T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 444
KARAR NO
: 2015 / 450
KARAR TR : 1.6.2015
ÖZET : Davalı Elektrik Dağıtım Şirketince yapılan tranşenin hasarlı bırakıldığı iddiası üzerine; davacı Belediye tarafından tahakkuk ettirilen hasar bedelinin davalı tarafından ödenmediği iddiası ile, bu tutarın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. S. Y.
Davalı :AYEDAŞ Genel Müdürlüğü
Vekili :Av. F. N. T.
İhbar Olunan: META Makine Elektrik İnş. veTic. A.Ş.
O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde; “Ümraniye İlçesi,Tavukçuyolu caddesi üzerinde TEDAŞ (AYEDAŞ)tarafından açılan tranşenin hasarlıbırakılması sonucu 17.505,00 YTL hasar bedeli tahakkuketmiş ve ödenmesi hususunda gerekli tebligat yapılmıştır.
Ancak bugüne kadar davalı kurum tarafından hasar bedelininödenmediği görülmüştür.
Davalı tarafından haksız ve kusurlu olarak verilenzararın tazmini için dava açmak zarureti doğmuşolup söz konusu bedelin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talepetmekteyiz.
SONUÇ VE İSTEK: Açıklanan nedenlerle 17.505,00YTL alacağımızın ve bu alacağa ilişkin hasartarihinden ödeme yapılacak olan tarihe kadar işlemiş veişleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama gideri vevekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesinisaygılarımla arz ve talep ederim.” demek suretiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.
Ümraniye 3.Asliye Hukuk Mahkemesi: 02.06.2011 gün veE:2008/494, K:2011/262 sayı ile özetle; davanın kabulünekarar vermiştir.
İş bu karara karşı yapılan temyiz başvurusuüzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 21.03.2013 gün, E:2013/2332,K:2013/3895 sayılı ilamı ile özetle; “2577Sayılı İdari Yargılama Usuli Yasası’nın2/1-b maddesi gereğince söz konusu uyuşmazlığınçözüm yerinin idari yargı yeri olduğu gözönüne alınarak yargı yolu bakımından mahkemeningörevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine kararverilmesi gerekirken yerinde olmayan yazılı gerekçeyleişin esasının incelenmiş olması isabetligörülmemiştir.” demek suretiyle hükmün bozulmasınakarar vermiştir.
İstanbul Anadolu 20.Asliye Hukuk Mahkemesi:Yargıtay’ın bozma ilamına uyduktan sonra 27.05.2014gün ve E:2014/159, K:2014/257 sayı ile özetle davanıngörev yönünden reddine karar vermiş, karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesi21.10.2014 gün ve E:2014/15932, K:2014/13880 sayılı ilamıile hükmün onanmasına karar vermiş ve kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
İstanbul 8.İdare Mahkemesi: 09.01.2015 gün ve E:2014/2490sayı ile özetle; “…özel hukuk tüzelkişisine karşı açılan işbu davanın idaribir dava olduğunun kabulüne olanak bulunmamaktadır.” demeksuretiyle davanın adli yargı yerinde görülmesigerektiğini belirterek, 2247 sayılı Kanunun 19.maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 1.6.2015 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu,idari yargı dosyasının,son görevsizlik kararını veren mahkemece, adli yargıdosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davalı AYEDAŞ GenelMüdürlüğü’nün ÜmraniyeTavukçuyolu Caddesi üzerinde yaptığı tranşeninhasarlı bırakıldığı iddiası üzerine;davacı tarafından tahakkuk ettirilen 17.505,00 TL hasar bedelinindavalı tarafından ödenmediği iddiası ile, sözkonusu hasar bedelinin hasar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyleuyuşmazlığa konu davanınaçıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında yapılan incelemede;11.06.2003 tarihinde yapılan kontroller neticesinde Ümraniyeİlçesi Tavukçu Yolu Caddesi üzerinde yer alan vedavalı İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım AŞ.(AYEDAŞ) tarafından açıldığı belirtilentranşenin 100 mt lik kısmında bariyer ve güvenlikşeridi bulunmadığı gerekçesi ile İstanbulBüyükşehir BelediyeBaşkanlığı’nın 1997 – 3 sayılıGenelgesinin ekinde yer alan Altyapı Hizmetleri Yönergesinin17.maddesigereğince davalıya 17.505.000.000 TL ceza kesildiği, davalıtarafından söz konusu cezanın ödenmemesi üzerineuyuşmazlığa konu davanınaçıldığı anlaşılmıştır. 233 sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile birkamu iktisadi kuruluşu olarak kurulan TEK- Türkiye Elektrik Kurumu,12.8.1993 tarih ve 93/4789 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla,“Türkiye Elektrik Üretim, İletim Anonim Şirketi(TEAŞ)” ve “Türkiye Elektrik DağıtımAnonim Şirketi (TEDAŞ)” unvanlı iki ayrı iktisadidevlet teşekkülü şeklindeteşkilatlandırılmış olup, 233 sayılıKHK.’ ye ekli listede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığıile ilgilendirilen “Teşekküller” olarak gösterilmiştir. 233 sayılı KHK.’ nin 1.maddesinde, bu KHK.’ nin: iktisadi devlet teşekkülleri ile kamuiktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseselerinin,bağlı ortaklıklarının kurulmasını,iştiraklerinin teşkilini, özerk bir tarzda ve ekonomininkurallarına uygun olarak yönetilmelerini ve amaçlarınaulaşabilmelerini sağlamak için denetlenmelerinidüzenlemek amacı taşıdığına işaretedilmiş; 2. maddesinde, iktisadi devlet teşekkülü“Teşekkül”, sermayesinin tamamı Devlete ait,iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzerekurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür.” şeklindetanımlanmış; değişik 15. maddesinde, sermayesinintamamı Devlete ait teşebbüslerin, işletmelerinimüessese halinde teşkilatlandırabilecekleri vemüesseselerin, teşebbüs genel müdürününteklifi, yönetim kurulunun kararı ile kurulacağıbelirtilmiş, 4. maddesinde teşebbüslerin, 16. maddesinde demüesseselerin, tüzel kişiliğe sahip oldukları ve buKHK.’ de saklı tutulan hususlar dışında özelhukuk hükümlerine tabi bulundukları ifade edilmiştir. Buna göre, TEDAŞ’ nin, 233sayılı KHK.’ de işaret edildiği üzere,özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak faaliyettebulunmak üzere kurulup işletmelerini müessese olarakteşkilatlandıran, sermayesinin tamamı Devlete ait,tüzelkişiliğe sahip bir kamu kurumu olduğukuşkusuzdur. Ancak, 233 sayılı KHK.’ de saklı tutulanhususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabibulunduğu gözden kaçırılmamalıdır. Elektrik dağıtım ve perakendesatış sektöründe rekabete dayalı bir ortamınoluşturulması ve gerekli reformların yapılmasınıteminen dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamumülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yenidenyapılandırılması suretiyle elektrik enerjisi dağıtımhizmetlerinin özelleştirilmesine karar verilmiş ve TEDAŞ02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı Özelleştirme YüksekKurulu Kararı ile özelleştirme kapsam ve programınaalınmıştır. Dağıtım bölgeleri yenidenbelirlenerek, Türkiye 21 dağıtım bölgesineayrılmıştır. Özelleştirme Yüksek KuruluKararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan TEDAŞ;özelleştirme sürecinde bulunan ve sermayesinin tamamı T.C.Başbakanlık Özelleştirme İdaresiBaşkanlığı’na ait bir kuruluştur. İstanbul Anadolu Yakası ElektrikDağıtım AŞ. (AYEDAŞ), Türkiye ElektrikDağıtım Anonim Şirketi (TEDAŞ) ÖzelleştirmeYüksek Kurulunca özelleştirme kapsamınaalınmış olup, 15.03.2013 tarihinde yapılan ihalesonucu İstanbul Anadolu Yakası’nın elektrik tedarik vedağıtımını yapan AYEDAŞ’ınhisselerinin tamamını Enerjisa devralmaya hak kazanmış vehisselerin devir işlemi 31.07.2013 tarihinde tamamlanmıştır.Dolayısıyla, davaya konu edilen para cezasınınAYEDAŞ’ın hisse devri ve özelleştirilmesindenönce kesildiğinde kuşku bulunmamaktadır. Öte yandan, 233 sayılıKHK’nın 4. maddesinde teşebbüslerin, 16.maddesinde de müesseselerin,tüzel kişiliğe sahip oldukları ve bu KHK.’ desaklı tutulan hususlar dışında özel hukukhükümlerine tabi bulundukları ifade edilmiş olmakla, davayakonu edilen para cezasının sebebini oluşturan “tranşeninbir kısmında bariyer ve güvenlik şeridi bulunmaması”eyleminin 233 sayılı KHK kapsamında düzenlenen bir hususolmaması birlikte değerlendirildiğinde; elektrikdağıtım kamu tekeli görevi kapsamındadeğerlendirilmesi mümkün olmayan bir faaliyetin icrasıesnasında, gerekli güvenlik tedbirlerini almamak şeklinde ortayaçıkan kusurlu davranışın bir idari eylemşeklinde nitelendirilebilmesine ve idari yargının görevalanında kabul edilmesine imkan bulunmadığı, esasendavacı büyükşehir belediyesinin de söz konusu kusurludavranış nedeniyle davalı AYEDAŞ’a para cezasıtahakkuk ettirmesine karşılık, bunun ödenmemesi nedeniyletahsil amacıyla dava açmış olduğu, bir özelhukuk tüzel kişisi sıfatıyla kusurludavranışı nedeniyle davalıya kesilen paracezasının tahsilini sağlamaya yönelik davanın görümve çözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, İstanbul 8.İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile, İstanbul Anadolu 20.Asliye HukukMahkemesince verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul 8.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, İstanbul 20.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 27.05.2014gün ve E:2014/159, K:2014/257 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 1.6.2015 gününde Üye NurdaneTOPUZ’un KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy