T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 437 KARAR NO : 2015 / 443 KARAR TR : 01.06.2015 ÖZET: 05.12.2007 tarihinde Devlet Mezarlığı Müdürlüğü’nde bahçıvan olarak yardımcı hizmetler sınıfında göreve başlayan davacının, ziraat meslek lisesi mezunu olması nedeniyle “teknisyen” unvanının dikkate alınarak sınıfının “yardımcı hizmetler sınıfı” yerine “teknik hizmetler sınıfı” olarak değiştirilmesi talebinin reddine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal hakların tahsili istemiyle açtığı davanın, ASKERİ İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :K.Y. Vekili :Av. C.Ç. Davalı :Milli Savunma Bakanlığı Vekili :Av. Z.D. (Genelİdari Yargıda) OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacının 05.12.2007 tarihindeyardımcı hizmetler sınıfında ve bahçıvanolarak Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı DevletMezarlığı Müdürlüğü’nde memurstatüsünde göreve başladığını,davacının 29.07.2013 tarihli dilekçe ile yardımcıhizmetler sınıfından teknik hizmetler sınıfınageçirilmesi talebinde bulunduğunu, davalı Milli SavunmaBakanlığı’nın 01.08.2013 gün veMİY:73717828-1300-4817-13/Per.D.Svl.Me.Ş.sayılı cevabiyazısında; “Milli Savunma Bakanlığı vebağlı birimlerdeki bahçıvan kadroları,yardımcı hizmetler sınıfında istihdam edilmektedir.Adı geçen personelin, teknik hizmetler sınıfınageçebilmeleri için kadro sınıflarının teknikhizmetler sınıfına ve kadro unvanlarının da teknisyenunvanına dönüştürülmüş olmasıgerekmektedir. Ayrıca, Milli Savunma Bakanlığı Genel KurmayBaşkanlığı ve Kuvvet KomutanlıklarındaGörevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Yönetmeliği gereğince,sınıf ve unvan değişikliği içinaçılacak sınava girmeleri zorunludur.” şeklindekigerekçe ile talebinin reddedildiğini, talebin reddine ilişkinişlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek; redişleminin iptali ile davacının yardımcı hizmetlerkadrosundan teknik hizmetler sınıfına geçirilmesi halindearadaki maaş farklarının hak ediş tarihinden ödemetarihine kadar yasal faiziyle birlikte davalı kurumdan tahsili istemiyleidari yargıda dava açmıştır. ANKARA 14 İDAREMAHKEMESİ:07.11.2013 gün ve E:2013/1196 K:2013/1538 sayılıkararında “… 1602 sayılı Yasaya göre askerkişi sayılan davacının, Yardımcı HizmetlerSınıfından, Teknik Hizmetler Sınıfınageçirilmesinin idarece askeri ihtiyaçlar dikkate alınarakgerçekleştirilebileceğinden, davacının hizmetsınıfının değiştirilmesi istemiyleyaptığı başvurunun reddine ilişkin bu davada"askeri hizmete ilişkin bulunma" koşulunun da gerçekleşmişbulunması…” gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş ve verilen karar davacıvekili tarafından temyiz edilmiştir. DANIŞTAYBEŞİNCİ DAİRESİ:25.11.2014 gün ve E:2014/592K:2014/8408 sayılı kararı ile hükmün onanmasınakarar verilmiş ve görevsizlik kararı kesinleşmiştir. Davacı vekili bukez aynı istemle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde davaaçmıştır. ASKERİ YÜKSEKİDARE MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRESİ: 11.02.2015gün ve E:2015/238 K:2015/251 sayılı kararında“…Bu açıklamalara göre dava konusu işlemincelendiğinde; Milli Savunma Bakanlığı’nabağlı Devlet MezarlığıMüdürlüğü’nde yardımcı hizmetlersınıfında “bahçıvan” kadrosunda sivilmemur olarak görev yapan davacının asker kişi olduğu,ancak davacının ziraat meslek lisesinden “teknisyen”unvanı ile mezun olmasına rağmen, bu öğrenim durumudikkate alınmaksızın Devlet MezarlığıMüdürlüğü’nde yardımcı hizmetlersınıfında “bahçıvan” kadrosundamemuriyete alındığı, oysa öğrenim durumu vefiilen yaptığı iş dolayısıyla 657 sayılıyasanın 36’ncı maddesinde düzenlenen “teknikhizmetler sınıfı” için belirtilenşartları taşıdığını önesürerek, memuriyete giriş tarihi itibariyle teknik hizmetlersınıfına geçirilmemesi işlemini dava konusuyaptığı, bu haliyle “bahçıvan”kadrosunda görev yapan davacının yardımcı hizmetlersınıfından teknik hizmetler sınıfınageçirilmemesi işleminin, bir kamu kurum veya kuruluşunda“bahçıvan” olarak görev yapan ve davacı gibiziraat meslek lisesi veya ziraat meslek yüksek okulundan teknisyen ya datekniker unvanı ile mezun olanların teknik hizmetler sınıfınageçirilmemesi işleminden herhangi bir farkıbulunmadığı, işlemin yargısal denetimde askerlikmesleğinin gereklerini yakından bilmenin önemtaşımadığı gibi, “bahçıvan”kadrosunun yardımcı hizmetler sınıfında ya da teknikhizmetler sınıfında yer almasının askeriihtiyaçlarla da bir ilgisinin bulunmadığı, buuyuşmazlığın 657 sayılı yasanın36’ncı maddesinde kapsamında çözümekavuşturulacak bir işlem olduğu, dolayısıyladavacı hakkında tesis edilen işlem ve onunçözümünde varılacak sonuç ile, aynıdurumdaki sivil kişi hakkında aynı işlemden doğan davave onun çözümünde varılacak sonucun farklıolmadığı, dolayısıyla tesis edilen işlemin Askerihizmete ilişkin olmadığı, Anayasanın 157 ve 1602sayılı Kanunun 20’nci maddeleri uyarınca “asker kişiyiilgilendirme” ve “askeri hizmete ilişkin bulunma”koşullarının birlikte gerçekleşmediği, bunedenle davanın görüm ve çözüm yerininAYİM değil Genel İdari Yargı yeri olduğu kanaat vesonucuna varılmıştır…” şeklindekigerekçe ile davanın görev yönünden reddine kararvermiş; bu karar, yasa yoluna başvurulmaksızınkesinleşmiştir. Davacıvekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 01.06.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasın incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde askeri idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen DanıştaySavcısı Yakup BAL ile AYİM Savcısı Halit ÜNKAZAN’ın davada askeri idari yargı yerinin görevli olduğu yolundakiyazılı ve sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 05.12.2007tarihinde Devlet MezarlığıMüdürlüğü’nde bahçıvan olarakyardımcı hizmetler sınıfında göreve başlayandavacının, ziraat meslek lisesi mezunu olması nedeniyle“teknisyen” unvanının dikkate alınaraksınıfının “yardımcı hizmetlersınıfı” yerine “teknik hizmetlersınıfı” olarak değiştirilmesi talebinin reddineilişkin Milli Savunma Bakanlığı’nın 01.08.2013gün ve MİY:73717828-1300-4817-13/Per.D.Svl.Me.Ş.sayılıişlemin iptali ve yoksun kaldığı parasalhakların tahsili istemiyle açılmıştır. 657 sayılı DevletMemurları Kanunu’nun ‘Tespit Edilen Sınıflar’başlıklı 36. maddesinde; “Bu Kanuna tabi kurumlardaçalıştırılan memurların sınıflarıaşağıda gösterilmiştir… II-TEKNİKHİZMETLER SINIFI: Bu Kanunun kapsamına giren kurumlardameslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümleregöre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar,jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager,matematikçi, istatikçi, yöneylemci (Hareketaraştırmacısı), matematiksel iktisatçı,ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olupda, öğretmenlik mesleği dışında teknikhizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve MühendislikFakültesi veya bölümlerinden mezun şehirplancısı, yüksek şehir plancısı, yüksekBölge Plancısı, 3437 ve 09/05/1969 tarih 1177 sayılıKanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ilemüskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker,tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecedemesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfınıteşkil eder. … VIII-YARDIMCI HİZMETLERSINIFI: Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlardaher türlü yazı ve dosya dağıtmak ve toplamak,müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerinitemizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerindeçalışmak veya basit iklim rasatlarını yapmak;ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarındahastaların ve hastanelerin temizliği ve basit bakımı ileilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özelbünyesine göre ve yine bu mahiyette olmak üzere ihdasınalüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ilegörevli bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendindetanımlananların dışında kalanları kapsar. (Ek: 28/03/1988 - KHK - 318/1md.) Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesigereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarınıntemizlenmesi, tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin üçüncü şahıslara ihaleyoluyla gördürülmesi mümkündür…”şeklindeki düzenleme ile devlet memurluğununsınıfları açıklanmış, davacınıniçinde bulunduğu sınıfın maddenin 8.bendindedüzenlenen “Yardımcı Hizmetler”sınıfı olduğu, geçmek istediğisınıfı ise maddenin 2.bendinde düzenlenen “TeknikHizmetler” sınıfı olduğuanlaşılmıştır. 657 sayılı DevletMemurları Kanunu’nun ‘Bir Sınıftan BaşkaSınıfa Geçme’ başlıklı 71. maddesinde;“(Değişik madde: 30/05/1974 - KHK/12; Aynen kabul: 15/05/1975 -1897/1 md.) (Değişik fıkra:29/11/1984 - KHK 243/12 md.) Memurların eşit dereceler arasındaveya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmelericaizdir. Bu şekilde sınıf değiştirecekleringeçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veyakuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmalarışarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerineski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerdegeçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerindedikkate alınır. Kurumlar, memurlarınımeslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetlerisınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfındanmeslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliğigözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyleatayabilirler. Eski sınıflarında,görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa dahayüksek bir derece ve kademeden başlamış olup dasınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerlemesüreleri eski sınıflarında kazandıkları derece vekademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süretamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmelerisırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi verilmez.”şeklindeki belirleme ile devlet memurlarının eşit derecelerarasında veya sınava girmek sureti ile sınıfdeğiştirmesinin mümkün olduğu, kurumların genelidare hizmetleri sınıfındaki bir memuru mesleki birsınıfa veya mesleki sınıftaki bir memuru genel idarehizmetleri sınıfına atayabilecekleri düzenlenmiştir. MilliSavunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı veKuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet MemurlarınınGörevde Yükselme ve Unvan DeğişikliğiYönetmeliği’nin 2. Bölümünün ‘Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliğine İlişkin Esaslar’başlıklı 5. maddesinde; Görevdeyükselme ve unvan değişikliğine tabi hizmet grupları, aynı yönetmeliğin ‘GörevdeYükselme ve Unvan Değişikliği Suretiyle AtanacaklardaAranacak Genel Şartlar’ başlıklı 6. maddesi ile‘görevde yükselme talebinde bulunacaklara ilişkinnitelikler belirlenmiş; ‘Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Suretiyle Atanacaklarda Aranacak ÖzelŞartlar’ başlıklı 7. maddesinde de özel veayrıksı durumlar ayrıca kaleme alınmıştır. Anayasa’nın157. maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin, askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileriilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerdendoğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk veson derece mahkemesi olduğu; ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartının aranmayacağı belirtilmiş; 1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun25.12.1981 tarih ve 2568 sayılı Yasa ile değişik 20.maddesinin birinci fıkrasında, “Askeri Yüksek İdareMahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklarınilk ve son derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğerkanunlarda gösterilen, görevleri yapar. Ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz” denilmiştir. Buna göre, AskeriYüksek İdare Mahkemesi’nin bir davaya bakabilmesi içindava konusu idari işlem veya eylemin “asker kişiyiilgilendirmesi” ve “askeri hizmete ilişkinbulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir. 1602 sayılıYasa’nın değişik 20. maddesinde, Türk SilahlıKuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olansubay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, uzmançavuş, uzman jandarma çavuş, erbaş ve erler ilesivil memurlar asker kişi sayılmaktadır. Davacının 1602sayılı Yasa’nın 20. maddesinde sayılan askerkişilerden olduğu ve bu nedenle dava konusu eylemin asker kişiyiilgilendirdiği tartışmasızdır. Dava konusu işlemin askerihizmete ilişkin olup olmadığına gelince: İdari işlemin,görevli yargı yerinin tespiti yönünden “askerihizmete ilişkin” olup olmadığının saptanabilmesiiçin işlemin konusuna bakılması gerekmektedir. Eğeridari işlem askeri gereklere, askeri usul ve yönteme ve askerihizmete göre tesis edilmiş ise, bu işlemin askeri hizmeteilişkin olduğu kabul edilmelidir. Daha açık bir ifadeyle,askeri hizmete ilişkin idari işlemler; idarenin bir askerkişinin askeri yeterlik ve yeteneklerinin, tutum vedavranışlarının, askeri geçmişinin, askerkişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevlerinin; askerlik hizmetininamacı, askeri görev yerlerinin özellikleri, askeri kural vegerekler göz önünde tutularak değerlendirilmesi sonucundatesis edilen işlemlerdir. İşlem, askeri olmayan bir makamtarafından tesis edilmiş olsa bile durum değişmemektemenfaati ihlal edilen asker kişinin açtığıdavanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’ndegörülmesi gerekmektedir. Dosya kapsamındayapılan inceleme neticesinde; davacının 1999-2000öğretim yılında “Ziraat Teknisyeni Unvanı”ile Ziraat Meslek Lisesi’nden diploma aldığı, 05.12.2007tarihinde Devlet Mezarlığı Müdürlüğü’ndeyardımcı hizmetler sınıfında“bahçıvan” kadrosunda görevebaşladığı, diplomasındaki teknisyen unvanıdikkate alınarak, sınıfının yardımcıhizmetler yerine teknik hizmetler sınıfı olarakdeğiştirilmesi talebinde bulunduğu, davalı idaretarafından 01.08.2013 tarihinde verilen cevabi yazıda; “ MilliSavunma Bakanlığı ve bağlı birimlerdekibahçıvan kadroları, yardımcı hizmetlersınıfında istihdam edilmektedir. Adı geçenpersonelin teknik hizmetler sınıfına geçebilmeleriiçin, kadro sınıflarının teknik hizmetlersınıfına ve kadro unvanlarının da teknisyenunvanına dönüştürülmüş olmasıgerekmektedir. Ayrıca, Milli Savunma Bakanlığı GenelkurmayBaşkanlığı ve Kuvvet KomutanlıklarındaGörevli devlet memurlarının Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Yönetmeliği gereğince,sınıf ve unvan değişikliği içinaçılacak sınava girmeleri zorunludur.” denilerekdavacının talebinin reddine karar verildiği; davacı vekilitarafından söz konusu işlemin iptali ve mahrumkaldığı parasal hakların tahsili için davaaçıldığı anlaşılmıştır. Tüm bu tespitler veyukarıda ayrıntısı ile açıklanan yasal mevzuathükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde; 657 sayılıKanunu’nun 36. maddesinin 8. bendinde düzenlenen yardımcıhizmetler sınıfında yer alan davacının, aynımaddenin 2. bendinde düzenlenen teknik hizmetler sınıfına geçmekistediği, talebinin konusu itibari ile 657 sayılıYasa’nın 71. maddesi kapsamında görevde yükselmetalebi olduğu anlaşılmış olup; davacınınasker kişi olması nedeni ile konunun 657 sayılı Kanun gereğinceçıkartılan Milli Savunma Bakanlığı, GenelkurmayBaşkanlığı ve Kuvvet KomutanlıklarındaGörevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Yönetmeliği’nin 2.Bölümünün ‘GörevdeYükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkinEsaslar’ başlıklı 5. maddesi kapsamındadeğerlendirilmesi gerektiği ve bu itibarla askeri görevyerlerinin özellikleri, askeri kural ve gerekler göz önündetutularak tesis edilen iptal istemine konu işlemin, askeri hizmeteilişkin olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Buradan hareketle dava konusueylemin, asker kişinin askeri yeterlik ve yetenekleri, icra ettiğiaskeri görevler kapsamındaki tutum ve davranışları,askeri geçmişi, asker kişi olmaktan kaynaklanan hak veyükümlülükleri, askeri hizmetten kaynaklanandurumları, askeri görevlerin icra ediliş biçimleri,askeri kural ve gerekleri göz önünde tutularak değerlendirilmesinde“askeri hizmete” ilişkinlik unsurunungerçekleştiğinin kabulü gerekir. Belirtilen durumlara göre veolayda Anayasa’nın 157. ve 1602 sayılı Yasa’nın20. maddelerinde öngörülen, idari eylemin asker kişiyiilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin bulunmasıkoşulları birlikte gerçekleştiğinden, davanıngörüm ve çözümü Askeri Yüksek İdareMahkemesi’nin görevine girmektedir. Açıklanannedenlerle, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinciDairesi’nin 11.02.2015 gün ve E:2015/238 K:2015/251 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ASKERİ YÜKSEK İDAREMAHKEMESİNİN görevli olduğuna, bu nedenle AskeriYüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesi’nin 11.02.2015gün ve E:2015/238 K:2015/251 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 01.06.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy