T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 501
KARAR NO : 2015 / 516
KARAR TR : 6.7.2015
ÖZET : 442 sayılı Köy Kanunu’nun 13. maddesinin yirmi altıncı fıkrasına aykırılık nedeniyle, aynı Kanun’un 56. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : C.Ç.
Davalı : Camiliören Köyü Muhtarlığı
OL A Y : Niğde/CamiliörenKöyü İhtiyar Meclisinin 15.11.2014 gün ve 8sayılı kararı ile, başkasının ekilialanlarına zarar verdiği ve köy yollarınıbozduğundan bahisle, 442 sayılı Köy Kanunu’nun 13.maddesinin yirmi altıncı fıkrasına aykırılıknedeniyle, aynı Kanun’un 56. maddesi uyarınca davacıadına 750 TL. idari para cezası verilmiştir.
Davacı, idaripara cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur.
AKSARAY SULH CEZAHAKİMLİĞİ: 19.1.2015 gün ve D.İş:2015/91 sayıile, İhtiyar Heyeti tarafından verilen para cezasınakarşı yapılan itirazların görüm veçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğunu belirterek, somut uyuşmazlığın çözümlenmesininidari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlikkararı vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı bukez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
AKSARAY İDAREMAHKEMESİ: 20.4.2015 gün ve E:2015/185 sayı ile, davacıya 442sayılı Kanun uyarınca idari para cezası verildiği vebu Kanun’da da idari para cezalarına karşı kanun yoludüzenlemesi bulunmadığından, Kabahatler Kanunuuyarınca davanın çözümünün adli yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulmasına ve işin incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesi’nin karar vermesine değin ertelenmesine kararvermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, AliÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, AyhanAKARSU ve Mehmet AKBULUT’un katılımlarıyla yapılan6.7.2015 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre:
UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, buKanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukuk uyuşmazlığı’sayılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.Uygulanması idari organlara bırakılan cezalar, adli nitelikteolmadığından, bunlar hakkında yapılan itirazlar ya daaçılan davalar ‘ceza davası’ olaraknitelendirilemezler. İdari niteliklerinden dolayı bu davalarailişkin görev ve hüküm uyuşmazlıklarınınUyuşmazlık Mahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...” açıkçabelirtilmiştir. Bu durum gözetildiğinde, olaybölümünde yazılı başvuru konusu görevuyuşmazlığının Hukuk Bölümündeincelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İdariyargı yerince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesinegöre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının, Mahkemece ekinde adli yargı dosyası teminedilmeden Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiğigörülmekte ise de; Başkanlık yazısıyla, adliyargı kararının kesinleşme durumunu gösterenonaylı bir örneğinin Mahkemesinden getirtildiği vesonuçta usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 442sayılı Köy Kanunu’nun 13. maddesinin yirmialtıncı fıkrasına aykırılık nedeniyle,aynı Kanun’un 56. maddesi uyarınca verilen idari paracezasının kaldırılması istemiyleaçılmıştır.
442sayılı Köy Kanunu’nun, “Köy işleri” başlığıaltında düzenlenen 12. maddesinde, “Köye aitişler ikiye ayrılır: 1- Mecburi olan işler; 2- Köylünün isteğine bağlı olan işler. Köylü mecburi olan işleri görmezse ceza görür.İsteğine bağlı olan işlerde ceza yoktur. Ancakköylünün isteğine bağlı bu gibi işlerdeköy derneğinin yarısından çoğu hükmederlerve vilayete bağlı olan yerlerde vali ve kazaya bağlı olanköylerde kaymakamın rızasını alırlarsa o işbütün köylü için mecburi olur.Ve yapmıyan cezagörür.” denilmiş, 13. maddesinde, “ Köylününmecburi işleri şunlardır:(…….) 26- Köy halkının ekilmiş ve dikilmiş mahsullerini,ağaçlarını her türlü zarar ve ziyandan muhafazaetmek;…..” ; “İhtiyar meclislerinin göreceği davalar”başlıklı 56. maddesinde, “13 üncü maddedeyazılan mecburi işleri yapmıyan köylüden ihtiyarmeclisinin karariyle haline göre bir kuruştan yüz kuruşakadar ceza alınır. Ceza parasını vermiyenler hakkında(66) ncı maddeye göre muamele yapılır. Cezaya mahkümolan adam o işten gene kaçarsa evvelki ceza iki kat olarakalınır. İhtiyar meclisince salınan parayı ödemiyenlerden ikikatı (66) ncı maddeye göre tahsil olunur.”hükümleri yer almıştır. Olayda, dava 442 sayılı Köy Kanunu uyarınca verilen idaripara cezasının iptaline ilişkin olarakaçılmış olup, 442 sayılı KöyKanunu’nda da idari para cezasına karşı kanun yolunailişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Öteyandan; 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyledeğiştirilen 3. maddesinde," (1) Bu Kanunun; a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde, b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır";Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27.maddesinin 1. fıkrasında ise "idari para cezası vemülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir" düzenlemeleriyer almıştır. Budüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır. Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığıhalinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceğiaçıktır. Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 442 sayılıKöy Kanunu’nda da idari para cezasına itiraz konusundagörevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326sayılı Yasa hükümleri dikkate alınacağından,idari para cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Aksaray İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Aksaray Sulh Ceza Hakimliğince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Aksaray İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜile, Aksaray Sulh Ceza Hakimliğinin 19.1.2015 gün veD.İş:2015/91 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 6.7.2015 gününde OYBİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy