T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 222
KARAR NO : 2015 / 237
KARAR TR : 06.04.2015
ÖZET: Tapu tahsis belgesi verildiği iddia edilen kişiden satış vaadi sözleşmesine dayanılarak satın alınan taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili, olmadığı takdirde taşınmazın bedelinin ödenmesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : G.İ.
Vekili : Av. D.Ö.
Davalı :Gebze BelediyeBaşkanlığı
Vekili :Av. T.D.
O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; M.Ö.’ın, Gebze Belediyesi’ndenGebze İlçesi, Mustafa Paşa Mahallesi, 321 ada 91 parselin 400 m² lik kısmı ile üzerindeki binayı 06.11.1986 yılında parasınıödeyerek satın alması üzerine tapu tahsis belgesiverildiğini, davacının, Mevlüt Özcan’dan13.01.1999 tarihinde Gebze 2. Noterliğinin 00552 numaralısatış vaadi özleşmesiyle dava konusutaşınmazı satın aldığını,parasını tamamen ödediğini belirterek; dava konusutaşınmaz ve binanın davacı adına tesciline, bu talebinkabul edilmemesi halinde dava konusu taşınmazınbugünkü değerinin davacıya ödenmesine, fazlayailişkin haklarını saklı tutarak taşınmaziçin 8000 TL bina için 2000TL’nin dava tarihinden itibarenyasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle adli yargıdadava açılmıştır.
DavalıGebze Belediye Başkanlığı vekilince süresiiçerisinde verilen cevap dilekçesinde özetle; davanındayanağını oluşturan tapu tahsis belgesinin idari birişlem sonucu verildiğini belirterek davada idari yargınıngörevli olduğu gerekçesiyle görev itirazındabulunulmuştur.
GEBZE5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 17.11.2014 gün ve E:2013/759sayı ile, davalı Gebze Belediye Başkanlığıvekilinin görev itirazının reddine karar vermiştir.
DavalıGebze Belediye Başkanlığı vekilinin olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması yolundakidilekçesi üzerine, dava dosyasının onaylı birörneği Danıştay Başsavcılığınagönderilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI: 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanunun tespit ve değerlendirme işlemleribaşlıklı 8. maddesinde tespit kapsamına, temelinşaatı tamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş olmak kaydı ile hazine, belediye, ilözel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu hükmebağlanmıştır. Aynı Yasanın 10. maddesinde, buKanun hükümlerine göre, hazine, belediye, il özel idaresineait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapıların, 12. madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yerin hak sahibine tahsis edileceği ve bu tahsisinyapıldığının tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verileceği;tapu tahsis belgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkiledeceği, hak sahibi olmadığı halde tapu verilenkişilerin tapularının resen iptal edileceği; aynıYasanın 13. Maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde; hazine,belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanunuyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerindeıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleriiçinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önlemebölgesinden başka bir arsa veya hisse verileceği; aynımaddenin 2. fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayangecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, birgecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakınbölgelerde yapılmış ıslah imar planıiçinde meydana gelen boş imar parsellerinin müstakil, hisseliveya kat mülkiyeti esasına göre verileceği hükmebağlanmış; 14. maddesinde ise bu kanun hükümlerindenyararlanamayacak olan yapılar ayrıntılı olarakdüzenlenmiştir.
2981sayılı Yasa hükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine"tapu vermek" ya da hak sahibi olmadıklarıanlaşılanlara verilmiş olan "tapuları re'sen iptaletmek" şeklindeki yetkilerini kullanması, ayrıca buşekilde kurulan mülkiyetin, Medeni Kanun hükümleridışında ve özel bir kanun hükmü gereğinceidari tescile dayanması, tapuya yapılan bu tescilin de, idariişlemin icrası niteliğinde olmasıkarşısında, uyuşmazlığın uygulamaişlemlerinin dayanağı olan yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Dosyanınincelenmesinden; davacının, üzerinde gecekondusununbulunduğu taşınmaz için 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun ile 2981sayılı Kanunun bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve BuKanuna Bazı Maddeler Eklenmesi Hakkında 3290 sayılı Kanun uyarıncatapu tahsis belgesi verilmesine karşın, adına tescil edilmemesinedeniyle yapı ve taşınmazın adına tescilinin, bumümkün olmazsa bedelinin tazmini istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmıştır.
Budurumda, davacının talebinin 2981 sayılı Yasadaöngörülen hak sahipliği esaslarına uygun olupolmadığının belirlenmesinden kaynaklananuyuşmazlığın çözümünde idariYargı yerleri görevli bulunduğu gerekçesiyle; 2247 sayılıYasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 06.04.2015 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre, davalı Gebze Belediye Başkanlığıvekilinin anılan Yasanın 10. maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine, DanıştayBaşsavcısı’nca davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı bakımından 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşıldığındanve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile, Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava,tapu tahsis belgesi verildiği iddia edilen kişiden 13.01.1999 tarih veGebze 2. Noterliğinin 00552 numaralı satış vaadisözleşmesine dayanılarak satın alınan 321 ada 91parselin 400m² lik kısmının tapu kaydının iptaliile davacı adına tescili, bu talebin kabul edilmemesi halindetaşınmaz bedelinin tahsili istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlığakonu işlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülenusul ve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilereverilmesine olanak sağlamıştır. Nitekim,anılan Yasa’nın “Tapu Verme”başlıklı 3290 sayılı Yasa ile değişik 10.maddesinin (a) bendi, “Bu Kanun hükümlerine göre hazine,belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra,kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve butahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine “Tapu Tahsis Belgesi” verilir. Taputahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkileder. (Ek:18/5/1987-3366/4 md.) Ancak ıslah imar planı veya kadastroplanları ile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine haksahiplerine doğrudan tapuları verilebilir” denilmektedir. Bunagöre, Yasa’da öngörülen usul ve koşullarauygunluğu saptananlara hak sahipliği ölçütünedayalı olarak arsa veya hisse tahsis edilmekte ve gereklidüzenlemeler tamamlandıktan sonra da, yapılmış olantahsis esas alınarak idarece hak sahiplerine tapu verilmektedir. 2981 sayılı Yasa hükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapu vermek" ya da 10. maddesinin bbendinde belirtildiği gibi hak sahibi olmadıklarıanlaşılanlara verilmiş olan "tapuları resen iptaletmek" şeklindeki bu yetkilerini idari nitelik taşıyanuygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarak kullanması veayrıca bu şekilde kurulan mülkiyet, Medeni Kanunhükümleri dışında ve özel bir kanunhükmü gereğince idari tescile dayandığı gibitapuya yapılan tescilin de, bu idari işlemin icrasıniteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın sözü edilen uygulama işlemlerinindayanağı olan yasal düzenleme çerçevesindeçözümlenmesi gerekeceği açıktır. Davacı vekili dava dilekçesinde, 2981 sayılıyasanın aradığı tüm koşullarınoluştuğunu, buna karşın tapu verilmesi gerektiği haldeverilmediğini belirterek, davacının satınaldığı kişiye tahsis edilen yerin tapusunun verilmesiiçin söz konusu yerin belediye adına olan tapukaydının iptali ve davacı adına tescili, bununmümkün olmaması halinde ise taşınmazın bedelininödenmesine karar verilmesi istemiyle terditli olarak açtığınıbelirtmiştir. Bu duruma göre, davacının taşınmazüzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetinin iktisapyollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerine değil, 2981 sayılı Yasa’daöngörülen hak sahipliği esasınadayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve geri alınmasınınidari usul ve esaslar çerçevesinde belirlendiği gözönüne alındığında, uyuşmazlığakonu işlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı Yasa’yadayanılarak açılan tapu iptali vetescil davasının görüm ve çözümüidari yargı yerinin görevine girmektedir. Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurunun kabulü ile, davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı vekilinin görev itirazının Gebze3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 17.11.2014 gün E:2013/759sayılı reddine ilişkin kararın kaldırılmasıgerekmiştir. SO N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekilinin görevitirazının Gebze 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 17.11.2014gün E:2013/759 sayılı REDDİNE İLİŞKİN KARARININKALDIRILMASINA, 06.04.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy