T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 215
KARAR NO : 2015 / 230
KARAR TR : 06.04.2015
ÖZET: Davacının bakmakla yükümlü olduğu kızının serbest diş hekimine yaptırdığı diş tedavisi için ödediği 1.969,081 TL tedavi giderinin ödenmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile tarafına ödenmeyen diş tedavi giderlerinin ödenmesine karar verilmesi istemiyle açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :C.K.
Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili :Av. Ş.B.İ. (Adli Yargıda)
O L A Y : Davacı davadilekçesinde özetle; kızı N.N.K.’in ManisaAğız ve Diş Sağlığı Hastanesi’nden EgeÜniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Servisi’nesevk edildiğini, tedavi malzemelerinin Doğu-San Özel DişKliniği ve Hekimliği isimli iş yerindenaldırıldığını, tedavi bittikten sonra SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığı’na müracaatettiği halde ortodontik tedavide kullanılan giderlerin tarafınaödenmeyeceğinin bildirilmesi nedeniyle oluşanmağduriyetinin giderilmesi ve davalı idarenin 04.05.2011 tarih ve6479645 sayılı işleminin iptali ile tarafına ödenmeyendiş tedavi giderlerinin tahsili istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
MANİSA İDARE MAHKEMESİ : 03.05.2011 günve E:2011/783 K:2011/956 sayılı kararında; “…Uyuşmazlıkta,tedavi bedelinin ödenmesi, dolayısıyla da 5510 sayılıKanun hükümlerinin uygulanmasından ibaret olan dava konuşuişlem ve tazmin isteminin yargılaması açısındanidari yargı yerlerinin görevli olduğuna yönelik özelbir hüküm bulunmaması nedeniyle anılan Kanun’un 101.maddesinin dikkate alınması gerekmektedir. Bu durumda; bakılmakta olan davanın görüm veçözümünde 5510 sayılı Kanun’un 101.maddesi uyarınca yer yönünden yetkili iş mahkemesigörevlidir…” şeklindeki gerekçe ile davanın2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun15/1-a maddesi uyarınca görev yönünden reddine kararvermiş ve verilen karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir Davacı aynı istemle bu kez adli yargı yerindedava açmıştır. MANİSA 2. İŞMAHKEMESİ: 10.09.2013 gün ve E:2011/387 K:2013/384 sayıile verdiği kararında; davanın kabulüne, Manisa SosyalGüvenlik İl Müdürlüğü’nün05.04.2011 gün 6479645 sayılı kurum işleminin iptali ile1.969,081 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine kararvermiş, bu karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir. YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ : 26.09.2014 günve E: 2013/23285 K:2014/18642 sayılı kararında; “…5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesindenönce iştirakçi sıfatıyla çalışmaktaolan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emeklisıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetimaylığı almakta olanlar ayrıca memurlar ve diğer kamugörevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönündenSosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağımuamelelerin “İdari işlem” ve “idari eylem”niteliğini korumaya devam edeceğinden bunların iptaliiçin açılan davaların çözüm yerininidari yargı yeri olduğu açıktır.Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 05.12.2012 gün 2012/251 E, 263 Ksayılı; 24.12.2012 gün 2012/536 E, 433 K sayılıkararları da bu yöndedir. Somut olayda; 5434 sayılı Kanun kapsamındaiştirakçi olan davacının, 5510 sayılıKanun’un geçici 4. maddesinde değişiklik getiren 5754sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce mevcut statüsünde bulunduğu göz önündebulundurularak ve 6100 sayılı HMK’nın 114/1-b maddesinegöre dava şartı olan “yargı yolunun caizolmaması” nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesigerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekildekarar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozmanedenidir…” şeklindeki gerekçe ile hükmünbozulmasına karar vermiştir. MANİSA 2. İŞMAHKEMESİ: 27.01.2015 gün ve E:2014/431 K:2015/22 sayıile, bozma kararına uyarak, davanın usulden reddine karar vermişve verilen bu karar taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı idari ve adli yargı yerlerinceverilmiş olan görevsizlik kararları nedeniyleoluştuğunu ileri sürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 06.04.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacının bakmakla yükümlü olduğukızının serbest diş hekimine yaptırdığıdiş tedavisi için ödediği 1.969,081 TL tedavi giderininödenmesi için yaptığı başvurunun reddineilişkin işlemin iptali ile tarafına ödenmeyen diştedavi giderlerinin ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden; Manisa İl EmniyetMüdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görevyapan davacının, bakmakla yükümlü olduğukızı N.N.K.’in dişlerindeki rahatsızlıknedeniyle Manisa Ağız ve Diş SağlığıHastanesinden, Ege Üniversitesi Diş Hekimliği FakültesiOrtodonti servisine sevk edildiğini, tedavi malzeme giderleriniDoğu-San Özel Diş Kliniği ve Hekimliği isimli işyerinden 1.969,081 TL’ ye aldırıldığını, bugiderin 11.02.2011 tarihinde kurumca ödenmesini talep ettiğini,kurumun 04.05.2011 tarih ve 6479645 sayılı yazısı ile talebininkabul edilmediğini belirterek; kurumun 04.05.2011 tarih ve 6479645sayılı yazısı ile bildirilen işlemin iptali ileödenmeyen 1.969,081 TL’nin yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyledavanın açıldığıanlaşılmaktadır. 31.5.2006tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlarkapsamındaki hizmet akdine göre ücretleçalışanlar (Sosyal Sigortalılar), kendi hesabınaçalışanlar (Bağ-Kur’lular), tarımda kendiadına ve hesabına çalışanlar (TarımBağ-Kur’luları), tarım işlerinde ücretleçalışanlar, (Tarım sigortalıları), devletmemurları ve diğer kamu görevlilerini (EmekliSandığı İştirakçileri), geçicimaddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik vesağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabitutmuş, beş farklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hakve hükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada AnayasaMahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K: 2006/112 sayılıkararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, buKanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarakgörev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerinidiğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta4/c maddesi) hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonrakabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510 sayılıKanunda düzenlemeler yapılmış ve anılan Kanuna eklenenGeçici 1 nci ve Geçici 4 ncü maddelerle, 5754sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 4 ncü maddesininbirinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanlar (memurlarile diğer kamu görevlileri) ile bunların dul ve yetimlerihakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerinegöre işlem yapılacağı hüküm altınaalınmıştır. 5754 sayılı Kanunun kimihükümlerinin iptali istemiyle açılan dava Anayasa Mahkemesi’nin30.3.2011 tarih ve E: 2008/56, K:2011/58 sayılı kararı ilereddedilmiştir. 5510sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “…bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptali istemiyleyapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E:2010/65, K: 2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayı:28184) davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusukararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığaışık tutacak şekilde şu gerekçeyedayandırmıştır: “…5754 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğugibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar vebunların emeklileri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden sonra memur vediğer kamu görevlileri olarak çalışmayabaşlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca,bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak vehaklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılıKanun’un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak;ihtilaf halinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte,artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyetgösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem vemuameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlikkurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçisi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göre emekli,dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar vediğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesis edeceğiişlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğinikorumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda da evvelce olduğugibi idari yargı görevli olmaya devam edecektir. Bu bakımdan5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra,prim esasına dayalı yani sistemin içeriği ve Kanunkapsamındaki iş ve işlemlerin niteliği gözönünde bulundurulduğunda, itiraz konusu kuralla,yargılamanın bütünlüğü ve uzman mahkemeolması nedeniyle Kanun hükümlerinin uygulanması ile ortayaçıkan uyuşmazlıkların çözümündeiş mahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa’yaaykırılık görülmemiştir. Ancak, yukarıdaaçıklandığı üzere 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden önce statüdebulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyalgüvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idariişlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idariyargının görevinin devam edeceğiaçıktır…” Yukarıdasözü edilen mevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesikararının birlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılıKanunun yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğerkamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, daha önceolduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabiolacakları gibi bunların emeklilikleri bakımından daaynı Kanun hükümlerinin uygulanmaya devam edileceği; ancak,bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğerkamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacağı vehaklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılıKanunun öngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adliyargı yerinde çözümleneceği açıktır. Kaldıki; T.C. Anayasası’nın 158.maddesindeki“…diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındakigörev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’ninkararı esas alınır ” hükmü uyarınca AnayasaMahkemesi kararının bu uyuşmazlığınçözümünde esas alınacağıtartışmasızdır. Budurumda, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğegirmesinden önce iştirakçi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli,dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar vediğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem veyapacağı muamelelerin “idari işlem” ve “idarieylem” niteliğini korumaya devam edeceği,dolayısıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları kapsamında bulunan, 5754 sayılı Kanun'unyürürlüğe girdiği tarihten önce emeklisandığı iştirakçisi olan davacı tarafındanaçılan davanın, görüm veçözümünün idari yargı yerindegörüleceği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Manisaİdare Mahkemesi’nin 03.05.2011 gün ve E:2011/783 K:2011/956sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Manisa İdare Mahkemesi’nin 03.05.2011gün ve E:2011/783 K:2011/956 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 06.04.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT .
Full & Egal Universal Law Academy