T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 535
KARAR NO : 2015 / 546
KARAR TR : 6.7.2015
ÖZET:Memurların hataya düşerek dava konusu taşınmazlar üzerine sehven ipotek tesis edildiği, satışa arz şerhinin tatbik edilemediğinden bahisle alacağın teminatsız kalması nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini istemi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :M.Ö. Vekili :Av. A.S. Davalılar :1- Maliye Hazinesi (AdliYargıda) 2- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (İdariYargıda) Vekili :Av. Ö. Ü. O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde; “Müvekkil lehine CeyhanTapu Sicil Müdürlüğü tarafından Ö. C. isimliipotek borçlusuna ait Adana ili Ceyhan ilçesi MercimekKöyü 145 Ada 44, 45, 47, 51, 53, 55 nolu parseller ile 146 Ada 35nolu parsellerde 20.12.2006 tarihli ipotek resmi senediyle 200.000.00 TLbedelli ipotek hakları tesis edilmiştir. Anılanipotekli taşınmazlar hakkında Sarıyer İcraMüdürlüğünün 2010/1402 sayılıdosyasından 04.03.2010 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesiyoluyla takibe geçilmiş, takip sırasındataşınmazların tapu kayıtlarına İcra iflas Kanunum.150/c uyarınca satışa arz şerhi kaydedilmesi içinCeyhan Tapu Sicil Müdürlüğüne müzekkeregönderilmiştir. Ancak, icra Müdürlüğündencevaben 145 Ada 51, 53, 55 nolu parseller hakkında “ipotek resmisenedindeki nu taşınmazların borçlu Ö.C. adınakayıtlı olmamasına rağmen 20.12.2006 tarihindememurların hataya düşülerek taşınmazlarüzerine sehven ipotek tesis edildiği” belirtilerek,İİK m.150/c’ye göre satışa arz Şerhi tatbikedilmemiştir. Tapu SicilMüdürlüğünde yalnızca bilgisayar kaydıüzerinden satış, bağışlama, takyidat, haciz, serhvb. işlemler yapılmamaktadır. Tapu kütüğündeişlenmiş olan yazılara güven esastır ve ancakkütükteki kayıtlara göre işleryürütülmektedir. Bu sebeple “sehvenyapıldığı” iddiası gerçeğeaykırıdır. Yalnızca bilgisayar kayıtlarınagöre işlem tesis edilmiş ise bu ancak bir kast yadaağır ihmal bulunduğunun ispatıdır. Müvekkilhalen davaya konu olan taşınmazlarla ilgili takibi devamettirememektedir. İİK m.150/c uyarınca satışa arzşerhini Ceyhan Tapu Sicil Müdürlüğü resmi senedegöre dercetmek zorunda olmasına rağmen, bu işlemi de yerinegetirmemektedir. Müvekkil yapılmış olan bu hata sonucualacağını alamadığından ekonomik zararı hatsafhadadır. Uzun müddettir alacağını tahsil edemeyenmüvekkil, bir de tapu dairesinin kast ve ağır ihmallerineticesinde mağduriyeti katlanarak artmıştır. Bahse kortu 3parsel toplam ipotekli arazinin alacağın neredeyse yarısınatekabül etmektedir. Bu sebeple alacağın meblağı200.000.00 TL olan müvekkilin alacağının takribenyarısı teminatsız kalacaktır. Müvekkilinalacağının büyük bir kısmını CeyhanTapu Sicil Müdürlüğü memurunun kast ve kusurlarısebebiyle ya gecikmeli tahsil edecek ya da hiç tahsil edemeyecektir. Busüreçte faiz işlemekte ve müvekkil ekonomik olaraksürekli zarar etmektedir. Mahkemeniz tarafından yapılacak olanaraştırmalar neticesinde anlaşılacaktır; ki müvekkilinalacağının yarısı kadar bir kısmıoranında zararı mevcuttur. Tüm busebeplerle, MK m.1007 uyarınca dava açma zarureti hasılolmuştur. Yukarıdaarz ve izahına çalıştığımıznedenlerle davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekaletücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini bilvekalearz ve talep ederiz.” demek suretiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Adana 1. AsliyeHukuk Mahkemesi: 21.01.2014 gün ve E:2014/26, K:2014/25 sayılıkararı ile özetle; “Her ne kadar davacı Ceyhan Tapu SicilMüdürlüğü memurlarının hatalıişleminden dolayı uğradığı zararın tazminiistemli davasını mahkememizde açmış ise de;davacının Hazine aleyhine idari yargı yoluna başvurarakilgili idare mahkemesinde davasını açması gerektiğihalde adli yargıda açmış olması sebebiyleHMK’nın 114/1-b maddesi gereğince yargı yolu caizolmadığından dava şartı yokluğu nedeni iledavanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.” demeksuretiyle davanın görev yönünden reddine karar vermişve karar kesinleşmiştir. Davacıvekili aynı istemle bu kez Tapu ve Kadastro GenelMüdürlüğünü davalı olarak göstermeksuretiyle idari yargı yerinde dava açmıştır. Adana1.İdare Mahkemesi: 28.05.2015 gün ve E:2014/2295 sayılıkararı ile özetle; “4721 sayılı Türk MedeniKanunu’nun sorumluluk başlıklı 1007.maddesinde; tapusicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devletinsorumlu olduğu, Devletin sorumluluğuna ilişkin davalarıntapı sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görüleceğihükmüne yer verilmiş olup, Kanun Koyucu tarafındananılan madde gerekçesinde ise; burada Asliye Hukuk Mahkemesiningörevli mahkeme olmasının amaçlandığı,Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından zaman zaman farklı kararlarverilerek bazen adli mahkemeler bazen de idare mahkemeleri görevlisayıldığından, maddeye konulan bu hükümle konununaçıklığa kavuşturulduğunun belirtildiğigörülmektedir.” demek suretiyle 2247sayılı Kanun’un 19.maddesi gereğince görevliyargı yerinin belirlenmesi için dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konudaUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.7.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan sorumluluk davasında adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Kanunun 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının mahkemece, adli yargı dosyası da temin edilmeksuretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim İsmail SARI’nın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacıya borçluolan Ö.C. isimli şahsa ait Adana, Ceyhan İlçesindebulunan taşınmazlara ilişkin olarak, Ceyhan Tapu SicilMüdürlüğü tarafından Ö.C. isimli ipotekborçlusuna ait olan Adana, Ceyhan İlçesi, MercimekKöyü, 145 ada, 44, 45, 47, 51, 53, 55 sayılı parseller ile146 ada, 35 sayılı parselde 20.12.2006 tarih ve 10407 yevmiyenumaralı ipotek resmi senedi ile 200.000,00 TL bedelli ipotek haklarıtesis edildiği, iş bu ipotekli taşınmazlar adınaSarıyer İcra Müdürlüğü'nün 2010/1402esas sayılı dosyasında 04.03.2010 tarihinde ipoteğin parayaçevrilmesi yoluyla icra takibine geçildiği, takipsırasında taşınmazların tapu kayıtlarınasatışa arz şerhi kaydedilmesi için Ceyhan Tapu SicilMüdürlüğü'ne müzekkere gönderildiği,Ancak İcra Müdürlüğüne cevaben yazılanyazıda 145 ada, 51, 53, 55 sayılı parseller hakkında ipotekresmi senedindeki taşınmazların borçlu Ö.C.adına kayıtlı olmamasına rağmen 20.12.2006 tarihindememurların hataya düşerek taşınmazlar üzerinesehven ipotek tesis edildiğinin belirtildiği, bu nedenlesatışa arz şerhinin tatbik edilemediğinden bahislealacağın teminatsız kalması nedeniyleuğranıldığı iddia edilen zararın tazmini istemineilişkindir. 4721 sayılı Türk MedeniKanunun 881-897 nci maddeleri gayrimenkul ipoteği konusundadüzenlemeler öngörmekte ve dava konusu taşınmazlarüzerindeki ipoteğin de anılan hükümler uyarıncakonulduğu anlaşılmaktadır. 4721 sayılı Türk MedeniKanunun, Tapu Sicili ile ilgili hususların gösterildiğibölüme ilişkin 997.maddesinde; “Taşınmazlarüzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulur. Tapusicili, tapu kütüğü ve kat mülkiyetikütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri vebelgeler ile plânlardan oluşur. Sicilinörneği, nasıl tutulacağı ve yardımcısiciller tüzükle belirlenir.”hükmüne, AynıKanunun “Sorumluluk” başlıklı1007.maddesinde,“Tapu sicilinin tutulmasından doğanbütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet,zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücueder. Devletinsorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yermahkemesinde görülür.” hükmüne yerverilmiş; Tescilin koşullarınıngösterildiği 1013.maddesinde ise, “ Tescil, tasarrufa konu olan taşınmazmalikinin yazılı beyanı üzerine yapılır. Edinen kimse, kanun hükmüne,kesinleşmiş mahkeme kararına veya buna eşdeğer birbelgeye dayanıyorsa, bu beyana gerek yoktur. Bir aynî hakkı tescilden öncekazanan kimse, gerekli belgeleri ibraz ederek tescili isteyebilir.”hükmü yer almıştır. İyi niyetli üçüncükişiler yönünden tescilin etkilerini düzenleyen 1023.maddesinde ise; “Tapu kütüğündeki tescile iyi niyetledayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazananüçüncü kişinin bu kazanımı korunur.”denilmek sureti ile de istisnai bir düzenlemeye yer verilmiştir. Yine aynı kanunun 1027. maddesinde;“İlgililerin yazılı rızalarıolmadıkça, tapu memuru, tapu sicilindekiyanlışlığı ancak mahkeme kararıyladüzeltebilir. Düzeltme,eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçimindede olabilir. Tapu memuru, basit yazıyanlışlıklarını, tüzük kurallarıuyarınca re'sen düzeltir.” hükmüne yerverilmiştir. Öteyandan, 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu'nun"idari dava türleri ve idari yargı yetkisininsınırı" başlıklı 2 nci maddesinin 1'incibendinde de; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konuve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları; idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları dava muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları ile tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi yapılan hertürlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar,idari dava türleri olarak sayılmıştır. Görüldüğü üzeredava konusu olayda, davacıya borçlu olan Ö.C. isimlişahsa ait Adana, Ceyhan İlçesinde bulunantaşınmazlara ilişkin olarak, Ceyhan Tapu SicilMüdürlüğü tarafından Ö.C.isimli ipotekborçlusuna ait olan Adana, Ceyhan İlçesi, MercimekKöyü, 145 ada, 44, 45, 47, 51, 53, 55 sayılı parseller ile146 ada, 35 sayılı parselde 20.12.2006 tarih ve 10407 yevmiyenumaralı ipotek resmi senedi ile 200.000,00 TL bedelli ipotek haklarıtesis edildiği, iş bu ipotekli taşınmazlar adına Sarıyerİcra Müdürlüğü'nün 2010/1402 esassayılı dosyasında 04.03.2010 tarihinde ipoteğin parayaçevrilmesi yoluyla icra takibine geçildiği, takipsırasında taşınmazların tapu kayıtlarınasatışa arz şerhi kaydedilmesi için Ceyhan Tapu SicilMüdürlüğü'ne müzekkere gönderildiği,Ancak İcra Müdürlüğüne cevaben yazılanyazıda 145 ada, 51, 53, 55 sayılı parseller hakkında ipotekresmi senedindeki taşınmazların borçlu Ö.C.adına kayıtlı olmamasına rağmen 20.12.2006 tarihindememurların hataya düşerek taşınmazlar üzerinesehven ipotek tesis edildiğinin belirtildiği, bu nedenlesatışa arz şerhinin tatbik edilemediğinden bahislealacağın teminatsız kalması nedeniyleuğranıldığı iddia edilen zararın tazmininiistediği anlaşılmakla; herne kadar olayda, kamu kurumunun kamu görevinin ifasısırasında bu görevden doğan bir zararın ve buzararın tazmini söz konusu ise de; Kanunlarınöngördüğü bazı durumlarda kamu hizmetininözelliği ve gerekleri gözetilerek yine Kanunlarla istisnalargetirilmiş ve Devlete bu gibi durumlarda da özel hukuk ilkelerigereğince sorumluluk yüklenmiştir. 4721sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 1007. maddesi de bu istisnalardan birinioluşturmaktadır. UyuşmazlıkMahkemesi'nin 31.1.1979 gün ve E:1978/32,K:1979/5; 28.9.1992 gün veE:1992/13, K:1992/30 sayılı kararlarında da; -aynınitelikte hükmün yer aldığı veyürürlükten kaldırılan- 743 sayılı TürkKanunu Medenisi’nin 917. maddenin istisna maddesi olduğuna değinilerektapu sicilinin tutulmasından doğan zarardan Devletin özel hukukilkeleriyle sorumlu olduğu belirtilmiştir. Buitibarla, dava konusu zararın tapu idaresince, borçlununmülkiyetinde olmayan üç taşınmaz üzerine sehvenipotek konulması suretiyle tapu işlemlerinin gereği gibi yerinegetirilmemesinden kaynakladığı, Devletin kusursuzsorumluluğundan kaynaklanan bir zararın oluştuğu ve buzararın tazmininin Devletten istenebileceği, tapuya hatalıipotek konulması uygulamasından kaynaklanan sorumluluğun da 4721sayılı Kanun'un 1007. maddesi kapsamında değerlendirilmesigerektiği, bu nedenle bu davanın adli yargıdaçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerine ait olduğundan, Adana 1. İdare Mahkemesininbaşvurunun kabulü ile, Adana 1.Asliye Hukuk Mahkemesince verilengörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Adana 1. İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Adana 1.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 21.01.2014gün ve E:2014/26, K:2014/25 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 6.7.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy