T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 194 KARAR NO : 2015 / 210 KARAR TR : 06.04.2015 ÖZET: 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :A.A.T. Sigorta Şirketi Vekili :Av. M.A. Davalı :Kdz.Ereğli Belediye Başkanlığı Vekili :Av. İ.G. (Adli Yargıda) Av. E.O.Ö. (İdariYargıda) OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacı şirkete ait 67 TU 893plakalı aracın 21.10.2011 tarihinde yol üzerinde bulunan ve yoliçine girip çıkacak şekilde dizayn edilmiş ve arızasındandolayı bir tanesi zeminden yukarı çıkmış haldebulunan demir bariyerlere çarparak maddi hasarauğradığını, söz konusu kazanınoluşumunda yol üzerine bariyer koyan ve arızası ile ilgilitedbiri almayarak yola herhangi bir uyarıca levha ve işaret koymayandavalı belediyenin sorumlu olduğunu, kaza sonucu hasara uğrayanaracın ekspertiz raporuna göre 6.596 TL maddi hasarınınolduğunu ve bedelin sigortalısına ödendiğinibelirterek; 6.596 TL maddi tazminatın rücuen ödeme tarihi olan03.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek TC. Merkez Bankası’nınkısa vadeli kredilere uyguladığı en yüksek reeskontfaizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır. KDZ.EREĞLİ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ : 23.05.2013gün ve E:2012/398, K:2013/214 sayılı kararında ;“… davacı sigortalısının aracınınuğradığı zararı kusuru bulunanlardan talep etmehakkı bulunmaktadır ve davanın bu kapsamdadeğerlendirilmesi gerekir. Araçtaki hasar tek taraflı kazasonucu oluşmuştur. Belediyenin aracının kazaya karışmasısöz konusu olmadığından sorumluluğu KTKkapsamında değerlendirilemez. Dava dilekçesinde vebilirkişi raporunda da açıkça belirtildiği gibibakım onarımı nedeniyle sorumluluk söz konusudur. Bunagöre maddi tazminatı gerektiren haksız eylemin davalıBelediye yönünden kamu hizmetinin ifasına dair olduğu vehizmet kusuru ile bağımlı bulunduğu anlaşılmaklasöz konusu uyuşmazlığın tam yargıdavasının konusunu oluşturacağı, hizmet kusurundandolayı açılan bu tür davaların 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Hakkındaki Kanunun 2. maddesiuyarınca tam yargı davası olarak İdari Yargı yerindegörülmesi gerekir…” şeklindeki gerekçe iledavanın yargı yolu açısından usulden reddine kararvermiş, verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir. YARGITAY17. HUKUK DAİRESİ : 15.01.2014 gün ve E:2013/20295 K:2014/354sayılı kararında; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere,mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerintartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasayaaykırı bir yön bulunmamasına göre davacıvekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarınınreddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün onanmasına kararvermiş, verilen karar kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargıda davaaçmıştır. ZONGULDAK İDAREMAHKEMESİ: 29.12.2014 gün ve E:2014/578 K:2014/1980 sayılıkararında; “…2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1. maddesinde; İdari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları, b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar,olarak tanımlanmış, aynı Kanun’un 14. maddesinin(3-a) bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetkiyönünden inceleneceği, 15. maddesinin (1-a) bendinde de, (3-a) bendinegöre adli ve askeri yargının görevli olduğu konulardaaçılan davaların reddine karar verileceği hükmebağlanmıştır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri bunların uygulamasını vedenetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumluluk; çalışma usulleri ile diğerhükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı;' 7/ maddesinde, yapını ve bakımdansorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparakönlemleri almanın ve aldırmanın Karayolları GenelMüdürlüğü'nün görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir. Aynı Yasanın19.01.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “işleteni veya sahibiDevlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundandoğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür.Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafık kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacınınmerkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acenteninbulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibikazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde deaçılabilir”; aynı Kanunun Geçici 21. maddesindede “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz’' denilmiştir. Dava dilekçesive eklerinin incelenmesinden; davacı şirket tarafından sigortaaltına alınan 67 TU 893 plakalı aracın 21.10.2011 tarihindeKdz. Ereğli Belediyesinin yetki ve sorumluluk alanında bulunan yolüzerinde bulunan ve yol içine girip çıkacakşekilde dizayn edilmiş ve arızasından dolayı zemindençıkmış bir bariyere çarpması sonucu meydanagelen maddi hasarlı trafik kazası sonucundauğranıldığı belirtilen zararlarakarşılık 6.596,00-TL maddi zararın ödeme tarihi olan23.12.2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birliktetazminine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda,yukarıda anılan Kanun hükümleri gereğince davacıtarafından davalı idarenin hizmet kusurundankaynaklandığı ileri sürülen trafik kazasındandolayı uğradığı maddi zararlarının tazminiistemiyle açılan bu davanın adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Nitekim, UyuşmazlıkMahkemesinin (Hukuk Bölümü) 14.7.2014 tarih ve E:2014/759,K:2014/811 sayılı kararı da bu yöndedir…”şeklindeki gerekçe ile davanın 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Yasasının 15/1-a maddesihükmü uyarınca görev yönünden reddine kararvermiş ve verilen karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacıvekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 06.04.2015 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, idari ve adliyargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacının istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasın incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN’un adli yargı,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, sigortalıaracın uğradığı hasarı ödeyen sigortaşirketinin, zararın idarece giderilmesi isteminden ibaret bulunan birrücuen tazminat davasıdır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikleilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öte yandan 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyaların incelenmesinden; davacışirket tarafından sigortalanan 61 TU 893 plakalı aracın,29.12.2014 tarihinde Kdz. Ereğli Belediyesi’nin yetki ve sorumlulukalanında olan yol üzerinde bulunan ve yol içine giripçıkacak şekilde dizayn edilmiş ve arızasındandolayı zeminden çıkmış bir bariyereçarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasısonucunda uğradığı hasarı karşılamaküzere ödenen 6.596 TL’nin faiziyle birlikte ödenmesiistemiyle davanın açılmış olduğuanlaşılmaktadır. 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyleBursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesinceyapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen AnayasaMahkemesi, şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasayaaykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiylereddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nin daha öncekikimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeriidari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davaların görülmesive çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşlarıve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile,çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümündeadli yargı görevli olduğundan Kdz. Ereğli 2. Asliye HukukMahkemesi’nin 23.05.2013 gün ve E:2012/398 K:2013/214 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. SO N U Ç :Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Kdz. Ereğli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin23.05.2013 gün ve E:2012/398 K:2013/214 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 06.04.2015 günündeüye Eyüp Sabri BAYDAR’ın KARŞI OYU veOYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy