T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 438
KARAR NO : 2015 / 444
KARAR TR : 1.6.2015
ÖZET : Sulh Ceza Mahkemesinin kararının, davanın idari yargıda açılması gerektiğine ilişkin, yargı yolunu değiştiren ve idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararı mahiyetini taşımaması karşısında; 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesinde öngörülen; “ adli, idari veya askeri yargı mercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmelerine” ilişkin koşulu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk. K A R A R Davacı :Aksa Çanakkale Doğalgaz Dağıtım A.Ş. Vekili :Av S.G. Davalı :Kepez B.B. Vekilleri :Av. K.E. & Av. H.E. O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı AksaÇanakkale Doğalgaz Dağıtım A.Ş. İleÇanakkale İli Kepez Belediye Başkanlığıarasında 07.05.2013 tarihinde Kepez Liman Hattı ve Kazıİzni Protokolü imzalandığını; Protokolün 4.maddesinin ‘Yüzey Yapım Ve Kaplama’başlıklı bölümünün 5. Paragrafında"İmalatı tamamlanmış yerlerin gazlamabağlantısı yapıldığı günden itibarenyüzey kaplaması 30 gün içinde Çanakkale gaztarafından yaptırılıp belediye yetkililerinin kabulünesunulacaktır./Yüzey kaplamalarının onarılmasıveya yenilenmesi işleri, belirtilen (yani 30 gün) sürezarfında tamamlanmaması halinde üst yapı imalatıbelediye tarafından yaptırılacak olup, yapılanimalatın bedeli faturası ibraz edilerek Aksa Çanakkale DoğalgazDağıtım A.Ş. 'den tahsil edilecektir. Ayrıca gecikmesürecinde günlük beş yüz TL cezai işlemuygulanacaktır." ibaresinin bulunduğunu; davalı BelediyeBaşkanlığı’nın bu maddeyi gerekçegöstererek davacıya 10.000,00.TL. gecikme cezası uyguladığını;yapılan bu işlemin hatalı olduğunu, söz konusu cezaişartın yüzey kaplamaya ilişkin olduğunu ve boruhattı döşenen yerlerin 30 gün içinde teslimedilmemesi nedeni ile uygulanabilecek bir hüküm olduğunu,söz konusu maddeye ilişkin hiç gecikmeolmadığını; davalı kurumun, sözleşmeyeaykırı davranıldığını düşünmesihalinde, söz konusu durumu özel hukuk mahkemelerinde tespit ettirilebileceğini,yapılan özel hukuk sözleşmesinden kaynaklananuyuşmazlıklarda idare hukuku içinde bir yaptırımagidilmesinin mümkün olmadığını, adli yargıorganlarına başvurulması gerekirken emlak servisinin böylebir karar almasının hukuki bir dayanaktan yoksun olduğunu;sözleşmede düzenlendiği üzere, gecikmecezasının hattın geç döşenmesinden dolayıdeğil; hattı döşenen, imalatı yapılan yerlerin 30gün içinde kaplanıp teslime hazır edilmediğitakdirde uygulanabileceğini; ancak bu halde 30 gün sonrabelediye tarafından, işin yapılıp vekil eden şirkettarafından ödenmesinin ve bu 30 gün sonra başlayacakgecikme her gün için 500.00.TL Cezai bedel ödenmesininistenebileceğini, söz konusu açıklamalarışığında davalı kurumca maddenin yanlışdeğerlendirilerek hukuka aykırı işlem tesis edildiğinibelirterek; 13.09.2013 gün ve 91938318-349/4105 sayılıişlemin iptaline karar verilmesi istemi ile idari yargı yerinde davaaçmıştır. Çanakkaleİdare Mahkemesi: 30.10.2013 gün ve 2013/798 Esas, 2013/725 Karar sayılıkararında; “Dosyanın incelenmesinden; Kepez BelediyeBaşkanlığı ile davacı Şirket arasında, KepezBelediye Başkanhğı'na ait sorumluluk alanıiçerisinde davacı Şirket'in Şehrin doğalgazarzını sağlayacak ana dağıtım hattıiçin sokak ve caddelerde yer altı ve yer üstündeyapılacak her türlü kazı çalışmalarıile ilgili kazı izinleri ve ruhsatı olarak 01.05.2013-30.06.2013tarihleri arası geçerli olan kazı izin protokolününimzalandığı, kazı işlemlerinin söz konusuprotokol hükümlerinde belirtilen sürelerdebitirilmediğinden bahisle, protokol hükümleri uyarıncabelirlenen gecikme cezasının ödenmesi gerektiğini bildirendava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine de görülmekteolan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Olayda, davakonusu işlemin dayanağı protokolün sürekli bir kamuhizmetinin görülmesi amacını taşamaması sebebiyleidari bir sözleşme olmadığı, işlemin de kazıprotokolünün imzalanması aşamasından öncekiaşama ile ilgisinin olmadığıanlaşılmaktadır. Dava konusu işlem, kamu idaresince,kazı işlemlerinin söz konusu protokol hükümlerindebelirtilen sürelerde bitirilmemesinden, yani sözleşmeyeaykırılık sebebiyle tesis edilmiş, protokolhükümlerince belirlenen gecikme cezasının ödenmesigerektiğini bildiren ayrıca bir kamu yaptırımıiçermeyen, bir işlem olup, protokolün imzalanmasındansonra sözleşme hükümlerinin uygulanmasındankaynaklanan uyuşmazlığa ilişkin davanıngörüm ve çözümü adli yargınıngörevine girmektedir.” şeklindeki gerekçesi iledavanın görev yönünden reddine karar vermiş, verilenkarara karşı davacı vekili tarafından itiraz yolunabaşvurulmuştur. EdirneBölge İdare Mahkemesi; 12.02.2014 gün ve 2014/328 Esas,2014/229 Karar sayılı kararı ile; davacı vekilinin itiraz başvurusunureddederek, usul ve yasaya uygun bulunan kararın onanmasınahükmetmiş, davacı vekilinin karar düzeltme talebini de16.05.2014 gün ve 2014/2165 Esas 2014/1476 Karar sayılıkararı ile reddetmiş ve verilen karar bu şekilde 16.05.2014tarihinde kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemlerle adli yargı yerinde davaaçmıştır. DavasıÇanakkale 3.Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2014/399 D.İşnumarasına kaydedilmiş, ancak Çanakkale 3.Sulh CezaMahkemesi’nin 18.6.2014 tarih ve 6545 sayılı kanunlakapatılması üzerine dosya Çanakkale Sulh CezaHakimliği’nin 2014/124 D.İş sayılı esasınakaydedilmiştir. ÇanakkaleSulh Ceza Hakimliği; 14.08.2014 gün ve 2014/124 D.İşsayılı kararı ile; “Kepez BelediyeBaşkanlığı tarafından kesilen cezanınsözleşmeye aykırılıktan dolayı kesilen cezaişart olması, bu tür cezaların itirazında mahkememizingörev ve yetkisinin bulunmaması nedeniyle bu hususta KararVerilmesine Yer Olmadığına” karar vermiş, kararakarşı davacı vekili tarafından itiraz edilmiştir. BurhaniyeSulh Ceza Hakimliği; 14.10.2014 gün ve 2014/270 D.İş.sayılı kararı ile; dava konusu uyuşmazlığınözel hukuk hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesigerektiğini belirterek yapılan itirazın reddine kararvermiş ve Çanakkale Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2014/124D.İş. numaralı kararı bu şekilde 14.10.2014 tarihindekesinleşmiştir. Davacıvekilinin talebi üzerine dosya, olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemi ile Mahkememizegönderilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 1.6.2015 günlütoplantısında: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, 2247 sayılı Yasa’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın 2247 sayılı Yasa’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Anayasa’nın158. Maddesinde, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin adli, idari ve askeriyargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeyeyetkili olduğu belirtilmiş; 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 1. Maddesinde, “ UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli, idari ve askeri yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir…”, 14. maddesinde, “Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdiklerikararın kesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Buuyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir.” denilmiştir. AynıYasa’nın 27. maddesinde ise, UyuşmazlıkMahkemesi’nin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmektedir. Olayda,adli ve idari yargı yerlerinde, davacı Aksa ÇanakkaleDoğalgaz Dağıtım A.Ş. İle davalı KepezBelediye Başkanlığı arasında 07.05.2013 tarihindeKepez Liman Hattı Ve Kazı İzni Protokolü’nün 4.Maddesine aykırı davranılması nedeni ile kesildiğiiddia edilen para cezasının iptaline karar verilmesi istemi ileaçıldığı anlaşılmaktadır. Dosyalarüzerinde yapılan inceleme neticesinde; görevuyuşmazlığına konu Çanakkale İdareMahkemesi’nin 30.10.2013 gün ve 2013/798 Esas, 2013/725 Kararsayılı kararında “davanın 2577 sayıl İdariYargılama Usulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmüuyarınca görev yönünden reddine” karar verildiği;Çanakkale Sulh Ceza Mahkemesi’nin 14.08.2014 gün ve 2014/124D.İş sayılı kararında ise; Kepez BelediyeBaşkanlığı tarafından kesilen cezanınsözleşmeye aykırılıktan dolayı kesilen cezaişart olması, bu tür cezaların itirazında mahkememizingörev ve yetkisinin bulunmaması nedeniyle bu hususta KararVerilmesine Yer Olmadığına karar verilmiştir. Mahkemenin bukararı da Burhaniye Sulh Ceza Mahkemesi’nin 14.10.2014 gün ve2014/270 D.İş. sayılı kararı ile aynıgerekçelerle onaylanmıştır. Görüldüğüüzere, Çanakkale Sulh Ceza Mahkemesinin kararının,davanın idari yargıda açılması gerektiğine ilişkin,yargı yolunu değiştiren ve idari yargının görevliolduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıniteliğinde olmadığı, davanın özel hukukhükümlerine göre aynı yargı kolu içinde bulunanfarklı bir mahkemenin görevine girdiği gerekçesi ileverilen, ‘karar verilmesine yer olmadığı’kararı niteliğinde olduğu anlaşılmakla; adli ve idariyargı yerleri arasında, 2247 sayılı yasanınaradığı biçimde görevuyuşmazlığı oluştuğundan söz etmekmümkün değildir. Açıklanannedenlerle, 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca reddine kararverilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : 2247 sayılıYasa’nın 14. maddesinde öngörülen koşullarıtaşımayan başvurunun, aynı Yasanın 27. maddesiuyarınca REDDİNE, 1.6.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy