T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 549
KARAR NO : 2015 / 555
KARAR TR : 6.7.2015
ÖZET : Davacı şirketin kasko sigortalısı bulunan araç sürücüsünün, seyir halinde giderken; yolda bulunan gevşek malzeme ve münferit çukurlar sebebi ile yolun sağındaki şarampolde bulunan toprak yığınına çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası sonucu araçta meydana gelen maddi zararın, olayda kusuru bulunan davalıdan rucuen tazmini istemi ile açılan davanın; 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. Maddesi gereğince ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk
K A R A R
Davacı :I. Sigorta Anonim Şirketi
Vekili :Av.Ü.E. (İdariyargıda)
Av.Y.B. (Adliyargıda)
Davalı :Isparta İl Özel İdaresi
Vekili :Av.A.Ç.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14.01.2011 tarihinde Senirkentİstikametinden Çapalı Köyü istikametine doğru seyirhalinde olan davacı şirkete sigortalı 45 DA 697 plakalıaracın, yolda bulunan gevşek malzeme ve münferitçukurlar sebebi ile yolun sağındaki şarampolde bulunantoprak yığınına çarpması sonucu meydana gelentrafik kazası nedeni ile davacı sigorta şirketi tarafındansigortalıya 10.700.00 TL ödendiğini belirterek; bu bedelin %25kusur oranına tekabül eden 2675,00 TL’sinin, ödeme tarihiolan 15.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdanrücuen tahsiline karar verilmesi istemi ile idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Isparta İdare Mahkemesi:15.10.2012 gün ve 2011/816 Esas, 2012/1011 Karar sayılı kararındaözetle, bilirkişi incelemesi ile tespit ettirildiği üzere meydanagelen kazanın gerçekleştiği yolda kısmiçökme ve yol sathında gevşek malzeme olduğunun tespitedildiğini ve bu nedenlerle meydana gelen olayda davalının %25 oranındakursunun bulunduğunu belirterek, davacının davasınınkabulüne karar vermiş, verilen karara karşı davalıvekili tarafından Bölge İdare Mahkemesi’ne itirazedilmiştir. Antalya Bölge İdare Mahkemesi; 21.11.2012 gün ve 2012/1607 Esas,2012/1260 Karar sayılı kararında aynen; “… 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde"İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları,adli yargıda görülür. Zarar görenin kamugörevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafık kazalarında da bu Kanun hükümleriuygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir". Geçici 21. maddesinde de"Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiğitarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek idare Mahkemesi’ndeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz"denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden, davacı şirketçe sigortalanan 45 DA 697plakalı aracın 14.01.2011 tarihinde Isparta İli Senirkentilçesi ile Çapalı Köyü yolu üzerindeseyrederken yolda bulanan gevşek malzeme ve çökme nedeniyledireksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda maddi hasarlı trafikkazasının oluşumunda yolun bakım ve onarımındansorumlu davalı idarenin, hizmet kusuru bulunduğundan bahislesigortalısına ödediği 10.700,00 TL'nin davalı idareninkusur oranına isabet eden 2.675.00 TL tazmini istemiyle bakılandavanın j, 13.05.2011 tarihinde açıldığıanlaşılmaktadır. Budurumda,, 2918 sayılı yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile geçici 21. maddesigözetildiğinde, anılan tarihten sonra açılandavanın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğisonucuna varılmıştır.” Şeklindekigerekçesi ile davalının isteminin kabulü ile kararınbozulmasına karar vermiş, yine 2577 sayılı Kanun’un45. Maddesi gereğince dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesiyerine, Davanın görev yönünden reddinehükmetmiştir. Bu karara davacı vekili tarafından yapılanitiraz da aynı mahkemenin 19.04.2013 gün ve 2013/732 Esas, 2013/755Karar sayılı kararı ile reddedilmiş, verilen karar buşekilde kesinleşmiştir. Davacıvekili aynı istemle bu kez adli yargı yerinde davaaçmıştır. Isparta 2.AsliyeHukuk Mahkemesi: 06.06.2014 gün ve 2013/336 Esas, 2014/246 Kararsayılı kararı ile: ”Somut olayda, davacı şirketeKasko Sigortası ile sigortalı 45 DA 697 plakalı aracın14.01.2011 tarihinde Senirkent istikametinden Çapalıköyüne seyir halindeyken yolun sağında bulunanşarampoldeki toprağa çarpması sonucuhasarlandığı, 14/01/2011 tarihinde gerçekleşen bukazanın ifade tutanakları, krokiler ve bilirkişi raporundan daanlaşılacağı üzere yolda bulunan gevşek malzemeve çukurlardan kaynaklandığı, anılan kazada trafikdüzeni ve güvenliği açısından gereklidüzenleme ve işaretlemeleri yapmayan davalı idarenin % 75oranında hizmet kusurunun bulunduğu, kaza sonrasında davacışirketin sigortalısına 10.700,00 TL hasar tazminatıödediği anlaşılmaktadır. Buna göre, davacışirketin 6762 Sayılı TK'nın 1301. Maddesi uyarıncahalefi olduğu sigortalısı yerine açtığıtazminat davası haklı ve yerinde olup, kabulü gerekir. Halböyle olunca, davalının kusur oranına isabet eden 2.675,00TL'nin ödeme tarihi olan 15/02/2011 tarihinden itibaren işleyecekyasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmelidir.” şeklindekigerekçesi ile, davanın kabulüne karar vermiş, karardavalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay17. Hukuk Dairesi; 30.09.2014 gün ve 2014/15316 Esas, 2014/13070 Kararsayılı kararında aynen; “Dava, davalı idarenin hizmetkusuruna dayanılarak açılan maddi tazminat istemineilişkindir. 1-Bir kamukurumu olan davalı İl Özel İdaresinin yol üzerindekitesislere bakım ve yol güvenliği ile ilgili görevi kamusalbir görevdir. 0 halde, bu görevden kaynaklanan sorumluluğu,hizmet kusuruna dayanmakta olup, kusurdan doğan zararlarınödetilmesi istekleri 11.2.1959 günlü ve 17/15 sayılıYargıtay İçtihadı Birleştirme KararınınII. bendi hükmünce tam yargı davasının konusunuoluştururlar. Bu davaların ise 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 2. maddesi hükmünce idariyargı yerinde görülmesi gerekir. Somut uyuşmazlıkta dadavacı hizmet kusuruna dayanarak tazminat istediğine göre, davadilekçesinin yargı yolu bakımından reddedilmemişolması doğru görülmemiştir. 2-Bozma nedenve şekline göre davalı vekilinin diğer temyizitirazlarının bu aşamada incelenmesine gerekgörülmemiştir. “ şeklindeki gerekçesi ile,kararın görev nedeni ile bozulmasına hükmetmiştir. Isparta 2. Asliye Hukuk Mahkemesi:15.04.2015gün ve 2015/13 Esas, 2015/178 Karar sayılı kararındaaynen, “Mahkememizin 06/06/2014 gün ve2013/336-2014/246 sayılı kararıyla davanın esastankabulüne karar verilmiş, bu karar Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin30/09/2014 gün ve 2014/15316-13070 E.K sayılı ilamıyla,"..Bir kamu kurumu olan davalı II Özel idaresinin yolüzerindeki tesislere bakım ve yol güvenliği ile ilgiligörevi kamusal bir görevdir. O halde, bu görevden kaynaklanansorumluluğu, hizmet kusuruna dayanmakta olup, kusurdan doğanzararların ödetilmesi istekleri 11.2.1959 günlü ve 17/15sayılı Yargıtay içtihadı BirleştirmeKararının II. bendi hükmünce tam yargıdavasının konusunu oluştururlar. Bu davaların ise 2577sayılı idari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesihükmünce idari yargı yerinde görülmesi gerekir. Somutuyuşmazlıkta da davacı hizmet kusuruna dayanarak tazminatistediğine göre, dava dilekçesinin yargı yolubakımından reddedilmemiş olması doğru görülmemiştir."gerekçesiyle bozulmuş, mahkememizce bozma ilamınauyulmuştur.” denilmek sureti ile davanın görevyönünden reddine karar verilmiş, verilen karar davalıya25.05.2015, davacıya 28.05.2015 tarihinde tebliğ edilmiş, süresiiçinde temyiz edilmediğinden, karara şerh edildiğiüzere 15.06.2015 tarihinde kesinleşmiştir. Her ikimahkemede verilen görevsizlik kararları üzerine, davacı vedavalı vekilleri tarafından, görevuyuşmazlığının çözülmesi istemi iledosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesini talepetmişlerdir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Abdullah ERGİN, Nurdane TOPUZ, Alaittin AliÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT ’unkatılımlarıyla yapılan 6.7.2015 günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2918 sayılı Yasa’dan kaynaklanansorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, davacı vekilinin istemi üzerine, adli yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece,idari yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN’un adliyargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın idari yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı şirketinkasko sigortalısı bulunan 45 DA 697 plakalı araçsürücüsünün 14.01.2011 tarihinde Senirkentİstikametinden Çapalı Köyü istikametine doğruseyir halinde giderken, yolda bulunan gevşek malzeme ve münferitçukurlar sebebi ile yolun sağındaki şarampolde bulunantoprak yığınına çarpması sonucu meydana gelentrafik kazası sonucu araçta meydana gelen maddi zararın,olayda kusuru bulunan davalıdan rucuen tazmini istemi ileaçılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesiniyapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birindeaçılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davanın, 14.01.2011 günü meydana gelen maddihasarlı trafik kazası sonucu davacı şirkete sigortalıolan araçta meydana gelen zararın, olayda kusuru bulunandavalıdan rücuen tazmini istemi ile Isparta İdareMahkemesi’nde dava açıldığı, davanın esasyönünden kabulüne dair verilen karara davalı vekilitarafından itiraz edildiği, Antalya Bölge İdareMahkemesi’nce itirazın kabul edildiği ve kararınbozularak, davanın görev yönünden reddinehükmedildiği, davacının karar düzeltme talebinin deaynı mahkemece reddedildiği, bunun üzerine davacı vekilitarafından Isparta 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde aynı istemledava açıldığı, Isparta 2. Asliye HukukMahkemesi’nce davanın esas yönünden kabulüne kararverildiği ancak kararın davalı vekili tarafından temyiziüzerine, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi tarafından, görevnedeni ile bozulmasına hükmedildiği Isparta 2. Asliye HukukMahkemesi’nce de Yargıtay bozma ilamına uyulmak sureti ile,davanın görev nedeni ile reddine hükmedildiği, her ikikararın da bu şekilde kesinleşmesi üzerine davacı vedavalı vekilleri tarafından oluşan görevuyuşmazlığının çözümlenmesiistemi dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesini talep ettikleri ve dosyasının bu şekilde mahkememizegönderildiği anlaşılmaktadır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihselgelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayrımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya da memurolmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevine girenbir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden Isparta 2.Asliye HukukMahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Isparta 2.Asliye HukukMahkemesi’nin 15.04.2015gün ve 2015/13 Esas, 2015/178 Karar sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 6.7.2015 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Abdullah ERGİN Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy