T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 506
KARAR NO : 2015 / 521
KARAR TR : 6.7.2015
ÖZET : 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : O.Ç.
Davalı : Niğde Valiliği, Trafik Tescil Denetleme ŞubeMüdürlüğü
OL A Y : NiğdeValiliği Trafik Tescil Denetleme ŞubeMüdürlüğünce yapılan denetim sırasında,davacı adına kayıtlı 33 NT 162 plaka sayılıaracın yetki belgesiz yolcu taşımacılığıfaaliyetinde bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4925sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 26/a. maddesiuyarınca 29.6.2007 gün ve A- 888005 seri-sıra sayılıKarayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezası Tutanağıdüzenlenerek, davacı adına 5.000 TL. idari para cezasıverilmiştir.
Davacı, idaripara cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur.
NİĞDESULH CEZA MAHKEMESİ: 27.7.2007 gün ve 2007/903 Müt. sayıile, 506 sayılı Kanun’un 140.maddesinin 8.2.2006 gün ve 5454 sayılıYasa’nın 5. maddesi ile değiştirilendördüncü fıkrasının, "Kurumca itirazıreddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibarenonbeş gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesinebaşvurabilirler.” şeklindeki üçüncütümcesinin Anayasa Mahkemesi’nin 4.10.2006 gün ve E:2006/75,K:2006/99 sayılı kararıyla iptal edildiği, bu nedenle 506sayılı Yasa’nın 140. maddesine göre verilen idaripara cezasına karşı yapılan itirazlarıngörüm ve çözümünde idari yargı yeriningörevli olduğu belirtilerek, somut uyuşmazlığın çözümlenmesininidari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlikkararı ile karar kesinleştiğinde dosyanın Aksarayİdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiş, verilen karar itirazedilmeden kesinleşmiştir.
Dava dosyası, NiğdeSulh Ceza Mahkemesinin kapatılması nedeniyle devredildiğiNiğde 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 8.9.2014 gün ve 2014/81 Muhsayılı yazısı ile Aksaray İdare Mahkemesinegönderilmiştir.
Aksaray İdareMahkemesi, 16.10.2014 gün ve E:2014/992, K:2014/1020 sayı ile, 4925sayılı Kanun uyarınca idari para cezası verildiği vebu Kanun’da da idari para cezalarına karşı kanun yolu düzenlemesibulunmadığından, Kabahatler Kanunu uyarınca davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine vegörevli yargı yerinin belirtilmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiş,verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Mahkememizegönderilen dava dosyasında, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce26.1.2015 gün ve E:2014/1173, K:2015/11 sayılı karar ile,ortada idare mahkemesine hitaben yazılmış dilekçeyleaçılmış bir dava bulunmadığından, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesinde öngörülenkoşulların gerçekleşmediği, bu nedenle 2247sayılı Yasada öngörülen koşullarıtaşımayan başvurunun, aynı Yasanın 27. maddesi uyarıncareddine karar verilip dosyanın Mahkemesine gönderilmesinden sonra, Aksarayİdare Mahkemesi, 6.3.2015 gün ve E:2015/229, K:2015/125 sayıile, dava dilekçesinin yeniden dava açılmak üzerereddine karar vermiş, davacı bu kez, idari para cezasınıniptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
AKSARAY İDAREMAHKEMESİ: 17.4.2015 gün ve E:2015/383 sayı ile, davacıya4925 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası verildiğive bu Kanun’da da idari para cezalarına karşı kanun yoludüzenlemesi bulunmadığından, Kabahatler Kanunuuyarınca davanın çözümünün adli yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulmasına ve işin incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesi’nin karar vermesine değin ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.7.2015 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre:
UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, buKanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığın mahkumiyetineya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adli cezamahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdari niteliklerindendolayı bu davalara ilişkin görev ve hükümuyuşmazlıklarının Uyuşmazlık Mahkemesinin HukukBölümünde incelenip çözümlenmesigerektiği...” açıkça belirtilmiştir. Budurum gözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İdariyargı yerince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesinegöre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının, Mahkemece ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 4925sayılı Kanun’un 26. maddesine göre verilen idari paracezasının kaldırılması istemiyleaçılmıştır.
4925sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 5. maddesinde,taşımacılık, acentelik ve taşıma işlerikomisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliğiyapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesialınmasının zorunlu olduğu, idari para cezalarıbaşlıklı 26. maddesinde, bu Kanun’un 5 inci maddesinegöre yetki belgesi almadan taşıma işinde faaliyettebulunanlara bin Türk lirası idari para cezası verileceğidüzenlenmiş; 30. maddesinde, para cezalarına karşıtebliğ tarihinden itibaren otuz gün içerisinde yetkili idaremahkemesine itiraz edilebileceği, itiraz üzerine verilenkararların kesin olduğu öngörülmüşken, bumadde, önce 23.1.2008 gün ve 5728 sayılı Kanun’un520. maddesiyle, “BuKanunda belirtilen idarî para cezasını gerektiren fiillerinişlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde aynınitelikteki fiili üç defa işlediği tespit edilengerçek ve tüzel kişilere, işlediği fiillerincezalarının toplamının on katı idarî paracezası verilir ve taşıt şoförünün yurtiçi ve yurt dışı taşımalardasürücü mesleki yeterlilik belgesi ile varsa uluslararasısürücü sertifikası bir yıl süreyle askıyaalınır” şeklinde değiştirilmiş;daha sonra 25.6.2009 gün ve 5917 sayılı Kanun’un 47.maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.5917 sayılı Kanun hükümleri 10.7.2009 tarihinde yürürlüğegirmiştir.
4925sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nda 12.7.2013 günve 6495 sayılı Kanun’un 32. maddesiyle ve son olarak 6.2.2014gün ve 6518 sayılı Kanun’un 60. maddesiyledeğişiklikler yapılmış, bu haliyle de idari paracezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeyeyer verilmemiştir.
Öteyandan; 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyledeğiştirilen 3. maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde,
b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır”;Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27.maddesinin 1. fıkrasında ise "idari para cezası vemülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halinde idariyaptırım kararı kesinleşir" düzenlemeleri yeralmıştır.
Budüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğer taraftan,dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artıkgörevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli halegeldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 4925 sayılıKarayolu Taşıma Kanunu’nda da idari para cezasına itirazkonusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326sayılı Yasa hükümleri dikkate alınacağından,idari para cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Aksaray İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Niğde Sulh Ceza Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Aksaray İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Niğde Sulh Ceza Mahkemesinin 27.7.2007 gün ve2007/903 Müt. sayılıGÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 6.7.2015 gününde OYBİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy