T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 462
KARAR NO : 2015 / 464
KARAR TR : 1.6.2015
ÖZET : 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :M.A. Vekilleri :Av. S.K. & Av. H.A. K. Davalılar : 1-Karayolları Genel Müdürlüğü Vekilleri :Av. U.N.Ş. & Av. F.L. (AdliYargıda) Av. E.S. (İdariYargıda) 2- C. İnşaat İhbar Edilen : A.C. (İdariYargıda) O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait 25 EF 217 plakalıaracın 10.10.2010 tarihinde Erzurum Merkez Osman Bektaş MahallesiKayakyolu oteller bölgesinde seyir halinde iken davalı C.İnşaatının Karayollarına ait yol yapımtaahhüdünü üstlenmiş olması ile, gerekli itina veihtimamı göstermeyerek yola döktüğü kumyığınına çarpması sonucu maddi hasarlı trafikkazasının meydana geldiğini, kaza sonrası söz konusuaraçta 11.600,00 TL zarar meydana geldiğini, mezkur kazada kusurunişveren ve yüklenici olarak tamamen davalılara ait olduğunubelirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 11.600,00TL zarar bedelinin ödeme tarihi olan 10.10.2010 tarihinden itibaren yasalfaizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinekarar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi: 22.12.2011 gün ve E:2010/618,K:2011/515 sayı ile özetle; davanın kısmen kabulünekısmen reddine karar vermiştir. İşbu karara karşı yapılan temyiz başvurusuüzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 19.12.2012 gün ve E:2012/8195,K:2012/14446 sayılı ilamı ile özetle; “dava konusukazada, davalı idarenin hizmet kusurunun varlığı sözkonusu olup, olayda idari karar ve eylemlerden doğan zararlarniteliğinde bulunduğundan, zararın ödetilmesi istekleri11.2.1959 günlü ve 17/15 sayılı Yargıtayİçtihadı Birleştirme Kararının 2.bendihükmünce tam yargı davasının konusunu oluşturur.Bu davaların ise 2577 Sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun 2.maddesi hükmünce idari yargıyerinde açılması gerekir. Yargı yolu dava şartlarından olup, mahkemece davanınher safhasında re’sen gözetilmesi gerekir. (HUMK.nun 7/1 ve428/2 mad.) O halde, mahkemece dava dilekçesinin davalı idareyönünden yargı yolu (görev) bakımından reddigerekirken işin esası incelenerek yazılı şekilde kararverilmesi doğru görülmemiştir.” demek suretiylehükmün bozulmasına karar vermiştir. Erzurum 1.Asliye Hukuk Mahkemesi: Yargıtay’ınbozma ilamına uyduktan sonra 25.02.2013 gün ve E:2013/190, K:2013/154sayılı kararı ile özetle; davada adli yargı yeriningörevli olduğundan bahisle davanın görev yönündenreddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir. Erzurum 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 11.09.2013 gün ve 2013/190 Esassayılı yazı ile söz konusu dosyayı re’senErzurum İdare Mahkemeleri Tevzi Bürosuna göndermiş, dosyaErzurum 1.İdare Mahkemesinin 2013/1070 Esas sırasınakaydedilmiştir. Erzurum 1.İdare Mahkemesi: 25.10.2013 gün veE:2013/1070, K:2013/1072 sayı ile özetle; 2577 sayılıYasanın 3.maddesinde belirtilen şekil ve usule uygun olarakdüzenlenen ayrı bir dilekçe ile yeniden davaaçılması gerektiğini belirterek aynı Kanunun15.maddesinin 1 fıkrasının (d) bendi uyarınca bukararın tebliğini izleyen 30 gün içerisinde belirtileneksiklikler tamamlanarak yeniden dava açılmak üzere davadilekçesinin reddine karar vermiştir. Davacı vekili süresi içerisinde aynı istemle yenindenidari yargı yerinde dava açmıştır. Erzurum 1.İdare Mahkemesi: 18.07.2014 gün ve E:2013/1320,K:2014/648 sayılı kararı ile özetle; davanınkabulüne karar vermiştir. İşbu karara karşı yapılan itiraz üzerineErzurum Bölge İdare Mahkemesi 20.01.2015 gün ve E:2014/956,K:2015/8 sayılı kararı ile özetle; “2918sayılı Kanunun 110.maddesinde 6099 sayılı Yasanın 14üncü maddesiyle yapılan değişiklik ile, işleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davalarınınadli yargıda görüleceği belirtildiğinden, 2918sayılı Kanunda Karayolları GenelMüdürlüğüne verilen görev ve yetkilerdendoğan sorumluluk davası niteliğinde bulunan işbudavanın görüm ve çözümünde adliyargının görevli olduğu sonucunavarılmıştır.” şeklindeki gerekçesiyledavalı Karayolları Genel Müdürlüğü vekilininitirazının kabulü ile, hükmün bozulmasına kararvermiştir. Erzurum 1.İdare Mahkemesi: Erzurum Bölge İdareMahkemesinin bozma ilamına uyduktan sonra 30.04.2015 gün veE:2015/250 sayı ile özetle; davanın adli yargı yerindegörülmesi gerektiğinden bahisle, 2247sayılı Kanun’un 19.maddesi gereğince görevliyargı yerinin belirlenmesi için dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konudaUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Bahri AYDOĞAN, Nurdane TOPUZ, Alaittin AliÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 1.6.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan sorumluluk davasında adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Kanunun 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının mahkemece, adli yargı dosyası da temin edilmeksuretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim İsmail SARI’nın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN’un davada adli yargının, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacıya ait 25 EF 217plakalı aracın 10.10.2010 tarihinde Erzurum Merkez Osman BektaşMahallesi Kayakyolu oteller bölgesinde seyir halinde iken davalı C.İnşaatının Karayollarına ait yol yapımtaahhüdünü üstlenmiş olması ile, gerekli itina veihtimamı göstermeyerek yola döktüğü kumyığınına çarpması sonucu maddi hasarlıtrafik kazasının meydana geldiğini, kaza sonrası sözkonusu araçta 11.600,00 TL zarar meydana geldiğini, mezkur kazadakusurun işveren ve yüklenici olarak tamamen davalılara aitolduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla 11.600,00 TL zarar bedelinin ödeme tarihi olan 10.10.2010tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardanmüştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde,Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapımve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir. Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110.maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir”; Geçici21. maddesinde de “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının göreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının iptali istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurularıüzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ileanılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptalistemini oy birliğiyle reddetmiştir: “… AnayasaMahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında dabelirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarakAnayasa’da adli ve idari yargı ayrımına gidilmemiş veidari uyuşmazlıkların çözümünde idare vevergi mahkemeleriyle Danıştay yetkilikılınmıştır. Bu nedenle, genel olarak idare hukukualanına giren konularda idari yargı, özel hukuk alanınagiren konularda adli yargı görevli olacaktır. Bu durumda, idariyargının görev alanına giren biruyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.) Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında“ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’ninyukarıda gerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idariyargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır ve Anayasa’nın158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememiz olmak üzerediğer yargı organları bakımından da uyulmasızorunlu bir karar mesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla meydana gelen zararın tazmini istemiyleaçılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümü adli yargı yerinin görevinegirdiğinden, Erzurum 1.İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun kabulü ile, Erzurum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Erzurum 1.İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Erzurum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.02.2013 gün veE:2013/190, K:2013/154 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 1.6.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Bahri AYDOĞAN Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy