T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 530
KARAR NO : 2015 / 541
KARAR TR : 6.7.2015
ÖZET : 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :E.A.
Vekilleri :Av. İ. M. & Av. F.Ö.& Av. B.Ş.
Davalı :Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekilleri :Av. H.K. & Av. R.B. & Av. S.K.
İhbarOlunan: Açık İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
Vekili :Av. M.B.H.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyetimüvekkiline ait ve Z.C.idaresinde bulunan 06 AT 968 plakalıaracın Konya Havaalanı istikametinden Ankara caddesine seyredipAksaray köprülü kavşağına 500 myaklaştığı sırada yolun solunda yol ve refüj yapımçalışması nedeniyle konulan beton bariyerlerden,bariyerin 90 cm yola taşması sebebi ile aracın taşanbariyere çarpması sonucu maddi hasarlı trafikkazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazada araçtatoplam 10.210 TL maddi zarar bulunduğunu, kazanın oluşumundadavalı idarenin %75 oranında kusurlu bulunduğunu belirterek,davalının kusur oranına isabet eden 7.657,50 TL’nin vetespit dosyası için yapılan yargılama gideri ve masrafmiktarı 385,50 TL dahil edildiğinde toplamda 8.043,00 TL maddi hakkaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesi istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.
Konya 1. AsliyeHukuk Mahkemesi: 16.10.2014 gün ve E:2014/160, K:2014/554 sayıile özetle; “Dosya kapsamının incelenmesinde; davanın28.12.2013 tarihinde Ankara yolunda yapılan yol ve refüj yapımçalışması nedeniyle konulan beton bariyerlerden,bariyerlerin 90 cm. Yola taşması sebebi ile dava dışısürücü Z.C.'un idaresindeki davacıya ait aracıntaşan bariyere çarpması neticesi oluşan maddizararın davalı idareden tahsili isteğine ilişkinolduğu görülmüştür.
5216Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7/gmaddesi gereğince Büyükşehir belediyesinin yetkialanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak,yaptırmak, bakım ve onarımını sağlamakgörevinin Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı'nda olduğu, dolayısıyla meydanagelen olayın davalı idarenin yasalarla kendisine verilmiş yolyapım ve bakımına ilişkin görevin yerinegetirildiği esnada oluştuğu yani olayın ve zararındavalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklandığı, hizmetkusurundan kaynaklanan tazminat davalarının tam yargıdavası olduğu, 2577 sayılı yasanın 2/1-b maddesikapsamında bulunan tam yargı davalarının görüm veçözümünün idari yargı yerlerinin görevliolduğu, HMK.nun 114/1-b maddedeki gereğince yargı yolunun davaşartı olup devam eden 115/1 maddesi gereğince mahkemenin davaşartlarının mevcut olup olmadığınıdavanın her aşamasında kendiliğindenaraştıracağı, olayımızda dava şartınoksanlığının giderilmesi mümkün olmadığıanlaşıldığından davada idari yargınıngörevli olması nedeni ile dava dilekçesinin davaşartı olan yargı yolu yönünden reddine karar verilmesigerekmiştir.” demek suretiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.
Davacı vekiliaynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Konya 2.İdareMahkemesi: 29.1.2015 gün ve E:2015/39, K:2015/34 sayılıkararı ile özetle; “(...) taraflarından biri idare olsabile 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanan sorumluluk hallerindeaçılacak davaların adli yargıda görüleceğiaçıkça hüküm altınaalındığından, davalı idarenin 2918 sayılıKanuna göre sorumlu olduğu iddia edilerek, zararın tazminiistemiyle açılan davanın görüm veçözümünün adli yargı yerleri olmasıgerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.” şeklindekigerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş ve karar kesinleşmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.7.2015 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıYasa’dan kaynaklanan sorumluluk davasında adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, davacı vekilinin istemiüzerine, idari yargı dosyasının son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargına ilişkin evraklar da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim İsmail SARI’nın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN’un davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davanın, trafik kazasınedeniyle araçta meydana gelen maddi zararın rücuen tazminiistemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığıve bu kanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde,yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzenive güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir.
Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir.
2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyenAnayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılan kuralıAnayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayrımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarınınadli yargıda görüleceğini öngörmektedir.İtiraz konusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiğigibi, askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargıkolları arasında uygulamada var olan yargı yolubelirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgili olarak yeknesakbir usul belirlenmektedir. Aynı tür davaların aynıyargı yolunda çözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklı kılındığıve bunun söz konusu davaların adli yargıdagörüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.)
Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmişbir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca,başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargı organlarıbakımından da uyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.
Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden, Konya 1. Asliye HukukMahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinceverilen 16.10.2014 gün ve E:2014/160, K:2014/554 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 6.7.2015 günündeÜye Eyüp Sabri BAYDAR’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞUİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy