.
Büyükşehirbelediye ve mücavir alan sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeyebüyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehirbelediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerikendi sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.
Büyükşehirbelediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşümve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunanyapıların boşaltılması, yıkımı vekamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunangayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar,mahkemelerde öncelikle görüşülür ve kararabağlanır.
Kentseldönüşüm ve gelişim alanları içinde yeralan eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya aitgayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilir.Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındayıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgilivergi, resim ve harçların dörtte biri alınır.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındakigayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibiolmuş kimselerle anlaşmaları halinde kentseldönüşüm ve gelişim proje alanında haklarıverilir. 2981 sayılı Kanun kapsamına girmeyen gecekondusahiplerine enkaz ve ağaç bedelleri verilir veya belediyeimkanları ölçüsünde kentsel dönüşümve gelişim proje alanı dışında arsa veya konutsatışı yapılabilir. Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konutİdaresi Başkanlığı ile işbirliğiyapılmak suretiyle konut satışı da yapılabilir. Enkazve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerinden mahsup edilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerdebelediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşmasağladığı veya kamulaştırdıklarıgayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı belediyelertarafından yapılır veya yaptırılır. Belediye ileanlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasınagerek duyulmayan gayrimenkul sahiplerinden proje alanında kendilerine 3194sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre ayrı ada ve parseldeimar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasız el atmadavası açabilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındayapılacak alt yapı ve rekreasyon harcamaları, proje ortak giderisayılır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleribelediyeler tarafından karşılanır. Kendilerine ayrıada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırmadışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip olduklarıinşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerinekatılmak zorundadır. Proje ortak gideri ödenmeden inşaatruhsatı, yapılan binalara yapı kullanma izni verilemez; su,doğalgaz ve elektrik bağlanamaz.
Dönüşümalanı sınırı kesinleştiği tarihte, busınırlar içindeki gayrimenkullerin tapukütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzeretapu sicil müdürlüğüne, paftasında gösterilmeküzere kadastro müdürlüğüne bildirilir. Sözkonusu gayrimenkullerin kaydında meydana gelen değişikliklerbelediyeye bildirilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde;ifraz, tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cinsdeğişikliği ve yapı ruhsatı verilmesine ilişkinişlemler belediyenin izni ile yapılır. (İptal ikinci ,üçüncü, dördüncü cümleler: AnayasaMahkemesi’nin 18/10/2012 tarihli ve E.: 2010/82, K.:2012/159sayılı Kararı ile)
Belediye,kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinigerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması yapmaya, imaruygulaması yapılan alanlardaki taşınmazlarındeğerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerinedağıtım yapmaya veya hasılatpaylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkilidir.
Kentseldönüşüm ve gelişim projelerinin uygulanmasısırasında, tapu kayıtlarında mülkiyet hanesiaçık olan veya ayni hakları davalı olantaşınmazlar doğrudan kamulaştırılarak bedellerimahkemece tayin edilen bankaya belli olacak hak sahipleri adına bloke edilir.Belediye kentsel dönüşüm ve gelişim projelerininuygulama alanında bulunan taşınmazlarınkamulaştırılması sırasında veraset ilamıçıkarmaya veya tapudaki kayıt malikine göre işlemyapmaya yetkilidir.
(Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehirlerdebüyükşehir belediye meclisinin, il ve ilçelerde belediyemeclislerinin salt çoğunluk ile alacağı karar ilemasrafların tamamı veya bir kısmı belediyebütçesinden karşılanmak kaydıyla kentin uygungörülen alanlarında bina cephelerinde değişiklik veyenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimiçalışmaları yapılabilir. Cephedeğişikliği yapılacak binalarda telif hakkı sahibiproje müelliflerine talep etmeleri hâlinde, değiştirilecekcephe veya cephelerin beher metrekaresi için bir günlük netasgari ücret tutarını geçmemek üzere telifhakkı ödenir. Büyükşehir belediye meclisince uygungörülmesi hâlinde, büyükşehir belediyesiiçindeki ilçe belediyeleri kendi sınırlarıiçinde bu fıkrada belirtilen iş ve işlemleri yapabilir.
(Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Bina cephelerinde değişiklik veyenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimiçalışmaları için yapılması gerekeniş, işlem ve yetkilendirmeler, kat maliklerinin arsa payı çoğunluğuile verecekleri karara göre yapılır.
(Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehir belediyelerince,kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilenalanlar ile 5366 sayılı Kanuna göre yenileme alanı ilanedilen alanlarda veya bu Kanunun 75 inci maddesine göre kamu kurum ve kuruluşlarıile protokol yapmaları hâlinde, büyükşehir belediyemeclisi kararı ile, yıkılan ibadethane ve yurtların yerineveya ihtiyaç duyulan yerlerde ibadethane ve yurt inşa edilebilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamındakiişler, kamu idareleriyle 75 inci madde çerçevesinde ortakhizmet projeleri aracılığıylagerçekleştirilebilir.
BuKanunun konusu ile ilgili hususlarda Başbakanlık Toplu Konutİdaresine 2985 sayılı Kanun ve diğer kanunlarla verilenyetkiler saklıdır.” hükmü yer almış;
AynıKanunun işaret ettiği 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun" İskan sahalarının tespiti, kamulaştırma vekadastro " başlıklı 4. maddesinde; "(Değişik: 5/5/2004 – 5162/2 md.)
(Değişikbirinci fıkra: 24/7/2008-5793/7 md.) Başkanlık, gecekondudönüşüm projesi uygulayacağı alanlarda veyamülkiyeti kendisine ait arsa ve arazilerde veya valiliklerce toplu konutiskan sahası olarak belirlenen alanlarda çevre ve imarbütünlüğünü bozmayacak şekilde her türve ölçekteki planlar ile imar planlarını yapmaya,yaptırmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Bu planlar;büyükşehir belediye sınırları içerisindekalan alanlar için büyükşehir belediye meclisitarafından, il ve ilçe belediye sınırları ilemücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgilibelediye meclisleri tarafından, beldelerde ve diğer yerlerde ilgilivalilik tarafından, planların belediyelere veya valiliğe intikalettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynen veyadeğiştirilerek onaylanır. Belediyeler ve valilik tarafındanüç ay içerisinde onaylanmayan planlar Başkanlıktarafından re’sen onaylanır. Belediyeler, valilik veyaBaşkanlık tarafından onaylanan bu planlar; askı, ilan veitiraza dair kararlar da dahil olmak üzere 3194 sayılı İmarKanunu hükümlerine göre belediyeler ve ilgili kamukurumları tarafından yapılacak tüm işlemlerBaşkanlık tarafından re’sen yapılmak suretiyleyürürlüğe konur.
Başkanlıkkanundaki görevleri çerçevesinde gerçek ve tüzelkişilere ait arazi ve arsaları ve bunların içerisindeveya üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapıları kamulaştırmayayetkilidir. Başkanlık tarafından yapılacak kamulaştırmalar,4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki iskânprojelerinin gerçekleştirilmesi amaçlıkamulaştırma sayılır.” hükmüne yerverilmiştir.
Dosyakapsamında yapılan incelemede; Mamak Belediyesi, Emlak veİstimlak Müdürlüğü’nün yazı veeklerinden; 37614 Ada 3 parselin Ankara İli, Mamak İlçesi, Anayurtve Gülseren mahallelerinin Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında kaldığı, BaşbakanlıkToplu Konut İdaresi Başkanlığı ile Belediye Başkanlığıarasında 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile 12.05.2004 tarih ve25460 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren 5162 sayılı kanunkapsamında, "Anayurt-Gülseren Mahalleleri Kentsel Yenileme veGecekondu Dönüşüm Projesine ilişkin" 10.08.2010 tarihindeön protokol, 25.11.2011 tarihinde Protokolünimzalandığı, söz konusu alanın 28.02.2012 tarih ve1036 sayılı Makam Olur'u ile Gecekondu Önleme Bölgesiolarak ilan edildiği, Kentsel Yenileme ve Gecekondudönüşüm alanı olarak ilan edilen alanda bulunan haksahibi davacı ile sözleşme imzalandığı ve davacıtarafından dava açılması nedeniyle sözleşmeninfeshedildiğinin davacıya bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacıvekili tarafından, müvekkilinintaşınmazının, Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi alanında kaldığı,idarece taşınmaza takdir edilen tesis bedelinin davacıya eksik ödendiğiiddia edilerek Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/544 esassayılı dosyasında alacak davasıaçıldığı; davalı idarenin, sözkonusu dava ile, taraflar arasında imzalanan sözleşmehükümlerinin ihlal edildiğini gerekçe gösterereksözleşmenin tek taraflı olarak feshine hükmettiği;davalının, bu fesih kararının iptali ve bu suretle taraflararasındaki muarazanın giderilmesi istemi ile eldeki davayıaçtığı; davalı vekilinin süresi içindeyaptığı görev itirazının Ankara 25. Asliye HukukMahkemesi’nde reddine karar verilmesi üzerine DanıştayBaşsavcısı tarafından, davanın, 2981 sayılıYasa ve Kentsel Dönüşüm ve Gelişim alanlarınailişkin mevzuat hükümleri uyarınca çözümlenmesigerekçesiyle olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığıgörülmüştür.
İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiğiyol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerinkurulması, işletilmesi, bakım ve onarımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm veçözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacaktam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idariyargı yerleri görevli bulunmaktadır.
Anayasanın125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüolduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı idariYargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'incifıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafındanaçılan tam yargı davaları, idari dava türleriarasında sayılmıştır.
Bu durumda;davalı Mamak Belediyesi ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı arasında 2985 sayılı Toplu KonutKanunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu, 5393 sayılı BelediyeKanunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194sayılı İmar Kanunu hükümleriçerçevesinde "Ankara İli, Mamak İlçesi,Anayurt ve Gülseren Mahalleleri Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi"ne ilişkin olarak hazırlanan25.11.2011 tarihli protokolün imzalandığı, Mamak BelediyeMeclisince Uygulama Yönetmeliğinin hazırlandığı,protokol gereği anılan bölgenin Başbakanlık TopluKonut İdaresi Başkanlığınca 775 sayılı Kanunuyarınca Gecekondu Önleme Bölgesi olarak ilan edildiği,bölgede kamulaştırma yapılabilmesi amacıyla MamakBelediye Encümeni kararı ile kamu yararı kararı alınarakKaymakamlıkça onaylandığı, davacı ile arsa vetesis karşılığı konut sözleşmesiimzalandığı, sözleşme gereği davacınınyapısı için hesaplanan enkaz bedelinin davacıya tahsisedilen konuta isabet eden paya karşılık gelen miktardandüşüldükten sonra davacının ödemesi gerekenmiktarın belirlendiği, davacının tespit komisyonuncabelirlenen bedelin kendisine verilmesi istemi ile Ankara 3. Asliye HukukMahkemesi dava açtığı, açılan bu dava ilesözleşme şartlarının ihlal edildiğine karar verendavalı idarenin sözleşmeyi tek taraflı irade beyanıile feshettiği dikkate alındığında; davanın, 2577sayılı Kanun'un 2/1-a maddesinde yer alan İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları kapsamında idari yargı yerindeçözümlenmesi gerekmektedir.
Her ne kadardavacı ile davalı arasında ortaya çıkan ihtilaf birsözleşmeye dayanmakta ve bu itibarla olaya özel hukukhükümleri gereğince adli yargı yerinde bakılmasıgerektiği ortaya konulmuş ise de; söz konusu sözleşmeninMamak Belediyesi ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı arasında 2985 sayılı Toplu KonutKanunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu, 5393 sayılı BelediyeKanunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194sayılı İmar Kanunu hükümleri çerçevesinde imzalanan protokol gereğince alınan Belediye Encümenkararına dayandığı ve esasen KentselDönüşüm projesinin uygulanması kapsamında idarenintek taraflı kamu gücüne dayalı irade beyanı ile ortayakonulup düzenlendiği ve yine idarenin tek taraflı kamu gücünedayalı irade beyanı ile feshedildiğianlaşıldığından, sözleşmenin bir idarisözleme, bu sözleşmenin iptaline ilişkin işleminde bir idari işlem olarak kabul edilmesi ve bu nedenlerle davayaidari yargı yerinde bakılması gerektiği sonucunaulaşılmıştır.
Belirtilennedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Mamak BelediyeBaşkanlığı vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Ankara 20.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen20.11.2014 gün ve 2014/212 Esas sayılı görevitirazının reddine ilişkin kararınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın, BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,davalı Mamak Belediye Başkanlığı vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN, Ankara 20.AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 20.11.2014 gün ve 2014/212 Esas sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 28.09.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy