T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 715
KARAR NO : 2015 / 176
KARAR TR : 6.4.2015
ÖZET : Davalı İdarelerin 775 sayılı yasa uyarınca tahsis ederek, arsa bedelini aldıkları taşınmazı vermemesi ve yeni bir arsa da tahsis etmemesi nedeniyle oluşan zararın tazmini istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi kapsamında ve gecekondu mevzuatı hükümleri çerçevesinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :S.İ.
Davalılar : 1-İstanbulBüyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av.O.K.
2-Eyüp Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. E.A.
O L A Y :Davacı dava dilekçesinde, İstanbul İli,Eyüp ilçesi,Alibeyköy Çırçır Mahallesi, AlibeyköyGecekondu Önleme Bölgesinde bulunan geçici 214 ada, 4 parselsayılı, yeni 141 ada 41 parsel sayılıtaşınmazın, 775 sayılı Kanun uyarınca bedelimukabilinde mülga Alibeyköy BelediyeBaşkanlığınca 1974 yılında A.B. adına tahsisedildiğini ve arsa tahsis belgesi düzenlenerek verilmişolduğunu; tahsis edilen arsaya ilişkin belirlenen bedele aittüm arsa taksitlerinin bankanın gecekondu fon hesabınayatırıldığını; A.B.’nin vekili ilearalarında yapılan Beyoğlu 35.Noterliğinin 10.09.1996 Tarihve 6374 yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde GayrimenkulSatış Vaadi Sözleşmesi ile söz konusutaşınmazı satın ve temlik alarak bu kişinin tümhaklarının halefi olduğunu; ardından söz konusuparselin tapusunu almak için gerek İstanbulBüyükşehir Belediye Başkanlığı ve gerekseEyüp Belediye Başkanlığına yaptığımüracaatlarda; taşınmazın, Vakıflar idaresi adınakayıtlı olduğu ve 775 ve 4916 sayılı yasalaruyarınca belediye mülkiyetine geçirildikten sonra tapualabileceğinin bildirildiğini; söz konusu yerle ilgiliVakıflar Bölge Müdürlüğü ilegörüşmelerinin halen devam ettiğini, anlaşmasağlandığı takdirde anılan parselin BelediyeBaşkanlığı adına tescilini müteakip haksahiplerine tapularının verileceği ifade edildiğinden, bugünekadar beklenildiğini; aynı bölgede, kendisiyle aynıdurumda olan, kendilerine arsa tahsis edilen bir çok komşu parselsahibinin takas suretiyle tapusunu almasına rağmen, tarafınahenüz olumlu bir netice bildirilmediğini; tarafınatahsisli arsanın tapusunun verilmesi veya yeni bir arsa tahsisininyapılması amacıyla her iki davalıya defaatleyaptığı müracaatlarda; 775 sayılı yasagereği hak sahipliği belirlenen kişilere yeni GecekonduÖnleme Bölgeleri oluşturulduktan sonra belediye adınaboş arsa üretildikten sonra arsa tahsis edileceği, ancak şuanda tahsisin mümkün olmadığının bildirildiğini; kısaca; Mülga Alibeyköy BelediyeBaşkanlığınca tapuda kendisine ait olmayan AlibeyköyÇırçır Mahallesi, Alibeyköy Gecekondu ÖnlemeBölgesinde bulunan geçici 214 ada, 4 parsel sayılı, yeni141 ada 41 parsel sayılı taşınmazın 1974yılında tahsis edildiğini ve tüm arsa bedelleri de her ikibelediyece çeşitli tarih ve miktarlarla tahsil edilmesinerağmen, arsanın tapusunun verilmediğini; her iki belediyenin debu haksızlığı bildiklerinden dolayı, yeni arsaüretildiğinde tarafına arsa tahsis edileceğini belirttiklerini;ancak her iki Belediye Başkanlığının da bugüne kadar taahhütlerini yerine getirmediklerini; üstelik,kendisi tarafından Eyüp Tapu SicilMüdürlüğünde haricen yaptığı tetkikte, taşınmazınVakıflar İdaresi tarafından 3. bir şahsasatıldığını ve belediyede yaptığıaraştırmada bu şahsın da belediyeden inşaatruhsatı aldığını öğrendiğini; bu nedenle,775 sayılı gecekondu kanunu hükümleri uyarınca;mümkünse 3. şahsa satılan ve satış vaadisözleşmesi ile temlik almış olduğu, kendisinetahsisli bulunan yeni 141 ada 41 parsel sayılıtaşınmazın tapusunun verilmesi, olmadığı takdirdeyeni bir arsa tahsisinin yapılması, bu da mümkünolmadığı takdirde, tahsisi yapılan yerin bugünkürayiç bedelinin tarafına verilmesi talebiyle, 10.06.2013 tarihlidilekçe ile İstanbul Büyükşehir BelediyeBaşkanlığına yaptığı müracaatsonrasında, idarece verilen cevapta; taşınmaza ait talebinVakıflar Genel Müdürlüğüne yapılmasınınifade edildiğini; yine 07.06.2013 tarihli dilekçe ileGaziosmanpaşa Belediye Başkanlığınayaptığı müracaat sonrasında, idarece verilen cevapta'Mülga Alibeyköy Belediyesince 775 sayılı yasaya göretahsis edilen geçici 214 Ada,14 Parsel yeni 141 Ada,16 Parsel ( 41parselin Tevhit suretiyle) tahsisi edildiğinin belirtildiği, ancak4706-4916 sayılı yasa uyarınca işlemlertamamlanamadığından tapu verilemediğinin ifade edildiğini;sonuç itibariyle; 1974 yılında A.B.’ye tahsis edilen vetüm arsa bedelleri ödenen, satış vaadi sözleşmesiile satın ve temlik alınan taşınmazın tapusuverilmediği gibi yeni bir arsa da tahsis edilmediğinden dolayı,uğramış olduğu zarara karşılık olmaküzere, tahsisi yapılan yerin hakkaniyet gereği fazlayailişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava tarihindenitibaren işleyecek ticari faizi ile bugünkü rayiçbedelinin tazminine karar verilmesini istediğini ifade ederek; fazlayailişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,uğramış olduğu zarara karşılık olmaküzere, tahsis edilen ve kendisi tarafından satın ve temlikalınan İstanbul İli, Eyüp ilçesi, AlibeyköyÇırçır Mahallesi, Alibeyköy Gecekondu ÖnlemeBölgesinde bulunan geçici 214 ada, 4 parsel sayılı, yeni141 ada 41 parsel sayılı taşınmazın piyasarayiç bedelinden şimdilik 10.000.00 TL’likkısmının dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ilebirlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilentazminine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalı idarelerinvekilleri, davanın görüm ve çözüm yerininidare mahkemeleri olduğunu ileri sürerek, görev itirazındabulunmuşlardır.
İSTANBUL 22. ASLİYEHUKUK MAHKEMESİ: 11.3.2014 gün ve E:2013/263 sayı ile, görevitirazlarının reddine karar vermiştir.
Davalılardan İstanbulBüyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin, idariyargı yararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdiğidilekçe üzerine, dosya örneği DanıştayBaşsavcılığına gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI; aynen “(…) 775sayılı Gecekondu Kanunu'nun Kapsam ve tarif başlıklı1. maddesinde; "Mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi,yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve buamaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanunhükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmişolup, anılan Yasa'nın 4. maddesinde " Gecekondularınıslah, tasfiye ve önleme bölgeleri içinde bulunanbinalı ve binasız vakıf taşınmaz mallardan 3üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamıdışında kalanları, bu kanunda belirtilen amaçlardakullanılmak üzere, aşağıdaki şartlarla ve genelhükümlere göre bedeli ödenmek suretiyle ilgili belediyelerinmülkiyetine geçer:
Arazi ve arsaların bedeli;bulunduğu şehir, kasaba ve bölgenin özellikleri,yapılmış ve yapılacak kamu hizmet ve tesislerinin durumuvesair hususlar da gözönünde bulundurularak, ilgili belediye veVakıflar İdaresi arasında anlaşma yolu ile tesbit edilir.
Bu arazi ve arsalar üzerindeVakıflar İdaresine ait herhangi bir yapı bulunduğutakdirde, bu yapının bedeli ayrıca hesaba katılır.
Bedele aitanlaşmazlıklar mahalli asliye hukuk mahkemelerince basit muhakemeusulü ile hallolunur. Bu anlaşmazlıklar tapu tesciline engelolamaz Vakıflar İdaresi ve tapu daireleri vakıftaşınmaz malların cins, miktar ve yerleri ile diğervasıflarını açıkça belirten listeleri,talepleri üzerine en geç 2 ay içerisinde ilgili belediyelerebildirmekle yükümlüdürler.
Belediyeler, kendi maligüçleri ve programlarına göre, bu taşınmazmalların tamamen veya peyderpey tescilini istiyebilirler.
Sözü geçenbölgelerde Devlet veya diğer kamu tüzel kişileritarafından yaptırılacak kamu hizmet ve tesisleri için lüzumluvakıf taşınmaz mallar da yukarıdaki esaslara göre buidarelere intikal ettirilir." hükümleri yeralmıştır.
Yine Yasa'nın 25.maddesinde; "7 nci madde gereğince tesbit olunan önlemebölgelerindeki arsaların, öncelikle gecekondularınıslahı ve tasfiyesi sebepleriyle açıkta kalacaklara vediğer konutsuz vatandaşlara verileceği,
Bu arsalardan, ıslah vetasfiye bölgelerinde bulunan diğer yapı sahiplerindenyapısının tasfiyesini istiyenlerin de faydalanabileceği,
Her ne sebeple olursa olsun, bukanun hükümlerince arsa tahsis edilecek kimselerin, yoksul veya dargelirli olması, kendisinin veya eşinin veya ergin olmıyançocuğunun herhangi bir belediye sınırı içindeev yapmaya müsait arsaya veya her hangi bir yerde bir ev veyaapartmanın ayrı bir dairesine karşılık olanpayına sahip bulunmamasının şart olduğu,
Kimlerin yoksul ve dar gelirlisayılacağı, kendisine arsa tahsis edileceklerin önceliksırası ve yukarda sözü geçen diğerhususların esaslarının yönetmelikte belirtileceği, öngörülmüştür.
Yasa'nın 26. maddesinde;"25 inci maddede sözü geçen arsalar yönetmeliktebelirtilen şekil ve esaslar dahilinde ve tespit olunacak bedellerlekendilerine arsa verilmesi gerekenlere dağıtılır.
Arsa ve binalarınhalihazır durumları ile şahıslara veya kamu kurum vekuruluşlarına tahsis veya satışları valiliklerincetespit ve Toplu Konut idaresi Başkanlığınca onaylanan emsalbedel üzerinden yapılır.
Binalar ve konutlar, valiliklerinteklifi üzerine, bu bedelin yüzde yirmibeşi (% 25) peşinolarak yatırılmak ve vade farkı alınmak kaydıylataksitle de satılabilir.
Şahıslara veya kamukurum ve kuruluşlarına, arsaların ve binalann satışveya tahsisine dair esaslar Toplu Konut idaresiBaşkanlığınca hazırlanacak yönetmeliklebelirlenir." hükümleri ile 27. maddede; "Bu kanunhükümlerine göre kendilerine arsa tahsis edilenlerlegecekondusunu ıslah edeceklere, imkanları nispetinde Toplu Konutidaresi Başkanlığınca, mahalli belediyelerce veyadiğer daire ve kurumlarca her türlü teknik yardımyapılır ve bunlara uzun vadeli konut kredisi verilmesi ve ayniyardım yapılması yoluna gidilir. Islahı gerekenkonutların tesbiti işlemleri, arsa tahsisi, yeniden konut yapacaklaraveya konutunu ıslah edeceklere temin olunacak kredi veyayapılabilecek ayni ve teknik yardımların miktar, şekil vesair şartlarına dair esaslar yönetmelikte belirtilir."hükümleri yer almış bulunmaktadır.
Anılan düzenlemeleregöre, Yasa'da öngörülen usül ve esaslarauygunluğu saptananlara hak sahipliği ölçütünedayalı tahsis yapılarak, gerekli düzenlemelertamamlandıktan sonra da yapılmış olan tahsisin esasalınması suretiyle tapu verilmektedir. 775 sayılı Yasahükümlerine göre ilgili idarenin hak sahiplerine tapu vermeyetkisi idari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinindoğrudan bir sonucu olarak karşımızaçıkmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden,Alibeyköy Çırçır Mahallesi, AlibeyköyGecekondu Önleme Bölgesinde bulunan eski 214 ada, 4 parselsayılı, yeni 141 ada, 41 parsel sayılıtaşınmazın mülga Alibeyköy Belediyesi tarafından A.B.adına 775 sayılı Yasa uyarınca tahsis edildiği, 775sayılı Yasa uyarınca tahsisi yapılan 622 adet parselinbulunduğu alanın Gecekondu Önleme Bölgesi olarak ilanedildiği, 775 sayılı Yasa'nın 4. maddesi uyarıncabaşlanılan kamulaştırma işlemlerininsonuçlanmadığı, taşınmazlar vakıfmülkü olduğundan alanda yapılan imar uygulaması sonucuoluşan parsellerin yine vakıf mülkü olarak tesciledildiği, sonradan kurulan Eyüp Belediyesi tarafından dataşınmazların kamulaştırılması yolunagidildiği ancak Vakıflar Genel Müdürlüğü ileanlaşma sağlanamadığı dolayısıylataşınmazların mülkiyetinin belediye geçemediği,mülkiyet sorununun çözümü amacıyla 4706sayılı Yasa'nın geçici 4. maddesine istinadenAlibeyköy Belediyesine tahsisli 622 adet parselin hazinetaşınmazları ile takasının yapılmasısürecinin başlatıldığı, imzalanan protokol ileEyüp İlçesi'ndeki 577 adet parselin de içindebulunduğu vakıf mülkü parsellerin hâzineye aittaşınmazlarla takas edilerek hazine adına tescilininsağlandığı, takas kapsamında vakıflardanhâzineye geçen taşınmazların 4706 sayılıYasa kapsamında hak sahiplerine bedelikarşılığında satılmak üzere bedelsiz olarakEyüp Belediyesi'ne devredildiği, ancak dava konusu taşınmazda dahil olmak üzere 45 adet taşınmazın 4706sayılı Yasa'nın koşullarınıtaşımaması nedeniyle takas kapsamındançıkarıldığıanlaşılmıştır.
Dava dilekçesinde,mülga Alibeyköy Belediyesi tarafından A.B. adına 775sayılı Yasa uyarınca tahsis edilen taşınmazın1996 yılında gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiile satın alındığı, taşınmazıntapusunun verilmesi için Eyüp Belediyesi ile Vakıflar GenelMüdürlüğüne birden fazla başvurudabulunulduğu, arsa bedeli ödenmiş olan taşınmazıntapusunun verilmediği, başka bir taşınmaz da tahsisedilmediği, bu nedenle taşınmazın rayiç bedelinintazminat olarak ödenmesi gerektiği iddia edilmiş bulunmaktadır.
Davalı idare tarafındanise, taşınmazın mülkiyetinin belediyeyedevredilmediği, ayrıca dava konusu taşınmazın tahsisişlemlerinin 775 sayılı Yasa hükümleriçerçevesinde gerçekleştirildiği, anılanYasa'nın 27. maddesinin 2. fıkrasına göre arsa tahsistarihinden itibaren 1 yıl içinde konut yapılmayabaşlanılmadığı, dolayısıyla anılantaşınmazın takas kapsamına alınmadığıve hak sahibi olmayan davacıya tapu verilmediği, davacınınbu yöndeki başvurusunun da reddedildiği savunulmuşbulunmaktadır.
Bu durumda, davacınındava açmaktaki amacı, 775 sayılı Yasa uyarıncabaşlanılan tahsis işlemlerinin sonuçlanmamasınedeniyle ödediğini iddia ettiği arsa bedeli nedeniyle oluşanzararının tazmini olduğundan, davacının talebinin 775sayılı Yasada öngörülen hak sahipliğiesaslarına uygun olup olmadığının belirlenmesindenkaynaklanan bu uyuşmazlığın çözümündeİdari Yargı yerleri görevli bulunmaktadır.
SONUÇ:Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Yasanın 10'uncumaddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine” karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göre YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCISI; “(…) Dava dosyasının incelenmesinde;davacının İstanbul Eyüp İlçesi AlibeyköyÇırçır Mahallesi Alibeyköy Gecekondu ÖnlemeBölgesinde bulunan Eski:214 ada, 4 parselde; yeni 141 ada, 41 parselsayılı taşınmazının tapusunun verilmemesi veanılan taşınmaz yerine başka bir yerden de tahsis yapılmamasınedeniyle arsa bedelinin ödendiğinden bahisle tespit edilecek bedelinşimdilik 10000 TL'lik kısmının dava tarihinden itibarenhesaplanacak ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği anlaşılmaktadır.Söz konusu taşınmazın mülga Alibeyköy Belediyesitarafından A.B. adına 775 sayılı Kanun uyarıncatahsisinin yapıldığı, daha sonra tahsisi yapılanbaşka parsellerin de bulunduğu bu alanın Gecekondu ÖnlemeBölgesi olarak ilan edildiği, 775 sayılı Kanunun 4. maddesigereğince başlanılan kamulaştırma işlemlerinintaşınmazların vakıf arazisi olduğu gerekçesiylesonuçlanmadığı, taşınmazlarınmülkiyeti konusunda Vakıflar Genel Müdürlüğüile Belediye arasında çıkan ihtilafta, 4706 sayılıKanunun geçici 4. maddesi çerçevesinde vakıfarazilerinin takas yoluyla hâzineye ve sonradan da bedelsiz olarakEyüp Belediyesine tahsisinin sağlandığı, ancak, davakonusu taşınmazın da aralarında bulunduğu birkısım taşınmazın 4706 sayılı Kanunda yeralan koşulların bulunmaması sebebiyle takas kapsamındançıkarıldığı, davacının ise A.B.isimli şahıstan 1996 yılında gayrimenkul satışsözleşmesi ile satın aldığıtaşınmazın tapusunun verilmesi için Eyüp Belediyesiile Vakıflar Genel Müdürlüğüneyaptığı başvuruların sonuçsuz kalmasınedeniyle tapusunu alamadığı ve başka bir yerden de tahsisyapılmaması nedeniyle uğradığı zararıntazminine yönelik olarak dava açtığıanlaşılmıştır.
Konuyla ilgili olarak, 20/07/1966tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununun "Kapsam ve tarif'kenar başlıklı 1. maddesinde "Mevcut gecekondularınıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımınınönlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirlerhakkında bu kanun hükümleri uygulanır."; aynıkenar başlıkta yer alan 2. maddesinde ise, "Bu kanundasözü geçen (Gecekondu) deyimi ile, imar ve yapıişlerini düzenliyen mevzuata ve genel hükümlerebağlı kalınmaksızın, kendisine ait olmıyan araziveya arsalar üzerinde, sahibinin rızası alınmadanyapılan izinsiz yapılar kastedilmektedir." hükümlerineyer verilmiştir.
Aynı Kanunun,"Belediyelere arsa sağlanması" başlığındayer alan 4. maddesinde ise, "Gecekonduların ıslah, tasfiye veönleme bölgeleri içinde bulunan binalı ve binasızvakıf taşınmaz mallardan 3 üncü maddenin ikinci fıkrasıkapsamı dışında kalanları, bu kanunda belirtilenamaçlarda kullanılmak üzere, aşağıdakişartlarla ve genel hükümlere göre bedeli ödenmeksuretiyle ilgili belediyelerin mülkiyetine geçer:
Arazi ve arsaların bedeli;bulunduğu şehir, kasaba ve bölgenin özellikleri,yapılmış ve yapılacak kamu hizmet ve tesislerinin durumuvesair hususlar da gözönünde bulundurularak, ilgili belediye veVakıflar İdaresi arasında anlaşma yolu ile tesbit edilir.
Bu arazi ve arsalar üzerindeVakıflar İdaresine ait herhangi bir yapı bulunduğutakdirde, bu yapının bedeli ayrıca hesaba katılır.
Bedele ait anlaşmazlıklarmahalli asliye hukuk mahkemelerince basit muhakeme usulü ile hallolunur.Bu anlaşmazlıklar tapu tesciline engel olamaz.
Vakıflar idaresi ve tapudaireleri vakıf taşınmaz malların cins, miktar ve yerleriile diğer vasıflarını açıkça belirtenlisteleri, talepleri üzerine en geç 2 ay içerisinde ilgilibelediyelere bildirmekle yükümlüdürler.
Belediyeler, kendi maligüçleri ve programlarına göre, bu taşınmazmalların tamamen veya peyderpey tescilini isteyebilirler.
Sözü geçenbölgelerde Devlet veya diğer kamu tüzel kişileritarafından yaptırılacak kamu hizmet ve tesisleri içinlüzumlu vakıf taşınmaz mallar da yukarıdaki esaslaragöre bu İdarelere intikal ettirilir." hükümleri yeralmaktadır.
Bunlarındışında; Kanunun "Arsa tahsisi şart veşekilleri" kenar başlığında düzenlenen 25.maddesinde "7 nci madde gereğince tesbit olunan önlemebölgelerindeki arsalar, öncelikle gecekondularınıslahı ve tasfiyesi sebepleriyle açıkta kalacaklara vediğer konutsuz vatandaşlara verilir./ Bu arsalardan, ıslah vetasfiye bölgelerinde bulunan diğer yapı sahiplerindenyapısının tasfiyesini istiyenler de faydalanabilirler./ Her nesebeple olursa olsun, bu kanun hükümlerince arsa tahsis edilecekkimselerin, yoksul veya dar gelirli olması, kendisinin veya eşininveya ergin olmıyan çocuğunun herhangi bir belediyesınırı içinde ev yapmaya müsait arsaya veya herhangi bir yerde bir ev veya apartmanın ayrı bir dairesinekarşılık olan payına sahip bulunmaması şarttır./Kimlerin yoksul ve dar gelirli sayılacağı, kendisine arsa tahsisedileceklerin öncelik sırası ve yukarda sözügeçen diğer hususların esasları yönetmeliktebelirtilir." hükümlerine; 26. maddesinde ise "25incimaddede sözü geçen arsalar yönetmelikte belirtilenşekil ve esaslar dahilinde ve tespit olunacak bedellerle kendilerine arsaverilmesi gerekenlere dağıtılır./ Arsa ve binalarınhalihazır durumları ile şahıslara veya kamu kurum vekuruluşlarına tahsis veya satışları valiliklerincetespit ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onaylananemsal bedel üzerinden yapılır./ Binalar ve konutlar,valiliklerin teklifi üzerine, bu bedelin yüzde yirmibeşi (% 25)peşin olarak yatırılmak ve vade farkı alınmakkaydıyla taksitle de satılabilir./ Şahıslara veya kamukurum ve kuruluşlarına, arsaların ve binalarınsatış veya tahsisine dair esaslar Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca hazırlanacak yönetmeliklebelirlenir." hükümlerine yer verilmiştir.
Nihayet, Kanunun"Yardımlar ve muafiyetler" kenar başlıklı 27.maddesinde "Bu kanun hükümlerine göre kendilerine arsatahsis edilenlerle gecekondusunu ıslah edeceklere, imkanlarınispetinde Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca, mahallibelediyelerce veya diğer daire ve kurumlarca her türlü teknikyardım yapılır ve bunlara uzun vadeli konut kredisi verilmesi veayni yardım yapılması yoluna gidilir. Islahı gerekenkonutların tesbiti işlemleri, arsa tahsisi, yeniden konut yapacaklaraveya konutunu ıslah edeceklere temin olunacak kredi veyayapılabilecek ayni ve teknik yardımların miktar, şekil vesair şartlarına dair esaslar yönetmelikte belirtilir."hükümleri yer almaktadır.
Anılan mevzuat uyarıncayapılan tespit ve değerlendirme sonucunda, öngörülenkoşullara uygunluğu saptanan ilgililere arsa veya hisse tahsis etmekve bunlar adına tapuya tescil ettirmek, koşullarıtaşımayanların istemlerini ise reddetmek yetkisine sahip olanidarenin söz konusu uygulama işlemleri, kamu gücünedayalı, re’sen ve tek yanlı nitelik taşımaktaolduğu anlaşılmaktadır.
Anayasanın 125. maddesininson fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğanzararı ödemekle yükümlü olduğu kuralabağlanmış; 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-b. maddesinde, idari eylem ve işlemlerdendolayı hakları ihlal edilenler tarafından açılan tamyargı davaları, idari dava türleri arasındasayılmıştır.
775sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca tahsis belgesikarşılığı tapu kaydının hukukînedenlerle verilememesi sonucu tahsis bedeli ödeyeninuğradığını iddia ettiği zararın tazminineilişkin davanın, işlemin davalı idarenin re'sen ve tektaraflı kamu gücü kullanması sonucu ortayaçıkması sebebiyle ve işlemin idari niteliğiitibarı ile idare mahkemelerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Bu nedenle,Danıştay Başsavcılığının 2247sayılı Kanunun 10. maddesi gereğince yapmışolduğu başvurunun kabulü ile İstanbul 22. Asliye HukukMahkemesinin 2013/263 esas sayılı görevlilik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi” gerektiği yolundayazılı düşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.4.2015 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME: Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalılardan İstanbul BüyükşehirBelediye Başkanlığı vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Danıştay Başsavcısı’nca, 10. maddedeöngörülen biçimde, anılan idare yönündenolumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınesasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı İdarelerin775 sayılı yasa uyarınca tahsis ederek, arsa bedelinialdıkları İstanbul İli, Eyüp ilçesi,Alibeyköy Çırçır Mahallesi, Alibeyköy Gecekondu Önleme Bölgesinde bulunan taşınmazıvermemesi ve yeni bir arsa da tahsis etmemesi nedeniyle, arsa bedeliödenmiş olan söz konusu arsanın mahkemece tespit edilecekbedelinin(şimdilik 10.000 TL.lik kısmının), dava tarihindenitibaren ticari faizi ile birlikte davalı Belediyelerdenmüşterek ve müteselsilen tahsiline kararverilmesi istemiyle açılmıştır.
775 sayılı “GecekonduKanunu”nun “Kapsam ve tarif” başlıklı 1.maddesinde; "Mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi,yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve buamaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanunhükümleri uygulanır.”; 2.maddesinde; “Bu kanundasözü geçen (Gecekondu) deyimi ile, imar ve yapıişlerini düzenliyen mevzuata ve genel hükümlerebağlı kalınmaksızın, kendisine ait olmıyan araziveya arsalar üzerinde, sahibinin rızası alınmadanyapılan izinsiz yapılar kastedilmektedir.”; 4.maddesinde; “Gecekondularınıslah, tasfiye ve önleme bölgeleri içinde bulunanbinalı ve binasız vakıf taşınmaz mallardan 3üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamıdışında kalanları, bu kanunda belirtilen amaçlardakullanılmak üzere, aşağıdaki şartlarla ve genelhükümlere göre bedeli ödenmek suretiyle ilgilibelediyelerin mülkiyetine geçer:
a) Arazi ve arsalarınbedeli; bulunduğu şehir, kasaba ve bölgenin özellikleri,yapılmış ve yapılacak kamu hizmet ve tesislerinin durumuvesair hususlar da gözönünde bulundurularak, ilgili belediye veVakıflar İdaresi arasında anlaşma yolu ile tesbit edilir.
b) Bu arazi ve arsalarüzerinde Vakıflar İdaresine ait herhangi bir yapıbulunduğu takdirde, bu yapının bedeli ayrıca hesabakatılır.
c) Bedele aitanlaşmazlıklar mahalli asliye hukuk mahkemelerince basit muhakemeusulü ile hallolunur. Bu anlaşmazlıklar tapu tescilineengel olamaz.
Vakıflar İdaresi vetapu daireleri vakıf taşınmaz malların cins, miktar veyerleri ile diğer vasıflarını açıkçabelirten listeleri, talepleri üzerine en geç 2 ay içerisindeilgili belediyelere bildirmekle yükümlüdürler.
Belediyeler, kendi maligüçleri ve programlarına göre, bu taşınmazmalların tamamen veya peyderpey tescilini istiyebilirler.
Sözü geçenbölgelerde Devlet veya diğer kamu tüzel kişileritarafından yaptırılacak kamu hizmet ve tesisleri içinlüzumlu vakıf taşınmaz mallar da yukarıdaki esaslara görebu İdarelere intikal ettirilir.”; “Arsa tahsisi şart veşekilleri” başlıklı 25.maddesinde; “7 nci maddegereğince tesbit olunan önleme bölgelerindeki arsalar,öncelikle gecekonduların ıslahı ve tasfiyesi sebepleriyleaçıkta kalacaklara ve diğer konutsuz vatandaşlaraverilir.
Bu arsalardan, ıslah vetasfiye bölgelerinde bulunan diğer yapı sahiplerindenyapısının tasfiyesini istiyenler de faydalanabilirler.
Her ne sebeple olursa olsun, bukanun hükümlerince arsa tahsis edilecek kimselerin, yoksul veya dargelirli olması, kendisinin veya eşinin veya ergin olmıyançocuğunun herhangi bir belediye sınırı içindeev yapmaya müsait arsaya veya her hangi bir yerde bir ev veyaapartmanın ayrı bir dairesine karşılık olanpayına sahip bulunmaması şarttır.
Kimlerin yoksul ve dar gelirlisayılacağı, kendisine arsa tahsis edileceklerin önceliksırası ve yukarda sözü geçen diğerhususların esasları yönetmelikte belirtilir.”;26.maddesinde; “ (Değişik : 6/6/1984 - 3016/1 md.) 25 incimaddede sözü geçen arsalar yönetmelikte belirtilenşekil ve esaslar dahilinde ve tespit olunacak bedellerle kendilerine arsaverilmesi gerekenlere dağıtılır.
Arsa ve binalarınhalihazır durumları ile şahıslara veya kamu kurum vekuruluşlarına tahsis veya satışları valiliklerincetespit ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onaylananemsal bedel üzerinden yapılır.
Binalar ve konutlar, valiliklerinteklifi üzerine, bu bedelin yüzde yirmibeşi (% 25) peşinolarak yatırılmak ve vade farkı alınmak kaydıylataksitle de satılabilir.
Şahıslara veya kamukurum ve kuruluşlarına, arsaların ve binalarınsatış veya tahsisine dair esaslar Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca hazırlanacak yönetmeliklebelirlenir.”; “Yardımlar ve muafiyetler”başlıklı 27.maddesinde; “Bu kanun hükümlerinegöre kendilerine arsa tahsis edilenlerle gecekondusunu ıslahedeceklere, imkanları nispetinde Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca, mahalli belediyelerce veya diğer daireve kurumlarca her türlü teknik yardım yapılır vebunlara uzun vadeli konut kredisi verilmesi ve ayni yardımyapılması yoluna gidilir. Islahı gereken konutların tesbitiişlemleri, arsa tahsisi, yeniden konut yapacaklara veya konutunuıslah edeceklere temin olunacak kredi veya yapılabilecek ayni veteknik yardımların miktar, şekil ve sair şartlarınadair esaslar yönetmelikte belirtilir.
Kendilerine arsa tahsisedilenler, yönetmelikte belirtilen işlemleri, tahsis tarihindenitibaren 6 ay içinde tamamlamıya ve krediye ihtiyaçlarıbulunduğu ve yönetmeliğe göre gerektiği takdirde, TürkiyeEmlak Kredi Bankasında kendilerine kredi tahsisini gerektirecekşekilde hesap açtırmaya mecburdurlar. Bunlardan krediye hakkazananların kredi tahsis tarihinden itibaren diğerlerinin ise, arsatahsisi tarihinden itibaren en geç 1 yıl içindekonutlarını yapmaya başlamaları ve 32 nci maddeye uygunolarak önceden tesbit edilen plana göre, nüvekısmını en geç 2 yıl içinde bitirmelerişarttır.
Bu şartlarauymıyanlardan, bu kanuna göre tahsis edilmiş veya edilecektaşınmaz mallar hiçbir hüküm alınmasınalüzum kalınmaksızın geri alınır.”hükümlerine;
4706 sayılı “HazineyeAit Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Ve Katma DeğerVergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un“Taksitle ödeme, satış bedelinden pay verilmesi,belediyelere devir” başlıklı 5.maddesinde; “(Değişik: 3/7/2003-4916/4 md.) Hazineye aittaşınmazların satış bedeli taksitle deödenebilir. Taksitle ödeme halinde, satış bedelinin en azdörtte biri peşin, kalanı en fazla iki yılda ve taksitlerlekanunî faizi ile birlikte ödenir.
Taksitli satışlardataksit tutarını ve kanunî faizlerini karşılayacakmiktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu verilmesi veyasatışı yapılan taşınmazın üzerinde 4721sayılı Türk Medenî Kanunu hükümleriuyarınca Hazine lehine kanunî ipotek tesis edilmesi halinde,taşınmaz alıcısı adına devredilir. (Ekcümle: 16/7/2004-5228/52 md.)Alıcısı adınamülkiyet devri yapılmayan taşınmazlara ilişkintaksitli satışlarda, alıcı tarafındanyükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda, tahsiledilen tutarlardan ihale sırasında alınan geçici teminataisabet eden tutar Hazineye irat kaydedilerek kalanı alıcıyaaynen iade edilir.
Taksitlendirmedışında bırakılacak bedel ile taksit süresi vesayısını köy sınırları veya belediye vemücavir alan sınırları itibarıyla belirlemeyeBakanlık yetkilidir.
16.2.1995 tarihli ve 4070sayılı Kanuna göre yapılan satışlarda bedelintaksitle ödenmesi halinde, taksitle ödenecek kısma faizuygulanmaz.
Belediye ve mücavir alansınırları içindeki Hazineye aittaşınmazların satış bedellerinin tahsil edilenkısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyenyapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla % 10'u,ilgili belediyelerin 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Kanunhükümlerine göre oluşturulan fon hesabınaaktarılır. Kalan kısmından ise ilgili belediyeye % 30,varsa büyükşehir belediyesine % 10 oranında pay verilir.Belediye mücavir alan sınırları dışındakiköylerde bulunan Hazine taşınmazlarınınsatış bedellerinin tahsil edilen kısmından, % 25oranında; dörtte biri ilgili köy tüzel kişiliğineödenmek ve kalanı diğer köylere götürülecekhizmetlerde kullanılmak üzere, il özel idarelerine pay verilir.Bu paylar tahsilini takip eden ayın yirmisine kadar ilgili idarelerinhesaplarına aktarılır. Belediyelere veya köy tüzelkişiliklerine yapılan satış ve devirlerden elde edilengelirler ile özel ödenek kaydedilen satış gelirlerinden payverilmez.(Ek cümle: 23/7/2010-6009/33 md.) Köysınırları içerisinde yer alan Hazinenin özelmülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındabulunan tarım arazilerinin kiracılarından tahsil edilen kiragelirlerinin yüzde onu, 442 sayılı Köy Kanununda belirlenengörevlerde kullanılmak kaydıyla, tahsilatı izleyen ayiçinde bu gelirlerin elde edildiği köytüzelkişiliği hesabına aktarılmak üzere emanetnitelikli hesaplara kaydedilir. Maliye Bakanlığı bu oranıiki katına kadar artırmaya yetkilidir.
Belediye ve mücavir alansınırları içinde olup, Bakanlıkça tespitedilen, Hazineye ait taşınmazlardan, 31.12.2000 tarihinden önceüzerinde yapılanma olanlar; Hazineadına tescil tarihine bakılmaksızın öncelikleyapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerinesatılmak ya da genel hükümlere göre değerlendirilmeküzere ilgili belediyelere bedelsiz olarak devredilir. Bu şekildedevredilen taşınmazlar, haczedilemezve üzerinde üçüncü kişiler lehine herhangi bir sınırlı ayni hak tesisedilemez. Bu taşınmazlar belediyelerce öncelikletalepleri üzerine yapı sahipleri ile bunların kanunî veyaakdi haleflerine, rayiç bedel üzerinden doğrudansatılır. Bu suretle yapılacaksatışlarda satış bedeli, en az yüzde onu peşinödenmek üzere beş yıla kadar taksitlendirilebilir.Taksit tutarlarına kanunî faiz oranının yarısıuygulanır. Taksitle satışa esas bedel ile taksit süresi vesayısını belirlemeye belediyeler yetkilidir. Bu taşınmazlardangerekli olanlar için öncelikle imar planları veya imar uygulamasıyapılır. Belediyelerce imar planı ve/veya imar uygulamasıyapılmadan kadastral parsel üzerinden yapılansatışlarda, düzenleme ortaklık paylarına ilave olarak,satışı yapılan arazinin düzenlemeden öncekiyüzölçümünün % 20'sinin, satışbedelinden aynı oranda düşülmek kaydıyla eğitimve sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis alanlarıiçin ayrılabileceğine ve bu amaçla ayrılanalanların bedelsiz ve müstakil parsel şeklinde Hazine adınaresen tescil edileceğine dair tapu kütüğüne şerhkonulur. Yapılacak yazılıtebligat tarihinden itibaren bir yıl içinde satın alınmatalebinde bulunulmayan veya üzerinde yapılanma olmayan ve bu maddekapsamında devredilen taşınmazlar genel hükümlere görebelediyece satılabilir. Devir tarihinden itibaren üç yıliçinde belediyece satılamayan taşınmazlar, belediyelerinmuvafakatine ve hükme gerek olmaksızın Hazine adına resentescil edilir. (Ek cümle: 23/7/2010-6009/33 md.) Busüre Bakanlık tarafından 5 yıla kadar uzatılabilir. Belediyece satılantaşınmazların satış bedelleri,alıcıları tarafından Bakanlıkça belirleneceksaymanlık hesabına yatırılır. Bu bedellerhiçbir şekilde haczedilemez. Tahsil edilen bedellerden beşincifıkraya göre pay ayrılır. (Ek fıkra: 23/7/2010-6009/33md.) Bu maddenin altıncı fıkrası uyarınca ilgilibelediyelere bedelsiz olarak devredilen taşınmazların yapısahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerine doğrudansatılması halinde, ilgili belediyelerin devre ilişkintaleplerinin defterdarlık veya malmüdürlüğüneintikal tarihinden itibaren ecrimisil alınmaz. Ancaktaşınmazların genel hükümlere göredeğerlendirilmesi halinde ecrimisil alınır. Bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihten sonra Hazineye aittaşınmazlar üzerinde yapılan her türlü yapıve tesisler, başka bir işleme gerek kalmaksızın Hazineyeintikal eder. (İptal ikinci cümle: Anayasa Mahkemesi'nin 3/7/2014tarihli ve E:2014/9 ve K:2014/121 sayılı kararıyla.)”hükmüne; 2577 sayılı“İdari Yargılama Usulü Kanunu”nun “İdaridava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı”başlığını taşıyan 2. maddesinin 1.fıkrasında; “(Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) ise,İdari dava türleri şunlardır: a) (İptal: Ana.Mah.nin21/9/1995 tarih ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile;Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 - 4577/5 md.) İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) (Değişik:18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” hükmüne yer verilmiştir. Anılan düzenlemeleregöre, Yasa'da öngörülen usul ve esaslara uygunluğusaptananlara hak sahipliği ölçütüne dayalıtahsis yapılarak, gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonra dayapılmış olan tahsisin esas alınması suretiyle tapuverilmekte olduğu; 775 sayılı Yasa hükümlerinegöre ilgili idarenin hak sahiplerine tapu verme yetkisinin ve 4706sayılı Yasa kapsamında, belediye ve mücavir alansınırları içindeki Hazineye aittaşınmazların devrine ilişkin hususların, idarinitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucuolarak karşımıza çıktığıgörülmektedir. Uyuşmazlık konusunailişkin olarak Eyüp Belediyesi Emlak ve İstimlakMüdürlüğünün 30.09.2013 tarih ve 6243sayılı yazısı ile davalı İdarelerin cevapdilekçelerinin incelenmesinden; Dava konusu edilen Eyüp,Çırçır Mahallesi geçici 214 ada 14 parsel yeni247 pafta 141 ada 16 parsel sayılı taşınmazın, mülga Alibeyköy Belediyesince A.B. adına 775 SayılıYasaya göre tahsis edilmiş olduğu; 775 SayılıYasaya göre tahsisi yapılan toplam 622 adet parselin bulunduğualanın, mülga Alibeyköy Belediyesince Gecekondu Önlemebölgesi ilan edilerek, geçici ada parsel numaraları ilevatandaşlara verildiği; daha sonra tahsis edilen bu vakıfmülkü parsellerin geldi parsellerinin 775 SayılıYasanın 4. maddesine göre kamulaştırma işleminebaşlanıldığı, bankaya bloke edildiği; ancak 1980yılında Alibeyköy Belediyesinin lağvedildiği;tüzel kişiliği sona eren Alibeyköy Belediyesininbütün hak ve borçları ile İstanbul Belediyesinedevredildiği; Alibeyköy Belediye Başkanlığı ilgaedildiğinden, dava konusu tahsis işlemlerininsonuçlandırılamadığı; 1986 yılındabölgede yapılan imar uygulaması neticesinde, geldi parsellerininvakıf olması nedeniyle, meydana gelen yeni parsellerin de vakıfmülkü olarak tescil edilmiş olduğu; 1984 yılındakurulan Eyüp Belediyesince problemin çözümüiçin Vakıflar Bölge Müdürlüğü veVakıflar Genel Müdürlüğü ile yapılangörüşmelerin olumlu sonuçlanmadığı;anılan Belediyece; 2942 Sayılı Kanunun 8. maddesinegöre anlaşma yolu ile kamulaştırılmak üzere19.06.1997 tarih ve 1221 sayılı Encümen Kararıalınarak tapu kayıtlarına şerh konulduğu, ancakVakıflar Müdürlüğü anlaşmayayanaşmadığı için kamulaştırmaişleminin gerçekleşmediği; bunun üzerine söz konusutaşınmazların mülkiyetinin anılan idare adınatespitini sağlamak amacıyla, Eyüp 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin2002/371 E. sayılı dosyası ile davaaçıldığı; davanın daha sonra ıslahedilerek söz konusu tespitin İstanbul BüyükşehirBelediyesi adına yapılmasının talep edildiği; Mahkemenin 2003/1022 K. sayılı kararıyla davanın kabuledildiği, ancak bu kararın Yargıtay tarafından 775Sayılı Yasanın öngördüğü prosedürişletilmediği gerekçesiyle bozulduğu, aynıMahkemenin 2005/35 E. sayılı dosyası ile devam edenyargılamada, Mahkemenin, bozma kararına uyarak 2005/165 K. Sayıile davanın reddine karar verdiği; bu kararın tüm kanunyollarından geçerek kesinleştiği; dolayısıyla,dava konusu taşınmazın da içinde bulunduğu sözkonusu parsellerin Eyüp Belediyesi mülkiyetinegeçmediğinin, kesinleşmiş mahkeme kararıyla sabitolduğu; konunun hukuken çözümününmümkün olmadığının anlaşılmasıüzerine; bu durumda olan parsellerin mülkiyet sorunununçözümü amacıyla 5228 Sayılı KanunlaDeğişik 4706 Sayılı Kanunun Geçici 4. maddesineistinaden mülga Alibeyköy Belediyesince tahsisli 622 adet parselinHazine ile takasının yapılması hususunun VakıflarBölge Müdürlüğüne bildirildiği; MaliyeBakanlığı ile Vakıflar GenelMüdürlüğünün bağlı bulunduğuDevlet Bakanlığı arasında yapılan protokolle,Eyüp ilçesindeki tahsisli 577 adet parselin de içerisindebulunduğu muhtelif vakıf mülkü parsellerin, Hazinemülkü parseller ile takas edilerek Maliye Hâzinesi adınatescil edildiği; takas kapsamında vakıflardan hazineyegeçen taşınmazların, 4706 Sayılı Yasakapsamında hak sahiplerine bedeli karşılığındasatılmak üzere bedelsiz olarak Eyüp Belediyesinedevredilmiş olduğu; ancak dava konusu taşınmaz dadahil olmak üzere 45 adet taşınmazın, 4706Sayılı Yasanın şartlarınıtaşımadığından takas kapsamındançıkarıldığı; arananşartın, takasa konu olacak taşınmazlar üzerinde31.12.2000 tarihinden önce bina yapılmış olmasışartı olduğu; dava konusu parselin bu nedenle takaskapsamına alınmadığı ve davacı adınatescilinin yapılmadığı; dava konusu taşınmazıntahsis işlemlerinin, 775 Sayılı Yasa hükümleriçerçevesinde gerçekleştirildiği; 775sayılı Gecekondu Yasasının 27. maddesinin 2.fıkrasında: “Kendilerine arsa tahsis edilenler,yönetmelikte belirtilen işlemleri, tahsis tarihinden itibaren 6 ayiçinde tamamlamaya ve krediye ihtiyaçları bulunduğu veyönetmeliğe göre gerektiği takdirde, TürkiyeEmlâk Kredi Bankasında kendilerine kredi tahsisini gerektirecekşekilde hesap açtırmaya mecburdurlar. Bunlardan krediye hakkazananların kredi tahsis tarihinden itibaren, diğerlerinin ise, arsatahsisi tarihinden itibaren en geç 1 yıl içindekonutlarını yapmaya başlamaları ve 32. maddeye uygun olarakönceden tespit edilen plâna göre, nüve kısmınıen geç 2 yıl içinde bitirmeleri şarttır. Buşartlara uymayanlardan, bu Kanuna göre tahsis edilmiş veyaedilecek taşınmaz mallar hiçbir hükümalınmasına lüzum kalınmaksızın gerialınır.” Denildiği; anılan madde hükümleridahilinde, tahsis edilen arsa üzerine tahsis sahibi tarafındansüresi içinde bina yapılmadığı, oysa tahsistarihinden itibaren en geç 1 yıl içinde inşaatabaşlanmış, nüve kısmının da en geç 2yıl içinde bitirilmiş olmasınıngerektiği; ayrıca dava konusu parselin 1974 yılındatahsis yapıldığı, bu tarihten itibaren yasa gereğince2 yıl içerisinde tahsis sahibinin binasını yapmasıgerekirken yapmadığı, bu nedenle 775 Sayılı Yasayagöre hak sahibi niteliği taşımadığı; busüreçte dava konusu taşınmaz mülkiyetinin idareyegeçmediği ve kesinleşmiş yargı kararlarınagöre de geçmesinin mümkün olmadığı;davacının dava konusu yeri bedeli mukabilinde ancak ve ancak 4706Sayılı Yasa şartlarını taşıması halindealabileceği, aksi halde idarenin bu yeri davacıya vermeimkanının bulunmadığı; öte yandan 775Sayılı Yasa çerçevesinde tahsis edilen arsalarınbir başkasına devrinin de mümkün olmadığı,zira, bu arsaların, konut ihtiyacı nedeniyle ve bizzatihtiyaç sahibi tarafından kullanılması şartıylatahsis edilebildiği; dava konusu yerin, davadışı A.B. isimli şahsa tahsis edildiği, buşahıstan da davacının aldığı,davacının sebepsiz zenginleşme nedeniyle bulunacağıiade taleplerini de taşınmazı satın aldığışahsa yöneltmesinin gerektiği; dava konusu parselin,üzerinde 31.12.2000 tarihinden önce yapılaşmaolmadığından ilgili idarelerce takas kapsamınaalınmadığı, 1980 yılında ihtilal olmasınedeniyle Mülga Alibeyköy Belediyesince kamulaştırmaişlemi tamamlanmadığı, bu nedenle davacınındilekçede iddia ettiği hususların gerçeğiyansıtmadığı; sonuç itibariyle, MülgaAlibeyköy Belediyesince 775 Sayılı yasaya göre tahsisedilen söz konusu taşınmazın mülkiyetinin EyüpBelediyesine geçmediği, keza dava konusu parsel üzerinde31.12.2000 tarihinden önce yapılaşma olmadığındanilgili idarelerce 4706 Sayılı Yasanın şartlarınıtaşımadığı için takas kapsamından daçıkarılmış olduğu; dolayısıyladavacının kendisine düzenleme şeklinde satışvaadi sözleşmesi ile intikal eden söz konusutaşınmazın tapusunun verilmesi için idareye yapılanbaşvurunun reddi işleminde hukuka aykırılıkbulunmadığı savunulmuştur. Olayda; mülga AlibeyköyBelediyesi tarafından, dava dışı A.B. adına 775sayılı Yasa uyarınca tahsis edilen taşınmazındavacı tarafından 1996 yılında gayrimenkul satışvaadi sözleşmesi ile satın alındığı,taşınmazın tapusunun verilmesi için Eyüp Belediyesiile Vakıflar Genel Müdürlüğüne birden fazlabaşvuruda bulunulduğu, arsa bedeli ödenmiş olantaşınmazın tapusunun verilmediği, başka birtaşınmaz da tahsis edilmediği, bu nedenletaşınmazın rayiç bedelinin tazminat olarak ödenmesigerektiği iddiasıyla dava açıldığı; bunakarşılık, yukarıda ayrıntılı olarakbelirtildiği üzere; davalı idarece;taşınmazın mülkiyetinin belediyeye devredilmediği,ayrıca dava konusu taşınmazın tahsis işlemlerinin 775sayılı Yasa hükümleri çerçevesindegerçekleştirildiği, anılan Yasaya göre arsa tahsistarihinden itibaren süresi içinde konut yapılmayabaşlanılmadığı gerekçesiyletaşınmazın takas kapsamına alınmadığıve hak sahibi olmayan davacıya tapu verilmediği, davacınınbu yöndeki başvurusunun da reddedildiği ifade edilmiştir. Bu durumda davacıtarafından; 775 sayılı Yasa uyarınca başlanılantahsis işlemlerinin sonuçlanmaması nedeniyle, ödendiğiiddia edilen arsa bedeli nedeniyle, oluşan zararın tazminininamaçlandığı; dava konusu edilen istemin, 775sayılı Yasada öngörülen hak sahipliğiesaslarına uygun olup olmadığının belirlenmesindenkaynaklanan bu uyuşmazlığın ise; 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi kapsamında vegecekondu mevzuatı hükümleri çerçevesinde idariyargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir. Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalılardan İstanbulBüyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin görevitirazının, İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemesince reddineilişkin kararın kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalılardan İstanbul BüyükşehirBelediye Başkanlığı vekilinin GÖREV İTİRAZININREDDİNE İLİŞKİN İstanbul 22. Asliye HukukMahkemesinin 11.3.2014 gün ve E:2013/263 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,6.4.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy