T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 448 KARAR NO : 2015 / 453 KARAR TR : 1.6.2015 ÖZET : Davacılar tarafından, davalı kurumda öğretmen olarak çalışan dava dışı üçüncü kişinin davranışı nedeni ile uğradıkları zararların davalı idareden tazmini istemi ile açtıkları davanın, zarara neden olan davranışın dava dışı üçüncü kişinin kişisel kusurundan kaynaklanması ve bu itibarla idarenin sorumluluğu ile eylem arasındaki illiyet bağının kesilmesi nedenleri ile; özel hukuk hükümlerine göre ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk. K A R A R Davacılar :Kendiadlarına asaleten, oğulları E.A.’ya velayeten Z.A.&F.A. Vekili :Av. E.Ö. Davalı :MilliEğitim Bakanlığı O L A Y : Davacılarvekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin oğluEmirhan’ın Ayancık İnönüİlköğretim Okulu’nda öğrenci olduğunu,11.01.2013 tarihinde beden eğitimi dersinde masa tenisi oynamakiçin bir arkadaşı ile birlikte tenis masalarınınolduğu alana gittiğini, bu sırada masa tenisi oynamaktaolan, okul Beden Eğitimi Öğretmeni Ahmet Demirhan’ınoğlu Deniz Demirhan’a; “Siz çok uzunzamandır oynuyorsunuz, izin verin de biraz biz oynayalım”dediğini, Deniz Demirhan’ın kabul etmeyerek oynamaya devametmesi üzerine okulda öğretmen olarak görevliBülent Çakır’a durumu ilettiklerini, BülentÇakır’ın da Deniz Demirhan ve arkadaşınıuyararak, arkadaşlarının oynamasına da müsaadeetmeleri ikazında bulunduğunu, bunun üzerine Deniz Demirhan ilearkadaşının masayı terk ederek gittiklerini,arkasından Deniz Demirhan’ın babası ve okul bedeneğitimi öğretmeni olan Ahmet Demirhan’ın olay yerinegelerek Emirhan’ın boğazınısıktığını ve “kimse benim oğluma dallama,şerefsiz diyemez” dediğini ve Emirhan’ı duvaravurduğunu, olay nedeni ile Emirhan’ın basit şekildeyaralandığını ve psikolojisinin bozulduğunu,eğitim yılı ortasında okul değiştirmek zorundakaldığını, Emirhan’ın gerek fiziksel ve gereksepsikolojik tedavisi için masraf yapan ailesinin, bu olaylar nedeni ileişletmekte oldukları restorandaki işlerini de aksatmak zorundakaldıklarını, bu şekilde maddi ve manevi zararauğradıklarını belirterek; fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydı ile 2250.00 TL maddi ve 8.000 TLmanevi zararın 07.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziile birlikte davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesi istemi ile adliyargı yerinde dava açmıştır. Ayancık Asliye Hukuk Mahkemesi; 07.01.2015 gün ve 2015/3 Esas, 2015/9 Karar sayılıkararında aynen; “Olayımızda Ayancıkİnönü İlköğretim Okulu'nda öğretmenolarak görev yapan Ahmet Demirhan'ın yine aynı okuldaöğrenci olan Emirhan AKSU'yu darp etmesi, hakarette bulunmasısonucu oluşan zarar nedeniyle tazminat talep edilmektedir. Bu haliyle olaykamu görevlisinin görevi sırasında ve görevle ilgiliolarak işlediği kusuruna dayanmaktadır. Olayın hizmetkusurundan kaynaklandığı Yargıtay temyiz incelemesindengeçerek kesinleşen Ayancık Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/4esas sayılı dosyası ile de sabittir. Hizmet kusurundankaynaklanan davalarda idari yargı görevlidir ve yargı yolu kamudüzenine ilişkin olması nedeniyle mahkemeceyargılamanın her aşamasında dikkatealınmalıdır.” şeklindeki gerekçesi ile davanıngörev nedeni ile reddine karar vermiş, verilen karar taraflarcatemyiz edilmeksizin karara şerh edildiği üzere 04.02.2015tarihinde kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kezaynı istemle idari yargıda dava açmıştır. Samsun 1. İdare Mahkemesi; 08.04.2015gün ve 2015/394 Esas sayılı kararında aynen; “Olayda,Sinop ili, Ayancık ilçesi, inönü ilköğretimOkulu'nda öğretmen olarak görev Lapan Ahmet Demirhan'ın,davacıların oğlu Emirhan Aksu'ya, aynı okuldaöğrenci olan oğlu Deniz Demirhan ile masa tenisi sırasıyüzünden aralarında çıkan tartışmaöğrenmesi üzerine, bir anlık sinir ile şiddetuyguladığı, anılan davranışın, adıgeçen öğretmenin kamu görevini ifa etmesisırasında ve öğretmen olarak yetkisini kullanırkensergilediği bir davranış olmadığı, Emirhan Aksu'nunkamu hukukuna tabi bir görevle ilgili olarak uğradığıbir zararın bulunmadığı anlaşılmakta olup, bunedenle uyuşmazlığın, idari yargının görevalanına giren idari işlem, idari eylem ve idari sözleşmekapsamında değerlendirilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu durumda, dava dosyasıiçerisinde yer alan bilgiler ile yukarıda metnine yer verilenmevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden,öğretmen Ahmet Demirhan'ın, kamu görevlisi olarakgörevini ifası sırasında ve okuldayürüttüğü görevine ilişkin bir fiilinin veeyleminin bulunmadığı, yaşanılan şiddetolayının tamamen Ahmet Demirhan'ın kişisel kusurundan vehaksız fiilinden doğduğuanlaşıldığından, Ahmet Demirhan'ın haksızfiili nedeniyle uğranıldığı iddia edilen maddi vemanevi zararların tazmini istemiyle açılan davanıngörüm ve çözümünün adli yargınıngörev alanına girdiği sonucunaulaşılmıştır.” şeklindeki gerekçesiile Ayancık Asliye Hukuk Mahkemesi’nin de aynı konuyailişkin olarak idari yargının görevli olduğuyönünde verdiği karara dayalı olarak, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına,işin incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilmesinedeğin ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT ’unkatılımlarıyla yapılan 1.6.2015 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyasıile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesinde öngörülenşekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN’un davada adli yargının, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Milli EğitimBakanlığı’na bağlı Ayacıkİnönü İlk Öğretim Okulu’nda bedeneğitimi öğretmeni olarak görev yapan AhmetDemirhan’ın, 11.01.2013 tarihinde kendi oğluna hakaretettiği gerekçesi ile Emirhan Aksu’yu darp etmesi nedeniyle,davacıların uğradığı maddi ve manevi zararındavalı idareden tahsiline karar verilmesi istemi ile açılmıştır. Dosya kapsamında bulunan bilgi vebelgelerin incelenmesi neticesinde, dava konusu olay ile ilgili olarak SinopValiliği, İl Milli Eğitim MüdürlüğüEğitim Denetmenleri Başkanlığı tarafından AhmetDemirhan hakkında soruşturma başlatıldığı,neticesinde hazırlanan 27.03.2013 gün ve 76603158-663.07/19sayılı raporda; “Beden Eğitimi Öğretmeni AhmetDEMİRHAN'ın; mağdur öğrencinin kendi ifadesi,tanık öğrenci ifadeleri ve kamera kaydıgörüntüsünden öğrencisi Emirhan AKSU'ya karşı"dayak, tokat atma. dövme veya darp etme" eyleminigerçekleştirmediği; ancak öğrenciyi kameralarınçekim alanı dışına çekerek, "yakadanyapışma, itekleme, silkeleme, sarsma, kulaktan çekme,yüzüne bastırma " vb. eylemlerinigerçekleştirdiği, olaya tanık öğrencilerinifadeleri, kamera kaydı görüntüsü ve işgöremezlik raporundan Beden Eğitimi Öğretmeni AhmetDEMİRHAN'ın kaba muamele ve kaba lisan kullandığıanlaşıldığından: İlimiz Ayancıkİlçesi İnönü Ortaokul Beden EğitimiÖğretmeni Ahmet DEMİRHAN hakkında; DİSİPLİNYÖNÜNDEN : 1702 Sayılı Kanunun 20/3 maddesi uyarınca "İHTAR"ile tecziyesine “ karar verildiği, adli, idari ve mali yöndenise işlem tayinine gerek olmadığına karar verildiğitespit edilmiştir. Yine Ahmet Demirhan hakkında,aynı olaya ilişkin olarak davacılar tarafından yapılanşikayet üzerine basit yaralama suçundan başlatılancezai soruşturma neticesinde, Ayancık Sulh Ceza Mahkemesi’nin;16.12.2013 gün ve 2013/14 Esas, 2013/461 Karar sayılıkararı ile Ahmet Demirhan’ın üzerine atılısuçun subuta erdiğine karar verilerek, hakkında 150 günkarşılığı 3000.00 TL adli para cezasınahükmedilmiş, verilen kararın açıklanması 5271sayılı Kanun’un 231. Maddesi gereğince geriyebırakılmış ve yapılan itirazın reddiüzerine 07.01.2014 tarihinde kesinleşmiştir. Anayasa``nın 125. maddesinin sonfıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararıödemekle yükümlü olduğu kuralına yerverilmiş; 129. maddesinin beşinci fıkrasında, memurlar vediğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırkenişledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının,kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiğişekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhineaçılabileceğine işaret edilmiş; 657 sayılıDevlet Memurları Kanununun 13. maddesinde de, kişilerin kamu hukukunatabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardandolayı, bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil,ilgili kurum aleyhine dava açacakları ve kurumun genelhükümlere göre sorumlu personele rücu hakkınınsaklı olduğu hükme bağlanmıştır. Buna göre, kural olarak, kamugörevlisinin görev ve yetkilerini kullandığısırada doğan zararın giderilmesi istemiyle, görev kusurunukapsayan hizmet kusuru esasına dayanılarak, idari yargıda veancak idare aleyhine dava açılabilecek; yargı yerince tazminleyükümlü tutulması halinde idare, ilgili yasakurallarının gösterdiği şekil ve şartlara uygunolarak, sorumlu personeline rücu edebilecektir. Ancak, kamu görevlilerincegörevleri sırasında gerçekleştirilen işlem yada eylemler sırasında, ağır kişisel kusur ile hareketedilmiş olması ve bu kusurun hizmet kusurundan ayrılabilirnitelikte bulunması durumlarında, hizmet kusuru ve zarara konu olayarasındaki illiyet bağı kesileceğinden, kamugörevlisinin yukarıda belirtilen Anayasal ve yasal korumadanyararlanması ve kamu görevlisine karşı şahsikusuruna dayanılarak açılan davanın, 2577sayılı Kanun çerçevesinde idari yargı yerindegörülmesi mümkün olmayacaktır. Belirtilen durumkarşısında, Ayancık İnönü İlkÖğretim Okulu beden eğitimi öğretmeni olarakgörev yapan dava dışı Ahmet Demirhan hakkında,aynı okulda öğrenci olarak bulunan Emirhan Aksu’yu darpetmesi şeklindeki eylemi nedeniyle yapılan ceza yargılamasısonucunda mahkumiyetine karar verildiği ve itiraz üzerine verilenkararın 17.01.2014 tarihinde kesinleştiği, davacınınsuç teşkil eden eylemlerinin kamu görevi sırasındagerçekleşmiş olsa bile kamu hizmetinin bir gereği olarakdeğerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu itibarladavacının ağır kişisel kusuruna dayalı eylemisonucu idarenin hizmet kusuru ile dava konusu olay arasındaki illiyetbağının kesildiği ve bu nedenle davanın haksızfiillere özgü özel hukuk hükümleriçerçevesinde adli yargı yerinde görülmesigerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Samsun1. İdare Mahkemesi’nin başvurusunun kabulü ileAyancık Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Samsun 1.İdare Mahkemesi’nce yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Ayancık Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 07.01.2015gün ve 2015/3 Esas, 2015/9 Karar sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 1.6.2015 günündeÜyelerden Eyüp Sabri BAYDAR ile Nurdane TOPUZ’un KARŞI OYLARIve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Budüzenlemelerle, memurlar ve diğer kamu görevlilerininyetkilerini kullanırken kusurlu davrandıklarından bahislehaklı ya da haksız olarak yargı mercileri önüneçıkarılmasını önlemek ve kamu hizmetininsekteye uğratılmadan yürütülmesini sağlamak suretiylekamu düzenini korumak amaçlanmış; aynı zamanda,zarara uğrayan kişi bakımından, memurlar veya diğerkamu görevlilerine oranla ödeme gücü daha yüksek olanbir sorumlu (idare) muhatap kılınmıştır.
Full & Egal Universal Law Academy