T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 307 KARAR NO : 2015 / 323 KARAR TR : 04.05.2015 ÖZET: Davacının eşi ile anlaşmalı boşanmalarına ilişkin Adana 7. Aile Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında kabul edilen, eş adına kayıtlı bağımsız bölümün yarı hissesinin adına tescil edilmesi istemi ile davalı tapu idaresine yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile taşınmazın yarı hissesinin kendi adına tescili için açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :S.B. Vekili :Av. C.K. Davalı :Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü TapuDaireleri OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacının eski eşi Ö.B.ile Adana 7. Aile Mahkemesi’nin E:2014/462 K:2014/790 kararsayılı kesinleşen ilamı ile anlaşmalı olarakboşandıklarını, aralarında yapılan anlaşmaprotokolü gereğince “hükmün kesinleştiği tarihtenitibaren Ö.B. adına kayıtlı Adana İli, Seyhanİlçesi Yeşilyurt Mah. No:61 Kat 5 de bulunanbağımsız bölümün yarı hissesinin S.B.adına tapuda devir ve tesciline ilişkin duruşmadakibeyanlarının onaylanması” şeklinde hükümkurulduğunu, davacının kesinleşen karar ile tapu dairesinebaşvurarak Ö.B.’ya ait taşınmasın yarıhissenin tescilini istediğini, ancak tapu dairesinin talebini reddettiğini,tapu dairesinin açık şekilde verdiği yanıtınhukuka aykırı olduğunu, boşanma ilamındaaçıklandığı gibi taşınmazındavacı adına yarı hissenin devriningerçekleştirilmesi gerektiğinin belirterek; tapumüdürlüğünce verilen red kararın hukukaaykırılığının tespiti ile tescil talebininkabulüne karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. ADANA2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:08.01.2015 gün ve E:2015/5 K:2015/4sayılı kararında; “…davalı bir kamu tüzelkişiliği olup kural olarak işlem ve eylemleri kamusal niteliktaşır. Somut olayda davalının tesis ettiği idariişlemin hukuka aykırı olduğu ilerisürüldüğünden tescil isteminin dayanağı olanbelgeye yönelik idari işlemin yerindelik denetimi idariyargının görev alanına girdiğinden HMK 114/1-b ve115/2 maddesi gereğince açılan davanın usulden reddinekarar verilmesi gerekmiş…” şeklindeki gerekçe iledavanın usulden reddine karar vermiş, verilen karar temyizedilmeksizin kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargıda dava açmıştır. ADANA2. İDARE MAHKEMESİ: 31.03.2015 gün ve E:2015/396sayılı gönderme kararında; “…Olayda, tapukaydında devir ve tescile ilişkin başvurunun reddineyönelik işlemde başvurunun dayanağının Adana 7.Aile Mahkemesi'nce verilen kararın infazına ilişkin olup, tapusicilinde yapılan değişikliklere ve tapu kayıtlarıüzerinde tescil, terkin ve tahsis gibi işlemlere ilişkindavaların görüm ve çözüm yetkisi 4721sayılı Kanun’un 1027. maddesi uyarınca adli yargımahkemelerine ait olduğundan, davanın görüm veçözümü adli yargının görev alanınagirmektedir” denilmek suretiyle 2247 sayılı Kanunun 19.maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine,dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 04.05.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesi’nceanılan Yasa’nın 19. maddesinde öngörülen usul veyönteme uygun biçimde başvuruda bulunulduğuanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkgörülmediğinden esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacınınÖ.B. ile anlaşmalı boşanmalarına ilişkin Adana 7.Aile Mahkemesi’nin 22.10.2014 gün ve E:2014/462 K:2014/790sayılı kararın hüküm fıkrasında kabuledilen, Yeşilyurt Mah. 71179 Sok. Alganlar Plaza B Blok, 5. Kat 61 noluÖ.B. adına kayıtlı bağımsızbölümün yarı hissesinin adına tescil edilmesi istemiile davalı kuruma yaptığı başvurunun reddineilişkin işlemin iptali ile taşınmazın adınatescil edilmesi istemine ilişkindir. Dosyalarkapsamında yapılan incelemelerde; Adana 7. Aile Mahkemesi’nin22.10.2014 gün ve E:2014/462 K:2014/790 kararı ile, S.B. ile Ö.B.’nınanlaşmalı olarak boşanmalarına, hükmünkesinleşmesinin ardından Yeşilyurt Mah. 71179 Sok. AlganlarPlaza B Blok, 5. Kat 61 nolu Ö.B. adına kayıtlıbağımsız bölümün yarı hissesinin S.B.adına tapuda devir ve tesciline ilişkin duruşmadakibeyanlarının onaylanmasına karar verilmiş ve kararınkesinleşmesi üzerine S.B. söz konusu mahkeme ilamınadayanarak Seyhan Tapu Müdürlüğü’nebaşvurmuştur. Seyhan TapuMüdürlüğü 11.11.2014 gün 36289 sayılıkararında özetle; mahkeme ilamında Ö.B. adınakayıtlı taşınmazın yarı hissesinin S.B.adına tapuda devir ve tescile ilişkin duruşmadakibeyanlarının onaylanması şeklinde hükümkurulduğunu, tescile yönelik olarak karar verilmediğini, ancakkayıt maliki Ö.B.’nın talebi sağlanarak ½hissenin S.B. adına resmi senet düzenlenerek satışişleminin gerçekleştirilebileceğini gerekçegöstererek yasa ve mevzuata uygun olmayan talebin 4721 sayılıTürk Medeni Kanunu’nun 1016.maddesi ve Tapu SicilTüzüğü’nün 26. maddesi uyarınca reddinekarar vermiştir. Davalı idareninilgili kararı üzerine, davacı vekili tarafından, ilgilikararda belirtildiği şekilde, yanlış kaydındüzeltilmesi istemi ile değil, davalı idare işlemininhukuka aykırı olması nedeni ile taşınmazınadına tesciline karar verilmesi istemi ile adli yargıda davaaçmıştır. 4721 SayılıTürk Medeni Kanunu’nun ‘Tescil’ başlıklı705. maddesinde; “Taşınmaz mülkiyetininkazanılması, tescille olur./Miras, mahkeme kararı, cebri icra,işgal, kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülendiğer hallerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır.Ancak, bu hallerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetintapu kütüğüne tescil edilmiş olmasınabağlıdır.” şeklindeki düzenleme ile;mülkiyetin kazanılmasının ancak tescille mümkünolduğu belirtilmiş ve istisnai olarak mahkeme kararı, cebriicra, işgal, kamulaştırma mülkiyetin tescilden öncekazanılabileceği öngörülmüştür. AynıKanun’un ‘Tescil isteme hakkı’ başlıklı716. maddesinde; “ Mülkiyetin kazanılmasına esasolacak bir hukuki sebebe dayanarak malikten mülkiyetin kendi adınatescilini istemek hususunda kişisel hakka sahip olan kimse, malikinkaçınması halinde hakimden, mülkiyetin hükmengeçirilmesini isteyebilir./Bir taşınmazınmülkiyetini işgal, miras, kamulaştırma, cebri icra veyamahkeme kararına dayanarak kazanan kişi tescili doğrudandoğruya yaptırabilir./Bir taşınmazın mülkiyetindeeşler arasındaki mal rejimi dolayısıyla meydana gelendeğişiklikler, eşlerden birinin istemiyle tapu kütüğünedoğrudan tescil olunur.” denilmek sureti ile tescil talebini ancaktapuda hak sahibi görünen kişinin isteyebileceği, istisnaenise mahkeme kararı, cebri icra, işgal veya miras hakkı sahibinindoğrudan doğruya tescil talebinde bulunabileceği hükmebağlanmıştır. 17.08.2013gün ve 28738 sayılı Resmi gazetede yayınlanan 22.7.2013tarih ve 2013/5150 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına Dayanan TapuSicil Tüzüğü’nün 17.maddesinde; “(1)Kanunî istisnalar dışında, tapu sicilinde hak sahibi olankişiler istemde bulunabilir. Tescilden önce hak sahibi olmuşkişiler de hakkın tescili için gerekli belgeleri ibraz ederekistemde bulunabilirler./ (2) Aile konutu olarak özgülenentaşınmazın maliki olmayan eş, tapukütüğüne konutun aile konutu olduğuna dair şerhinverilmesini isteyebilir.” denilmek sureti ile istemin ancak hak sahibiolan kişi tarafından yapılabileceği ortayakonulmuştur. AynıTüzüğün ‘Resmi senet düzenlenmesinigerektirmeyen haller’ başlıklı 20. maddesinin‘e’ bendinde; “Mahkemekararına dayalı tescillerde;kesinleşmiş mahkemekararı,”, “ Resmi senet düzenlenmesi”başlıklı 21. maddesinde”; (1) Sözleşmedüzenlenmesi gereken işlemlerde resmî senet düzenlenir.”hükümleri ile sözleşme düzenlenmesi gerekenişlemlerde resmi senet düzenleneceği, mahkeme kararınadayalı tescillerde resmi senet düzenlenmesine gerek olmadığıaçıklanmıştır. 4721 sayılıKanun’un “ Belgelerin tamamlanması”başlıklı 1016. maddesinde; “Tasarruf yetkisine ve hukukisebebe ilişkin belgeler tamam değilse istem reddedilir./Bununlabirlikte, hukuki sebebe ilişkin belgeler tamam olmasına rağmen,tasarruf yetkisini belirten belgenin tamamlanması gereken hallerde,malikin rızası veya hakimin kararıyla geçici tescilşerhi verilebilir.” denilmek sureti ile tescil talebinin kabulşartları belirlenmiştir. Aynı Kanun’un“Sorumluluk” başlıklı 1007. maddesinde de;“Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardanDevlet sorumludur./Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunangörevlilere rücu eder./ Devletin sorumluluğuna ilişkindavalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesindegörülür.” denilmek sureti ile de tapu sicilinin yanlıştutulmasından kaynaklanan davaların taşınmazınbulunduğu yer adli yargı mercilerince ele alınacağıdüzenlenmiştir. 25.11.2010 Gün ve 6083Sayılı Tapu ve Kadastro Genel MüdürlüğüTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un‘Teşkilat’ başlıklı 5. maddesinin 5. fıkrasında“ Genel Müdürlüğün taşrateşkilatı, bölge müdürlükleri ile bumüdürlüklere bağlı kadastromüdürlükleri ve tapu müdürlüklerindenoluşur. Kadastro müdürlükleri illerde; tapumüdürlükleri, merkez ilçe ve diğerilçelerde kurulur. “ denilmek sureti ile, Tapu ve Kadastroişlemlerinin taşrada ilçe müdürlükleriaracılığıyla yerine getirileceğidüzenlenmiştir. BuKanun’a dayalı olarak çıkarılan Tapu ve KadastroGenel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Yetki,Görev ve Sorumlulukları Hakkında 1724 numaralı ve 2012/2sayılı Genelge’nin ‘TapuMüdürlükleri’nin görevleri’başlıklı 19. maddesinde; “ Yetki ve yetkilendirildiğialanlarda, mevzuat çerçevesinde taşınmaz mallara aitakitli ve akitsiz her türlü tescil, düzeltme, terkinişlemlerini yapmak, Mevzuata aykırı istemleri, Medeni Kanun veTapu Sicil Tüzüğünün ilgili maddeleri gereğinceret etmek, bu karara karşı ilgilisinin BölgeMüdürlüğüne itirazı halinde gereklievrakları yedi gün içerisinde BölgeMüdürlüğüne göndermek” İlçe Tapu Müdürlüklerinin görevleri arasındasayılmıştır. Yukarıda belirtilen tümbu yasal mevzuat çerçevesinde dava konusu olay elealındığında; davacının boşanma ilamındaonaylanan anlaşma protokolüne göre boşandığıeşi üzerine kayıtlı taşınmazın yarıhissesinin adına tescil istemi ile Seyhan TapuMüdürlüğü’ne müracaat ettiği,davalı idarenin 11.11.2014 gün ve 36289 sayılı kararıile; mahkeme kararında tescile ilişkin bir hükümkurulmadığından ancak tapu malikinin talebi sağlanarak 1/2hissenin davacı adına resmi senet düzenlenerek satışişlemi gerçekleştirilebileceği belirterekistemin reddedildiği ve davacının da ilgili işlemin hukukaaykırı olduğunu belirterek dava açtığıanlaşılmaktadır. Somutolayda, Tapu Sicil Müdürlüğü, tek taraflı, kamugücüne dayanan, tasarrufi bir işlemi ile davacınıntalebini reddetmiş, gerekçe olarak da; tapuda kayıtlı görülen malik ile resmi senetdüzenlenerek satış işleminin sonrasında tescilişleminin yapılabileceğini belirtilmiştir. Davacının talebi incelendiğinde;talebin yanlış tutulan tapu kaydının düzeltilmesi yada tashihine ilişkin olmadığı, davacının elindekibelgelerin tescil işlemi için yeterli olduğu kanaati ileidareye yaptığı müracaatının reddi üzerine,bu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesi ileiptaline karar verilmesini istediği, bu noktada davanın tapuya tescilya da tashih talebine ilişkin olmayıp, idarenin işleminin hukukaaykırılığı iddiasına dayandığı,davalı idarenin, ilgili kararının hukukaaykırılığı ileri sürüldüğünegöre, söz konusu tespitler ışığındakararın yerindeliğinin değerlendirilmesi gerektiği,söz konusu değerlendirmenin de ancak 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-a maddesi kapsamında, 6083Sayılı Tapu ve Kadastro Genel MüdürlüğüTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve bu Kanun’adayalı olarak çıkarılan Tapu ve Kadastro GenelMüdürlüğü Taşra Teşkilatı Yetki,Görev ve Sorumlulukları Hakkında 1724 numaralı ve 2012/2sayılı Genelge çerçevesinde, 4721 sayılıKanun ve 17.08.2013 gün ve 28738 sayılı Resmi Gazetedeyayınlanan Tapu Sicil Tüzüğü hükümleridikkate alınarak idari yargı yerinde görülmesigerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklananbu nedenlerle, Adana 2. İdare Mahkemesi’nin başvurusununreddine karar verilmesi gerekmiştir. SO N U Ç :Davanın çözümünde İDARİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Adana 2. İdare Mahkemesi’ninBAŞVURUSUNUN REDDİNE, 04.05.2015 gününde üyelerdenNurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ ve Ayhan AKARSU’nunKARŞI OYLARI ve ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy