T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 278 KARAR NO : 2015 / 479 KARAR TR : 6.7.2015 ÖZET : Davacıların verasete iştirak halinde maliki bulundukları taşınmaza, davalı Belediye Başkanlığı’nın 1/1000 ölçekli imar planında “Spor Tesis Alanı” nda bırakılmak suretiyle el atıldığı belirtilerek; davacıların uğradığı zarar bedeli olarak geriye dönük 5 yıllık tazminat bedelinin (ecrimisil) davalıdan alınarak davacılara verilmesi istemi ile açılan davanın, dava konusu taşınmaza yol ve bina yapılmak suretiyle fiilen el atıldığı anlaşıldığından, haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar : 1.B.B. 2.H.B. 3.H.B. 4.G.B. 5.S.P. 6.S.P. 7.S.Ç. 8.A.K. Vekili : Av.F.G. Davalı : Yenimahalle B.B. Vekili : Av.A.B. O L A Y : Davacılar vekili davadilekçesinde özetle; müvekkillerinin Ankara ili Yenimahalleİlçesi 1.Bölge Yuva Mahallesi 44832 ada 1 parseldekayıtlı taşınmaza verasette iştirak halinde malikolduklarını, davaya konu taşınmazın davalıidarenin imar planında tamamı ile spor tesisleri alanıiçerisinde bırakıldığını, bu nedenledavaya konu taşınmazın müvekkilleri tarafındankullanılmadığını ve mülkiyetindenyararlanamadıklarını ve zarar gördüklerini belirterek;davalının haksız el koyması nedeniyle geriyedönük 5 yıllık tazminat (ecrimisil) bedelindenşimdilik 2.000,00 TL’sinin davalıdan alınarak yasalfaiziyle davacıya verilmesine karar verilmesi istemi ile adli yargıyerinde dava açmıştır. Davalı Yenimahalle BelediyeBaşkanlığı vekili süresi içerisindeverdiği cevap dilekçesinde özetle; görev itirazındabulunmuştur. Ankara 6.Asliye Hukuk Mahkemesi; 30.09.2014 gün ve 2014/131Esas sayılı celsesinde, davalı vekilinin görevitirazının reddine karar vermiştir. Davalı Yenimahalle BelediyeBaşkanlığı vekilinin, idari yargı yararına olumlugörev uyuşmazlığı çıkartılmasıyolunda süresi içinde verdiği dilekçesi üzerine,dava dosyasının onaylı bir örneği DanıştayBaşsavcılığı’na gönderilmiştir. DanıştayBaşsavcısı;16.03.2015 günve 2015/18 Esas sayılı yazısında özetle; İdarelerin3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8'inci maddesi uyarıncatek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genelve düzenleyici imar planları ile bu planlara dayanılarak tesisedilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat gibi bireysel işlemler,"idari işlem, bu imar planı uyarınca yapmak zorundaoldukları program ve uygulamaları bunun için gerekli zamandagerçekleştirmemeleri yani, bu konudaki hareketsizliklerin de, idarieylem niteliği taşıdığını belirterek,davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde yeralan "idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları," hükmü gereğince idariyargı yerinde görülmesinin gerektiği belirtilerek, 2247sayılı Yasa'nın 10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.7.2015 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı YenimahalleBelediye Başkanlığı vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve dahi 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Danıştay Başsavcısı'nca, davalıYenimahalle Belediye Başkanlığı açısından10.maddede öngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacılarınverasete iştirak halinde maliki bulundukları taşınmaza,davalı Belediye Başkanlığı’nın 1/1000ölçekli imar planında “Spor Tesis Alanı” ndabırakılmak suretiyle el atıldığı belirtilerek;davacıların uğradığı zarar bedeli olarak geriyedönük 5 yıllık tazminat bedelinin (ecrimisil) şimdilik2.000,00 TL sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesi istemiile açılan tazminat davasıdır. Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde, AnkaraBüyükşehir Belediye Başkanlığı İmar veŞehircilik Dairesi Başkanlığı Yapı Denetim veRuhsat Şube Müdürlüğü’nün 28.03.2014gün ve YDR, 19954477-310.99/1250-5996 sayılıyazısıyla; dava konusu taşınmazın 84187 noluparselasyon planı kapsamında E:0.10, Hmax:6.50 yapılaşmakoşulları ile Spor Tesisleri Alanı kullanımındakaldığı, Yenimahalle Belediye Başkanlığıİmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nün26.03.2014 gün ve 18426575-310.07.01.99/09854/Pln.1035-753 sayılıyazısı ile dava konusu taşınmazın 3030sayılı yasanın 6-A/bmaddesi gereğince Ankara BelediyeBaşkanlığı yazısı ile onaylanan 1/1000ölçekli Yuva Küçük Sanayi Sitesi Uygulamaİmar planı kapsamında kaldığınınbelirtildiği görülmüştür. Dava konusu taşınmaz üzerinde mahkemesinceyapılan 02.04.2015 tarihli keşif neticesinde Teknik BilirkişiMesut Hacımirzaoğlu tarafından mahkemeye sunulan 05.04.2015tarihli bilirkişi raporunda: “84187 parselasyon planıkapsamının 44832 ada 1 parselin E:0.10 Hmax.6.50 yapılaşmakoşullarıyla “Spor Tesisler Alanı”kullanımında kaldığı, 44832 ada 1 parsel Yuva köy merkezinin 1 kmdoğusunda, Ankara Kuzey Çevre yoluna sınır, YuvaKüçük Sanayi Sitesi güneyinde Hurdacılar SanayiSitesinin 2 km batısında kalmaktadır. İçerisinden sanayi sitesine giden yolgeçmekte olduğu görülmüş olup yolunkapladığı alan 1720 metre olarak hesaplanmıştır. Taşınmazın içerisinde YuvaKüçük Sanayi Sitesine ait 2 adet yapı bulunmaktadır.Taşınmaz davacılar tarafından kullanılmamaktaolduğu görülmüştür.” denilmektedir. Ayrıca İnşaat Yüksek MühendisiAhmet Engin Atalay, Ziraat Mühendisi Fatma Akkaya, MülkBilirkişisi Hasan Pirinçci tarafından mahkemeye sunulan 16.06.2015günlü bilirkişi raporunda; Dava konusu parselin üzerindensanayi sitesine giden bir asfalt yolun geçtiği, söz konusuyolun imar yolu olmadığı tespit edilmiştir. Söz konusuyolun kimin tarafından yapıldığı tespitedilememiştir. Dava konusu parselin hemen bitişiğindemermerciler sitesinin bulunduğu siteye cephesi bulunan parselin boydanboya olan bölümünün sitedeki işyerleri tarafındanişgal edildiği, bu kısma malzeme ve ekipmanların(mermilerin) konulduğu, parselin bir kısmının ekiliolduğu, parselin üzerinde S.S. Mermerciler Toplu İşyeriYapı Kooperatifine ait yapı ile Cami olarak kullanılan bir yapınınbulunduğu, taşınmaz üzerinde 1 adet köşk tipitrafonun bulunduğu tespit edilmiştir.” denilmiştir. Hal böyleiken dava konusu taşınmazın içerisinden yol geçirilmekve 2 adet yapı inşa edilmek suretiyle fiilen elatıldığı anlaşılmaktadır. Belediyelerin3194 sayılı imar Kanunu 8. maddesi ve 18. maddesinin verdiğiyetki ile arazi ve arsalar üzerinde imar planlarınınhazırlanması ve yürürlüğe konulması, arazive arsa düzenlemesi gibi faaliyetleri kapsamında yaptıklarıimar planlarından kaynaklanan işlemlerin tek yanlı ve kamugücüne dayanan irade açıklamaları ile tesis edilengenel ve düzenleyici işlemler olduğu bu yönü ile deidari eylem ve işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarınidari yargı yerlerinde çözümlenmesi gerektiğitartışmasızdır. Buna karşılık, Belediyece,Kamulaştırma Kanunu’nda öngörülen usul veyöntemlere uygun idari nitelikte uygulama işlemleriyapılmaksızın, dava konusu taşınmazlardan bir tanesinefiilen el atılması karşısında, idarenin bu eylemininkamulaştırmasız el atma niteliğinitaşıdığı açıktır. Öte yandan,İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamuhizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göremeydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibitesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm veçözümünün, idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak tam yargı davaları kapsamında yargısaldenetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi birayni hakka müdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır. Nitekim,yukarıda belirtilen genel kabul doğrultusundaki Yargıtayİçtihadı Birleştirme Kurulunun 11.2.1959 günlü,E:1958/17, K:1959/15 sayılı kararının III.bölümünde, “İstimlaksiz el atma halinde ammeteşekkülü İstimlak Kanunu’na uygun hareket etmedenferdin malını elinden almış olması sebebiyle kanunsuzbir harekette bulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava MedeniKanun hükümlerine giren mülkiyete tecavüzünönlenmesi veya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararıntazmini davasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesiiçindedir.” görüşüne yer verilmiştir. İdarenindava konusu 44832 ada 1 parsel numaralı taşınmazakamulaştırmasız el atması karşısında, butaşınmaz bakımından el atmadan doğan zararıntazminine yönelik olan davanın, haksız fiillere ilişkinözel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümü adli yargı yerinin görevine girmektedir. Ayrıca hernekadar dava konusu taşınmaz üzerinde bulunanyapıların ve geçen yolun imar planı kapsamında olupolmadığı tartışılabilir ise de;müdahalelerin imar planı kapsamında yapılıpyapılmadığı, yapıldı ise hangi davalıtarafından yapıldığı hususlarındakiaraştırma ve değerlendirmenin; işin esasınailişkin bulunduğu ve adli yargı yerinde yapılmasıgerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Danıştay Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN REDDİNE, 6.7.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy