T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 614
KARAR NO : 2015 / 625
KARAR TR : 28.9.2015
ÖZET : 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36/3-a ve 34. maddeleri uyarınca verilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :S.A.’a velayeten babası M.Ş.A.
Davalı : NusaybinKaymakamlığı, Trafik Tescil ve Denetleme Büro Amirliği
O L A Y : NusaybinKaymakamlığı Trafik Tescil ve Denetleme BüroAmirliğince yapılan denetim sırasında, S.A. isimlikişinin sürücü belgesiz motosiklet kullandığıve araç muayene süresini geçirdiğinden bahisle, S.A. adına30.1.2015 gün ve HB-547190 seri-sıra numaralı Trafik İdariPara Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36/3-a ve 34. maddeleriuyarınca toplam olarak 1.697,00 TL idari para cezası verilmiş, aynıbirim tarafından araç trafikten men tutanağıdüzenlenmiştir.
Davacı S.A.’a velayeten babası Mehmet ŞükrüAcar, idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle adli yargıyerine başvuruda bulunmuştur.
NUSAYBİN SULHCEZA HAKİMLİĞİ: 5.3.2015 gün ve D.İş No:2015/131sayı ile, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8.maddesine göre idari para cezası yanında idariyargının görev alanına giren kararın da verilmişolması nedeniyle davanın çözümünün idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararıvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı bu kez,aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
MARDİNİDARE MAHKEMESİ: 30.6.2015 gün ve E:2015/961 sayı ile, 5326sayılı Kabahatler Kanunu ve 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu uyarınca idari para cezasının iptal edilmesiistemiyle açılan davanın adli yargıda görülmesigerektiği gerekçesiyle 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine veUyuşmazlık Mahkemesince bir karar verilinceye kadar davanın incelenmesininertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan28.9.2015 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, buKanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığın mahkumiyetineya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adli cezamahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...”açıkça belirtilmiştir. Bu durumgözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulun-madığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918 sayılı Kanun’un 36/3-a ve34. maddeleri uyarınca verilen idari paracezasının kaldırılması istemiyleaçılmıştır.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun“Sürücü belgesi alma zorunluluğu”başlığı altında düzenlenen 36. maddesinde, “Motorluaraçların, sürücü belgesi sahibi olmayankişiler tarafından karayollarında sürülmesi vesürülmesine izin verilmesi yasaktır.
Araçlar,Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücübelgelerine sahip sürücüler ile çok taraflıanlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veyageçerli uluslararası sürücü belgesi olankişilerce sürülebilir.
Bunagöre;
a)Sürücü belgesi olmayanların,
b) Mahkemelerceveya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilenyetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbirengeri alınanların,
c)Sürücü belgesi iptal edilenlerin,
araçkullanarak trafiğe çıktıklarının tespitihâlinde, bu kişilere 1.407 Türk Lirası idari paracezası verilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesizkişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescilplakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir ”denilmiş;
“Araçlarınmuayenesi” başlığı altında düzenlenen 34.maddesinde, “Trafiğe çıkarılacak motorluaraçların teknik şartlara uyup uymadığıekonomik yapıları da, dikkate alınmak suretiyle belirlizamanlarda muayene edilerek tespit edilir.
(Ek:17/10/1996 - 4199/14 md.) Bu Kanuna göre, yaptırılmasızorunlu olan mali sorumluluk sigortası geçerli teminattutarları üzerinden yaptırılmamış araçlar,muayeneye alınmazlar.
Motorluaraçların muayenelerinin, yönetmelikte belirtilen süreleriçinde yaptırılması zorunludur.
(Değişik:25/6/1988 - KHK-330/3 md.; Aynen kabul : 31/10/1990 - 3672/2 md.) Muayenesüresi dolmadan kazaya karışması sonucu yetkilizabıtaca muayenesi gerekli görülenler ile üzerindedeğişiklik yapılan araçların ayrıca özelmuayenesi zorunludur. Bu muayeneler öncelikle yapılır.
Karayollarındakullanılmakta olan araçların, teknik şartlara uyupuymadığı trafik zabıtasınca kontrol edilerek her anmuayeneleri yapılabilir.
(Değişik: 21/5/1997 - 4262/4 md.) Muayene süresi geçirilen veya sahipdeğiştirme hali hariç, özel muayeneyaptırılması zorunlu olduğu haldeyaptırılmamış araçları kullanansürücüler, 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.
(Ek fıkra : 16/7/2004 – 5228/44 md.) Bu araçlartrafikten men edilir ve en yakın muayene istasyonuna gönderilirler.
(Ekfıkra : 16/7/2004 – 5228/44 md.) Muayene istasyonu açmayetkisi verilen gerçek ve tüzel kişiler; muayenelerisüresi içinde yaptırılmayan veya geçyaptırılan araçlara ilişkin bilgileri, şekli veiçeriği Maliye Bakanlığınca belirlenecek bir tutanakile en yakın trafik kuruluşuna bildirir. Trafik kuruluşunailetilen tutanaklar hakkında bu Kanun hükümlerine göreişlem yapılır” hükmü yeralmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yeriniaçıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi; bu Yasadagösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeyeişaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıftabulunulmamış olması karşısında ve göreveilişkin genel ilkelere göre idari yargının görevalanında görmüştür.
30.3.2005gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 30.3.2005 gün ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesiyle değişik 3.maddesinde ise,” (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır”; Kanunun “Başvuru yolu”başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında ise“idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesineilişkin idari yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geçonbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Busüre içinde başvurunun yapılmamış olmasıhalinde idari yaptırım kararı kesinleşir.”düzenlemeleri yer almıştır.
Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan,görev konusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanın açıldığı andaki kurallara göregörevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmişise, (davanın açıldığı anda görevli olanve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğin yürürlüğegirmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dairintikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemecegörevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Mardin İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Nusaybin Sulh Ceza Hakimliğince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Mardin İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Nusaybin Sulh Ceza Hakimliğinin5.3.2015 gün ve D.İş No:2015/131 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA 28.9.2015 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy