T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 523 KARAR NO : 2015 / 535 KARAR TR : 6.7.2015 ÖZET : Devlet Mezarlığı Müdürlüğü emrinde, yardımcı hizmetler sınıfında bahçıvan/sivil memur olarak görev yapan davacının, Ziraat Meslek Lisesi mezunu olduğundan bahisle sınıf ve unvan değişikliği yapılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali; Yardımcı Hizmetler sınıfındaki Bahçıvan kadrosu ile teknik hizmetler sınıfına geçirilmesi halinde, aradaki maaş farklarının hak ediş tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açtığı davanın, ASKERİ İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : M. E. Vekili : Av. C. Ç. Davalı : M. S. B. Vekili : Av. B. B. O L A Y : Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin12.7.2010 tarihinde yardımcı hizmetler sınıfında vebahçıvan olarak Milli Savunma Bakanlığı’nabağlı Devlet MezarlığıMüdürlüğü’nde memur statüsündegöreve başladığını; müvekkilinin ortaokuldan sonra 4 yıl süreli Amasya ZiraatMeslek Lisesinden 2002-2003 eğitim öğretim yılındamezun olmuş ve kendisine “ Ziraat Teknisyeni” unvanıverilmiş olduğunu; 29.07.2013 tarihli dilekçe ileyardımcı hizmetler sınıfından teknik hizmetlersınıfına geçirilmesi talebinde bulunduğunu,davalı Milli Savunma Bakanlığı’nın 01.08.2013gün ve MİY:73717828-1300-4817-13/Per.D.Svl.Me.Ş.sayılıcevabi yazısında; “Milli Savunma Bakanlığı vebağlı birimlerdeki bahçıvan kadroları,yardımcı hizmetler sınıfında istihdam edilmektedir. Adıgeçen personelin, teknik hizmetler sınıfınageçebilmeleri için kadro sınıflarının teknikhizmetler sınıfına ve kadro unvanlarının da teknisyenunvanına dönüştürülmüş olmasıgerekmektedir. Ayrıca, Milli Savunma Bakanlığı Genel KurmayBaşkanlığı ve Kuvvet KomutanlıklarındaGörevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Yönetmeliği gereğince,sınıf ve unvan değişikliği içinaçılacak sınava girmeleri zorunludur.” şeklindekigerekçe ile talebinin reddedildiğini, talebin reddine ilişkinişlemin hukuka aykırı olduğunu ifade ederek; müvekkilinin, sınıf ve unvandeğişikliğinin yapılmamasına dair işlemin iptali;Yardımcı Hizmetler sınıfındaki Bahçıvankadrosu ile müvekkilinin teknik hizmetler sınıfınageçirilmesi halinde, aradaki maaş farklarının hakediş tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faizi ile birliktedavalı kurum tarafından davacıya ödenmesi istemiyle genelidari yargı yerinde dava açmıştır. ANKARA3.İDARE MAHKEMESİ:20.11.2013 gün veE:2013/1373, K:2013/1905 sayı ile, "(...) Dava, davacıtarafından, Ziraat Meslek Lisesi mezunu olduğundan bahislesınıf ve unvan değişikliği yapılmasıtalebiyle yaptığı 29/07/2013 tarihli başvurusunun reddineilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyleaçılmıştır. 2577sayılı Yasanın 14. maddesine, dava dilekçesi ve ekleriningörev yönünden inceleneceği aynı Yasanın 15/1-abendinde de adli ve askeri yargının görevli olduğukonularda açılan davaların görev yönünden reddedileceğihükme bağlanmıştır. Anayasanın157.maddesinde; Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin asker olmayanmakamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren veaskeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derecemahkemesi olduğu, ancak askerlikyükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklardailgilinin asker kişi olması şartınınaranmayacağı belirtilmiştir. 1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun“Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin Görevleri “başlıklı 20. maddesinde; “Askeri Yüksek İdareMahkemesi Türk Milleti Adına; askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların ilk derece ve son derece mahkemesi olarakyargı denetimi ve diğer konularda gösterilen görevleriyapar, ancak askerlik yükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda, ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz. Bu Kanunun uygulanmasında asker kişidenmaksat; Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veyahizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurlardır” hükmüne yerverilmiştir. Yukarıdaaktarılan mevzuat uyarınca, Askeri Yüksek İdareMahkemesi'nin bir davaya bakabilmesi için dava konusu idariişlemin, "asker kişiyi ilgilendirmesi" ve "askerihizmete ilişkin bulunması" şartlarının birliktegerçekleşmesi gerektiği kuşkusuzdur. İdariişlemin, görevli yargı yerinin tespiti yönünden"askeri hizmete ilişkin" olup olmadığınınsaptanabilmesi için işlemin konusuna bakılmasıgerekmektedir. İdari işlemin askeri gereklere, askeri usul veyönteme ve askeri hizmete göre tesis edilmiş olmasıdurumunda, bu işlemin askeri nitelikte olduğu ve işlem askeriolmayan bir makam tarafından tesis edilmiş olsa bile, menfaati ihlaledilen asker kişinin açtığı davanın AskeriYüksek İdare Mahkemesinde görülmesi gerektiğitartışmasızdır. Uyuşmazlıkta,Devlet Mezarlığı Müdürlüğü emrindeyardımcı hizmetler sınıfında görev yapandavacının, Ziraat Meslek Lisesi mezunu olduğundan bahislesınıf ve unvan değişikliği yapılmasıtalebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkinişlem incelendiğinde, davacının 1602 sayılıYasanın 20. maddesinin son fıkrası uyarınca asker kişisayıldığı ve askeri hizmete ait kadroya bağlısınıf ve unvan değişikliği talep ettiğindendolayı da talebinin askeri hizmete ilişkin olduğu sonucunavarıldığından, bakılan davanıngörülüp çözümlenmesi görevi 1602sayılı Yasanın 20. maddesi uyarınca Askeri Yüksekİdare Mahkemesinin görev alanına girmektedir. Açıklanannedenlerle davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarıncagörev yönünden reddine..." karar vermiş; temyizedilmesi üzerine Danıştay 5.Dairesi, 25.11.2014 gün veE:2014/2628, K:2014/8409 sayı ile anılan kararı onamışve görevsizlik kararı kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde davaaçmıştır. ASKERİYÜKSEK İDARE MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRESİ:4.3.2015 gün ve E:2015/373 K:2015/416 sayı ile, "(...) Anayasanın, Askeri Yüksek İdare Mahkemesiningörevleri, üyelerinin seçimi ve öziük hakları,kuruluşu, işleyişi ile yargılama usullerine ilişkin157’nci maddesinde “Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendirenve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklarınyargı denetimi yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartıaranmaz” hükmü bulunmaktadır. AskeriYüksek İdare Mahkemesinin görevlerini belirleyen, 1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 20’ncimaddesinde, “Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Türk Milletiadına askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, askerkişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem veeylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve son derecemahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilengörevleri yapar. Ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda, ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz. Bu Kanunun uygulanmasında asker kişidenmaksat; Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veyahizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmelierbaş ve er, çavuş, erbaş ve erler ile sivilmemurlardır.” hükmü, aynı kanunun idari davalar veyargı yetkisinin sınırı başlığıtaşıyan 21 ’inci maddesinde de, 20’nci madde debelirtilen kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idariişlemi ve eylemden dolayı açılacak iptal ve tamyargı davalarının doğrudan doğruya ve kesin olarakAskeri Yüksek İdare Mahkemesinde çözümlenip kararabağlanacağı hükmü yer almaktadır. Anayasanınve 1602 sayılı Kanunun bu hükümlerikarşısında bir davaya Askeri Yüksek idare Mahkemesindebakılabilmesi için; İdariişlemin bir asker kişi göz önünde tutularak tesisedilmesi veya idari eylemin bir asker kişiye yönelmişolması, yahut uyuşmazlığın askerlikyükümlülüğünden doğmuş olması, Davakonusu idari işlem ve eylemin askeri hizmete ilişkin bulunmasışartlarının birlikte gerçekleşmiş olmasıgerekir. MilliSavunma Bakanlığına bağlı DevletMezarlığı Müdürlüğü’ndeyardımcı hizmetler sınıfında“bahçıvan” kadrosunda sivil memur olarak görevyapan davacının asker kişi olduğu hususunda herhangi birtereddüt yoktur. Burada açıklığakavuşturulması gereken husus dava konusu işlemin askeri hizmeteilişkin olup olmadığıdır. Öğretideve Uyuşmazlık Mahkemesi ile AYİM içtihatlarındagenel kabul gören görüşe göre; idari işlemingörevli yargı yerinin tespiti yönünden “askerihizmete ilişkin” olup olmadığının saptanabilmesiiçin işlemin konusuna bakılması gerekmektedir. Eğeridari işlem askeri gereklere, askeri usul ve yönteme ve askerihizmete göre tesis edilmiş ise, bu işlemin askeri hizmeteilişkin bulunduğu kabul edilmelidir. Daha açık birifadeyle, askeri hizmete ilişkin idari işlemler; idarece bir askerkişinin askeri yeterlik ve yetenekleri, tutum vedavranışları, askeri geçmişi, asker kişiolmaktan kaynaklanan hak ve ödevleri, askerlik hizmetinin amacı,askeri görev yerlerinin özellikleri, askeri kural gerek ve geleneklergöz önünde tutularak değerlendirilmesi sonucunda tesisedilen işlemlerdir. Davayakonu uyuşmazlık, davacının“bahçıvan” kadrosunda yardımcı hizmetlersınıfından teknik hizmetler sınıfınageçirilmeme işleminin iptali istemine ilişkindir. Davacıvekili devletin diğer kurumlarında ziraat meslek lisesi veya ziraatmeslek yüksek okulu mezunları teknisyen veya teknikerkadrolarında ve teknik hizmetler sınıfında istihdamedilmekte iken, sadece Milli Savunma Bakanlığıbağlılarında “bahçıvan” kadrosunda veyardımcı hizmetler sınıfında istihdam edilmeleri vefiilen teknisyen veya tekniker görevlerini de yaptıkları haldediğer kurumlardaki emsallerinden aylık 700 TL. civarında eksikmaaş almaları Anayasa'nın 10 ve 55 ile AİHS'in 14. maddelerineaçıkça aykırı olduğunu belirterek, işbudavayı açmış bulunmaktadır. Buyönüyle sorun sadece TSK.da görevli ve durumlarıdavacı gibi olan personelle sınırlı olmayıp Kanunda657 sayılı Kanun kapsamında görev yapan ve davacıylaaynı durumda olan personelin tamamını ilgilendirmektedir. Davanınçözümünde ne davacının 1602 sayılıKanunun 20’nci maddesi uyarınca asker kişisayılmasının, ne de görev ve hizmet verinin TSKkadrolarında yer almasının en ufak bir etki ve önemiyoktur. Kamu’da 657 sayılı Kanun kapsamında görevyapan ve davacıyla aynı konumda olan personelin üstöğreniminin kabulü ile üst öğrenim nedeniyleintibak işlemleri hangi esas, usul ve mülahazalara göre takdirve tespit edilmiş ise, davacı ve davaya konu ettiği uyuşmazlıkda aynı esas, usul ve mülahazalara göre takdir ve tespitedilecektir. Bir diğer deyişle uyuşmazlıkla ilgiliuygulanacak kuralın öngörülmesinde, askeri hizmetingereklilikleri hiç mi hiç gözetilmeyecektir. Buaçıklamalara göre dava konusu işlem incelendiğinde;Milli Savunma Bakanlığına bağlı DevletMezarlığı Müdürlüğü’nde yardımcıhizmetler sınıfında “bahçıvan”kadrosunda sivil memur olarak görev yapan davacının askerkişi olduğu, ancak davacının ziraat meslek lisesinden“teknisyen" unvanı ile mezun olmasına rağmen, buöğrenim durumu dikkate alınmaksızın DevletMezarlığı Müdürlüğü’ndeyardımcı hizmetler sınıfında“bahçıvan” kadrosunda memuriyetealındığı, oysa öğrenim durumu ve fiilenyaptığı iş dolayısıyla 657 sayılıyasanın 36’ncı maddesinde düzenlenen “teknikhizmetler sınıfı” için belirtilenşartları taşıdığını önesürerek, memuriyete giriş tarihi itibariyle teknik hizmetlersınıfına geçirilmemesi işlemini dava konusuyaptığı, bu haliyle “bahçıvan”kadrosunda görev yapan davacının yardımcı hizmetlersınıfından teknik hizmetler sınıfınageçirilmemesi işleminin, bir kamu kurum veya kuruluşunda“bahçıvan” olarak görev yapan ve davacı gibiziraat meslek lisesi veya ziraat meslek yüksek okulundan teknisyen ya datekniker unvanı ile mezun olanların teknik hizmetler sınıfınageçirilmemesi işleminden herhangi bir farkıbulunmadığı, işlemin yargısal denetimde askerlikmesleğinin gereklerini yakından bilmenin önemtaşımadığı gibi, “bahçıvan”kadrosunun yardımcı hizmetler sınıfında ya da teknikhizmetler sınıfında yer almasının askeriihtiyaçlarla da bir ilgisinin bulunmadığı, bu uyuşmazlığın657 sayılı yasanın 36’ncı maddesinde kapsamındaçözüme kavuşturulacak bir işlem olduğu,dolayısıyla davacı hakkında tesis edilen işlem ve onunçözümünde varılacak sonuç ile, aynıdurumdaki sivil kişi hakkında aynı işlemden doğan davave onun çözümünde varılacak sonucun farklıolmadığı, dolayısıyla tesis edilen işlemin Askerihizmete ilişkin olmadığı, Anayasanın 157 ve 1602sayılı Kanunun 20’nci maddeleri uyarınca “askerkişiyi ilgilendirme” ve “askeri hizmete ilişkinbulunmuş” koşullarının birlikte gerçekleşmediği,bu nedenle davanın görüm ve çözüm yerininAYİM değil Genel İdari Yargı yeri olduğu kanaat vesonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle; DAVANINGÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE..." karar vermiş; bukarar, kararın düzeltilmesi isteminde bulunulmaksızınkesinleşmiştir. İNCELEME VEGEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.7.2015 günlütoplantısında; l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, genel ve askeri idariyargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak, davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde askeriidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Danıştay Savcısı Yakup BAL ile AskeriYüksek İdare Mahkemesi Savcısı HüsnüERCAN’ın davada askeri idari yargının görevliolduğu yolundaki yazılı ve sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Devlet MezarlığıMüdürlüğü emrinde, yardımcı hizmetlersınıfında bahçıvan/sivil memur olarak görevyapan davacının, Ziraat Meslek Lisesi mezunu olduğundan bahislesınıf ve unvan değişikliği yapılmasıtalebiyle yaptığı 29/07/2013 tarihli başvurunun reddineilişkin 01/08/2013 tarih ve 4817-13 sayılı işlemin iptali;Yardımcı Hizmetler sınıfındaki Bahçıvankadrosu ile teknik hizmetler sınıfına geçirilmesihalinde, aradaki maaş farklarının hak ediş tarihindenödeme tarihine kadar yasal faizi ile birlikte ödenmesiistemiyle açılmıştır. 657sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ‘Tespit EdilenSınıflar’ başlıklı 36. maddesinde; “BuKanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurlarınsınıfları aşağıda gösterilmiştir…II-TEKNİK HİZMETLER SINIFI: Bu Kanunun kapsamınagiren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve merihükümlere göre yüksek mühendis, mühendis,yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi,fizikçi, kimyager, matematikçi, istatikçi, yöneylemci(Hareket araştırmacısı), matematikseliktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmenokullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleğidışında teknik hizmetlerde çalışanlar,Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerindenmezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı,yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 09/05/1969 tarih 1177sayılı Kanunlara göre tütün eksperiyetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru,yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup,en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, TeknikHizmetler sınıfını teşkil eder. … VIII-YARDIMCIHİZMETLER SINIFI: Yardımcı hizmetlersınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosyadağıtmak ve toplamak, müracaat sahiplerini karşılamakve yol göstermek; hizmet yerlerini temizleme, aydınlatma veısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarınıyapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavikurumlarında hastaların ve hastanelerin temizliği ve basitbakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda koruma vemuhafaza hizmetleri gibi ana hizmetlere yardımcı mahiyettekigörevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bumahiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğüyardımcı hizmetleri ifa ile görevli bulunanlardan 4üncü maddenin (D) bendinde tanımlananlarındışında kalanları kapsar. (Ek: 28/03/1988- KHK - 318/1 md.) Bu sınıfa dahil personel tarafından yerinegetirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavikurumlarının temizlenmesi, tesisatın bakım veişletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerinüçüncü şahıslara ihale yoluylagördürülmesi mümkündür…”şeklindeki düzenleme ile devlet memurluğununsınıfları açıklanmış, davacınıniçinde bulunduğu sınıfın maddenin 8.bendindedüzenlenen “Yardımcı Hizmetler” sınıfıolduğu, geçmek istediği sınıfı ise maddenin2.bendinde düzenlenen “Teknik Hizmetler” sınıfıolduğu anlaşılmıştır. 657sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ‘BirSınıftan Başka Sınıfa Geçme’başlıklı 71. maddesinde; “(Değişik madde:30/05/1974 - KHK/12; Aynen kabul: 15/05/1975 - 1897/1 md.) (Değişikfıkra: 29/11/1984 - KHK 243/12 md.) Memurların eşit derecelerarasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıfdeğiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıfdeğiştireceklerin geçecekleri sınıf ve göreviçin bu Kanunda veya kuruluş kanunlarında belirtilenniteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumdasınıfları değişenlerin eski sınıflarınınderecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yenisınıflardaki derecelerinde dikkate alınır. Kurumlar,memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idarehizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetlerisınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev veunvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hakaylık dereceleriyle atayabilirler. Eskisınıflarında, görev alacakları yeni sınıfagöre memurluğa daha yüksek bir derece ve kademedenbaşlamış olup da sınıf değiştirenlerin yenigörevlerindeki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarındakazandıkları derece ve kademelere tekabül eden süre kadaruzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerinesınıf değiştirmeleri sırasında bulunduklarıderecede kademe ilerlemesi verilmez.” şeklindeki belirleme iledevlet memurlarının eşit dereceler arasında veyasınava girmek sureti ile sınıf değiştirmesininmümkün olduğu, kurumların genel idare hizmetlerisınıfındaki bir memuru mesleki bir sınıfa veya meslekisınıftaki bir memuru genel idare hizmetleri sınıfınaatayabilecekleri düzenlenmiştir. MilliSavunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı veKuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet MemurlarınınGörevde Yükselme ve Unvan DeğişikliğiYönetmeliği’nin 2. Bölümünün ‘Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliğine İlişkin Esaslar’başlıklı 5. maddesinde; Görevdeyükselme ve unvan değişikliğine tabi hizmet grupları, aynı yönetmeliğin ‘GörevdeYükselme ve Unvan Değişikliği Suretiyle AtanacaklardaAranacak Genel Şartlar’ başlıklı 6. maddesi ile‘görevde yükselme talebinde bulunacaklara ilişkinnitelikler belirlenmiş; ‘Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Suretiyle Atanacaklarda Aranacak ÖzelŞartlar’ başlıklı 7. maddesinde de özel veayrıksı durumlar ayrıca kaleme alınmıştır. Anayasa’nın157. maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin, askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileriilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerdendoğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk veson derece mahkemesi olduğu; ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartının aranmayacağı belirtilmiş; 1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun25.12.1981 tarih ve 2568 sayılı Yasa ile değişik 20.maddesinin birinci fıkrasında, “Askeri Yüksek İdareMahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi olarak yargıdenetimini ve diğer kanunlarda gösterilen, görevleri yapar.Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz” denilmiştir. Buna göre,Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bir davaya bakabilmesiiçin dava konusu idari işlem veya eylemin “asker kişiyiilgilendirmesi” ve “askeri hizmete ilişkinbulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir. 1602sayılı Yasa’nın değişik 20. maddesinde,Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmettenayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurlar asker kişi sayılmaktadır. Davacının1602 sayılı Yasa’nın 20. maddesinde sayılan askerkişilerden olduğu ve bu nedenle dava konusu eylemin asker kişiyiilgilendirdiği tartışmasızdır. Dava konusuişlemin askeri hizmete ilişkin olup olmadığınagelince: İdariişlemin, görevli yargı yerinin tespiti yönünden“askeri hizmete ilişkin” olup olmadığınınsaptanabilmesi için işlemin konusuna bakılmasıgerekmektedir. Eğer idari işlem askeri gereklere, askeri usul veyönteme ve askeri hizmete göre tesis edilmiş ise, buişlemin askeri hizmete ilişkin olduğu kabul edilmelidir. Dahaaçık bir ifadeyle, askeri hizmete ilişkin idari işlemler;idarenin bir asker kişinin askeri yeterlik ve yeteneklerinin, tutum vedavranışlarının, askeri geçmişinin, askerkişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevlerinin; askerlik hizmetininamacı, askeri görev yerlerinin özellikleri, askeri kural vegerekler göz önünde tutularak değerlendirilmesi sonucundatesis edilen işlemlerdir. İşlem, askeri olmayan bir makamtarafından tesis edilmiş olsa bile durum değişmemektemenfaati ihlal edilen asker kişinin açtığıdavanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’ndegörülmesi gerekmektedir. Dosyakapsamında yapılan inceleme neticesinde; davacının2002-2003 öğretim yılında “Ziraat TeknisyeniUnvanı” ile Ziraat Meslek Lisesi’nden diplomaaldığı, 12.7.2010 tarihinde Devlet MezarlığıMüdürlüğü’nde yardımcı hizmetlersınıfında “bahçıvan” kadrosundagöreve başladığı, diplomasındaki teknisyen unvanıdikkate alınarak, sınıfının yardımcıhizmetler yerine teknik hizmetler sınıfı olarakdeğiştirilmesi talebinde bulunduğu, davalı idaretarafından 01.08.2013 tarihinde verilen cevabi yazıda; “ MilliSavunma Bakanlığı ve bağlı birimlerdekibahçıvan kadroları, yardımcı hizmetlersınıfında istihdam edilmektedir. Adı geçenpersonelin teknik hizmetler sınıfına geçebilmeleriiçin, kadro sınıflarının teknik hizmetlersınıfına ve kadro unvanlarının da teknisyenunvanına dönüştürülmüş olmasıgerekmektedir. Ayrıca, Milli Savunma Bakanlığı GenelkurmayBaşkanlığı ve Kuvvet KomutanlıklarındaGörevli devlet memurlarının Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Yönetmeliği gereğince,sınıf ve unvan değişikliği içinaçılacak sınava girmeleri zorunludur.” denilerekdavacının talebinin reddine karar verildiği; davacı vekilitarafından söz konusu işlemin iptali ve mahrumkaldığı parasal hakların tahsili için davaaçıldığı anlaşılmıştır. Tüm butespitler ve yukarıda ayrıntısı ile açıklananyasal mevzuat hükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde; 657sayılı Kanunu’nun 36. maddesinin 8. bendinde düzenlenenyardımcı hizmetler sınıfında yer alandavacının, aynı maddenin 2. bendinde düzenlenen teknikhizmetler sınıfına geçmek istediği, talebinin konusuitibari ile 657 sayılı Yasa’nın 71. maddesikapsamında görevde yükselme talebi olduğuanlaşılmış olup; davacının asker kişiolması nedeni ile konunun 657 sayılı Kanun gereğinceçıkartılan Milli Savunma Bakanlığı, GenelkurmayBaşkanlığı ve Kuvvet KomutanlıklarındaGörevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Yönetmeliği’nin 2.Bölümünün ‘GörevdeYükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkinEsaslar’ başlıklı 5. maddesi kapsamındadeğerlendirilmesi gerektiği ve bu itibarla askeri görevyerlerinin özellikleri, askeri kural ve gerekler göz önündetutularak tesis edilen iptal istemine konu işlemin, askeri hizmeteilişkin olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Buradanhareketle dava konusu eylemin, asker kişinin askeri yeterlik veyetenekleri, icra ettiği askeri görevler kapsamındaki tutum vedavranışları, askeri geçmişi, asker kişiolmaktan kaynaklanan hak ve yükümlülükleri, askerihizmetten kaynaklanan durumları, askeri görevlerin icra edilişbiçimleri, askeri kural ve gerekleri göz önünde tutularakdeğerlendirilmesinde “askeri hizmete” ilişkinlikunsurunun gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Belirtilendurumlara göre ve olayda Anayasa’nın 157. ve 1602sayılı Yasa’nın 20. maddelerinde öngörülen,idari eylemin asker kişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkinbulunması koşulları birlikte gerçekleştiğinden,davanın görüm ve çözümü Askeri Yüksekİdare Mahkemesi’nin görevine girmektedir. Açıklanannedenlerle, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinciDairesi’nin 4.03.2015 gün ve E:2015/373 K:2015/416 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ASKERİ YÜKSEK İDAREMAHKEMESİNİN görevli olduğuna, bu nedenle AskeriYüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesi’nin 4.3.2015gün ve E:2015/373 K:2015/416 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 6.7.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy