T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 197
KARAR NO : 2015 / 213
KARAR TR : 6.4.2015
ÖZET : Dava dışı üçüncü kişinin sevk ve idaresinde bulunan davacı şirkete kasko sigortası ile sigortalı bulunan aracın, yol üzerinde bulunan ve yerinden çıkmış olan rögar kapağına çarpması sonucu meydana gelen kazada; davalı idarenin kusurlu olduğu iddiası ile açılan davanın; 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. Maddesi gereğince ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :A.A.T. Sigorta Şirketi
Vekilleri :Av.H.L.P.& Av.D.P. (İdariYargıda)
Av.F.R.L. (AdliYargıda )
Davalı :Beyşehir B.B.
Vekili :Av.A.K.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29.03.2011 tarihinde,davacı şirkete sigortalı olan 42 B 7394 plakalıaraçta; sigortalının Konya Hacı Akif mahallesi Bayırsokak istikametinden Bağlar sokak istikametine seyir halinde iken numara15 önüne geldiği esnada rögar kapağınınyerinden çıkıp aracın sağ arka tekerkısmının çukura düşmesi sonucu maddi hasarmeydana geldiğini; davalının yol üzerindeyaptığı çalışmalarda trafik düzenini vegüvenliğini sağlamadığını, yoludenetlemediğini, yol üzerine ve logar kapağınınçevresine uyarı levhası ve herhangi bir işaretkoymadığını, önlem almadığını buhususlarının kazaya sebep olduğunu, söz konusu hasar nedeniile yaptırılan ekspertiz sonucunda sigortalınınaracında 3.777,00 TL hasar tespit edildiğini, bu hasar miktarıve tazminat bedelinin sigortalıya ödendiğini, tazminatmiktarının davalı belediyeden talep edildiğini, davalıbelediyenin taleplerini reddettiğini belirterek; 3.777,00 TL zarartazminatının, davalıya başvuru tarihi olan 22.05.2011tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan rücuentazmini istemi ile 02.09.2011 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Konya1.İdare Mahkemesi: 26.09.2011 gün ve 2011/1430 Esas, 2011/1178 Kararsayılı kararı ile aynen; “ 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun 110 uncu maddesinde 11.01.2011 tarihve 6099 sayılı Kanun’la yapılan ve 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren değişiklikten sonraaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünün adli yargının görevinegirmekte olması nedeniyle, davacı şirket tarafından kaskosigortasıyla sigortalanan 42 B 7394 plakalı aracın, karayoluüzerinde bulunan rögar kapağının yerindençıkarak çukura düşmesi nedeniyleuğranıldığı ileri sürülen 3.777,00 TLtutarındaki maddi zararın rücuen tazmini istemiyleMahkememiz’de açılan bu davanın görevyönünden reddine karar vermek gerekmektedir.” şeklindekigerekçesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 15 inci maddesinin 1/a bendi hükmü uyarıncadavanın görev yönünden reddine karar vermiş, kararadavacı vekili tarafından itiraz edilmiştir.
KonyaBölge İdare Mahkemesi: 11.01.2012 gün ve 2012/27 Esas,2012/31 Karar sayılı kararı ile; itiraz isteminin reddine,itiraza konu mahkeme kararının onanmasına karar vermiş, davacı vekilinin karardüzeltme talebi üzerine; Konya Bölge İdare Mahkemesi05.04.2012 gün ve 2012/351 Esas, 2012/352 Karar sayılıkararı ile karar düzeltme talebinin reddine karar vermiş, karar buşekilde kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynıgerekçelerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklıkalmak kaydı ile 3.777,00 TL tazminatın, 1.170,00 TL’sininödenme tarihi olan 04.05.2011 tarihinden, 2.607,00 TL sinin ödenmetarihi olan 17.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birliktedavalıdan rücuen tahsili istemi ile adli yargıda davaaçmıştır.
BeyşehirAsliye Hukuk Mahkemesi: 27.03.2014gün ve 2012/229 Esas, 2014/250 Karar sayılı kararında aynen;“ Davacı vekili davalı belediyenin yoldaki rögarkapağının ve yolun yapım, onarım ve bakımısorumluluğunu yerine getirmediğini, yollardaki hatalar nedeniylegerekli yerlere işaretleme ve levha koyma görevini ihmalettiğini iddia ederek eldeki davayıaçmıştır./5393 sayılı Belediye Kanununun 14/amaddesi uyarınca, su ve kanalizasyon, şehir içi trafikhizmetlerini yapmak belediyenin görevleri arasındasayılmış olup, kazanın meydana geldiği yolüzerindeki rögar ve rögar kapaklarının bakım,onarım ve kontollerini yapmak, yine şehir içi olan bu yollailgili bakım yapmak, yollardaki işaretleme ve levha koymakanılan madde uyarınca belediyenin görevleriarasındadır./2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/b maddesine göre ise, idari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davalarınınidari dava olduğu ve idari davaların idari yargı yerindegörüleceği düzenlenmiştir. Tüm buaçıklamalar ışığında somutuyuşmazlığa dönülecek olursa, bir kamu hizmeti vermekleyükümlü olan davalı belediyenin kanalizasyon ve şehiriçi trafik hizmetleri sırasında verdiği zararlardandolayı özel hükümlere tabi olmadığı, hizmetkusurundan kaynaklanan zararlar yönünden idare aleyhine tamyargı davasının idari yargı yerindeaçılması gerektiği kanaatinevarılmıştır. Nitekim Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin27.12.2004 tarih, 3654/12876 Karar sayılı kararı ile Yargıtay17.Hukuk Dairesinin 09.04.2009 tarih 2008/5888 Esas ve 2009/2237 Kararsayılı kararı da bu yöndedir./Sonuç olarak işbu davaya bakmakta idari yargının görevli olduğu,yargı yolunun kamu düzeni ile ilgili olması sebebiyleyargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözönünde bulundurulması gerektiği kabul edilmiş”şeklindeki gerekçesi ile dava dilekçesinin yargı yolubakımından reddine karar vermiş, karar davacı vekilitarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay17.Hukuk Dairesi: 16.09.2014 günve 2014/14147 Esas, 2014/11938 Karar sayılı kararı ile onamakararı vermiş, verilen karar davacı vekiline 26.12.2014tarihinde, davalı vekiline 31.12.2014 tarihinde tebliğ edilmişolup, süresinde karar düzeltme talebinde bulunulmadığından,karara şerh edildiği üzere 16.01.2015 tarihindekesinleşmiştir.
Davacı vekiliadli ve idari yargı yerlerince verilen görevsizlik kararlarınedeniyle oluşan olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT ’unkatılımlarıyla yapılan 6.4.2015 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME:
Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2918 sayılı Yasa’dan kaynaklanansorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, davacı vekilinin istemi üzerine, adli yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece, idariyargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN’un adliyargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın idari yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirkete kaskosigortası ile sigortalı bulunan 42 B 7394 plakalı araçta;davalı Belediye Başkanlığının bakım vegözetim sorumluluğunda olan logar kapağının yerindençıkması nedeni ile meydana geldiği iddia edilenzararın, olayda kusuru bulunan davalıdan rücuen tazmini istemiile açılmıştır..
2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapımve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir.
Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden; davanın, 29.03.2011 günü meydana gelen maddihasarlı trafik kazasında, belediyeye ait yolda rögarkapağının yerinden çıkıp aracın sağarka teker kısmının çukura düşmesi ile meydanagelen kazada kusuru bulunan davalıdan, meydana gelen zararınrücuen tazmini istemi ile Konya 1.İdare Mahkemesi’nde davaaçıldığı, davanın görev yönündenreddedilmesi üzerine bu kez Beyşehir Asliye Hukuk Mahkemesi’ndedava açıldığı, Beyşehir Asliye HukukMahkemesi’nce davanın görevden reddedildiği, davacıvekilinin temyiz talebi üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesi’nceonama kararı verildiği ve kararın kesinleştiği, davacının,2247 Sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu’nun14.maddesi uyarınca görevli yargının belirlenmesi istemiile Mahkememize müracaat ettiği anlaşılmaktadır.
2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayrımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.)
Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir.
Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden Beyşehir Asliye Hukuk Mahkemesi’nceverilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Beyşehir Asliye HukukMahkemesi’nin 27.03.2014 gün ve 2012/229 Esas, 2014/250 Kararsayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 6.4.2015gününde Üye Eyüp Sabri BAYDAR’ın KARŞI OYUve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy