T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 536
KARAR NO : 2015 / 547
KARAR TR : 6.7.2015
ÖZET : Devlet Mezarlığı Müdürlüğü’nde bahçıvan olarak yardımcı hizmetler sınıfında göreve başlayan davacının, ziraat meslek lisesi mezunu olması nedeniyle “teknisyen” unvanının dikkate alınarak sınıfının “yardımcı hizmetler sınıfı” yerine “teknik hizmetler sınıfı” olarak değiştirilmesi talebinin reddine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal hakların tahsili istemiyle açtığı davanın, ASKERİ İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :S.S.
Vekilleri :Av. C.Ç. & Av. A.Ç.
Davalı :Milli Savunma Bakanlığı
Vekili :Av. Y.Ç. (İdari Yargıda)
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde; “Davalı kurumtarafından tesis edilen 01.08.2013 gün veMİY:73717828-1300-4817-13/Per.D.Svl.Me.Ş. SayılıDavacının sınıf ve unvan değişikliğininyapılmamasına dair işlem aşağıdaki nedenlerlekanuna aykırı olduğundan iş bu davanınaçılması gerekmiştir.
Davacı17.09.2007 tarihinde yardımcı hizmetler sınıfında veBahçıvan olarak Milli Savunma Bakanlığınabağlı Devlet MezarlığıMüdürlüğünde Memur statüsünde görevebaşlamıştır.
Davacı,ekte bir örneği ibraz edilen dilekçenin incelenmesinden degörüleceği gibi, ortaokuldan sonra 4 yıl süreliÇankırı Ziraat Meslek Lisesine 1999-2000 eğitimöğretim yılında mezun olmuş ve kendisine “Ziraat Teknisyeni” unvanı verilmiştir.
Davacıtarafından ekte bir örneği ibraz edilen 29.07.2013 tarihlidilekçe ile davalı kuruma müracaat edilerek, diğer kamukurumlarında ziraat meslek lisesi mezunlarının teknik hizmetlersınıfında ve teknisyen olarak görev yaptıklarıbelirtilmek suretiyle Yardımcı hizmetler sınıfındanteknik hizmetler sınıfına geçirilmesi talebinde bulunulmuştur.
Davacının,bu başvurusuna davalı kurum tarafından ekte bir örneğiibraz edilen 01.08.2013 gün ve MİY:73717828-1300-4817-13/Per.D.Svl.Me.Ş.Sayılıyazısı ile cevap verilerek, “ Milli SavunmaBakanlığı ve bağlı birimlerindeki Bahçıvankadroları, yardımcı hizmetler sınıfında istihdamedilmektedir. Adı geçen personelin, teknik hizmetlersınıfına geçebilmeleri için, kadrosınıflarının teknik hizmetler sınıfına vekadro unvanlarının da teknisyen unvanınadönüştürülmüş olması gerekmektedir.Ayrıca, Milli Savunma Bakanlığı GenelkurmayBaşkanlığı ve Kuvvet KomutanlıklarındaGörevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Ve UnvanDeğişikliği Yönetmeliği gereğince,sınıf ve unvan değişikliği içinaçılacak sınava girmeleri zorunludur.” denilmeksuretiyle davacının sınıf ve unvandeğişikliği talebi ret edilmiştir.
Davalıtarafın ret gerekçelerinin aşağıdaki nedenlerlekabulü mümkün değildir.
a.Davacının sınıf ve unvan değişikliğitalebinin yerine getirilmesi için, gerekirse kadrodadeğişiklik yapılarak sınıf ve unvandeğişikliği yapılması mümkündür.Çünkü, kadroda gerekli değişiklikleri yapmak,davalı kurumun görev ve yetkisindedir.
b. Ekte birörneği ibraz edilen Diplomanın incelenmesinden degörüleceği gibi, davacı Ziraat Meslek Lisesi Mezunu olup,kendisine teknisyen unvanı verilmiştir. Kadroda değişiklikyapılarak, davacının görev yaptığı kadronundavacının durumuna uygun hale getirilmesi gerektiğiaçıktır.
c. Retgerekçesi olarak gösterilen diğer bir neden ise, Milli SavunmaBakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve KuvvetKomutanlıklarında Görevli Devlet MemurlarınınGörevde Yükselme Ve Unvan DeğişikliğiYönetmeliği gereğince, unvan değişikliğisınavında başarılı olmaktır.
Busınavı açarak davacıyı sınava tabi tutmakdavalı idarenin görev ve yetkisinde olduğu gibi, buYönetmelikteki hükümler memur olarak görevebaşladıktan sonraki yıllarda, sınıf ve unvandeğişikliği yapılmasını gerektirecek biröğrenimi tamamlamış olanlarla ilgilidir.
Davacıise, 13.12.2005 gün ve 26022 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarakYürürlüğe giren Milli Savunma Bakanlığı,Genelkurmay Başkanlığı ve KuvvetKomutanlıklarında Görevli Devlet MemurlarınınGörevde Yükselme Ve Unvan DeğişikliğiYönetmeliğinden daha sonraki bir tarihte ve 2007 yılındaZiraat Meslek Lisesi Mezunu olması nedeniyle BahçıvanKadrosuna ve yardımcı hizmetler sınıfına davalıkurum tarafından açılan sınavda başarılıolması nedeniyle memur olarak alınmıştır.
Görüleceğigibi, daha memuriyete alımı sırasında davacınınZiraat Meslek Lisesi Mezunu ve Teknisyen unvanı taşımasınedeniyle Teknik Hizmetler sınıfında memuriyetealınması gerektiği kuşkusuzdur.
Kaldıki, davacının memuriyete alımı yapılırkensınav yapılmış ve bu sınavda başarılıolması nedeniyle memur olarak görevebaşlatılmıştır.
Bu nedenle,yasada teknik hizmetler sınıfının gerektirdiğitüm şartları taşıyan davacınınsınıf ve unvan değişikliği yapılarakyardımcı hizmetler sınıfındaki Bahçıvankadrosundan, yeni bir sınava tabi tutulmaksızın teknik hizmetlersınıfına teknisyen unvanı ile geçirilmesigerekmektedir.
4. 3795 sayılıBazı Lise Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan VerilmesiHakkında Kanunun 6’ncı maddesinin 2’ncifıkrasında, “Teknisyen, tekniker, yüksek tekniker veteknik öğretmenlerin her meslek alanındaki yetki vesorumluluklarına ait esas ve usuller; Bayındırlık ve İskanBakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Sanayive Ticaret Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulununda görüşleri alınarak Milli EğitimBakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikledüzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Ancak, aradanuzun yıllar geçmesine rağmen kanunda öngörülenbu Yönetmelik henüz çıkmamış olmakla birlikte,davacının Ziraat Meslek Lisesi Mezunu olması nedeniyle Teknisyenunvanına sahip olduğu ortadadır. Esasen bu husus ektekidiplomadaki teknisyen kaydının bulunması ile de sabittir.
5. 657sayılı Devlet Memurları Kanunun, Teknik HizmetlerSınıfına dahil olacak personeli belirleyen 36’ncımaddesinin II numaralı fıkrasında aynen; “ Bu Kanununkapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifaeden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis,mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog,jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi,istatikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı),matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile tekniköğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlikmesleği dışında teknik hizmetlerdeçalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesiveya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksekşehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütüneksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fenmemuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlarasahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüşbulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkileder.” hükmüne yer verilmiştir.
Kanunhükmünün incelenmesinden de açıkçagörüleceği gibi, bir kamu personelinin Teknik Hizmetlersınıfında olup olmadığının tespitiiçin, 3 koşula bakılması gerekmektedir. Bunlardan birincisimeslekleri ile ilgili fiilen görev yapması, İkincisiyürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göreteknisyen unvanına sahip olması, üçüncüsüde en az orta derecede mesleki tahsili bulunması gerekmektedir.
DavacıZiraat Meslek Yüksek Okulu mezunu olup, Ziraat Teknisyenidir.Öğrenim gördüğü Ziraat Meslek Lisesi orta derecemesleki bir tahsildir. Halende Milli Savunma Bakanlığınabağlı Devlet Mezarlığında bulunan yeşilalanın muhafazası ve daha da iyileştirilmesi için bualanda bulunan bitkilerin her türlü bakımı, yenilerinindikilmesi, budanması, gübrelenmesi, ilaçlanması,sulanması vb. hizmetleri yürütmektedir. Diğer bir ifadeylemesleğini fiilen icra etmektedir.
Görüleceğigibi, Davacı yasada öngörülen her üçkoşulu bir arada taşımaktadır.
Bu nedenle,Teknik hizmetler sınıfında istihdam edilmesi gerektiğiaçıktır.
Kaldıki, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 71 ’nci maddesinin1 ’nci fıkrasında aynen, “Memurların eşitdereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıfdeğiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıfdeğiştireceklerin geçecekleri sınıf ve göreviçin bu Kanunda veya kuruluş kanunlarında belirtilenniteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumdasınıfları değişenlerin eskisınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerdegeçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerindedikkate alınır...” hükmüne yer verilmiştir.
Kanunun buhükmünün incelenmesinden de görüleceği gibi,memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesisuretiyle sınıf değiştirmeleri mümkündür. Buşekilde sınıf değiştirileceklerin geçeceklerisınıf ve görev için, bu kanunda veya kuruluşkanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları yeterlidir.
Bu nedenle,yasal tüm koşulları taşıyan davacınınsınıf ve unvan değişikliği talebinin kabuledilmemesine dair dava konusu işlem hukuka aykırıolduğundan iptali gerekir.
6.Yürütmenin durdurulması kararı verilmesininkoşulları dava konusu olayda gerçekleşmiştir.
T.CAnayasasının 125 nci maddesinin 5 ve İdari yargılamausulü kanunun 28. maddelerine göre, İdari İşleminUygulanması halinde telafisi güç veya imkansızzararların doğması ve idari işleminaçıkça hukuka aykırı olmasışartlarının birlikte gerçekleşmesi halindeyürütmenin durdurulması kararı verilmesi gerekir.
Davacınınsınıf ve unvan değişikliğinin yapılmamasıişlemi açıkça hukuka aykırı olduğuyukarıdaki bölümlerde yasal gerekçeleri ile birliktedetaylı olarak açıklanmıştır.
Bu nedenle,dava konusu işlemin uygulanmasına devam edilmesi halindedavacının ileride telafisi imkansız zararlarauğrayacağı kuşkusuzdur.
Bu nedenledava konusu olayda, yürütmenin durdurulması kararıverilmesinin yasal koşulları mevcuttur.
SONUÇVE TALEP:
Yukarıdaaçıklanan ve inceleme sırasında resen rastlanacak sairnedenlerle;
1.Davalı kurum tarafından tesis edilen 01.08.2013 gün veMİY:73717828-1300-4817-13/Per. D. Svl. Me. Ş. SayılıDavacının sınıf ve unvan değişikliğininyapılmamasına dair işleminin iptaline,
2.Yardımcı Hizmetler sınıfındaki Bahçıvankadrosu ile davacının teknik hizmetler sınıfınageçirilmesi halinde, aradaki maaş farklarının hakediş tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faizi ile birliktedavalı kurum tarafından davacıya ödenmesine,
3.Öncelikle dava sonuna kadar yürütmenin durdurulmasına,
4.Davanın aciliyeti ve önemi dikkate alınarak, Davalı idareyönünden birinci cevap süresinin mahkemenizin takdirinde olmaküzere kısaltılmasına
5.Yargılamanın duruşmalı olarak yapılmasına,
6.Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafayükletilmesine, karar verilmesini bilvekâle arz ve talepederim.” demek suretiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara12.İdare Mahkemesi: 28.10.2013 gün ve E:2013/1173, K:2013/1724sayılı kararı ile özetle; “1602 sayılıYasaya göre asker kişi sayılan davacının,Yardımcı Hizmetler Sınıfından, Teknik HizmetlerSınıfına geçirilmesinin idarece askeri ihtiyaçlardikkate alınarak gerçekleştirilebileceğinden,davacının hizmet sınıfınındeğiştirilmesi istemiyle yaptığı başvurununreddine ilişkin bu davada “askeri hizmete ilişkinbulunma” koşulunun da gerçekleşmiş bulunmasıkarşısında, uyuşmazlığa konu edilen davanıngörüm ve çözümünde Askeri Yüksekİdare Mahkemesi görevli olup, bu davanın görevyönünden Mahkememizce incelenme olanağıbulunmamaktadır.” demek suretiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiştir.
İşbukarara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerineDanıştay 5.Dairesi 25.11.2014 gün ve E:2014/177, K:2014/8410sayılı ilamı ile özetle; hükmün onanmasınakarar vermiş ve karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili aynı istemle bu kez askeri idari yargı yerinde davaaçmıştır.
AYİM2.Daire Başkanlığı: 11.02.2015 gün ve E:2015/237,K:2015/249 sayılı kararı ile özetle; “Milli SavunmaBakanlığına bağlı Devlet MezarlığıMüdürlüğü’nde yardımcı hizmetlersınıfında “bahçıvan” kadrosunda sivilmemur olarak görev yapan davacının asker kişi olduğu,ancak davacının ziraat meslek lisesinden “teknisyen”unvanı ile mezun olmasına rağmen, bu öğrenim durumudikkate alınmaksızın Devlet MezarlığıMüdürlüğü’nde yardımcı hizmetlersınıfında “bahçıvan” kadrosundamemuriyete alındığı, oysa öğrenim durumu vefiilen yaptığı iş dolayısıyla 657sayılı yasanın 36’ncı maddesinde düzenlenen“teknik hizmetler sınıfı" için belirtilenşartları taşıdığını önesürerek, memuriyete giriş tarihi itibariyle teknik hizmetlersınıfına geçirilmemesi işlemini dava konusuyaptığı, bu haliyle “bahçıvan”kadrosunda görev yapan davacının yardımcı hizmetlersınıfından teknik hizmetler sınıfınageçirilmemesi işleminin, bir kamu kurum veya kuruluşunda“bahçıvan” olarak görev yapan ve davacı gibiziraat meslek lisesi veya ziraat meslek yüksek okulundan teknisyen yada teknikerunvanı ile mezun olanların teknik hizmetler sınıfınageçirilmemesi işleminden herhangi bir farkıbulunmadığı, işlemin yargısal denetimde askerlikmesleğinin gereklerini yakından bilmenin önemtaşımadığı gibi, “bahçıvan” kadrosununyardımcı hizmetler sınıfında yada teknik hizmetlersınıfında yer almasının askeri ihtiyaçlarla dabir ilgisinin bulunmadığı, bu uyuşmazlığın657 sayılı yasanın 36’ncı maddesinde kapsamındaçözüme kavuşturulacak bir işlem olduğu,dolayısıyla davacı hakkında tesis edilen işlem ve onunçözümünde varılacak sonuç ile, aynıdurumdaki sivil kişi hakkında aynı işlemden doğan davave onun çözümünde varılacak sonucun farklıolmadığı, dolayısıyla tesis edilen işlemin Askerihizmete ilişkin olmadığı, Anayasanın 157 ve 1602sayılı Kanunun 20’nci maddeleri uyarınca “askerkişiyi ilgilendirme” ve “askeri hizmete ilişkinbulunma” koşullarının birliktegerçekleşmediği, bu nedenle davanın görüm veçözüm yerinin AYİM değil Genel İdari Yargıyeri olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır.”demek suretiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş ve karar kesinleşmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.7.2015 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve askeri idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, davacı vekilinin istemiüzerine, askeri idari yargı dosyasının son görevsizlikkararını veren mahkemece, idari yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim İsmail SARI’nın, davanınçözümünde askeri yüksek idare mahkemesiningörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen DanıştaySavcısı Yakup BAL ile AYİM Savcısı HüsnüERCAN’ın davada askeri yüksek idare mahkemesinin görevliolduğu yolundaki sözlü ve yazılıaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,17.9.2007 tarihinde DevletMezarlığı Müdürlüğü’ndebahçıvan olarak yardımcı hizmetlersınıfında göreve başlayan davacının, ziraatmeslek lisesi mezunu olması nedeniyle “teknisyen”unvanının dikkate alınarak sınıfının“yardımcı hizmetler sınıfı” yerine“teknik hizmetler sınıfı” olarakdeğiştirilmesi talebinin reddine ilişkin Milli SavunmaBakanlığı’nın 01.08.2013 gün veMİY:73717828-1300-4817-13/Per.D.Svl.Me.Ş.sayılı işleminiptali ve yoksun kaldığı parasal haklarıntahsili istemiyle açılmıştır.
657 sayılı DevletMemurları Kanunu’nun ‘Tespit Edilen Sınıflar’başlıklı 36. maddesinde; “Bu Kanuna tabi kurumlardaçalıştırılan memurlarınsınıfları aşağıda gösterilmiştir…II-TEKNİK HİZMETLER SINIFI: Bu Kanunun kapsamınagiren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve merihükümlere göre yüksek mühendis, mühendis,yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi,fizikçi, kimyager, matematikçi, istatikçi, yöneylemci(Hareket araştırmacısı), matematikseliktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmenokullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleğidışında teknik hizmetlerde çalışanlar,Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerindenmezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı,yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 09/05/1969 tarih 1177sayılı Kanunlara göre tütün eksperiyetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru,yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup,en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, TeknikHizmetler sınıfını teşkil eder.
…
VIII-YARDIMCI HİZMETLERSINIFI: Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlardaher türlü yazı ve dosya dağıtmak ve toplamak,müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerinitemizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerindeçalışmak veya basit iklim rasatlarını yapmak;ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarındahastaların ve hastanelerin temizliği ve basit bakımı ileilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özelbünyesine göre ve yine bu mahiyette olmak üzere ihdasınalüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ilegörevli bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendindetanımlananların dışında kalanları kapsar.
(Ek: 28/03/1988 - KHK - 318/1md.) Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesigereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarınıntemizlenmesi, tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin üçüncü şahıslara ihaleyoluyla gördürülmesi mümkündür…”şeklindeki düzenleme ile devlet memurluğununsınıfları açıklanmış, davacınıniçinde bulunduğu sınıfın maddenin 8.bendindedüzenlenen “Yardımcı Hizmetler”sınıfı olduğu, geçmek istediğisınıfı ise maddenin 2.bendinde düzenlenen “TeknikHizmetler” sınıfı olduğuanlaşılmıştır.
657 sayılı DevletMemurları Kanunu’nun ‘Bir Sınıftan BaşkaSınıfa Geçme’ başlıklı 71. maddesinde;“(Değişik madde: 30/05/1974 - KHK/12; Aynen kabul: 15/05/1975 -1897/1 md.)
(Değişik fıkra:29/11/1984 - KHK 243/12 md.) Memurların eşit dereceler arasındaveya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmelericaizdir. Bu şekilde sınıf değiştirecekleringeçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veyakuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmalarışarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerineski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerdegeçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerindedikkate alınır.
Kurumlar, memurlarınımeslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetlerisınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfındanmeslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliğigözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyleatayabilirler.
Eski sınıflarında,görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa dahayüksek bir derece ve kademeden başlamış olup dasınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerlemesüreleri eski sınıflarında kazandıkları derece vekademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süretamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmelerisırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesiverilmez.” şeklindeki belirleme ile devlet memurlarınıneşit dereceler arasında veya sınava girmek sureti ilesınıf değiştirmesinin mümkün olduğu,kurumların genel idare hizmetleri sınıfındaki bir memurumesleki bir sınıfa veya mesleki sınıftaki bir memuru genelidare hizmetleri sınıfına atayabilecekleridüzenlenmiştir.
MilliSavunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı veKuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet MemurlarınınGörevde Yükselme ve Unvan DeğişikliğiYönetmeliği’nin 2. Bölümünün ‘Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğineİlişkin Esaslar’ başlıklı 5. maddesinde; Görevde yükselme ve unvandeğişikliğine tabi hizmet grupları, aynı yönetmeliğin ‘GörevdeYükselme ve Unvan Değişikliği Suretiyle AtanacaklardaAranacak Genel Şartlar’ başlıklı 6. maddesi ile‘görevde yükselme talebinde bulunacaklara ilişkinnitelikler belirlenmiş; ‘Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Suretiyle Atanacaklarda Aranacak ÖzelŞartlar’ başlıklı 7. maddesinde de özel veayrıksı durumlar ayrıca kaleme alınmıştır.
Anayasa’nın157. maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin, askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileriilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerdendoğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk veson derece mahkemesi olduğu; ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartının aranmayacağı belirtilmiş; 1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun25.12.1981 tarih ve 2568 sayılı Yasa ile değişik 20.maddesinin birinci fıkrasında, “Askeri Yüksek İdareMahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi olarak yargıdenetimini ve diğer kanunlarda gösterilen, görevleri yapar.Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz” denilmiştir.
Buna göre, AskeriYüksek İdare Mahkemesi’nin bir davaya bakabilmesi içindava konusu idari işlem veya eylemin “asker kişiyiilgilendirmesi” ve “askeri hizmete ilişkinbulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
1602 sayılıYasa’nın değişik 20. maddesinde, Türk SilahlıKuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olansubay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, uzmançavuş, uzman jandarma çavuş, erbaş ve erler ilesivil memurlar asker kişi sayılmaktadır.
Davacının 1602sayılı Yasa’nın 20. maddesinde sayılan askerkişilerden olduğu ve bu nedenle dava konusu eylemin asker kişiyiilgilendirdiği tartışmasızdır.
Dava konusu işlemin askerihizmete ilişkin olup olmadığına gelince:
İdari işlemin,görevli yargı yerinin tespiti yönünden “askerihizmete ilişkin” olup olmadığının saptanabilmesiiçin işlemin konusuna bakılması gerekmektedir. Eğeridari işlem askeri gereklere, askeri usul ve yönteme ve askerihizmete göre tesis edilmiş ise, bu işlemin askeri hizmeteilişkin olduğu kabul edilmelidir. Daha açık bir ifadeyle,askeri hizmete ilişkin idari işlemler; idarenin bir askerkişinin askeri yeterlik ve yeteneklerinin, tutum vedavranışlarının, askeri geçmişinin, askerkişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevlerinin; askerlik hizmetininamacı, askeri görev yerlerinin özellikleri, askeri kural vegerekler göz önünde tutularak değerlendirilmesi sonucundatesis edilen işlemlerdir. İşlem, askeri olmayan bir makamtarafından tesis edilmiş olsa bile durum değişmemektemenfaati ihlal edilen asker kişinin açtığıdavanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’ndegörülmesi gerekmektedir.
Dosya kapsamındayapılan inceleme neticesinde; davacının 17.09.2007 tarihindeDevlet Mezarlığı Müdürlüğü’ndeyardımcı hizmetler sınıfında“bahçıvan” kadrosunda görevebaşladığı, diplomasındaki teknisyen unvanıdikkate alınarak, sınıfının yardımcıhizmetler yerine teknik hizmetler sınıfı olarakdeğiştirilmesi talebinde bulunduğu, davalı idaretarafından 01.08.2013 tarihinde verilen cevabi yazıda; “MilliSavunma Bakanlığı ve bağlı birimlerdekibahçıvan kadroları, yardımcı hizmetlersınıfında istihdam edilmektedir. Adı geçenpersonelin teknik hizmetler sınıfına geçebilmeleriiçin, kadro sınıflarının teknik hizmetlersınıfına ve kadro unvanlarının da teknisyenunvanına dönüştürülmüş olmasıgerekmektedir. Ayrıca, Milli Savunma Bakanlığı GenelkurmayBaşkanlığı ve Kuvvet KomutanlıklarındaGörevli devlet memurlarının Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Yönetmeliği gereğince,sınıf ve unvan değişikliği içinaçılacak sınava girmeleri zorunludur.” denilerekdavacının talebinin reddine karar verildiği; davacı vekilitarafından söz konusu işlemin iptali ve mahrumkaldığı parasal hakların tahsili için davaaçıldığı anlaşılmıştır.
Tüm bu tespitler veyukarıda ayrıntısı ile açıklanan yasal mevzuathükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde;
657 sayılıKanunu’nun 36. maddesinin 8. bendinde düzenlenen yardımcıhizmetler sınıfında yer alan davacının, aynımaddenin 2. bendinde düzenlenen teknik hizmetler sınıfınageçmek istediği, talebinin konusu itibari ile 657 sayılıYasa’nın 71. maddesi kapsamında görevde yükselmetalebi olduğu anlaşılmış olup; davacının askerkişi olması nedeni ile konunun 657 sayılı Kanungereğince çıkartılan Milli SavunmaBakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve KuvvetKomutanlıklarında Görevli Devlet MemurlarınınGörevde Yükselme ve Unvan DeğişikliğiYönetmeliği’nin 2. Bölümünün ‘Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliğine İlişkin Esaslar’başlıklı 5. maddesi kapsamında değerlendirilmesigerektiği ve bu itibarla askeri görev yerlerininözellikleri, askeri kural ve gerekler göz önünde tutularaktesis edilen iptal istemine konu işlemin, askeri hizmeteilişkin olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Buradan hareketle dava konusueylemin, asker kişinin askeri yeterlik ve yetenekleri, icra ettiğiaskeri görevler kapsamındaki tutum ve davranışları,askeri geçmişi, asker kişi olmaktan kaynaklanan hak veyükümlülükleri, askeri hizmetten kaynaklanandurumları, askeri görevlerin icra ediliş biçimleri,askeri kural ve gerekleri göz önünde tutularakdeğerlendirilmesinde “askeri hizmete” ilişkinlikunsurunun gerçekleştiğinin kabulü gerekir.
Belirtilen durumlara göre veolayda Anayasa’nın 157. ve 1602 sayılı Yasa’nın20. maddelerinde öngörülen, idari eylemin asker kişiyiilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin bulunmasıkoşulları birlikte gerçekleştiğinden, davanıngörüm ve çözümü Askeri Yüksek İdareMahkemesi’nin görevine girmektedir.
Açıklanannedenlerle, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2.DaireBaşkanlığı’nca verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ASKERİYÜKSEK İDARE MAHKEMESİNİN görevli olduğuna, bunedenle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2.DaireBaşkanlığınca verilen 11.02.2015 gün ve E:2015/237,K:2015/249 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,6.7.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy