T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 414
KARAR NO : 2015 / 424
KARAR TR : 1.6.2015
ÖZET : Davacıya ait aracın, kendisine yeşil ışık yanması sebebi ile geçiş için hareket ettiği esnada, diğer yöne de yeşil ışık yanması sebebi ile geçiş yapan araç ile çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazası sonucu araçta oluşan zararın olayda kusuru bulunan davalıdan tazmini istemi ile açılan davanın; 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. Maddesi gereğince ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :A.R.B.
Vekili :Av.M.K.
Davalılar :1. Anadolu Elektrik San.Tic.Ltd.Şti. (AdliYargıda)
Vekilleri :Av.S.K. & Av.E.T.
2.Gaziantep B.B.B. (Adli ve İdari Yargıda)
Vekili :Av.K.S.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacınınmülkiyetinde olup olay günü Mehmet Günay Baturu’nunsevk ve idaresinde bulunan 27 ER 190 plakalı aracın Milli EgemenlikBulvarı üzerinde yanan kırmızı ışıktabeklerken, ışığın yeşil yanması ile hareketegeçtiği esnada, M.Fevzi Çakmak istikametinden gelenaraçlara da aynı anda yeşil yanması nedeni ile buyönden direk geçmekte olan 27 BV 484 plakalı araç ileçarpışması neticesinde maddi hasarlı trafikkazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazanın trafikışıklandırması sinyalizasyon hatasındankaynaklandığını belirterek, dava konusu araçtameydana gelen 4.555,00 TL’likzararın olayda kusuru bulunan davalılardan müştereken vemüteselsilen tazmini istemi ile 17.08.2011 tarihinde adliyargıda dava açmıştır.
Gaziantep4.Sulh Hukuk Mahkemesi: 04.07.2012 gün ve 2011/1395 Esas, 2012/803Karar sayılı kararı ile aynen: “Dava, Davalıların hizmet kusurunadayalı tazminat davasıdır. Davalı Belediyenin hizmetkusuruna dayalı olarak davanın açılmışolması sebebiyle görevli mahkeme Gaziantep idare Mahkemesi'dir. Busebeple davalı Belediye yönünden davanın görevyönünden reddine, davalı Anadolu Elektrik San. Tic.Ltd.Şti. yönünden ise davacının açmışolduğu davasını ispat edememesi nedeni ile davanın reddine”şeklindeki gerekçesi ile davanın açılıştarihi itibariyle Gaziantep İdare Mahkemesi’nin görevliolması nedeniyle görev yönünden reddine,davacının davalı şirket yönünden açmışolduğu davasını ispat edemediğinden reddine kararvermiş, verilen karar davacı vekiline 22.11.2012 tarihinde,davalı vekiline 29.11.2012 tarihinde tebliğ edilmiş olup,tarafların kararı temyiz etmemesi üzerine karara şerhedildiği üzere 17.12.2012 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez; aynı istemlerle davalılardan sadece GaziantepBüyükşehir Belediye Başkanlığı’nakarşı idari yargı yerinde dava açmıştır.
Gaziantep 2.İdare Mahkemesi: 09.03.2015 gün ve 2014/1264Esas sayılı kararı ile aynen; “Uyuşmazlık konusu olayda; 2918 sayılıYasa’nın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren110. maddesi ile yukarıya alman diğer hükümleri biraradadeğerlendirildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolacağı anlaşılmış olup; mülkiyetidavacıya ait 27 ER 190 plakalı aracın seyir halinde ikensinyalizasyon hatası nedeniyle meydana geldiği ilerisürülen trafik kazası neticesinde hasarlandığıolayda araçta oluşan maddi zararın tazmini istemiyleaçılan iş bu davanın görüm veçözümünün adli yargı yerinin görevalanına girdiği sonucuna varılmıştır.” şeklindekigerekçesi ile davanın adli yargının görevalanına girdiğini belirterek, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19.maddesi hükümleri uyarıncagörevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, dosya incelemesininUyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceye kadar ertelenmesinekarar vererek dosya Mahkememize gönderilmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT ’unkatılımlarıyla yapılan 1.6.2015 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME:
Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanansorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Kanunun 19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece, adliyargı dosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN’un adliyargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın idari yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, olay günü Kalyonkavşağı, Milli Egemenlik Bulvarı istikametindekırmızı ışıkta bekleyen, davacıya ait 27 ER190 plakalı aracın, kendisine yeşil ışık yanmasısebebi ile Ali Fuat Cebesoy Bulvarına geçiş için hareketettiği esnada, bu yöne de yeşil ışık yanmasısebebi ile M.Fevzi Çakmak istikametinden direk gelen 27 BV 484plakalı araç ile çarpışması neticesindemeydana gelen trafik kazası sonucu araçta meydana gelenzararın olayda kusuru bulunan davalıdan tazmini istemi ileaçılmıştır.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir.
Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarındada bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden; davacı tarafından 02.06.2011 günü, Kalyonkavşağında M.Fevzi Çakmak ve Milli Egemenlik Bulvarıistikametine aynı anda yeşil ışık yanması nedeniile meydana gelen trafik kazası nedeni ile kendisine ait 27 ER 190plakalı araçta oluşan zararın, olayda kusuru bulunandavalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemi ile Gaziantep4.Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açıldığı,davanın görev yönünden reddedilmesi üzerine bu kez Gaziantep2.İdare Mahkemesi’nde dava açıldığı, Gaziantep2.İdare Mahkemesi’nce davada adli yargının görevliolduğu belirtilerek; 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesiKanunu’nun 19.maddesi gereğince görevli yargı yerininbelirlenmesi amacı ile dosyanın Mahkememize gönderildiğianlaşılmıştır.
2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığın çözümündeadli yargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlakbir takdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklıdeğildir. Ancak, idari yargının denetimine bağlıolması gereken idari bir uyuşmazlığınçözümü, haklı neden ve kamu yararınınbulunması halinde kanun koyucu tarafından adli yargıyabırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarargörenin asker kişi ya da memur olmasına, aracın askerihizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemin geçittemeydana gelmesi durumlarına göre farklı yargıkollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusudüzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasındauygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek sözkonusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynıtür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.)
Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilen kararı,yasa koyucunun idari yargının görevine giren bir konuyu adliyargının görevine verebileceğine, dolayısiyle 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.
Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden Gaziantep 2.İdareMahkemesi’nce yapılan başvurunun kabulü ile, Gaziantep4.Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Gaziantep 2.İdare Mahkemesi’nceyapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Gaziantep 4.Sulh Hukuk Mahkemesi’nin04.07.2012 gün ve 2011/1395 Esas, 2012/803 Karar sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 1.6.2015 günündeÜye Eyüp Sabri BAYDAR’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy