T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 264
KARAR NO : 2015 / 283
KARAR TR : 04.05.2015
ÖZET: Bursa Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü’nün 02.06.2014 tarihinde yapılan 3. Olağan Genel Kurulu’nda alınan karar gereği davacı kurumdan istenen yönetim aidatının iptali ve ihtirazi kayıtla ödenen yönetim aidatının iadesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Vekili :Av. İ.H.Y. Davalı :Bursa Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü Vekili : Av. A.S. OL A Y : Davacı vekili,dava dilekçesinde özetle; davalı idare tarafından02.06.2014 tarihinde yapılan 3. Olağan Genel Kurul’da 4562sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu’nun 16. maddesineistinaden Bölge içinde yer alan parsellerden aylık 0,05 TL/m²bedel üzerinden yönetim aidatı alınmasına kararverildiğini, buna göre davacı kuruluştan m²üzerinden yönetim aidatı alınacağını ve bunailişkin ilk faturaların düzenlenerek gönderildiğini;bunun üzerine davalı kuruma yapılan başvuruda, davacıkuruluşun Enerji Bakanlığı’na bağlıTEİAŞ Genel Müdürlüğü’nüntemsilcisi olduğu, kamu kurumu olması ve kamusal amaçdoğrultusunda kamu yararı ile faaliyet göstermesi nedeniyleyönetim aidatından 2014 tarihine kadar muaf tutulduğuhususları göz önüne alınarak yönetim aidatıalınmasına ilişkin kararın iptalinin istendiğini;davalı tarafından talebin reddedilmesi üzerine ihtirazikayıtla yönetim aidatının ödendiğini; davalıtarafça talep edilen yönetim aidatının hukuka aykırıolduğu belirtilerek; davalının 11.08.2014 tarih ve 301/1996sayılı red işleminin ve aynı mahiyette olan 02.07.2014tarih ve 02-1685 sayılı red işleminin iptali ile ihtirazi kayıtlaödenen toplam 18.245,76 TL yönetim aidatının ödemetarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyleidari yargıda dava açmıştır. Davalıvekili süresinde verdiği cevap dilekçesinde özetle; 4562sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’na göre,OSB’nin özel hukuk tüzel kişiliği olduğu ve faaliyetlerininde özel hukuk hükümlerine göresürdürdüklerinden davanın adli yargıdagörülmesi gerektiğini belirtilerek görev itirazındabulunmuştur. BURSA2. İDARE MAHKEMESİ: 05.11.2014 gün ve E:2014/965sayılı kararında özetle; 4562 sayılı Organize SanayiBölgesi Kanunu’nun 5. maddesinde, Organize SanayiBölgesi’nin, kamu yararı gerekçesiyle adınakamulaştırma yapabilen veya yaptırabilen bir özel hukuktüzel kişiliği olduğu belirtilmekte ise de; özel hukuktüzel kişisi olan organize sanayi bölgelerininaldığı kararların ve yaptığı işlemlerindaha çok kamusal nitelik taşıması, düzenlemeyöntemi ve yürütme biçimine ilişkin kurallarınözel hukuk kurallarından çok kamu hukuku kurallarınabenzemesi ve tek yanlı irade ile ilgililer nezdinde sonuçdoğuracak işlemler tesis edebilmeleri nedeniyle organize sanayibölgelerinin anılan nitelikteki kararlarının idareişlem sayıldığı ve bu kararlara karşıaçılacak davaların görüm veçözümünde idari yargının görevliolduğu gerekçesiyle davalının görevitirazının reddine karar vermiştir. Davalıvekilince süresi içinde verilen dilekçe ile olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıistemiyle başvuruda bulunulması üzerine, dilekçe davadosyasının onaylı örneği ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir. YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI; 2247 sayılı Kanun’un10. ve 13. maddeleri gereğince olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına, dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine ilişkinkararında özetle; davalı Bursa Organize SanayiBölgesi’nin 4562 sayılı Organize Sanayi BölgeleriKanunu kapsamında kurulmuş özel hukuk tüzel kişisiolduğunu; anılan Kanunun 25/5 maddesine göre de organize sanayibölgelerinin organları ile ilgili olarak Türk Ticaret Kanunununanonim şirketlerin organları ile ilgili hükümlerininkıyasen uygulanacağı hükmü bulunduğunu gerekçegöstererek olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına karar vermiştir İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 04.05.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı idare vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasın incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıUğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,Bursa Organize Sanayi BölgesiMüdürlüğü’nün 02.06.2014 tarihindeyapılan 3. Olağan Genel Kurulu’nda alınan karargereği davacı kurumdan istenen yönetim aidatının iptalive ihtirazi kayıtla ödenen yönetim aidatının iadesiistemiyle açılmıştır. 12.04.2000gün ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun“Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3.maddesinin(Değişik: 23/10/2008-5807/1 md.) b bendinde ; “OrganizeSanayi Bölgeleri (OSB): Sanayinin uygun görülen alanlardayapılanmasını sağlamak, çarpık sanayileşmeve çevre sorunlarını önlemek, kentleşmeyiyönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişimteknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir plandahilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla;sınırları tasdik edilmiş araziparçalarının imar planlarındaki oranlar dahilinde gerekliidari, sosyal ve teknik altyapı alanları ile küçükimalat ve tamirat, ticaret, eğitim ve sağlık alanları,teknoloji geliştirme bölgeleri ile donatılıp planlıbir şekilde ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsisedilmesiyle oluşturulan ve bu Kanun hükümlerine göreişletilen mal ve hizmet üretim bölgelerini,..” olaraktanımlanmış; “ Nitelikleri” başlıklı 5.maddesinde (Değişik: 4/7/2012-6353/20 md.); “OSB, müteşebbis heyetin başvurusuüzerine Bakanlıkça verilen kamu yararı kararı vesınırları belirlenmiş yetki çerçevesindekamulaştırma işlemleri (…) yaptırabilenbir özel hukuk tüzel kişiliğidir…” denilerek,özel hukuk tüzel kişiliği olduğu; “Organlar”başlıklı 6. maddesinde ; “OSB’ninorganları; a) Müteşebbis heyet (işletmeaşamasında genel kurul),…” işletmeaşamasında genel kurul olan müteşebbis heyetinOSB’nin organlarından olduğu; “MüteşebbisHeyet” başlıklı 7. maddesinde “…Müteşebbisheyet; OSB’nin kuruluş amacını gerçekleştirmekiçin gerekli kararları ve tedbirleri almak, yer seçimiraporunda belirtilen hususları yerine getirmek, kanun, yönetmelik,kuruluş protokolü ve benzeri düzenlemelerle verilengörevleri yapmak, yönetim ve denetim kuruluçalışmalarını ve hesaplarını ibra etmek,OSB’ye ait para ve diğer kaynakları kuruluş amacınauygun kullanmakla yükümlü ve görevlidir…”düzenlemesi ile müteşebbis heyetin görevlerini;“Yönetim kurulu” başlıklı 8. maddesinde”...Yönetimkurulu; kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve benzeridüzenlemeler ile müteşebbis heyetin kararlarıçerçevesinde OSB’nin sevk ve idaresini yürütmekle görevlidir.” hükmü ile, yönetimkurulunun görevlerini; “ Gelirler” başlıklı 12.maddesinde; “..OSB’nin gelirleri şunlardır:...d)Yönetim aidatları…” yönetim aidatınınOSB’nin gelirleri arasında olduğu belirlendikten sonra; “Yönetim aidatları” başlıklı 16. maddesinde;“..Yönetim aidatları vehizmetlerin karşılıkları, müteşebbis heyettarafından arıtma tesisi işletme masrafları hariçparsel büyüklüğüne göre belirlenir. Arıtmatesisi işletme masraflarına katılım payları ise debive kirletme parametreleri esas alınarak yönetim kurulunca tespit edilir.Yönetim kurulunun yıllık bütçesinde belirtilen,bölgenin alt yapı ve müşterek hizmetlerine ait tümmasraflar önceki yıla ait kesin hesap da dikkate alınarakkatılımcılar tarafından karşılanır.Belirtilen hizmetlerden yararlanmadıkları gerekçesi ileyönetim aidatlarının ödenmesindenkaçınılamaz. Müteşebbis heyetin yönetimaidatı ile ilgili kararları ilam hükmünde olup,ilamların icrasına ilişkin yolla takip edilirler.”düzenlemesi ile, hükmünde yönetim aidatının neşekilde alınacağı ve takip şekli belirlenmiş;“Genel kurul” başlıklı 25. maddesinde de“…Genel kurulun teşkilini müteakip bu Kanundaaksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, OSB’lerinorganları ile ilgili olarak Türk Ticaret Kanununun anonimşirketlerin organları ile ilgili hükümleri kıyasenuygulanır…” hükümlerine yer verilmiştir. 4562sayılı Kanun ile kurulan ve görev ve yetkileri yine bu Kanunçerçevesinde belirlenen OSB’nin özel hukuk tüzelkişiliği oldukları konusunda tereddütbulunmadığı gibi söz konusu kurumların kamusal alandagörev yapmalarından yola çıkılarakyaptıkları işlemlerin idari işlem olarakdeğerlendirilmesi yukarıda açıklanan yasaldüzenlemeler karşısında kabul edilemez. Dosyanınincelenmesinden; Bursa Organize Sanayi BölgeMüdürlüğü’nün 02.06.2014 tarihindeyapılan 3. Olağan Genel Kurul’unda alınan karargereği davacı Türkiye Elektrik İletim A.Ş GenelMüdürlüğü’nden yönetim aidatıalınmasına karar verildiği, davacı kurumun kamu kurumuolması nedeniyle yönetim aidatının iptali talebininreddedilmesi ve ihtirazi kayıtla yönetim aidatlarınınödenmesinin ardından davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Öte yandan,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde: “a)(Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları, b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları, c)(Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleriolarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılandavalara bakılabilir. Yukarıdasözü edilen mevzuat hükümlerinin birliktedeğerlendirilmesinden; Organize Sanayi Bölgelerinin özel hukuktüzel kişiliğine sahip olduğu ve özel hukuk tüzelkişilerince tesis edilen işlemlerin yargısal denetiminin adliyargı yerlerince yapılacağının açıkolduğu gözetildiğinde genel kurul tarafından alınankarar gereğince alınan yönetim aidatının iptali veihtirazi kayıtla ödenen yönetim aidatının geriistenilmesine ilişkin davanın yargısal denetiminin de adliyargı yerine ait olduğu açıktır. Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınınbaşvurusunun kabulü ile davalı Bursa Organize SanayiBölgesi vekilinin görev itirazının Bursa 2. İdareMahkemesi’nin 05.11.2014 gün ve E:2014/965 sayılı reddineilişkin kararın kaldırılması gerekmiştir. SO N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ İLE, davalı Bursa OrganizeSanayi Bölgesi vekilinin görev itirazının Bursa 2.İdare Mahkemesi’nin 05.11.2014 gün ve E:2014/965sayılı REDDİNE İLİŞKİN KARARININKALDIRILMASINA, 04.05.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy